Jamiyat
O‘zbekiston islom sivilizatsiyasining yangi markaziga aylandi
Xalqaro ekspert, bir necha xalqaro loyihalar muallifi doktor Mehmud ul Hasan Xonning O‘zbekiston buyuk mutafakkirlar, donishmandlar va yaratuvchan shaxslar zamini sifatida tarixda alohida o‘rin tutgani, bilimga asoslangan jamiyat, mantiqqa tayangan ishonch, barqarorlik va farovon hayot ruhini e’tirof etgani haqidagi maqolasi Pokistonning “Pakistan Observer” nashrida e’lon qilindi.
Muallif maqolada bugun O‘zbekiston yana bir bor Markaziy Osiyoda tarixiy ahamiyat kasb etuvchi mamlakat sifatida e’tirof etilayotganiga e’tibor qaratarkan, “buning yorqin namunasi sifatida yangi barpo etilgan “O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi (ITsM)”ni ko‘rsatish mumkin”, deb yozadi.
Maqolada keltirilishicha, Toshkentdagi tarixiy Hazrati Imom majmuasi hududida joylashgan bu markaz madaniy va ilmiy jihatdan ulkan ahamiyatga ega inshoot bo‘lib, ko‘p madaniyatlilik, etnik xilma-xillik, bag‘rikenglik, dinlararo totuvlik va ilmiy tafakkur uchun mukammal maydon bo‘lib xizmat qiladi.
ITsMning bunyod etilishi O‘zbekiston Respublikasini dunyodagi eng yirik madaniyat markazlari — Parijdagi Luvr, Vashingtondagi Smitson instituti va Arab dunyosi instituti qatoriga qo‘shdi. U zamonaviy muzey, ilmiy tadqiqot majmuasi, islom sivilizatsiyasining yaratuvchanlik va muloqotdagi rolini namoyon etuvchi markaz, ilm, innovatsiyalar, kutubxona va ta’limni birlashtirgan yagona maskan sifatida yangi avlod olimlari, tadqiqotchilari va mutafakkirlarini ilhomlantiradi.
Markaz Prezident Shavkat Mirziyoyevning 2017 yil 23 iyundagi farmoni bilan tashkil etilgan. 2018 yil 15 iyun — Ramazon hayiti kuni uning poydevoriga tamal toshi qo‘yilgan. 2025 yil noyabr oyida ommaga ochilishi rejalashtirilgan ushbu markaz O‘zbekistonning boy islomiy merosini asrab-avaylash va ulug‘lash borasidagi qat’iy irodasini aks ettiradi.
Markazdagi san’at asarlari tarixchilar, me’morlar va ustalar tomonidan puxta tanlab olingan bo‘lib, ular O‘zbekiston tarixiga sayohat qilib, islom olimlarining fan, madaniyat va ta’lim sohasidagi buyuk hissasini yoritadi. Shu bilan birga, markaz yoshlar orasida insonparvarlik, tarixga hurmat va bag‘rikenglikni targ‘ib etadi, tinchlik va totuvlikni mustahkamlaydi.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi UNESCO va ICESSO kabi xalqaro tashkilotlar bilan yaqin hamkorlikda faoliyat yuritib, madaniyatlar va dinlar o‘rtasidagi muloqot uchun ideal platforma yaratadi. U har tomonlama ta’limni rivojlantirib, ekstremizmga qarshi tura oladigan, islomning tinchlikparvar mohiyatini, bag‘rikenglik, taraqqiyot va uyg‘unlik qadriyatlarini targ‘ib etadi.
Markazda besh asosiy bo‘lim mavjud:
– Qur’oni Karim zali
– Islomdan avvalgi davr sivilizatsiyalari,
– Birinchi Renessans,
– Ikkinchi Renessans va Xonliklar davri,
– Yangi O‘zbekiston — Yangi Renessans poydevori.
Ular insoniyat taraqqiyotidagi uzviylik, madaniy va ilmiy izchillik hamda sivilizatsiyalararo muloqotni ifodalaydi.
Markazda restavratsiya laboratoriyasi, konferensiya zallari va UNESCO , ICESSO , Oksford Islom Tadqiqotlari Markazi kabi xalqaro tashkilotlarning ofislari joylashgan. Shuningdek, Turkiya, Rossiya va Markaziy Osiyoning yuzdan ortiq ilmiy muassasalari, muzeylari va kutubxonalari bilan hamkorlik yo‘lga qo‘yilgan.
ITsM — Islom madaniy merosi uchun global markaz sifatida Malayziyadagi Islom san’ati muzeyi, Turkiyadagi Sulaymoniya kutubxonasi, Qozog‘istondagi Azret-Sulton majmuasi va Italiyadagi Bolonya universiteti kutubxonasi kolleksiyalarini namoyish etuvchi xalqaro ko‘rgazmalarga mezbonlik qiladi. U zamonaviy ekstremizmga qarshi ma’rifat orqali kurashishda, tinchlikni targ‘ib etishda va global muloqotga zamin yaratishda muhim o‘rin tutadi.
Shunday qilib, O‘zbekiston ITsM qurilishi orqali Islom sivilizatsiyasining muhim markazlaridan biri sifatidagi rolini yanada mustahkamlamoqda. Bu markaz islom merosining qayta tiklanishi, Markaziy Osiyoning jahon madaniyatiga qo‘shgan hissasining ramziga aylandi. Shu sababli, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi milliy faxr va xalqaro muloqot oynasi sifatida e’tirof etilmoqda.
Prezident Shavkat Mirziyoyev O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazini nafaqat milliy o‘zlikni mustahkamlash, balki islomning bag‘rikenglik, ma’rifat va taraqqiyot qadriyatlarini butun dunyoga yoyish maqsadida strategik loyiha sifatida ilgari surgan.
Dunyodagi eng qadimiy Qur’on nusxalaridan biri — Usmon musxafining O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida saqlanishi bu markazni oddiy muzey emas, balki islom sivilizatsiyasining ruhiy guvohiga aylantiradi.
Bu orqali O‘zbekiston dunyoga aniq bir xabar yubordi: Markaziy Osiyo islom merosini asrovchisi bo‘lish bilan birga, intellektual uyg‘onish va jahon madaniyatining yangi drayveriga aylanmoqda.
Yaqinda dunyoning 100 dan ortiq xalqaro ekspertlari O‘zbekistonda to‘planib, islom merosini o‘rganish va asrash borasidagi ushbu muhim tashabbusni muhokama qildilar. Ularning barchasi bu markazni “Islom merosi namoyishi yo‘lidagi muhim burilish” deb e’tirof etishdi.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrifi davomida Prezident Mirziyoyev markazni tarixiy ahamiyatga ega, asrlar davomida xalq xizmatida bo‘ladigan inshoot sifatida ta’riflab, uning har bir naqshi tarixga muhrlanishini ta’kidladi. U bu loyihani “Islomni ezgulik, insonparvarlik va ma’rifat dini sifatida namoyon etuvchi madaniy va ma’naviy tashabbus” deb atadi.
BMT Bosh Assambleyasida so‘zlagan nutqida esa Prezident Mirziyoyev shunday dedi:
“Jamiyatda bag‘rikenglik siyosatini izchil davom ettirar ekanmiz, islom ma’rifatparvarligi g‘oyalarini o‘rganish va ularni butun dunyoga targ‘ib qilish borasidagi sa’y-harakatlarimizni davom ettiramiz.”
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi.
Jamshid Sharopov Buxoro viloyati hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – viloyat iqtisodiyot va moliya boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Jamshid Sharopov 1984-yil 27-yanvarda G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan. 2005-yilda Buxoro davlat universiteti, 2009 yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi-iqtisodchi.
Mehnat faoliyatini 2002-yilda AT “Paxta Bank”ning Buxoro viloyati boshqarmasi bank jarayonlari bo‘limi iqtisodiy bo‘linmasi mutaxassisi sifatida boshlab, ATB “Agrobank” Buxoro viloyati boshqarmasi boshlig‘i (2014-2020), O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Buxoro viloyati bosh boshqarmasi boshlig‘i (2020-2021), Shofirkon tumani hokimi (2021-2023), ATB “Agrobank” agrosanoat majmuasi korxonalarini moliyalashtirish departamenti direktori o‘rinbosari (2023-2026) lavozimlarida faoliyat yuritgan.
Ayni paytga qadar u ATB “Agrobank” muammoli kreditlar bilan ishlash departamenti direktori vazifasida ishlab kelayotgan edi.
«O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi munosabati bilan chet el fuqarolari va xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarimizni mukofotlash to‘g‘risida»gi Prezident farmoni e’lon qilindi.
Mukofotlanganlar ro‘yxati:
“Do‘stlik” ordeni bilan
Ivan Sao – “BYD Auto” kompaniyasining Yevropa sotuv bo‘limi bosh direktori o‘rinbosari
Klod Imoven – Fransiyaning “MEDEF International” harakatining O‘zbekiston-Fransiya ishbilarmonlar kengashi raisi
Masayoshi Fujimoto – “Sojitz” kompaniyasi direktori
Sabine Maxl – BMTning O‘zbekistondagi doimiy koordinatori
Turaman Sinan – Shayxontohur tumanidagi “Outdoor Factory Toshkent” mas’uliyati cheklangan jamiyati kuzatuv kengashi raisi, Toshkent shahri
II darajali “Salomatlik” ordeni bilan
Qahorova Nilufar Hamroyevna – AQShning Garvard universiteti huzuridagi Boston bolalar shifoxonasi loyiha menejeri
Yuldasheva Nodira Muxamedovna – Kanadaning Toronto shahridagi Kanadadagi o‘zbekistonliklar uyushmasi asoschisi, “Sog‘lom yo‘l” tibbiy va diagnostik markazi rahbari
“Shuhrat” medali bilan
Abdullayeva Shahlo Abdirashidovna – Koreya Respublikasining Kvangju shahridagi Migrant ayollar huquqlarini himoya qilish va ta’lim berish markazi rahbari.
Podpolkovnik Baxtiyor Inoqov Surxondaryo viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘i etib tayinlandi. U bunga qadar Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi magistratura bosqichida tahsil olgan.
Tayinlov Xalq deputatlari Surxondaryo viloyati Kengashining jamoat xavfsizligi va kriminogen vaziyatga bag‘ishlangan navbatdan tashqari sessiyasida ma’lum qilindi.
Sessiyada viloyatdagi jinoyatchilik holati ham tahlil qilindi. Joriy yilning hisobot davrida hududdagi 723 ta mahallaning 528 tasida (73 foiz) bironta ham jinoyat sodir etilmagan. Ichki ishlar xodimlarining tashabbusi bilan aniqlanadigan jinoyatlar soni 40 foizga yaxshilangan.
Shu bilan birga, 28 ta mahalla «qizil» toifada qolayotgani qayd etildi.
Yangi IIB boshlig‘iga jinoyatchilikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish, har bir mahallada xavfsizlikni ta’minlash, aholi bilan yaqin muloqotni yo‘lga qo‘yish va fuqarolarning ichki ishlar organlariga ishonchini mustahkamlash vazifalari yuklatildi.
Yangi o‘quv yili arafasida O‘zbekiston hududidagi umumta’lim maktablari, dehqon bozorlari va savdo majmualarida mavsumiy «Maktab bozorlari» tashkil etilmoqda.
Raqobat qo‘mitasi mavsumiy savdo jarayonlarida iste’molchilarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, raqobat muhitini ta’minlash hamda aholini sifatli va hamyonbop mahsulotlar bilan ta’minlash muhimligini ta’kidladi.
Qo‘mita ota-onalar va o‘quvchilarga xarid vaqtida mahsulotning sifati, ishlab chiqaruvchisi, narxi va boshqa muhim ma’lumotlarga e’tibor qaratishni tavsiya qildi.
Tadbirkorlarga esa «Maktab bozorlari»da sotilayotgan mahsulotlar sifati va narxlarining asosliligini ta’minlash, iste’molchilarga zarur axborotlarni taqdim etish hamda ularning huquqlariga rioya qilish majburiyati eslatildi.
Raqobat qo‘mitasi maktab bozorlarida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarni darsliklar, maktab formalari, o‘quv-yozuv qurollari va boshqa anjomlar narxlarini asossiz oshirmaslikka hamda qonunchilik talablariga qat’iy amal qilishga chaqirdi.
Fuqarolar «Maktab bozorlari»da narxlarni asossiz oshirish holatlariga duch kelsa, Raqobat qo‘mitasining 1159 ishonch telefoni orqali murojaat qilishi mumkin.
Qo‘mita tomonidan maktab bozorlarida narxlar barqarorligini ta’minlash maqsadida monitoring ishlari olib borilishi ma’lum qilindi.
Prezidentning 2026-yil 14-avgustdagi PQ–294-son qarori bilan 2027-yil 1-yanvardan muddatli to‘lov xizmati operatorlari faoliyati tartibga solinadi.
Ma’lum qilinishicha, muddatli to‘lov xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar operator hisoblanadi. Ular iste’molchiga tovar yoki xizmatni muddatli to‘lov asosida olish imkoniyatini vositachi sifatida taqdim etadi.
Qarorning 3-bandi «d» kichik bandiga ko‘ra, ko‘chmas mulk operator ko‘rsatadigan muddatli to‘lov xizmatining obyekti bo‘la olmaydi. Shu sababli vositachi operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish imkoniyati nazarda tutilmagan.
Biroq bu qoida uy-joyni bo‘lib-bo‘lib to‘lash asosida sotishni umumiy tarzda taqiqlamaydi.
Qarorning 3-bandi «a» kichik bandida sotuvchi tomonidan iste’molchiga tovarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri sotish holatlari muddatli to‘lov xizmati tushunchasidan mustasno qilingan.
Shunga ko‘ra, quruvchi o‘zining qurgan uy-joyini xaridorga bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi mumkin. Ya’ni yangi tartib quruvchi va xaridor o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri savdoni taqiqlamayapti.
Demak, ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan «endi uyni rassrochkaga olib bo‘lmaydi» degan talqin to‘liq to‘g‘ri emas. Cheklov aynan muddatli to‘lov operatorlari orqali ko‘chmas mulkni moliyalashtirishga taalluqli.
Yangi tartibga ko‘ra, muddatli to‘lov operatorlari maxsus reyestrga kiritiladi va ularning faoliyati Markaziy bank nazorati ostida bo‘ladi. Shuningdek, operatorlar bilan tuziladigan shartnomalar, ustama va komissiyalarga nisbatan aniq talablar belgilanadi.
Shunday qilib, 2027-yildan operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish cheklanadi, ammo quruvchining xaridorga uyni bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi saqlanib qoladi.
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
Prezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Siyosat5 days ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Siyosat4 days ago
Ўзбекистон ва Озарбайжон раҳбарлари Бухоронинг машҳур обидаларини зиёрат қилдилар (фото)
-
Siyosat3 days ago
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev AQSh kongressmenlari delegatsiyasini qabul qildi
-
Iqtisodiyot2 days ago
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
-
Sport4 days ago
Rossiyalik shaxmatchilar O‘zbekistonda o‘tkaziladigan Olimpiadada qatnashmaydi
-
Jamiyat5 days ago
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston kartoshkani asosan qaysi davlatlardan sotib oldi?