2025 yilda O‘zbekistonda jami 879 599 ta tug‘ilish qayd etildi. Shu tug‘ilishlar orasida 70 yoshdan oshgan 48 nafar erkakning ota bo‘lgani qayd etilgan.

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yil davomida mamlakatda 879 599 ta tug‘ilish rasman ro‘yxatga olingan.

Tug‘ilishlar otaning yosh guruhlari kesimida tahlil qilinganda, eng katta ulush 25–39 yoshli erkaklarga to‘g‘ri kelgan — 718 798 holat. 25 yoshgacha bo‘lgan otalar hissasi 97 917 nafarni tashkil etgan.

Shuningdek, 40–59 yoshli erkaklar 62 246 holatda ota bo‘lgan. 60 yosh va undan katta yoshdagi otalar soni esa 638 nafarni tashkil etib, ular orasida 70 yoshdan oshganlar 48 nafarni tashkil qilgan.

Mazkur ma’lumotlar tug‘ilishlar dinamikasida turli yosh guruhlaridagi erkaklar ishtirokini ko‘rsatadi.

Source link

Insoniyat tarixida ehson va xayriya ishlari jamiyatni birlashtiruvchi, muhtojlarga yordam beruvchi ezgu qadriyatlardan biri hisoblanadi. Islom dinida ham muhtojlarga yordam ko‘rsatish, sadaqa va zakot ulashish insonning savobini ko‘paytiruvchi, jamiyatda mehr-shafqatni mustahkamlovchi amal sifatida ta’kidlangan.

Biroq so‘nggi yillarda ayrim jinoiy va ekstremistik guruhlar ana shu ezgu tushunchani suiiste’mol qilib, “ehson” yoki “xayriya” niqobi ostida terrorizmni moliyalashtirishga urinish holatlari kuzatilmoqda.

O‘tgan yilning kuz faslida Koreya telekanallari orqali Janubiy Koreyada soxta xayriya orqali 663 ming dollar miqdorida pul yig‘ib, terrorchilik faoliyatini moliyalashtirgan o‘zbekistonlik yigit ushlanganligi to‘g‘risidagi xabarlar keng tarqaldi.

Afsuski, so‘nggi yillarda ayrim jinoiy to‘dalar va ekstremistik guruhlar ushbu olijanob tushunchani suiiste’mol qilib, “ehson” niqobi ostida terrorizmni moliyalashtirishga urinmoqda. Xususan, o‘tgan yilning kuzida Janubiy Koreyada soxta xayriya tadbirlarini tashkil etib, 663 ming AQSh dollari miqdorida mablag‘ to‘plagan o‘zbekistonlik yigit qo‘lga olingani haqidagi xabarlar ushbu mamlakat ommaviy axborot vositalarida keng aks-sado berdi.

Ma’lum bo‘lishicha, 29 yoshli ushbu shaxs firibgarlik va aldov yo‘li bilan yig‘ilgan mablag‘larning bir qismini BMT tomonidan terrorchilik tashkiloti deb tan olingan “Katiba at-Tavhid val-Jihod” (KTJ) hamda “HAMAS” guruhlariga yo‘naltirgan.

Bundan tashqari, shu kunlarda OAVda Buxoroda terrorizmni moliyalashtirgan ota va o‘g‘il haqida xabarlar tarqaldi. Aniqlanishicha, Buxoro shahrida yashovchi, 1999-yilda tug‘ilgan shaxs yot g‘oyalar ta’sirida 2019-yilda Suriyadagi “Tavhid va jihod katibasi” xalqaro terroristik tashkiloti safiga borib qo‘shilgan va ijtimoiy tarmoqlar orqali jangarilarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida xayriya pullarini yig‘ib kelgan. Bu ishga hatto otasini ham jalb qilgan.

Hozirda uning aldovlariga uchib, pul yuborgan 8 nafar shaxsga nisbatan Jinoyat kodeksining 155-3-moddasi, ya’ni terrorizmni moliyalashtirish aybi bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda. Ota esa sud hukmi bilan ozodlikdan mahrum etildi. Jinoyatchi o‘g‘ilga nisbatan qidiruv e’lon qilingan.

Mazkur har ikki holatda ham “ehson” deya yig‘ilgan pullarning oxiri borar manzili terrorchilarning cho‘ntagi bo‘lgan va ularning kayfi-safosiga sarflangan.

Bugungi kunda terrorchi tashkilotlar ham internet orqali musulmonlarga, G‘azo aholisiga yordam berishni niqob qilgan holda xayriya aksiyalarini tashkil etish orqali pul yig‘ib,ularning faoliyati moliyalashtirib kelishmoqda.

Rahmdil va saxovatpesha xalqimiz esa yuqoridagi kabi terrorchilik tashkilotlari tarafdorlarining aldoviga uchib, internetda e’lon qilingan norasmiy manbalarga “ehson” yuborishmoqda. Oqibatda o‘zlari bilmagan holda terrorizmni moliyalashtirishda ishtirok etgan jinoyatchiga aylanishmoqda.

Ta’kidlash lozimki, ayrim terrorchi tashkilotlar tomonidan yuqoridagi usullar orqali yig‘ilgan pullarning juda ham oz qismi, odamlarni ishontirish maqsadida ehsonga sarflanadi va ushbu holat videotasvirga olinib, ijtimoiy tarmoqlarda faol tarqatiladi. Natijada, ushbu videomateriallarni ko‘rgan fuqarolar ularga to‘liq ishonib, ehson sifatida pullarni yuborishmoqda.

O‘zbek xalqi bag‘rikeng va insonparvar, dini va e’tiqodiga sodiq. Yordamga muhtojlarga hamisha qo‘lidan kelguncha yaxshilik ulashishni, xayru ehson qilishni ezgu amal sifatida qadrlaydi. G‘azoga ko‘mak, musulmon birodarlarimizga yordam deb jinoyatchilarga sherik bo‘lib qolmaslik uchun ham davlatimiz tomonidan, mamlakat Prezidenti boshchiligida G‘azoni qayta tiklash borasida muhim vazifalar belgilanib, amalga oshirilayotganini bilish zarur.

Zero, ezgu niyat bilan qilingan ehson jamiyatni yaxshilikka yetaklashi kerak, zo‘ravonlik va adovatni moliyalashtirishga emas. Ushbu Muborak Ramazon oyida xalqimizni “zakot”, “fitr” ko‘rinishidagi “ehson” pullarni terrorchilik tashkilotlari a’zolariga yuborishlarining oldini olish maqsadida ogohlikka chaqiramiz!

«Bu ezgu maqsadga mening hissam qo‘shilsin, deb xayru ehson qilishni istagan kishilar O‘zbekiston Musulmonlari idorasi huzurida faoliyat yuritadigan “Vaqf” xayriya jamoat fondi orqali xayrli maqsadlarini amalga oshirsalar ayni muddaodir.

“Vaqf” jamoat fondiga tushgan mablag‘lar masjidlar va diniy ta’lim muassasalarini qurish va ta’mirlash, diniy o‘quv yurtlarini qo‘llab-quvvatlash, talabalar va olimlarga moddiy yordam berish, kam ta’minlangan oilalar, nogironlar va muhtojlarga yordam ko‘rsatish, haj va umraga boruvchilarga xizmatlarni tashkil qilishga sarflanadi. Bu ishlar esa xayriya pullari, zakot, fitr va sadaqalar orqali amalga oshiriladi.

Ehsonning eng afzali oilangga, qarindoshing, qo‘ni-qo‘shning, mahallang ahliga qilinganidir. Ehson — insonparvarlik va bag‘rikenglik ramzi. Uni suiiste’mol qilish esa jamiyat uchun katta xavf tug‘diradi. Shu bois har bir inson xayriya qilishda mas’uliyatli bo‘lishi, mablag‘lar haqiqatan ham muhtojlarga yetib borishiga ishonch hosil qilishi zarur.

Source link

Oliy Majlis Qonunchilik palatasida deputatlar tomonidan qonunchilik tashabbusi huquqi asosida kiritilgan — «O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish haqida»gi qonun loyihasi muhokama qilindi.

Ta’kidlanishicha, qonun loyihasining asosiy maqsadi jamoat tartibi va xavfsizligini ta’minlash, yangi turdagi huquqbuzarliklarning oldini olish hamda huquqbuzarliklar uchun javobgarlik mexanizmlarini aniq belgilashdan iborat.

Loyiha bilan o‘zga davlat hududida yoki uning tarafini olib qurolli to‘qnashuvlar yoki harbiy harakatlarda ishtirok etishni targ‘ib qiluvchi mahsulotlarni tarqatish, reklama qilish va namoyish etish uchun ham ma’muriy javobgarlik belgilanmoqda.

Shuningdek, uyatli so‘zlar bilan so‘kinish, haqoratomuz harakatlarni yoki fuqarolarning sha’ni va qadr-qimmatini tahqirlovchi boshqa xatti-harakatlarni telekommunikatsiya tarmoqlaridan, Internet jahon axborot tarmog‘idan foydalangan holda sodir etish uchun ma’muriy javobgarlik joriy etilmoqda. Bu orqali axborot makonida huquqiy madaniyatni yuksaltirish va fuqarolar osoyishtaligini ta’minlash ko‘zda tutilgan.

Shu bilan birga, shaxsning o‘zi tomonidan sodir etilgan huquqbuzarlikni targ‘ib qiluvchi materiallarni ommaviy axborot vositalarida hamda Internet tarmoqlarida tarqatish uchun javobgarlik nazarda tutilyapti.

Qayd etilishicha, mazkur normalar huquqbuzarliklarni ommalashtirish va ularga taqlid qilish holatlarining oldini olishga xizmat qiladi.

Source link

Markaziy bank xalqaro migratsiya, pul o‘tkazmalari va jismoniy shaxslarning valyuta ayirboshlash operatsiyalari bo‘yicha navbatdagi tahliliy sharhni taqdim etdi.

Qayd etilishicha, global migratsiya va pul o‘tkazmalari ko‘plab mamlakatlar uchun barqaror tashqi moliyalashtirish manbai bo‘lib, uy xo‘jaliklari daromadlarini qo‘llab-quvvatlash orqali ichki bozorlarga ijobiy ta’sir ko‘rsatdi.

O‘zbekiston ham hozirgi kunda xalqaro mehnat migratsiyasi global yo‘nalishlariga integratsiyalashib, mehnat muhojirlari an’anaviy davlatlar (Rossiya, Qozog‘iston, Janubiy Koreya, Turkiya) bilan bir qatorda Yevropa va Osiyo davlatlariga yo‘nalmoqda. Shunga mutanosib ravishda, 2024-2025 yillarda O‘zbekistonga kelib tushgan transchegaraviy pul o‘tkazmalarining asosiy qismi ushbu mamlakatlar hissasiga to‘g‘ri kelgan.

2025-yilda O‘zbekistonga kelib tushgan pul o‘tkazmalari hajmining o‘sishiga, mehnat muhojirlari ishlaydigan mamlakatlarda ishchi kuchiga talab va ish haqlarining nisbatan barqaror darajada saqlanib qolishi bilan bir qatorda ulardagi iqtisodiy faollikning oshishi hamda milliy valyuta kurslari mustahkamlanishi ham ta’sir qildi.

Tashqi mehnat migratsiyasi geografiyasida diversifikatsiya jarayonlari davom etib, bu rivojlangan mamlakatlardan O‘zbekistonga kelib tushgan transchegaraviy pul o‘tkazmalari hajmlari o‘sishida namoyon bo‘ldi.

Xususan, transfertlar hajmi:

Buyuk Britaniyadan 39 foizga;Yevropa Ittifoqi mamlakatlaridan 37 foizga (Irlandiya 2,6 barobar, Xorvatiya 2,5 barobar, Slovakiya 67 foiz, Litva 57 foiz, Niderlandiya 49 foiz, Polsha 9 foiz);AQShdan 15 foizga;Janubiy Koreyadan 15 foizga oshishi mehnat migratsiyasining yangi yo‘nalishlar bo‘yicha kengayib borayotganini anglatadi.

Regulyator press-reliziga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekistonga kelib tushgan pul o‘tkazmalari 2024-yilga nisbatan 28 foizga (4,1 mlrd doll) ko‘payib 18,9 mlrd dollarni tashkil etdi.

Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, O‘zbekistonda an’anaviy va bank o‘tkazmalari kesimida bir qabul qiluvchiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha yillik o‘tkazma summasi 2-4 ming dollar ekvivalentini tashkil etadi.

O‘zbekistondan chet elga yuborilgan pul o‘tkazmalari hajmi esa 2024-yilga nisbatan 5 foizga (138,4 mln doll) qisqarib, 2,7 mlrd dollarni tashkil qildi. 

Source link

2019-yilda Jeff Bezos bilan ajrashish jarayoni yakunlangach, Makkenzi Skott qo‘lida 38 milliard dollarlik Amazon aksiyalari bilan dunyoning eng boy ayollaridan biriga aylandi. O‘shanda ko‘pchilik uchta an’anaviy ssenariydan birini kutgandi: yo u dabdabali hayotga sho‘ng‘iydi, yo shaxsiy media imperiyasini quradi, yoki binolarga o‘z ismini yozib qo‘yadigan ulkan xayriya jamg‘armasiga asos soladi.

Biroq Skott bu yo‘llarning birortasini tanlamadi. U xayriya dunyosining barcha yozilmagan qoidalarini parchalab tashladi.

«Pulni tugaguncha baham ko‘raman»

Skott o‘z boyligini shunchalik tez tarqata boshladiki, hatto ekspertlar ham hayratda qoldi. U Uorren Baffet va Bill Geyts tomonidan asos solingan «Giving Pledge» tashabbusiga qo‘shilib, hayoti davomida boyligining kamida yarmini xayriya qilishga va’da berdi. «Mening nomutanosib miqdorda pulim bor va men uni yo‘q bo‘lib ketguncha baham ko‘raman», — deb yozgan edi u o‘z ochiq xatida.  

An’anaviy jamg‘armalardan farqli o‘laroq, uning strategiyasi byurokratiya va nazoratni yo‘q qilishdir. U hisobot berishni talab qilmaydi, shartlar qo‘ymaydi va matbuot xabarlarida uning ismi ko‘rinmaydi. Pullar ehtiyojmandlarga yashirincha keladi va ko‘pincha ma’lum tashkilotlar tarixidagi eng katta xayriyaga aylanadi.

Raqobatbardosh arizalar, grant qo‘mitalari va KPIlar o‘rniga u professional tadqiqotchilarga va zaif guruhlar, ta’lim tashabbuslari, irqiy, gender tengsizligi bilan ishlaydigan tashkilotlarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘tkazmalarga tayanadi va u o‘z blogida kimga, nima uchun pul bergani haqida oddiy ro‘yxat e’lon qiladi.

Skottning kichik jamoasi detektivlar kabi ishlaydi: ular zo‘rg‘a kun ko‘rayotgan, ammo jamiyat uchun muhim ishlarni qilayotgan tashkilotlarni qidirib topishadi. Ular orasida bankrotlik yoqasidagi oziq-ovqat banklari, eski uskunalar bilan ishlayotgan qishloq kasalxonalari, qamoqdan chiqqanlarga yordam beruvchi kichik ijtimoiy loyihalar bor.

Bu tashkilotlar kutilmaganda elektron pochta orqali xat olishadi: «Biz sizning ishingizga ishonamiz va yordam bermoqchimiz». So‘ng hech qanday shartlarsiz millionlab dollarlik mablag‘ kelib tushadi.

Bu saxovatning natijasi esa hayratlanarli: Detroytdagi bolalar kasalxonasi psixologlar shtatini ikki barobar oshirishga muvaffaq bo‘ldi, tub amerikaliklar ta’lim muassasalari o‘z tarixidagi eng katta mablag‘ni qabul qilib oldi, oilaviy zo‘ravonlik qurbonlari uchun boshpanalar pandemiya davrida o‘z imkoniyatlarini kengaytirdi.

Bir yil ichida u qariyb 500 ta tashkilotga 6 milliard dollarga yaqin mablag‘ o‘tkazdi. Ammo paradoks shundaki, u pulni qanchalik tez tarqatmasin, Amazon aksiyalarining narxi oshib borishi natijasida uning sof boyligi o‘sishda davom etdi. Bu xuddi ummonni chelak bilan bo‘shatishga urinishdek edi.  

Forbes ma’lumotlariga ko‘ra, o‘nlab milliardlab dollarlik xayriyalarga qaramay, Makkenzi Skott dunyodagi eng boy odamlardan biri bo‘lib qolmoqda. U jamg‘armani boshqarmaydi yoki jamoat tadbirlarini o‘tkazmaydi, lekin u zamonaviy xayriya qanday ishlashi mumkinligi haqidagi tushunchani o‘zgartirishga muvaffaq bo‘ldi. Boshqa milliarderlar raketalar uchirib, koinotni zabt etish yoki o‘zlariga haykallar tiklash bilan band bo‘lgan bir paytda, Makkenzi Skott boylikni  namoyish qilmasdan tarqatish mumkinligini isbotladi. Uning yondashuvi shunchaki xayriya emas, balki insoniyatga bo‘lgan yuksak ishonch namunasidir. Skottning saxovati tufayli minglab odamlarning hayoti yaxshilanmoqda va ularning aksariyati bu baxt ortida kim turganini ham bilishmaydi. Zero, haqiqiy saxovat shovqin-suronni yoqtirmaydi.

Source link