Siyosat
Onlayn suiiste’mollik va zararli kontentga qaratilgan qonun loyihasi Senatga kiritiladi
O‘zbekiston parlamenti a’zolari internetda haqorat qilish, o‘z-o‘zidan yozib olingan jinoiy xatti-harakatlarni tarqatish va xorijiy harbiy mojarolarda ishtirok etishni rag‘batlantirish uchun ma’muriy javobgarlikni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ma’qulladi. Qonun loyihasi Oliy Majlis Qonunchilik kengashi tomonidan qabul qilindi va ko‘rib chiqish uchun Senatga yuborildi.
Foto: Oliy Majlis Qonunchilik kengashi
Qonun loyihasi Vakillar palatasi tomonidan 17 mart kuni qabul qilingan.
Onlayn xatti-harakatlarga qaratilgan yangi choralar
Qonun loyihasida telekommunikatsiya tarmoqlari va internet orqali amalga oshirilgan turli harakatlar uchun jazo choralari joriy etilishi ko‘zda tutilgan. Ular orasida haqoratomuz so’zlarni ishlatish, ta’qib qilish va jamoat tartibini va fuqarolar tinchligini buzadigan boshqa harakatlar kiradi.
Shuningdek, xorijdagi harbiy harakatlarda ishtirok etishni targ‘ib qiluvchi materiallarni tarqatish hamda jismoniy shaxslarning noqonuniy xatti-harakatlarini aks ettiruvchi kontentni ommaviy axborot vositalari va onlayn platformalarda tarqatish uchun javobgarlik belgilandi.
Dastlabki o’qishdan so’ng qilingan tuzatishlar
Qonun loyihasi dastlab 3-fevral kuni birinchi o‘qishda ma’qullangan, keyin esa ikkinchi o‘qishdan oldin takomillashtirilgan.
Saydulo Azimovning aytishicha, loyiha umumiy konsepsiyani saqlab qolgan holda muhokama va fikr-mulohazalar orqali takomillashtirildi.
Muhim o’zgarishlardan biri 61(3)-moddaga dastlab taklif qilingan tuzatishda mavjud bo’lib, u amalda barcha mumkin bo’lgan huquqiy stsenariylarni ko’rib chiqish uchun etarli emasligini isbotladi. Buning o‘rniga mazkur qoida 198-moddaning 1-qismining yangi uchinchi qismi sifatida ijro ishi yuritish chog‘ida olib qo‘yilgan mol-mulkni yashirish, yo‘qotish yoki shikastlash ijroga to‘sqinlik qilgan hollarda javobgarlikni aniqlashtirish maqsadida kiritildi.
Qolaversa, mazkur qonun bunday jinoyatlar bilan bog‘liq ishlarni hal etish imkoniyatini yo‘qotib, sudlov vakolatini tegishli ijro organlariga yuklaydi. Shuningdek, Konstitutsiyaning mutanosiblik tamoyili va deputatlarning fikr-mulohazalari asosida jarima miqdori bazaviy hisob-kitob miqdorining 100 barobaridan 20 barobariga kamaytirildi.
Aniqlash va tarkibiy o’zgarishlar
Keyingi o’zgartirishlar qonun qoidalarining takrorlanishi bilan bog’liq muammolarni hal qildi. Taklif etilayotgan yangi 183-moddaning 1-moddasi, tajovuzkor xatti-harakatlarni onlayn tartibga solishga qaratilgan bo’lib, 183-moddadagi voyaga etmaganlarning bezoriligiga oid mavjud qoidalarga juda o’xshash deb topildi.
“Ushbu jinoyatlarning huquqiy maqsadi bir bo‘lgani va birinchi navbatda, ijro etish uslubiga ko‘ra farq qilganligi sababli, alohida modda kiritishdan ko‘ra, normani 183-moddaning ikkinchi qismi sifatida kiritish maqsadga muvofiq deb topildi”, — dedi Azimov.
Yana bir tahrirda taklif etilayotgan moddaning mazmuniga aniqlik kiritib, “sodirlangan jinoyat” degan noaniq atama “shaxs tomonidan sodir etilgan jinoyat” so‘zi bilan almashtirilib, uning amaliy qo‘llanilishi yanada oydinlashtirildi.
Shuningdek, qonun loyihasida voyaga yetmaganlar tomonidan sodir etilgan jinoyatlarni hisobga olish bo‘yicha o‘zgartishlar kiritilib, yangi qoidalarga ko‘ra ma’muriy ishlarni ko‘rib chiqish qaysi organlarga tegishli ekanligiga aniqlik kiritiladi.
Qonun loyihasi ham ikkinchi, ham uchinchi o‘qishda qabul qilindi va yakuniy ko‘rib chiqish uchun Senatga yuborildi.
Agar ma’qullansa, u Internet va ommaviy axborot vositalari bilan bog’liq keng ko’lamli jinoyatlar, jumladan, qurolli to’qnashuvlarda xorijiy ishtirokni rag’batlantirish uchun yangi ma’muriy jazolarni joriy qiladi.