Siyosat
Prezident BMTdagi nutqida qaysi so‘zlarni eng ko‘p ishlatdi? Tahlil
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi Prezident Shavkat Mirziyoyevning BMT Bosh Assambleyasining 80-sessiyasidagi nutqini lingvistik tahlil qildi.
Tahlil natijalariga ko‘ra, Prezident nutqida asosiy o‘rinni «maqsad» so‘zi (11 marta) egallagan bo‘lib, strategik yo‘nalishlarning ustuvor ahamiyatini aks ettiradi. Shuningdek, mamlakat va milliy manfaatlar masalalariga katta e’tibor qaratilgan – «davlat» so‘zi 7 marta tilga olingan.
Muhim aksentlardan biri global kun tartibi va jahon chaqiriqlari bo‘lib, «global» so‘zi 8 marta ishlatilgan. Bu milliy vazifalarni xalqaro kontekstga uyg‘unlashtirishga intilishni ko‘rsatadi.
Xususan, Markaziy Osiyoning zamonaviy jarayonlardagi roli alohida ta’kidlangan. «Osiyo» so‘zi 7 marta, «Markaziy» esa 6 marta ishlatilib, nutqning mintaqaviy o‘lchamini ko‘rsatadi.
Kelgusi rivojlanish nuqtai nazaridan esa «yangi», «O‘zbekiston», «dunyo» va «harakat» kabi asosiy atamalar har biri 6 marta tilga olingan. Shu bilan birga, «ta’lim», «transport», «siyosat» va «sherik» so‘zlari 5 martadan, «platforma» va «mexanizm» so‘zlari esa 4 martadan ishlatilib, taklif etilgan tashabbuslarning institutsional xususiyatga egaligini ko‘rsatadi.
Umuman, tahlil Prezident nutqida mintaqaviy hamkorlik, global kun tartibi, mintaqadagi integratsiya, infratuzilmani rivojlantirish, ta’lim va xalqaro sheriklik masalalari markaziy o‘rinni egallaganini tasdiqlaydi.
1-rasm. Kalit so‘zlar buluti
So‘z va iboralarni takrorlanishining tahlili
Nutqda tez-tez qo‘llanadigan ifodalar ajralib turadi. Eng ko‘p uchraydigan so‘z birikmasi — «Markaziy Osiyo» (6 marta). Shundan keyin «doimiy rivojlanish» (4 marta) tilga olingan.
Bundan tashqari, quyidagi ifodalar har biri 2 martadan ishlatilgan: «Osiyo davlatlari», «Yangi O‘zbekiston», «sun’iy intellekt», «sog‘liqni saqlash», «xotin-qizlar», «suv resurslari», «infratuzilma loyihalari», «terrorizmga qarshi», «gumanitar inqiroz».
Shu tariqa nutqda mintaqaviy hamkorlik va barqaror rivojlanish masalalari bilan birga, inson kapitali uchun muhim yo‘nalishlar — xotin-qizlar roli, sog‘liqni saqlash va suv resurslariga alohida urg‘u berildi. Shuningdek, innovatsiyalar, infratuzilma va xavfsizlik masalalari modernizatsiyaning asosiy yo‘nalishlari sifatida qayd etildi.
2-rasm. So‘zlarni yo‘nalishlar bo‘yicha taqsimlanish tahlili
So‘zlarning mavzular bo‘yicha tahlili, davlat rahbari nutqida asosiy urg‘uni Markaziy Osiyoda hamkorlikka (18%) va transport va ekologik masalalarga (18%) qaratganini ko‘rsatadi.
Nutqning sezilarli qismi yoshlar va ma’naviyat mavzulariga hamda Yangi O‘zbekiston islohotlariga bag‘ishlangan — har biri 15%ni tashkil etgan.
BMT va global vaziyatga oid masalalar 12% ulushni, Afg‘oniston, G‘azo, Ukrainadagi xavfsizlik va gumanitar muammolar 10% ni tashkil qilgan.
Terrorizmga qarshi kurash, gender siyosati va ijtimoiy tenglik masalalari esa 6% ulushga ega bo‘lgan.
So‘zlarni yo‘nalishlar bo‘yicha taqsimlash tahlili shundan dalolat beradiki, nutqda asosiy e’tibor mintaqaviy integratsiya va ichki rivojlanish masalalariga qaratilgan. Markaziy Osiyodagi hamkorlik va transport-ekologik tashabbuslarga katta ahamiyat berilishi mintaqaviy barqarorlikni mustahkamlash ustuvor yo‘nalish ekanini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, nutqning salmoqli qismi yoshlar, ma’naviy qadriyatlar va O‘zbekiston islohotlariga bag‘ishlangani ichki modernizatsiya vektorini namoyon qiladi. Xalqaro va gumanitar masalalar, jumladan xavfsizlik va gender siyosatini qamrab olishi esa milliy manfaatlar bilan uyg‘un global strategiya shakllantirilganini anglatadi.
Ilyos Rabbimov, Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi
Siyosat
Shavkat Mirziyoyev Turkiya bilan mudofaa sohasidagi hamkorlikni kengaytirishni ko‘rib chiqmoqda
Prezident Shavkat Mirziyoyevga 23-aprel kuni bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi matbuot anjumanida O‘zbekiston bilan Turkiya o‘rtasidagi harbiy hamkorlikning borishi haqida ma’lumot berildi.Mudofaa vaziri Shukrat Xolmxamedov ikki davlat o‘rtasidagi hamkorlikning bugungi holati haqida ma’lumot berdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Uchrashuvda Turkiya armiyasining yuqori martabali vakillari ham ishtirok etdi.
Muhokamalarda harbiy-texnikaviy hamkorlikni kengaytirish masalalariga alohida e’tibor qaratildi, xususan:
Vazirliklararo hamkorlikni mustahkamlash.
Birgalikda harbiy mashqlar va tadbirlarni tashkil etish.
Harbiy xizmatchilarni o’qitishning kompleks dasturi.
Tomonlar uzoq muddatli sheriklikka sodiqligini yana bir bor tasdiqladilar va mintaqaviy xavfsizlikni mustahkamlash uchun mudofaa sohasidagi ikki tomonlama hamkorlikni yanada chuqurlashtirishga va’da berishdi.
Prezident Shavkat Mirziyoyevga 23-aprel kuni bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi matbuot anjumanida O‘zbekiston bilan Turkiya o‘rtasidagi harbiy hamkorlikning borishi haqida ma’lumot berildi.Mudofaa vaziri Shukrat Xolmxamedov ikki davlat o‘rtasidagi hamkorlikning bugungi holati haqida ma’lumot berdi.
Yig‘ilishda Prezident Shavkat Mirziyoyev jahondagi geosiyosiy vaziyat tobora keskinlashayotganini ta’kidlab, rahbarlarni hushyorlikka chaqirdi.
Davlat rahbariga ko‘ra, «Birinchi chorak ko‘rsatkichi yaxshi bo‘ldi, yil oxirigacha ham shunday davom etadi», degan qarash xato bo‘ladi. U global ziddiyatlar va yetakchilik uchun kurash kuchayib borayotganini qayd etdi.
«Takror aytyapman: global ziddiyatlar, qarama-qarshiliklar, yetakchilik uchun kurash avj olayotgan hozirgi sharoitda dunyo oldingidek ’sokin’ bo‘lmaydi», – dedi Prezident.
Yig‘ilishda iqtisodiy faollik va bandlik masalalari ham tahlil qilindi. Jumladan, 2026 yilda banklar orqali kichik va o‘rta biznesni rivojlantirish uchun 140 trillion so‘m ajratilayotgani ma’lum qilindi.
Ayrim hududlarda bu mablag‘lar samarali ishlayotgani qayd etildi. Masalan, Shirin shahrida har 1 milliard so‘m kredit hisobiga 20 ta ish o‘rni yaratilgan bo‘lsa, Uchquduqda 17 ta, Xonobod va So‘xda 14 tadan ish o‘rni tashkil etilgan.
Biroq Uchko‘prik, Piskent, Bo‘stonliq, Karmana va Qo‘rg‘ontepa tumanlarida bu ko‘rsatkich atigi 3 ta ish o‘rnini tashkil etmoqda.
Prezident samaradorlikdagi farqlarni tanqid qilib, resurslar to‘g‘ri yo‘naltirilmayotganini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, agar barcha hududlarda kreditlar samarali loyihalarga yo‘naltirilganida, qo‘shimcha 36 ming ish o‘rni yaratish mumkin edi.
Shuningdek, 60 mingga yaqin norasmiy ishlayotgan aholini rasmiy sektorga chiqarish imkoniyati borligi qayd etildi.
Shu munosabat bilan bank tizimida sun’iy intellektdan faol foydalanish vazifasi qo‘yildi. Hududiy bank xodimlarini ushbu texnologiyaga o‘qitish va «Sun’iy intellekt maslahatchisi» platformasini ishga tushirish topshirildi.
Siyosat
Prezident «aravasini torta olmayotgan» hokimlar bugunning o‘zida lavozimiga loyiqligi ko‘rib chiqilishini aytdi
Shavkat Mirziyoyev yig‘ilishda ayrim rahbarlar tadbirkorning masalasini hal qilishi o‘rniga o‘zini chetga olayotgani, muammo respublika darajasiga chiqsa, aybini berkitish uchun o‘zini oqlab yurgani tanqid qilindi.
Davlat rahbari Nurafshon shahar hokimi byurokratiya sababli ikki yildan beri qurilishni boshlay olmagan tadbirkorga yordam berish o‘rniga qayerdan bu ma’lumot Prezident darajasigacha yetib borganini qidirish bilan ovora ekanligini ta’kidladi.
Qayd etilishicha, G‘uzor, Narpay, Urganch, Yangiyo‘l, Chinoz (Salixov) tumanlari hokimlari tadbirkorlik infratuzilmasi uchun berilgan tayyor pulga haligacha loyiha boshlamagani ko‘rsatib o‘tildi. Vaholanki, biznes infratuzilmasini yaxshilash uchun ushbu tumanlarga bu yil respublikadan qo‘shimcha 262 milliard so‘m berilgan.
Yig‘ilishda tegishli viloyatlar hokimlariga nomi aytilgan tuman hokimlari «aravasini torta olmayotgan bo‘lsa», bugunning o‘zida lavozimiga loyiqligini ko‘rib chiqish topshirildi.
Siyosat
Prezident bu yil 5 mlrd kilovatt elektr va 3,5 mlrd metr kub gaz tejalishi shartligini ta’kidladi
Videoselektor yig‘ilishida Shavkat Mirziyoyev energiya samaradorlik masalalariga alohida to‘xtaldi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, elektr yo‘qotishi 20 foizdan ko‘p bo‘lgan 44 ta tuman elektr tarmoqlari korxonalaridagi ahvol tanqid qilindi. Ularning xulosa qilmagan rahbarlarini bugunoq ishdan olish, o‘rniga yosh kadrlarni qo‘yib, yo‘qotishlarni 2 karra kamaytirish bo‘yicha KPI belgilab berish zarurligi aytib o‘tildi.
Bugungi kunda texnika oliygohlarida energetika yo‘nalishida 10 mingdan ziyod 3- va 4-kurs talabalari ta’lim olmoqda. Ularni texnika xavfsizligiga o‘qitib, dual ta’lim asosida tumanga tushirish muhim ekani ko‘rsatib o‘tildi.
«Marhamat, ustozlari shogirdini tumanga olib borsin, ishni o‘rgatsin, yo‘qotishni kamaytirish bo‘yicha yaxshi yechimlar taklif qilsa, tejalgan mablag‘ni ustoz va talabaga bonus qilib beraylik», – dedi Prezident.
Mazkur yig‘ilishda tarmoq rahbarlari va hokimlar bu yil 5 milliard kilovatt elektr va 3,5 milliard kub metr gazni tejashi shartligi qayd etildi.
Prezident 13 ta tuman hokimiga intizomiy jazo chora ko‘rishni topshirdi
Source link
Farg‘onadagi kafeda salkam 1 mlrd so‘mlik gaz o‘g‘irlangani aniqlandi
Nodirbek Abdusattorov — yarim final ostonasida
Shavkat Mirziyoyev Turkiya bilan mudofaa sohasidagi hamkorlikni kengaytirishni ko‘rib chiqmoqda
-
Siyosat4 days agoSaida Mirziyoyeva xalqaro forumda Prezident murojaatini o‘qib eshittirdi
-
Siyosat5 days agoSamarqandda narkotiklarning transmilliy tahdidlariga qarshi kurash bo‘yicha xalqaro forum bo‘lib o‘tmoqda
-
Siyosat5 days agoGiyohvand moddalar savdosini moliyaviy tomirlarni kesish orqali to’xtatish mumkin.
-
Siyosat3 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev JSST bosh direktorini qabul qildi
-
Siyosat3 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi
-
Siyosat4 days agoHukumat mehnat muhojirlariga til oʻrgatish va malaka olish xarajatlari uchun kompensatsiya toʻlashi kerak
-
Dunyodan4 days ago
Prezident Tramp Eron rahbariyati bilan uchrashishga tayyorligini ma’lum qildi
-
Iqtisodiyot2 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi