Iqtisodiyot
O‘zmilliybank xalqaro kapital bozorida obligatsiyalarni muvaffaqiyatli joylashtirdi
2025 yil 8 iyul kuni «O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki» aksiyadorlik jamiyati (O‘zmilliybank) xalqaro kapital bozorida AQSh dollari hamda milliy valyutada ikki transhdan iborat xalqaro obligatsiyalarni muvaffaqiyatli joylashtirdi. Jumladan:
1) 300 mln. AQSh dollarilik obligatsiyalar 5 yil muddatga 7,2% kupon stavkasida;
2) 1,5 trln. so‘mlik obligatsiyalar 3 yil muddatga 17,95% kupon stavkasida joylashtirdi.
Xalqaro obligatsiyalarni joylashtirish va unga tayyorgarlik ko‘rish jarayoniga yetakchi xalqaro moliya institutlari va yuridik kompaniyalar jalb qilindi:
Anderrayterlar: J.P. Morgan, Citi, Societe Generale, Natixis, Standard Chartered, Mashreqbank, Abu Dhabi Commercial Bank, Oman Investment Bank, Commerzbank.
Yuridik maslahatchi: Dentons.
Auditor: Deloitte & Touche.
Ushbu obligatsiyalar chiqarilishi 140dan ziyod xalqaro institutsional investorlar tomonidan katta qiziqish bilan kutib olindi – arizalarning umumiy hajmi 1,3 mlrd. dollardan oshgan bo‘lib, shu jumladan AQSh dollarida – 1,04 mlrd., so‘mda esa –3,1 trln. tashkil etdi.
Qulay bozor sharoitlari hamda obligatsiyalarga oshib borayotgan talab tufayli O‘zmilliybank o‘tgan yilgi emissiyaga nisbatan kupon stavkalarini pasaytirishga erishdi:
-AQSh dollaridagi emissiya uchun 130 bazis punktiga (8,50% dan 7,20% gacha),
– so‘mdagi emissiya uchun 192,5 bazis punktiga (19,875% dan 17,95% gacha).
O‘tkazilgan «Road-Show» doirasida xalqaro investorlar bilan bo‘lib o‘tgan uchrashuvlar natijasida obligatsiyalarni joylashtirish (ya’ni bozorga chiqarish) shartlari ancha yaxshilandi: O‘zbekiston Respublikasining suveren obligatsiyalariga nisbatan foiz stavkasining ustamasi (spredi) ilk marotaba AQSh dollarida 50 bazis punktga va o‘zbek so‘mida 105 bazis punktga kamaytirildi.
O‘zmilliybank obligatsiyalarining kupon stavkasining pasayishi xalqaro investitsiya jamoatchiligi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev rahbarligida olib borilayotgan islohotlar samaradorligiga bo‘lgan ishonchining ortib borayotganini aks ettiradi.
Shubhasiz, ushbu jarayonning ijobiy kutilmalarining qo‘shimcha tasdig‘i hamda global investorlarning yuqori darajadagi talablarini rag‘batlantirgan muhim omillardan biri – nufuzli xalqaro reyting agentliklari tomonidan O‘zmilliybankka berilgan yuqori baholari hisoblanadi:
⦁ S&P va Moody’s agentliklari – bankning kredit reytingi prognozini «barqaror»dan «ijobiy»ga o‘zgartirdi;
⦁ Fitch Ratings agentligi – bankning uzoq muddatli reytingini «BB-»dan «BB»ga oshirdi va «barqaror» prognozini tasdiqladi.
Reyting ko‘rsatkichlarining oshirilishiga ta’sir qilgan asosiy ichki omillardan quyidagilari bo‘ldi:
⦁ bankning transformatsiyasida erishilgan izchil natijalar,
⦁ aktivlar sifatining yaxshilanishi,
⦁ sof foydaning barqaror oshib borishi,
⦁ kapitallashuv darajasi yuqoriligi,
⦁ mijozlar bazasining kengligi.
2025 yilning birinchi yarim yillik natijalariga ko‘ra, O‘zmilliybank quyidagi moliyaviy ko‘rsatkichlarga erishdi:
⦁ Jami aktivlar –141 827,06 mlrd so‘m (11,2 mlrd. dollar atrofida);
⦁ Kredit portfeli –109 302,63 mlrd so‘m (8,6 mlrd. dollar atrofida);
⦁ Kapitali – 19 324,69 mlrd so‘m (1,6 mlrd. dollar atrofida);
⦁ Sof foydasi– 1 005,29 mlrd so‘m atrofida (80 mln. dollar atrofida).
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining topshirig‘iga muvofiq, 2025 yilda O‘zmilliybank oldiga xalqaro moliya institutlaridan jami 1,2 mlrd. AQSh dollari miqdorida kredit liniyalarini jalb etish vazifasi qo‘yilgan.
Jalb qilingan mablag‘lar turizm, transport, uy-joy qurilishi, energetika, sog‘liqni saqlash, aeroport infratuzilmasini rivojlantirish hamda kichik va o‘rta biznesni qo‘llab-quvvatlash kabi ustuvor investitsiya va infratuzilma loyihalarini moliyalashtirishga yo‘naltiriladi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan 2024 yil 16 dekabrdagi topshiriqlariga muvofiq, mahallalarni barqaror rivojlantirishni ko‘zda tutuvchi loyihalarga, aholi bandligi va daromadlarini oshirishga qaratilgan tashabbuslarga alohida e’tibor qaratiladi.
Shuni alohida ta’kidlash joizki, O‘zmilliybank 2025 yilda xalqaro bozorda milliy valyutada (so‘mda) obligatsiyalarni «ommaviy» joylashtirishga muvaffaq bo‘lgan O‘zbekistonning birinchi tijorat banki bo‘ldi. So‘mda jalb qilingan mablag‘lar hududlarda ustuvor loyihalarni amalga oshirish, jumladan, uy-joy qurilishi, xizmatlar sohasi, yoshlarni qo‘llab-quvvatlash va aholi bandligini ta’minlashga yo‘naltiriladi.
Geosiyosiy beqarorlik davom etayotgan davrda O‘zmilliybank xalqaro obligatsiyalarning muvaffaqiyatli joylashtirilishi – xalqaro investorlarning kuchli ishonchini yaqqol tasdiqladi xamda O‘zbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlarga berilayotgan yuqori bahoning yana bir dalili bo‘ldi.
Ushbu bitim O‘zbekistonning suveren reytingi yaxshilangandan keyin amalga oshirilgan birinchi tranzaksiya bo‘lib, mamlakatdagi boshqa tijorat banklarining xalqaro kapital bozorlariga chiqishi uchun muhim qiyosiy mezon (benchmark) vazifasini bajaradi.
Dollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
Source link
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etishga qaratilgan Prezident farmoni qabul qilindi.
Unga ko‘ra, bojxona sohasida bir qator yangi tartiblar belgilandi.
Jumladan, 2026 yil 1 oktyabrdan xavf darajasi past hamda QQS guvohnomasi faol bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilariga tovarlarni import qilishda to‘lanadigan QQS summalarini o‘zaro hisobga olish imkoniyati yaratiladi.
Shuningdek, tovarlar eksportida nazorat jarayonlarining raqamlashtirilishi va takomillashtirilishi natijasida bojxona rasmiylashtiruvi, fitosanitariya sertifikati, fumigatsiya hamda tovarning kelib chiqish sertifikati uchun yig‘im va to‘lovlar miqdori 30 foizga kamaytiriladi.
2027 yil 1 yanvardan tovarlarning bojxona qiymatini nazorat qilish tartibi ham soddalashtiriladi. Xususan, xavf darajasi past bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari olib kirayotgan tovarlarning bojxona qiymati tovarlar erkin muomalaga chiqarilgandan keyin nazorat qilinadi.
Bundan tashqari, bojxona qiymatini nazorat qilish maqsadida tovarlar uchun qat’iy bojxona qiymatini belgilash taqiqlanadi. Bojxona qiymati bo‘yicha dastlabki qaror qabul qilish amaliyoti joriy etiladi hamda nazorat jarayonida rasmiy diller va distribyutorlarning narx ma’lumotlaridan foydalanish yo‘lga qo‘yiladi.
2027 yil 1 iyundan esa jismoniy shaxslar tomonidan notijorat maqsadlarda olib o‘tiladigan tovarlar bo‘yicha yagona bojxona to‘lovi miqdori to‘lanishi lozim bo‘lgan bojxona yig‘imlaridan kam bo‘lsa, ushbu yig‘imlar undirilmaydi.
Markaziy bank 2026-yil 7-sentyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 9,7 so‘mga tushib, 11 785,30 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 3,01 so‘mga tushdi va 13 695,70 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 949,95 so‘mni tashkil qildi (+31,7).
Rossiya rubli 136,13 so‘m etib belgilandi (+0,33).
Iqtisodiyot
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
O‘zbekiston bosh konsuli Axror Burxanov «Costco Wholesale» kompaniyasi rahbariyati bilan uchrashuv o‘tkazdi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA muxbiri.
Muloqot avvalida O‘zbekistonning qishloq xo‘jaligi, to‘qimachilik va hunarmandchilik sohalaridagi eksport salohiyati haqida ma’lumot berildi. Kompaniya vakillariga AQSh bozoriga olib kirishga ruxsat etilgan oliy navli o‘zbek mayizi va quritilgan o‘rik namunalari ham taqdim etildi.
O‘z navbatida, «Costco» vakillari o‘zbek mayizining sifati va tashqi ko‘rinishini yuqori baholab, uni savdo tarmog‘ida sotuvga chiqarish bo‘yicha zarur choralarni ko‘rishga tayyorligini bildirdi.
Suhbat davomida pista, grek yong‘og‘i, bodom, golubika, gilos, uzum, anor va boshqa yangi hamda quritilgan mevalarni yetkazib berish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
Shuningdek, uchrashuvda o‘zbekistonlik eksportchilarni AQShdagi qadoqlash va markirovkalash korxonalari bilan bog‘lash, shuningdek, kelgusi yil fevral oyida o‘tkaziladigan mahsulotlar taqdimotida ishtirok etishga ko‘maklashish masalalari ham muhokama qilindi.
Bundan tashqari, o‘zbek tekstili, milliy kulolchilik buyumlari, idish-tovoq va qo‘l mehnati asosida tayyorlangan dekorativ mahsulotlarni «Costco» orqali sotish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.
Kompaniya vakillari raqobatbardosh mahsulotlar aniqlangan taqdirda, ularni global xarid jamoalariga taqdim etishdan manfaatdor ekanini qayd etdi.
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyati takomillashtiriladi. «Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident Farmoni (PF–174-son, 27.08.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan «Yangi O‘zbekiston bojxonasi – 2030» strategiyasi (Strategiya) tasdiqlandi hamda quyidagilar Strategiyaning ustuvor yo‘nalishlari etib belgilandi:
– bojxona jarayonlarida tadbirkorlik subyektlariga va jismoniy shaxslarga qulay shart-sharoitlar yaratish;
– bojxona organlari infratuzilmasini yaxshilash va sun’iy intellekt texnologiyalarini keng joriy etish orqali raqamlashtirish darajasini yuqori bosqichga olib chiqish;
– bojxona ma’murchiligini yanada takomillashtirish va boshqalar.
2026 yil 1 sentyabrdan quyidagi talablar bekor qilinadi:
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida importni amalga oshirishda xorijiy hamkorga oldindan to‘lov o‘tkazish cheklovi;
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida eksportni amalga oshirishda oldindan 50 foiz tushumni ta’minlash;
– tovarlar eksportini milliy valyutada amalga oshirishda oldindan to‘lovni ta’minlash yoki to‘lovning kafolatli shakllarini (akkreditiv, bank kafolati, sug‘urta polisi) taqdim etish;
– oziq-ovqat mahsulotlarini sinovdan o‘tkazish uchun mahsulot namunasi yetarli bo‘lmaganda, sanitariya-epidemiologik xulosani rasmiylashtirish;
– bojxona rasmiylashtiruvi jarayonida biologik aktiv va yangi kimyoviy moddalar, oziq-ovqat qo‘shimchalari, polimer, parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini olib kirish uchun ruxsatnoma, shuningdek, dori vositalari hamda tibbiy jihozlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnomani taqdim etish.
Asadjon Xodjayev Raqamli texnologiyalar vaziri o‘rinbosari etib tayinlandi
2030 yilga qadar havoni ifloslantiruvchi moddalar miqdori 10,5 foizga kamaytiriladi
O‘zbekistonda raqamli valyuta to‘lov vositasi sifatida sinab ko‘riladi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Bojxona sohasida tadbirkorlar uchun bir qator yengilliklar joriy etiladi
-
Siyosat5 days ago
Shavkat Mirziyoyev rasmiy tashrif bilan Serbiyaga boradi
-
Jamiyat3 days ago
Toshkentda yana bir BRT yo‘lagi foydalanishga topshirildi
-
Jamiyat2 days ago
Prezidentning xususiylashtirishga oid farmoni e’lon qilindi
-
Jamiyat2 days ago
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
-
Siyosat2 days ago
Shavkat Mirziyoyev Serbiyaga yetib bordi
-
Sport2 days ago
Husan Botirov Biatlon federatsiyasi raisi etib saylandi
-
Siyosat2 days ago
O‘zbekiston hukumati Suriyaga yangi elchisini jo‘natdi