Iqtisodiyot
O‘zbekistonda 2030 yilgacha ikkita islomiy bank ochilishi ma’lum qilindi
Prezident huzuridagi taqdimotda aytilishicha, joriy yilda kamida bitta tijorat bankida islomiy “darcha” faoliyatini yo‘lga qo‘yish, 2026-2030 yillarda esa to‘liq islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi ikkita bank tashkil etish rejalashtirilgan. Bu orqali 5 yil ichida qo‘shimcha 1 mlrd dollar investitsiya va depozitlarni jalb qilish imkoniyati yaratiladi.
25 mart kuni prezident Shavkat Mirziyoyev islomiy moliya xizmatlarini joriy etishga oid taqdimot bilan tanishdi.
Taqdimotda aytilishicha, O‘zbekistonda quyidagi islomiy moliya instrumentlarini joriy qilish nazarda tutilmoqda:
tovarni nasiyaga sotish orqali mijozni moliyalashtirish – murobaha;
foydani taqsimlash sharti asosida mijozni moliyalashtirish yoki pul mablag‘larini jalb etish – muzoraba;
vakillik shartnomasi orqali pul mablag‘larini berish yoki jalb etish – vakala;
tovarlar uchun oldindan haq to‘lash orqali moliyalashtirish – salam va istisno;
birgalikdagi faoliyat orqali mijozni moliyalashtirish – mushoraka;
mol-mulkni islomiy ijaraga berish;
qonunchilikka zid bo‘lmagan boshqa islomiy moliya instrumentlar.
Bunda:
sotilgan tovar ustamasiga qo‘shilgan qiymat solig‘i hisoblanmaydi;
investitsiyaviy omonatdan olingan daromad soliqdan ozod qilinadi;
islomiy ijara shartnomalari moliyaviy ijara va lizingga tenglashtiriladi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Sohada tizimli boshqaruvni ta’minlash maqsadida Markaziy bank huzurida Islomiy moliya kengashi tashkil etiladi. Shuningdek, islomiy moliya xizmatlarini ko‘rsatuvchi banklarda ham alohida kengashlar tuziladi. Ushbu kengashlar standartlar ishlab chiqish, me’yoriy-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlashda ko‘maklashish, bahsli masalalarga izoh berish, shartnomalar va ichki hujjatlarni ko‘rib chiqish, muvofiqlik ustidan nazoratni ta’minlash bilan shug‘ullanadi.
Joriy yilda kamida bitta tijorat bankida islomiy “darcha” faoliyatini yo‘lga qo‘yish, 2026-2030 yillarda esa to‘liq islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi ikkita bank tashkil etish rejalashtirilgan.
Umuman, sohadagi yangiliklar orqali 2026-2030 yillarda qo‘shimcha 1 milliard dollar miqdorida investitsiya va depozitlarni jalb qilish imkoniyati yaratilishi qayd etildi.
Eslatib o‘tamiz, islomiy banklar faoliyatini joriy etishga oid qonun joriy yil 5 fevral kuni Senatda ma’qullangan edi.
Toshkent xalqaro moliya markazi tashkil etiladi
Enterprise Uzbekistan uchun maxsus huquqiy rejim 2100 yilgacha amal qiladi
Iqtisodiyot
Markaziy bank 11 ta bankni jarimaga tortdi
Markaziy bank 11 ta bankni jarimaga tortdi.
Markaziy bankning Bank nazorati qo‘mitasi 2026-yil fevral oyida 7 marotaba yig‘ilish o‘tkazib, banklar, kredit va to‘lov tashkilotlari faoliyatiga oid 43 ta masalani muhokama qildi.
Asosan:
– ro‘yxatga olish va ruxsat berish masalalari,
– banklar va kredit tashkilotlarining moliyaviy holati,
– prudensial me’yorlar va Markaziy bank ko‘rsatmalariga rioya etilishi,
– inspeksiya tekshiruvlari natijalari,
– iste’molchilar huquqlarini himoya qilish,
– bank va to‘lov tashkilotlarida kiberxavfsizlik talablari,
– «tartibga solish qumdoni» doirasidagi sinov jarayonlari ko‘rib chiqildi.
Aniqlangan kamchiliklar natijasida:
– 11 ta bankga nisbatan jarima sanksiyalari qo‘llanildi.
– 14 ta bank va 4 ta to‘lov tashkiloti chora va sanksiyalar qo‘llanilishi to‘g‘risida ogohlantirildi.
Shuningdek:
– 8 ta bankga nisbatan moliyaviy barqarorlikni ta’minlash maqsadida oddiy aksiyalar bo‘yicha dividendlar to‘lash orqali foydani taqsimlamaslik talabi belgilandi va makroprudensial buferlarni shakllantirish topshirildi.
Iqtisodiyot
Banklardan dollarni hujjatsiz sotib olish miqdori oshishi mumkin
O‘zbekistonda banklar hujjatsiz 500 dollargacha valyuta sotishi taklif etildi.
Markaziy bank va Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti tomonidan tegishli o‘zgartishlar loyihasi ishlab chiqildi.
Hozirda tijorat banklari mijozlar 100 dollardan ortiq miqdorda valyuta sotib olmoqchi bo‘lsa, ularni tekshirish choralarini ko‘rishi shart. Yangi taklifga ko‘ra, ushbu limit 500 dollargacha oshirilishi rejalashtirilmoqda.
Shuningdek, bank hisobvarag‘i ochmasdan amalga oshiriladigan operatsiyalarda mijozni tekshirish majburiy bo‘lgan miqdor ham o‘zgartirilishi mumkin. Amalda bu chegara 500 BHMga teng bo‘lsa, yangi taklifda u qat’iy summa — 175 million so‘m etib belgilanmoqda.
Mazkur hujjat hozircha loyiha bo‘lib, u muhokama bosqichida. Qabul qilinib, rasmiy e’lon qilingan taqdirda, uch oy o‘tib kuchga kirishi belgilangan. Muhokama 4 aprelgacha davom etadi.
Iqtisodiyot
Prezident neft va gaz qazib chiqarish bo‘yicha rejalarni qattiq nazoratga olishni topshirdi
Prezident Shavkat Mirziyoyevga neft-gaz tarmog‘ida qazib chiqarish hajmini barqarorlashtirish va yangi zaxiralarni o‘zlashtirish bo‘yicha chora-tadbirlar ijrosi yuzasidan hisobot berildi.
«O‘zbekneftgaz» tizimida tabiiy gaz qazib chiqarish dinamikasi, mavjud pasayish omillari hamda ularni qoplash bo‘yicha ko‘rilayotgan choralar haqida axborot berildi. Joriy yilning birinchi choragida yangi quduqlarni ishga tushirish, mavjudlarini ta’mirlash va texnologik tadbirlarni amalga oshirish hisobiga qo‘shimcha hajmlar ta’minlangani, yil davomida esa bu boradagi ishlar yanada kengaytirilishi rejalashtirilgani qayd etildi.
Quduqlar samaradorligini oshirish uchun zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish masalasiga alohida e’tibor qaratildi. Hozirda yangi 2D va 3D seysmik tadqiqotlar uchun istiqbolli maydonlar aniqlanmoqda. Burg‘ilash va dala ishlari ustidan xalqaro standartlar asosida nazoratni kuchaytirish maqsadida supervayzing tizimini yo‘lga qo‘yish, geologik-gidrodinamik modellashtirish va qazib chiqarish dasturlarini yanada puxta shakllantirish bo‘yicha choralar belgilangan.
Konlarda gaz qazib olish koeffitsiyentini oshirish, qiyin o‘zlashtiriladigan zaxiralarga yangi yondashuvlarni tatbiq etish, 2026-2027-yillarga mo‘ljallangan dasturlarning iqtisodiy samaradorligini baholash masalalariga ham to‘xtalib o‘tildi. Bu borada xalqaro kompaniyalar bilan hamkorlikda tegishli ishlar olib borilayotgani qayd etildi.
Davlatimiz rahbari tarmoqda ishlab chiqarish barqarorligini ta’minlash, mavjud quvvatlardan samarali foydalanish, geologiya-qidiruv va burg‘ilash ishlarini tizimli tashkil etish, shuningdek, xorijiy hamkorlar bilan amaliy natija beradigan sheriklikni kengaytirish muhimligini ta’kidladi.
Mutasaddilarga belgilangan rejalar ijrosini qattiq nazoratga olish va har bir yo‘nalish bo‘yicha aniq natijadorlikni ta’minlash yuzasidan topshiriqlar berildi.
Iqtisodiyot
500 dollargacha naqd valutani bankka pasport taqdim etmasdan olishga ruxsat berilishi mumkin
O‘zbekistonda bankdan naqd AQSh valutasini sotib olishda shaxsni tasdiqlovchi hujjat talab etiladigan chegara 100 dollardan 500 dollargacha oshirilishi mumkin. Markaziy bank bu haqdagi hujjat loyihasini jamoatchilik muhokamasiga qo‘ydi.
Foto: Morteza Nikoubazl / Zuma / TASS
Loyihaga ko‘ra, tijorat banklari ekvivalenti 500 AQSh dollaridan oshgan miqdorda chet el valutasini sotib olayotgan jismoniy shaxslarni lozim darajada tekshirishini yo‘lga qo‘yish taklif etilmoqda. Amalda bu chegara 100 AQSh dollariga teng.
Bundan tashqari, yana bir holatda mijozni lozim darajada tekshirish (amalda – identikatsiya qilish) talabiga o‘zgartirish kiritish taklif etilmoqda.
Amalda bazaviy hisoblash miqdorining 500 baravari (hozirda 206 ml so‘m)ga teng yoki undan oshgan summada bank hisobvarag‘ini ochmasdan yoki hisobvaraqdan foydalanmasdan operatsiyalarni amalga oshirishda bank mijozning shaxsiga aniqlik kiritishi kerak. Muhokamaga qo‘yilgan loyihada bu borada 175 mln so‘mlik qat’iy chegarani o‘rnatish ko‘zda tutilgan.
Loyiha bo‘yicha jamoatchilik muhokamasi 4 aprelgacha davom etadi.
Iqtisodiyot
Raqobat qo‘mitasi elektron tijorat bilan shug‘ullanuvchi kompaniyalarda qoidabuzarliklarni aniqladi
Raqobat qo‘mitasi tomonidan elektron tijoratning ommaviy oferta shartnomalarida 45 ta holatda aniqlangan kamchiliklar qonun talablariga muvofiqlashtirildi.
Elektron tijorat bozori ishtirokchilari tomonidan aholiga ko‘rsatilayotgan xizmatlar talab darajasida emasligi yuzasidan tushgan murojaatlar asosida o‘rganishlarni o‘tkazdi, deya xabar berdi Raqobat qo‘mitasi axborot xizmati.
Qayd etilishicha, elektron tijorat va masofadan turib (onlayn) mahsulot sotuvchi veb-saytlar hamda ommaviy oferta shartlari tahlil qilinganda quyidagi holatlar aniqlangan:
26 ta holatda – Uzum Tezkor oferta shartnomasi (15 ta band, 117 ta kichik bandlardan iborat);
18 ta holatda – Bee Market («Unitel» MChJ) oferta shartnomasi (18 ta band, 73 ta kichik bandlardan iborat);
Orzon.uz va BROSTORE oferta shartnomasi mavjud emas;
Seide International XK MChJ ommaviy ofertalari davlat tilida berilmagan.
O‘rganishlarda elektron savdolarda nuqsonli tovarni almashtirish yoki pulini qaytarib bermaslik, iste’molchiga to‘liq, ishonchli ma’lumotlar taqdim etmaslik va yetkazib berish muddatlari buzilishi hamda shartnomalarning davlat tilida taqdim etilmasligi kabi qonunbuzilish holatlari mavjudligi aniqlangan.
«Qo‘mita tomonidan mazkur elektron savdo do‘konlariga kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan ko‘rsatmalar berilgan hamda so‘rov xatlari yuborilgan. Bugungi kunda ommaviy ofertalar qonunchilik talablariga moslashtirilishi ta’minlandi», deyiladi xabarda.
-
Siyosat3 days agoIslom bank ishi anʼanaviy foizlarga asoslangan modellardan nimasi bilan farq qiladi?
-
Siyosat5 days ago
O‘zbekiston va Turkmaniston yetakchilari bir-birlarini tabrikladilar
-
Jamiyat4 days agoImom Buxoriy masjid-majmuasida ilk hayit namozi o‘qildi (foto)
-
Jamiyat2 days agoO‘zbekistonda taksichilarni aldashning yangi firibgarlik usuli fosh etildi
-
Sport4 days ago
Masharipov va Fayzullayev jarohat sabab xalqaro turnirda qatnashmaydi
-
Jamiyat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston xalqini hayit bilan tabrikladi
-
Iqtisodiyot4 days agoEron urush va iqtisodiy inqiroz fonida rekord qiymatdagi banknotni muomalaga chiqardi
-
Dunyodan5 days ago
2026 yilgi Oskar sovrindorlari e’lon qilindi
