Iqtisodiyot
O‘zbekiston iqtisodiyoti 2025 yilda 7,7 foizga o‘sdi
2025 yil yakunlariga ko‘ra, O‘zbekiston yalpi ichki mahsuloti 1 kvadrillion 849 trillion 650 mlrd so‘mni tashkil etdi. O‘tgan yilda sanoat 6,8 foizga, qurilish 14 foizga, xizmat ko‘rsatish 8,5 foizga, qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligi 4,4 foizga o‘sdi. Dollardagi YaIM 147 mlrddan oshgan.
2025 yilning yanvar-dekabr oylarida O‘zbekiston yalpi ichki mahsulot (YaIM) hajmi joriy narxlarda 1 kvadrillion 849 trillion 650 mlrd so‘mni tashkil etdi va 2024 yilning mos davriga nisbatan 7,7 foizga o‘sdi, deya xabar berdi Milliy statistika qo‘mitasi.
O‘tgan yilda sanoat 6,8 foizga, qurilish 14 foizga, xizmat ko‘rsatish 8,5 foizga, qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligi 4,4 foizga o‘sdi.
Mamlakatdagi inflatsiya darajasi 7,3 foizni tashkil etdi. Bunda oziq-ovqat mahsulotlari narxlari o‘rtacha 5,4 foizga, nooziq-ovqat mahsulotlar narxlari 5,1 foizga, xizmatlar esa 13,9 foizga qimmatlashdi.
2025 yilda barcha moliyalashtirish manbalari hisobidan asosiy kapitalga investitsiyalar hajmi 591 trln 141 mlrd so‘m bo‘ldi. Bunda 2024 yilning mos davriga nisbatan 10,5 foiz o‘sish qayd etildi.
Iqtisodchi Otabek Bakirov hisob-kitoblariga ko‘ra, o‘tgan yilda O‘zbekiston YaIM 147 mlrd dollardan oshgan.
«2025 yilda AQSh dollarining o‘rtacha tortilgan kursi 12 577,35 so‘mdan iborat bo‘lgani hisobga olinsa, O‘zbekiston YaIM 147,06 mlrd dollarga yetgan», deydi Bakirov.
Iqtisodchi Mirkomil Xolboyevning qayd etishicha, o‘tgan yilda dollardagi YaIM 21,1 foizga o‘sgan va bu yangi davr uchun mutlaq rekord. Taqqoslash uchun 2024 yilda dollardagi YaIM 12,9 foizga ko‘paygan. Jon boshida YaIM esa barcha kutilma va prognozlarni ortda qoldirib 3844 dollarga yetgan.
«2021 yil bilan taqqoslaganda YaIM 81 foizga, jon boshiga YaIM esa 65,3 foizga oshgan. Taqqoslash uchun 2017-2021 yillarda YaIM 12,4 foizga, jon boshiga YaIM esa 4,3 foizga oshgandi.
Bunda, birinchi davrda milliy valutaning devalvatsiya qilinishi hamda pandemiya dollardagi YaIMning o‘sishiga salbiy ta’sir qiluvchi faktorlar bo‘lgan. 2021-2025 yillardagi yuqori o‘sishga esa maqbul global shart-sharoitlar (masalan, 2021-2025 yillarda oltin narxi qariyb 2,5 barobar oshdi), investitsiyalarning yuqori o‘sishi hamda prosiklik fiskal siyosatning davom ettirilishi ijobiy ta’sir qilgan», deya yozadi iqtisodchi.
Iqtisodiyot
Markaziy bank 11 ta tijorat bankini jarimaga tortdi
Faoliyatini qonunchilik talablariga muvofiq tashkil etmagani, shuningdek inspeksiya va o‘rganishlar davomida aniqlangan kamchiliklar sabab 11 ta bank jarimaga tortildi. Shuningdek, 14 bank va 4 ta to‘lov tashkiloti ogohlantirildi.
Markaziy bankning Bank nazorati qo‘mitasi tomonidan 2026 yilning fevral oyidagi yig‘ilishlarda 43 ta masala ko‘rib chiqildi va ular bo‘yicha tegishli qarorlar qabul qilindi, deya xabar berdi regulyator axborot xizmati.
Ma’lum bo‘lishicha, ko‘rib chiqilgan masalalarning 30 tasi ro‘yxatga olish va ruxsat berish yo‘nalishiga to‘g‘ri keldi. Jumladan, 3 ta holatda kredit tashkilotlari ustaviga kiritilgan o‘zgartishlar ro‘yxatdan o‘tkazilgan, 1 ta kredit tashkilotlarining ustav fondidagi ulushiga egalik qilish uchun ruxsat berish, 6 ta banklarda audit o‘tkazish huquqini berish uchun auditorlik malaka sertifikatini taqdim etish, 5 ta mikromoliya tashkilotlarini hisob ro‘yxatidan o‘tkazish, 1 ta to‘lov tashkiloti faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyani qayta rasmiylashtirish, shuningdek, 14 ta tijorat banklari kuzatuv kengashi va boshqaruvi a’zolari hamda muhim ahamiyatga ega xodimlarining nomzodlarini ko‘rib chiqish bilan bog‘liq masalalar muhokama qilingan.
Shu bilan birga, kredit tashkilotlarining moliyaviy holatiga doir 13 ta masala ham ko‘rib chiqilgan. Ularda Markaziy bankning ko‘rsatmalari va prudensial me’yorlari talablarining bajarilishi, tijorat banklarida o‘tkazilgan inspeksiya natijalari, bank xizmatlari iste’molchilarining huquqlarini himoya qilish, bank va to‘lov tashkilotlarida kiberxavfsizlik talablariga rioya etish hamda tashkilotlarning moliyaviy xizmatlarini «tartibga solish qumdoni» doirasida sinovdan o‘tkazish masalalari ko‘rib chiqilgan.
Faoliyatini qonunchilik talablariga muvofiq tashkil etmagani, shuningdek inspeksiya va o‘rganishlar davomida aniqlangan kamchiliklar sabab 11 ta bank jarimaga tortildi.
14 bank va 4 ta to‘lov tashkiloti prudensial normativ talablarga rioya etilmaganligi, o‘z faoliyatini qonunchilik hujjatlari talablariga belgilangan tartibda muvofiqlashtirmaganligi hamda o‘rganishlar davomida aniqlangan kamchiliklar uchun ogohlantirildi.
Bundan tashqari, 8 ta bank bo‘yicha ehtimoliy yo‘qotishlarning moliyaviy barqarorlikka salbiy ta’sirini kamaytirish va makroprudensial buferlar shakllantirishni ta’minlash maqsadida aksiyadorlarga oddiy aksiyalar bo‘yicha dividend to‘lash orqali foydani taqsimlamaslik talabi belgilandi.
Iqtisodiyot
Rossiyadan naqd rubl olib chiqishga yangi cheklovlar joriy etildi
Rossiya prezidenti Yevrosiyo iqtisodiy ittifoqi (YeOII)ga a’zo davlatlarga naqd valuta va oltin olib chiqish qoidalarini yanada kuchaytiruvchi farmonni imzoladi. Biznes vakillariga naqd pulni faqat xalqaro aeroportlar orqali olib chiqishga ruxsat beriladi.
Foto: Nikolay Gyngazov / Global Look Press
2026 yil 1 apreldan boshlab jismoniy shaxslar Rossiyadan YeOII Bojxona ittifoqiga a’zo davlatlar — Armaniston, Belarus, Qozog‘iston va Qirg‘izistonga 100 ming dollardan ortiq summaga teng naqd rublni olib chiqishi mumkin bo‘lmaydi. Tegishli farmonni Rossiya prezidenti Vladimir Putin 25 mart, chorshanba kuni imzoladi.
Yakka tartibdagi tadbirkorlar va yuridik shaxslar uchun esa naqd pulni poyezd yoki avtomobil orqali olib chiqish taqiqi summa miqdoridan qat’i nazar amal qiladi. Ular naqd rublni faqat Rossiyaning xalqaro aeroportlari orqali olib chiqishi mumkin bo‘ladi.
1 apreldan jismoniy va yuridik shaxslar, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorlar mablag‘larning kelib chiqishini bank hisobvaraqlari bo‘yicha ko‘chirmalar bilan tasdiqlashi va ularning xorijda qanday maqsadlarda ishlatilishini ko‘rsatgan holda deklaratsiya to‘ldirishi shart bo‘ladi.
Prezident farmoni, shuningdek, Rossiyadan 100 grammdan og‘ir oltin quymalarini olib chiqishga nisbatan ham cheklovlar joriy qiladi.
2026 yil 1 maydan boshlab YeOII davlatlariga bunday quymalarni yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar faqat Sheremetevo, Domodedovo, Vnukovo va Knevichi aeroportlari orqali, Rossiya Asilmetall va qimmatbaho toshlar nazorati palatasining maxsus ruxsati bilan olib chiqishi mumkin bo‘ladi.
Jismoniy shaxslar uchun esa yangi cheklovlar nafaqat YeOII davlatlariga, balki boshqa mamlakatlarga nisbatan ham qo‘llanadi.
Iqtisodiyot
Xorijiy valyutalarda pasayish ro‘y berdi
Xorijiy valyutalarda pasayish ro‘y berdi
Source link
Iqtisodiyot
Markaziy bank 11 ta bankni jarimaga tortdi
Markaziy bank 11 ta bankni jarimaga tortdi.
Markaziy bankning Bank nazorati qo‘mitasi 2026-yil fevral oyida 7 marotaba yig‘ilish o‘tkazib, banklar, kredit va to‘lov tashkilotlari faoliyatiga oid 43 ta masalani muhokama qildi.
Asosan:
– ro‘yxatga olish va ruxsat berish masalalari,
– banklar va kredit tashkilotlarining moliyaviy holati,
– prudensial me’yorlar va Markaziy bank ko‘rsatmalariga rioya etilishi,
– inspeksiya tekshiruvlari natijalari,
– iste’molchilar huquqlarini himoya qilish,
– bank va to‘lov tashkilotlarida kiberxavfsizlik talablari,
– «tartibga solish qumdoni» doirasidagi sinov jarayonlari ko‘rib chiqildi.
Aniqlangan kamchiliklar natijasida:
– 11 ta bankga nisbatan jarima sanksiyalari qo‘llanildi.
– 14 ta bank va 4 ta to‘lov tashkiloti chora va sanksiyalar qo‘llanilishi to‘g‘risida ogohlantirildi.
Shuningdek:
– 8 ta bankga nisbatan moliyaviy barqarorlikni ta’minlash maqsadida oddiy aksiyalar bo‘yicha dividendlar to‘lash orqali foydani taqsimlamaslik talabi belgilandi va makroprudensial buferlarni shakllantirish topshirildi.
Iqtisodiyot
Banklardan dollarni hujjatsiz sotib olish miqdori oshishi mumkin
O‘zbekistonda banklar hujjatsiz 500 dollargacha valyuta sotishi taklif etildi.
Markaziy bank va Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti tomonidan tegishli o‘zgartishlar loyihasi ishlab chiqildi.
Hozirda tijorat banklari mijozlar 100 dollardan ortiq miqdorda valyuta sotib olmoqchi bo‘lsa, ularni tekshirish choralarini ko‘rishi shart. Yangi taklifga ko‘ra, ushbu limit 500 dollargacha oshirilishi rejalashtirilmoqda.
Shuningdek, bank hisobvarag‘i ochmasdan amalga oshiriladigan operatsiyalarda mijozni tekshirish majburiy bo‘lgan miqdor ham o‘zgartirilishi mumkin. Amalda bu chegara 500 BHMga teng bo‘lsa, yangi taklifda u qat’iy summa — 175 million so‘m etib belgilanmoqda.
Mazkur hujjat hozircha loyiha bo‘lib, u muhokama bosqichida. Qabul qilinib, rasmiy e’lon qilingan taqdirda, uch oy o‘tib kuchga kirishi belgilangan. Muhokama 4 aprelgacha davom etadi.
-
Siyosat3 days agoIslom bank ishi anʼanaviy foizlarga asoslangan modellardan nimasi bilan farq qiladi?
-
Jamiyat5 days agoImom Buxoriy masjid-majmuasida ilk hayit namozi o‘qildi (foto)
-
Jamiyat2 days agoO‘zbekistonda taksichilarni aldashning yangi firibgarlik usuli fosh etildi
-
Sport5 days ago
Masharipov va Fayzullayev jarohat sabab xalqaro turnirda qatnashmaydi
-
Dunyodan1 day ago
Eron tarixidagi eng katta banknotalar muomalaga chiqariladi
-
Jamiyat5 days ago
Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston xalqini hayit bilan tabrikladi
-
Turk dunyosi5 days agoTurk kurdlari Navro’z bayramida qatnashadilar
-
Dunyodan2 days ago
Prezident Tramp Eronga Hormuz boʻgʻozini ochish uchun 48 soat vaqt berdi
