2025 yilda O‘zbekistonga xorijdan pul o‘tkazmalarining kirib kelishi 4,1 mlrd dollarga yoki 27,7 foizga oshib, qariyb 19 mlrd dollarga yetdi. So‘nggi 3 yilda transfertlar Qozog‘istondan 24,5 foizga, AQShdan 50 foizga, Janubiy Koreyadan 2,1 barobarga, Yevropa Ittifoqi mamlakatlaridan 2,4 barobarga, Turkiyadan 2,5 barobarga oshgan.

2025 yilda O‘zbekistonga xorijdan pul o‘tkazmalarining kirib kelishi 18,9 mlrd dollarni tashkil qildi. Bu 2024 yilga nisbatan 4,1 mlrd dollarga yoki 27,7 foizga ko‘p.

«2025 yilda O‘zbekistonga kelib tushgan pul o‘tkazmalari hajmining o‘sishiga, mehnat muhojirlari ishlaydigan mamlakatlarda ishchi kuchiga talab va ish haqlarining nisbatan barqaror darajada saqlanib qolishi bilan bir qatorda ulardagi iqtisodiy faollikning oshishi hamda milliy valuta kurslari mustahkamlanishi ham ta’sir qildi», deyiladi MB xabarida.

O‘tgan yilda transfertlar hajmi Buyuk Britaniyadan 39 foizga, Yevropa Ittifoqi mamlakatlaridan 37 foizga (Irlandiya 2,6 barobar, Xorvatiya 2,5 barobar, Slovakiya 67 foiz, Litva 57 foiz, Niderlandiya 49 foiz, Polsha 9 foiz), AQShdan 15 foizga hamda Janubiy Koreyadan 15 foizga ko‘paygan. Bu esa migratsiya geografiyasi kengayayotganini ko‘rsatadi.

O‘tgan yilda ham O‘zbekistonga amalga oshirilgan pul o‘tkazmalarining asosiy qismi Rossiyadan kelib tushgan. Ushbu mamlakatning umumiy transfertlardagi ulushi 80 foiz atrofida bo‘lishi mumkin. Markaziy bank aniq raqamlarni ochiqlamagan. O‘z navbatida, 2022-2025 yillar oralig‘ida transfertlar Qozog‘istondan 24,5 foizga, AQShdan 50 foizga, Janubiy Koreyadan 2,1 barobarga, Turkiyadan 2,5 barobarga, Yevropa Ittifoqi mamlakatlaridan 2,4 barobarga ko‘paygan.

2017-2025 yillar oralig‘ida O‘zbekistonga amalga oshirilgan pul o‘tkazmalari dinamikasining o‘zgarishi

2020-2025 yillar oralig‘ida mamlakatga yuborilgan o‘tkazmalar miqdori 3 barobarga, ularning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi esa 8,6 foizdan 12,8 foizgacha ko‘paydi.

Ish haqi differensiatsiyasi

Migratsiya qarorlarining asosiy iqtisodiy drayverlaridan biri qabul qiluvchi va yuboruvchi mamlakatlar o‘rtasidagi ish haqi farqidir. Xalqaro mehnat tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, eng yuqori o‘rtacha ish haqi darajalari Yevropa (Shveytsariya, Germaniya, Niderlandiya), Shimoliy Amerika (Kanada va AQSh), shuningdek, Avstraliya, Yaponiya va Janubiy Koreya kabi rivojlangan mamlakatlarda qayd etilgan.

Qishloq xo‘jaligini rivojlantirish xalqaro jamg‘armasi ma’lumotlariga ko‘ra, mehnat muhojirlari odatda, oylik o‘rtacha 200-300 AQSh dollari miqdorida pul o‘tkazib turadi. Shuningdek, Oksford universiteti qoshidagi Migration Observatory ma’lumotlariga ko‘ra, Buyuk Britaniyada yashovchi migrantlar tomonidan yil davomida yuboriladigan o‘rtacha pul o‘tkazmalari bir kishi hisobida taxminan 1 000-3 300 funt sterling (qariyb 4 ming AQSh dollari)ni tashkil etgan. O‘tkazmalar summasi oyiga taxminan 275 funt sterlingga to‘g‘ri keladi. Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, O‘zbekistonda an’anaviy va bank o‘tkazmalari kesimida bir qabul qiluvchiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha yillik o‘tkazma summasi 2-4 ming dollar ekvivalentini tashkil etadi

​​BMT ma’lumotlariga ko‘ra, 2024 yilda dunyo bo‘yicha xalqaro migrantlarning katta qismi yuqori daromadli mamlakatlarda jamlangan. Eng yirik migrant qabul qiluvchi davlatlar AQSh (52 million kishidan ziyod), Germaniya (16,8 million), Saudiya Arabistoni (13,7 million), Buyuk Britaniya, Fransiya, Ispaniya, Kanada, BAA va Avstraliya (har biri 8-12 million atrofida) xalqaro migrantni qabul qilmoqda. Yuboruvchi mamlakatlar orasida aholisi ko‘p va ish haqi nisbatan past bo‘lgan davlatlar yetakchilik qiladi. Jumladan, Hindiston, Meksika, Filippin, Pokiston va Bangladesh kabi mamlakatlar global mehnat bozorida asosiy donorlar sifatida shakllangan.

Source link

Dollar bir necha kunlik pasayishdan so‘ng oshadi



Source link

Pulli yo‘l qurilishi natijasida Toshkentdan Andijonga borish vaqti hozirgi 5−5,5 soatdan 2−2,5 soatgacha qisqaradi. Dastlabki bosqichda qiymati 3,66 mlrd dollar bo‘lgan 171 km uzunlikdagi Toshkent-Angren-Qamchiq dovoni muqobil yo‘lini qurish rejalashtirilyapti. Bunda 33 km uzunlikdagi 4 qatorli yangi tunnel ham foydalanishga topshiriladi. Loyiha Jahon banki ko‘magida amalga oshiriladi.

Joriy yilda Qamchiq dovoni orqali o‘tuvchi Toshkent-Andijon pulli yo‘lini qurish bo‘yicha amaliy ishlar boshlanadi. Bu haqda «Avtoyo’linvest» agentligi direktori Asliddin Isayev O‘zbekiston 24 telekanaliga bergan intervyusida ma’lum qildi.

Qayd etilishicha, vodiy viloyatlarini poytaxt bilan bog‘lovchi pulli yo‘lning umumiy uzunligi 314 km bo‘ladi. Dastlabki bosqichda qiymati 3,66 mlrd dollar bo‘lgan 171 km uzunlikdagi Toshkent-Angren-Qamchiq dovoni muqobil yo‘lini qurish rejalashtirilyapti. Bunda 33 km uzunlikdagi 4 qatorli yangi tunnel ham foydalanishga topshiriladi. Yo‘lning yillik to‘lov miqdori 465 mln dollarga baholanyapti.

«Loyiha Jahon banki ko‘magida amalga oshiriladi. Tender jarayonlarini to‘liq loyihalashtirish va o‘tkazish uchun Arup xalqaro konsalting kompaniyasi jalb qilindi. Joriy yilda amaliy ishlar boshlanishi rejalashtirilgan. Loyihaga Fransiya, Turkiya va Xitoyning yirik kompaniyalari qiziqish bildiryapti. Eng asosiy maqsadimizdan biri, harakat xavfsizligini yaxshilashga qaratilgan. Noqulay ob-havo sharoitlarida, yomg‘ir va qor sharoitlarida ham avtomobil yo‘li to‘liq foydalanishga tayyor holatda bo‘ladi», – deydi Asliddin Isayev.

Pulli yo‘l qurilishi natijasida Toshkentdan Andijonga borish vaqti hozirgi 5−5,5 soatdan 2−2,5 soatgacha qisqarishi kutilyapti. Ushbu yo‘nalishda 1 kunda o‘rtacha qatnov 40 mingtani tashkil etadi.

Source link

Harbiy harakatlar boshlanganidan keyingi birjaning 4 ta savdo sessiyasida benzin narxi arzonlashgan bo‘lsa, 6 martdan narxlar sezilarli osha boshladi. 27 fevraldan 13 martgacha bo‘lgan davrda AI-92 bahosi 5,1 foizga qimmatlashgan.

Yaqin Sharqdagi mojaroning kuchayishi fonida global miqyosida neft yetkazib berishda uzilishlar kuzatilyapti. Jahon neft eksportining qariyb beshdan bir qismi o‘tadigan Ho‘rmuz bo‘g‘ozida kema qatnovi deyarli to‘xtab qoldi, bu esa yonilg‘i narxlarining ko‘tarilishiga sabab bo‘lyapti.

Harbiy harakatlar boshlanishidan oldin O‘zbekistondagi birja savdolarida 1 tonna AI-92 markali benzin bahosi 12 mln 83 ming so‘mni tashkil etgan. Keyingi 4 ta savdo sessiyasida narxlar umumiy hisobda 2 foizga yoki 1 tonna uchun 11 mln 841 ming so‘mgacha pasaydi.

Keyinchalik global bozordagi narxlarning qimmatlashishi fonida O‘zbekiston bozorida ham benzin bahosi osha boshladi. 13 mart kungi savdolarda 1 tonna AI-92 12 mln 704 ming so‘mdan sotildi. Bu 27 fevral kungi narxlarga nisbatan 5,1 foizga qimmatroq.

Benzin importiga qaramlik

O‘zbekistonda neft qazib olish va qayta ishlash quvvatlari mavjud bo‘lsa-da, ichki ehtiyojni to‘liq qoplash uchun importga bog‘liqlik yildan yilga oshib boryapti. Bojxona qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yilning yanvar-fevral oylarida qariyb 166 mln dollarlik 279 mln litr benzin import qilingan. Bu 2025 yilning mos davriga nisbatan miqdor jihatdan 2 barobarga, qiymat jihatdan esa 2,1 barobarga ko‘p. Oxirgi oylarda ichki talabning qariyb teng yarmi tashqaridan olib kirilayotgan benzin hisobiga qondirilyapti.

O‘z navbatida ichki ishlab chiqarish hajmi ham oxirgi 2 yilda sezilarli darajada kamaydi. Masalan, 2023 yilda 1 mln 333 ming tonna benzin ishlab chiqarilgan bo‘lsa, bu ko‘rsatkich 2025 yilda 1 mln 200 ming tonnagacha yoki 10 foizga qisqargan.

Source link

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yilning 1 mart holatiga O‘zbekistonda jami 419 mingta tijorat tashkiloti faoliyat yuritmoqda. Ular orasida mas’uliyati cheklangan jamiyatlar (MChJ) eng keng tarqalgan tashkiliy-huquqiy shakl bo‘lib, ularning soni 331 686 tani tashkil etgan.

Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, MChJ mamlakatdagi barcha tijorat korxonalarining 79,1 foizini tashkil qiladi. Bu esa har o‘nta korxonaning qariyb sakkiztasi aynan ushbu tashkiliy shaklda faoliyat yuritishini anglatadi.

Tashkiliy-huquqiy shakllar kesimida xususiy korxonalar soni 47 028 ta bo‘lib, ular umumiy korxonalarning 11,2 foizini tashkil etgan. Oilaviy korxonalar 36 518 ta (8,7 foiz)ni tashkil etgan bo‘lsa, aksiyadorlik jamiyatlari 637 ta (0,2 foiz)ni tashkil qilgan.

Shuningdek, boshqa tashkiliy-huquqiy shakldagi tijorat tashkilotlari soni 3 358 taga teng bo‘lib, ular umumiy korxonalarning 0,8 foizini tashkil etadi.

MChJ shakli tadbirkorlar uchun nisbatan qulay tashkiliy-huquqiy mexanizmlar, ishtirokchilarning javobgarligi cheklanganligi hamda boshqaruv tizimining soddaligi sabab mamlakatda eng ommalashgan biznes shakli sifatida saqlanib qolmoqda.

Source link