Iqtisodiyot
O‘zbekistonda elektron tijoratning chakana savdodagi ulushi past — Prezident
Prezident Shavkat Mirziyoyev elektron tijoratni rivojlantirish va bond omborlar faoliyatini yo‘lga qo‘yishga qaratilgan takliflar taqdimoti bilan tanishdi.
So‘nggi sakkiz yilda mamlakatimizda elektron tijorat hajmi 20 barobar o‘sib, 1,3 milliard dollarga yetdi. Raqamli platformalar soni 120 tadan ziyodni tashkil etmoqda. O‘zini o‘zi band qilish tartibining kengaytirilgani, litsenziyalash va soliqqa tortishning soddalashtirilgani hisobiga sohada 750 mingta yuqori daromadli ish o‘rni yaratilgan, budjetga esa har yili 200 milliard so‘m qo‘shimcha soliq tushumlari ta’minlanmoqda.
Shu bilan birga, mazkur yo‘nalishda hali ishga solinmagan imkoniyatlar ko‘pligi ta’kidlandi. Xususan, O‘zbekistonda elektron tijoratning chakana savdodagi ulushi 4-4,6 foizni tashkil etib, jahondagi o‘rtacha 22 foizlik ko‘rsatkichdan 5 barobar kam ekani ko‘rsatib o‘tildi. Mamlakatimizda ushbu ulushni 9-11 foizga yetkazish uchun yetarli salohiyat mavjud.
Taqdimotda elektron tijorat infratuzilmasini rivojlantirishda import tovarlarini bojxona to‘lovlari va soliqlarini kechiktirilgan tartibda to‘lash sharti bilan bojxona nazorati ostida saqlashga mo‘ljallangan maxsus ombor – bond omborlar tashkil etish masalasiga alohida e’tibor qaratildi.
Ta’kidlanganidek, tovar uchun boj to‘lovlarini uni sotish paytida amalga oshirish tizimini joriy etish orqali kamida 500 million dollar investitsiya jalb qilish uchun sharoit yaratish mumkin. Bunday amaliyot Rossiya, Xitoy, Qozog‘iston, Birlashgan Arab Amirliklari, Buyuk Britaniya, Germaniya va Singapur kabi mamlakatlarda keng qo‘llanilayotgani qayd etildi.
Bugungi kunda O‘zbekistonda omborlarning umumiy maydoni 634 ming kvadrat metrni tashkil qilib, shundan 72 foizi Toshkent shahri va viloyati hissasiga to‘g‘ri keladi. Mavjud omborlarning atigi 34 foizi zamonaviy “A” toifasiga mansub. Ekspertlarning hisob-kitoblariga ko‘ra, mamlakatimizda barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash uchun keyingi besh yilda 2,5 million kvadrat metr zamonaviy omborlar talab etiladi.
Shu munosabat bilan yurtimizda yirik xalqaro marketpleyslarning zamonaviy omborlar tarmog‘ini kengaytirish taklif etildi.
Raqamli platformalarni hamda bond omborlarni soliq va bojxona tizimlari bilan chuqur integratsiya qilish zarurligi ta’kidlandi. Taqdimotda 2026-2028 yillar davomida tajriba tariqasida “import – bond ombori – maxsus elektron savdo platformasi – iste’molchi” zanjiri asosida yangi mexanizmni joriy etish taklifi bildirildi.
Unga ko‘ra, tovarlar bond omboriga joylashtiriladi, maxsus elektron savdo platformasi orqali sotiladi, bojxonada deklaratsiyalash va boj to‘lovlari esa bevosita sotuv bosqichida amalga oshiriladi. Bunday platformalar va omborlar tegishli reyestrlarga kiritilib, Bojxona qo‘mitasida hisobga qo‘yiladi.
Shuningdek, bond omborlari mahalliy ishlab chiqaruvchilar uchun tashqi bozorlarga chiqishni yengillashtirishi, aylanma mablag‘larga tushadigan yukni kamaytirishi, logistika xarajatlarini pasaytirishi va eksport raqobatbardoshligini oshirishi ta’kidlandi.
Davlatimiz rahbari elektron tijoratni iqtisodiyotning muhim drayverlaridan biriga aylantirish, mazkur sohada zamonaviy infratuzilmani yaratish, raqamli platformalar faoliyati uchun qulay va shaffof muhit shakllantirish bo‘yicha mutasaddilarga tegishli topshiriqlar berdi.
Markaziy bank 2026-yil 10-apreldan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 30,3 so‘mga tushib, 12 198,28 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 41,49 so‘mga tushdi va 14 241,49 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 350,57 so‘m bo‘ldi (-66,30).
Rossiya rubli 156,57 so‘m etib belgilandi (+0,61).
Iqtisodiyot
UZCARD yangi shiorini taqdim etdi va brend rivojlanishining navbatdagi bosqichini belgiladi
UZCARD milliy to‘lov tizimi allaqachon mamlakat kundalik hayotining ajralmas qismiga aylangan. Do‘kondagi xaridlardan tortib transport va onlayn-servislar uchun to‘lovlargacha – har kuni millionlab operatsiyalar uning infratuzilmasi orqali amalga oshiriladi.
Bugun kompaniya yangi shiorini taqdim etmoqda – «Qulay yashang». Ushbu shior UZCARD faoliyatining asosiy tamoyilini ifodalaydi: texnologiyalar sezilmas bo‘lishi va inson qulayligi uchun ishlashi kerakka.
Mazkur falsafa yillar davomida shakllantirilgan keng ko‘lamli infratuzilmaga tayanadi. Muomalada 24 millionta karta mavjud. Mamlakat bo‘ylab UZCARD kartalarini qabul qiluvchi 260 mingta POS-terminal va 18 mingdan ortiq bankomat faoliyat yuritmoqda.
To‘lovlar va o‘tkazmalar allaqachon kundalik hayotning tabiiy qismiga aylangan – ko‘pincha foydalanuvchilar bu jarayonni aynan qaysi tizim ta’minlayotgani haqida o‘ylab ham ko‘rmaydilar. Yangi shior ushbu rolni yanada tushunarli va ravshan ifodalaydi.
Yangilanish brendning vizual tizimiga ham taalluqlidir: logotip foydalanuvchilar uchun tanish bo‘lgan mashhurligini saqlab qolgan holda, yanada zamonaviy va moslashuvchan ko‘rinish kasb etmoqda. Yangilangan brend identikasi kompaniya kommunikatsiyasini yanada yaxlit qilishga xizmat qiladi.
Brend rivojlanishining yangi bosqichi, shuningdek, UZCARD faoliyati asosida yotuvchi qadriyatlarga tayangan holda davom etadi: ishonchlilik, texnologik rivojlanganlik, ommaboplik va mijozga yo‘naltirilganlik. Aynan shu qadriyatlar kompaniyaning to‘lov infratuzilmasi va servislarini rivojlantirishga bo‘lgan yondashuvini belgilaydi: tizim barqarorligini ta’minlash, zamonaviy yechimlarni joriy etish, raqamli to‘lovlarni keng auditoriya uchun qulay qilish va foydalanuvchilarning real kundalik ehtiyojlariga e’tiborni saqlab qolish. Shu tariqa, «Qulay yashang» shiori UZCARD rivojini qurayotgan yondashuvning aniq ifodasiga aylanadi.
UZCARD. Qulay yashang.
Ta’kidlanishicha, tangalar 999,9 asillikdagi oltin va kumushdan tayyorlangan bo‘lib, yuqori badiiy va kolleksion qiymatga ega.
Markaziy bank tomonidan sohibqiron Amir Temur tavalludining 690 yilligi munosabati bilan esdalik tangalari va suvenir to‘plamlari sotuvi yo‘lga qo‘yildi.
Jumladan, Amir Temur siymosi aks etgan, 31,1 g og‘irlikdagi oltin va kumush tangalar, shuningdek, har biri 31,1 g bo‘lgan 3 talik suvenir to‘plamlari chiqarildi.
Ta’kidlanishicha, tangalar 999,9 asillikdagi oltin va kumushdan tayyorlangan bo‘lib, yuqori badiiy va kolleksion qiymatga ega.
Oltin tanga 61,4 million so‘m qiymatda sotilmoqda, qayta sotib olish narxi – 57,3 mln so‘m.
Kumush tanga 1,9 million so‘m qiymatda sotilmoqda, qayta sotib olish narxi – 0,9 mln so‘m.
Markaziy bank 2025-yil IV choragi uchun «Iste’mol kayfiyati sharhi»ni e’lon qildi. So‘rov natijalariga ko‘ra, aholining iste’mol kayfiyatida ijobiy tendensiyalar saqlanib qolgan va umumiy barqarorlik ta’minlangan.
Ushbu hisobotda ta’kidlanishicha, iqtisodiy sharoitlar va moliyaviy barqarorlikka bo‘lgan ishonch yuqori darajada saqlanmoqda. Aksariyat respondentlar kelgusida vaziyat yaxshilanishiga ishonmoqda.
Daromadlar bo‘yicha kutilmalar barqaror: ishtirokchilarning 67 foizi kelgusi 12 oyda daromadlari oshishini kutayotganini bildirgan. Shu bilan birga, moliyaviy holatni ijobiy baholovchilar ulushi ham yuqori darajada qolmoqda.
Shuningdek, xarajatlar bo‘yicha kutilmalar ham yuqori bo‘lib qolmoqda. Respondentlarning 76 foizi kelgusida xarajatlari ortishini bildirgan. Asosiy yo‘nalishlar sifatida uy-joy ta’miri, ta’lim, sog‘liqni saqlash hamda yirik xaridlar qayd etilgan.
Kreditga bo‘lgan talabda ham faollik kuzatilmoqda. So‘rov ishtirokchilarining 54 foizi yaqin oylarda kredit olish ehtiyoji borligini bildirgan. Kredit mablag‘lari asosan uy-joy ta’miri, ta’lim va avtomobil xaridiga yo‘naltirilishi kutilmoqda.
Jamg‘arishga moyillik ham ijobiy tendensiyani saqlab qolgan. Respondentlarning 62,6 foizi jamg‘armalari oshishini kutayotganini bildirgan. Biroq choraklik kesimda jamg‘armalar hajmida ma’lum darajada pasayish qayd etilgani aholining xarajatlari ortishi bilan izohlanadi.
Markaziy bankka ko‘ra, aholining moliyaviy holati ijobiy baholanmoqda. Qisqa va o‘rta muddatli iqtisodiy kutilmalar yuqori optimizm bilan shakllangan bo‘lib, bu ichki bozor barqarorligi uchun muhim signal sifatida qaralmoqda.
Iqtisodiyot
2,4 mlrd dollarlik aktivlarga ega Milliy investitsiya jamg‘armasi IPO o‘tkazishini e’lon qildi
O‘zbekistonda transport, energetika, kommunal va telekommunikatsiya xizmatlari kabi sohalardagi 13 ta yirik davlat kompaniyasi ulushlarini qisman o‘zida jamlagan Milliy investitsiya jamg‘armasi Toshkent va London fond birjalarida IPO o‘tkazishini e’lon qildi.
Foto: Milliy investitsiya jamg‘armasi
“O‘zbekiston Respublikasi Milliy investitsiya jamg‘armasi” AJ Toshkent va London fond birjalarida aksiyalarning dastlabki joylashtiruvi kutilayotgani haqida e’lon berdi.
Kun.uz’ga taqdim etilgan press-relizda aytilishicha, kompaniya portfelidagi ulushlarning jami sof aktivlar qiymati 2025 yil 31 dekabr holatiga 2,44 mlrd dollarga baholangan.
Jamg‘arma 2024 yilda tashkil etilgan bo‘lib, hozirda yagona aksiyadori Iqtisodiyot va moliya vazirligi hisoblanadi. Vazirlik jamg‘armani AQShning Franklin Templeton kompaniyasiga (dunyo bo‘ylab 1,74 trln dollar qiymatdagi aktivlarni boshqaradi) ishonchli boshqaruvga bergan.
UzNIF portfeli – davlatga qarashli 13 ta kompaniyaning quyidagicha hajmdagi va qiymatdagi minoritar aksiyalaridan iborat:
Qayd etish lozim, prezident qaroriga asosan, UzNIF portfelidagi kompaniyalar 2030 yilga qadar o‘z sof foydasining kamida 50 foizi miqdorida dividend to‘lash majburiyatiga ega.
IPO sanalari va narx parametrlari keyinroq e’lon qilinadi.
IPO uchun obuna cheklangan vaqt davomida ochiq bo‘lishini inobatga olgan holda, chakana investorlar Toshkentdagi taklif doirasida buyurtma berish uchun oldindan O‘zbekistonda brokerlik hisobvaraqlarini ochishi tavsiya etiladi.
Ma’lumot uchun, UzNIF portfelidagi kompaniyalarning quyidagi 6 tasi 2028 yilgacha Franklin Templeton bilan hamkorlikda individual tarzda IPO o‘tkazishi ham ko‘zda tutilgan: Uzbekistan Airways, “O‘zbekiston milliy elektr tarmoqlari”, “O‘zbektelekom”, “O‘zbekgidroenergo”, “Hududiy elektr tarmoqlari”, “Hududgazta’minot”.
10-apreldan dollar kursi pastlaydi
O‘zbekistonda elektron tijoratning chakana savdodagi ulushi past — Prezident
Jahon chempionatiga boradigan o‘zbekistonlik hakamlar ma’lum bo‘ldi
-
Dunyodan4 days ago
AQSh Eron urushida kamida 7 samolyotini yo’qotdi
-
Jamiyat4 days agoJizzaxda kuchli yomg‘irdan keyin sel kuzatildi
-
Jamiyat1 day agoNavoiyda xususiy bog‘cha tarbiyachisi bolalarni kaltakladi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Qurilish bozorida asosiy ulush bino va inshootlar hissasiga to‘g‘ri keldi
-
Dunyodan2 days ago
AQSh va Eron o’rtasidagi sulh bitimi bugun kuchga kirishi mumkin
-
Dunyodan3 days ago
Prezident Tramp Eronni Hormuz muammosi “jiddiy oqibatlarga olib kelishi” haqida ogohlantirdi
-
Jamiyat4 days ago3,7 gektar yerni 7 gektar deb sotmoqchi bo‘lgan fermer ushlandi
-
Siyosat12 hours agoSenat yashirin iqtisodiyotga chek qoʻyish maqsadida rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi yangi qonunni maʼqulladi