Iqtisodiyot

Oltin keskin arzonlashdi. Sabab nima?

Published

7 months ago

March 24, 2026

Mart oyining o‘rtalarida oltin ketma-ket to‘qqiz kun arzonlashdi va 1983 yildan beri eng yomon haftani o‘tkazdi. Yanvar oyining oxirida 5600 dollargacha ko‘tarilgan narxlar 4100 dollargacha pasaydi. Qimmatbaho metall narxining o‘zgarishi O‘zbekiston iqtisodiyoti uchun juda ham muhim ahamiyat kasb etadi. Hozirgi ishlab chiqarish darajasi hisobga olinsa, yillik narxlarning o‘rtacha 100 dollarga qimmatlashishi oltin eksportidan keladigan daromadlarni taxminan 380 mln dollarga ko‘paytirishi mumkin.

Geosiyosiy vaziyatning yomonlashishi yoki iqtisodiy beqarorlik, masalan, urushlar, siyosiy yoki moliyaviy inqirozlar oltin narxini oshiradi. Shu sababdan so‘nggi yillarda qimmatbaho metall bahosi keskin qimmatlashdi. 2026 yilning 28 yanvar kuni narxlar 5608 dollargacha ko‘tarildi. Ammo mart oyining o‘rtalarida oltin ketma-ket to‘qqiz kun arzonlashdi va 1983 yildan beri eng yomon haftani o‘tkazdi. Sabab nima?

Oltin nega keskin arzonladi?

Yaqin Sharqdagi mojaroning kuchayishi fonida global miqyosida neft yetkazib berishda uzilishlar kuzatilyapti. Jahon neft eksportining qariyb beshdan bir qismi o‘tadigan Ho‘rmuz bo‘g‘ozida kema qatnovi deyarli to‘xtab qoldi, bu esa yonilg‘i narxlarining ko‘tarilishiga sabab bo‘lyapti. Global inflatsiya kuchaydi. Natijada markaziy banklar, xususan, AQSh Federal zaxira tizimi foiz stavkalarini pasaytirishni kechiktirishga majbur bo‘lyapti. Agar yirik markaziy banklar foiz stavkalarini yuqori darajada ushlab tursa yoki davlat obligatsiyalari bo‘yicha daromadlilik oshsa, sarmoyadorlar o‘z mablag‘larini foiz keltirmaydigan oltindan ko‘ra, kafolatlangan daromad keltiruvchi obligatsiyalarga yo‘naltirishni afzal ko‘rishadi.

Shuningdek, mart oyi boshidan beri dollar 2 foizga mustahkamlandi. AQSh dollari boshqa asosiy valutalarga nisbatan kuchayganda, oltin narxi odatda pasayadi. Dollar qanchalik qimmat bo‘lsa, boshqa valutada xarid qiluvchilar uchun oltin shunchalik qimmatga tushadi, bu esa global talabni susaytiradi.

Agar xalqaro maydondagi siyosiy va iqtisodiy ziddiyatlar, masalan, savdo urushlari yoki mintaqaviy mojarolar, qisman barqarorlashgan bo‘lganda ham investorlarda «xavfsizlik bandargohi»ga bo‘lgan ehtiyoj kamayadi. Bu esa xavfliroq, ammo daromadliroq bo‘lgan aksiyalar bozoriga kapital oqib yo‘naltirilishiga olib keladi.

Oltin narxining O‘zbekistonga ta’siri

Bir necha kun oldin Markaziy bank O‘zbekistonning xalqaro zaxiralari haqidagi ma’lumotlarni yangiladi. 1 mart holatiga ko‘ra, mamlakatning xalqaro aktivlari 77,1 mlrd dollargacha oshdi. Bu mutlaq rekord ko‘rsatkichdir. Zaxiralarning 67,6 mlrd dollari yoki qariyb 88 foiz qismi aynan oltin hissasiga to‘g‘ri kelgan. Taqqoslash uchun, 2025 yilning 1 yanvar holatida xalqaro aktivlar 41,2 mlrd dollar, uning tarkibida oltinning ulushi 32 mlrd dollar bo‘lgan. Ya’ni narxlarning qimmatlashishi hisobiga O‘zbekistonning oltin aktivlari 14 oy ichida 87 foizga yoki 35,9 mlrd dollarga ko‘paydi.

Bundan tashqari, O‘zbekiston eng yirik oltin ishlab chiqaruvchi va uni eksport qiluvchi mamlakatlardan biridir. Xususan, 2022 yilda 4,1 mlrd dollarlik, 2023 yilda esa 8,2 mlrd dollarlik, 2024 yilda 7,5 mlrd dollarlik oltin sotilgan. 2025 yilda bu 9,9 mlrd dollargacha oshdi.

Agar yil davomida oltinning o‘rtacha narxi unsiyasi uchun 5000 dollarni tashkil etgan taqdirda O‘zbekiston 2026 yilda 18,9 mlrd dollarlik, 4500 dollarni tashkil qilgan taqdirda 17 mlrd dollarlik, 4000 dollarni tashkil etgan taqdirda esa 15,2 mlrd dollarlik qimmatbaho metall eksportini amalga oshirishi mumkin. Shu jihatdan narxlarning qimmatlashishi bevosita mamlakat budjet daromadlari va valuta kursining barqarorlashishiga katta ta’sir o‘tkazadi.

Ma’lumot uchun, 2025 yil yakuni bo‘yicha O‘zbekistonda oltin qazib olishning yillik ko‘rsatkichi 118 tonnaga yetkazilishi aytilgandi.

Source link

Iqtisodiyot

Shavkat Mirziyoyev Shinjon usulida yetishtirilgan paxta dalasini ko‘zdan kechirdi

Published

14 hours ago

October 21, 2026

xabarlar

Prezident Shavkat Mirziyoyev G‘uzor tumanida «Qashqadaryo Jingu» korxonasi tomonidan Shinjon usulida paxta yetishtirilayotgan dalada bo‘ldi.

Davlatimiz rahbariga chigit ekish, g‘o‘zani sug‘orish va parvarishlashda qo‘llanayotgan texnologiyalar haqida ma’lumot berildi. Bu yerda 2,2 ming gektar maydonga chigit plyonka ostiga qo‘sh qatorlab ekilgan, tomchilatib sug‘orish to‘liq joriy qilingan.

Plyonka tuproqdagi namlik va haroratni saqlab, chigitning erta hamda bir tekis unib chiqishiga yordam beradi. Suv va o‘g‘it esa tomchilatib sug‘orish tizimi orqali bevosita g‘o‘za ildiziga yetkaziladi. Natijada suv sarfi 30-40 foizga, o‘g‘it sarfi qariyb 30 foizga kamayadi. Hosil an’anaviy maydonlarga nisbatan 10-15 kun oldin pishib yetiladi.

Prezidentimiz paxtazorda yetishtirilgan hosil va agrotexnik tadbirlarni tashkil etish jarayoni bilan tanishdi. An’anaviy usulda gektaridan 30-35 sentner paxta olinsa, Shinjon texnologiyasida bu ko‘rsatkich 60-70 sentnergacha yetishi mumkin. Korxona dalalarida hosildorlik gektariga 55 sentnerni, yalpi hosil esa 12,3 ming tonnani tashkil etmoqda.

Dala ishlarida agrodronlardan ham foydalanilmoqda. Bu ayrim agrotexnik tadbirlarni tezroq bajarish, yonilg‘i sarfini kamaytirish imkonini bermoqda.

Xitoy sarmoyasi ishtirokida tashkil etilgan «Qashqadaryo Jingu» agroklasteri Koson, Nishon, G‘uzor, Ko‘kdala va Mirishkor tumanlarida jami 18,3 ming gektar maydonda faoliyat yuritadi. Ushbu yerlarning katta qismi ilgari foydalanilmagan cho‘l va qarovsiz maydonlar bo‘lgan. Loyihaga 128 million dollar investitsiya kiritilib, 50 ta ish o‘rni yaratilgan. Eksport hajmi esa 8,5 million dollarni tashkil etadi.

Shu yerda davlatimiz rahbariga viloyat qishloq xo‘jaligida amalga oshirilayotgan ishlar haqida ham axborot berildi.

Source link

Iqtisodiyot

O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi

Published

2 days ago

October 20, 2026

xabarlar

O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev «Wabtec» kompaniyasi direktorlar kengashi raisi va bosh ijrochi direktori Rafael Santanani qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.

Uchrashuvda mamlakatda temir yo‘l infratuzilmasi va tranzit salohiyati rivojlanayotganini hisobga olib, lokomotivlar parkini yangilash va kengaytirish masalalari ko‘rib chiqildi.

AQSh moliya institutlari ishtirokida lokomotivlarni uzoq muddatli servis xizmati bilan birga yetkazib berish imkoniyatlari muhokama qilindi.

Shuningdek, O‘zbekistonda texnik xizmat ko‘rsatishni yo‘lga qo‘yish, butlovchi qismlar ishlab chiqarish va mutaxassislar tayyorlash masalalari ko‘rib chiqildi.

Tog‘-kon korxonalari karer texnikasiga xizmat ko‘rsatuvchi servis markazini tashkil etish hamda dizel-generator qurilmalari bo‘yicha hamkorlik qilishga ham e’tibor qaratildi.

«Wabtec» lokomotivlar, temir yo‘l texnikasi, raqamli va servis yechimlarini ishlab chiqarish bo‘yicha jahondagi yetakchi kompaniyalardan biri hisoblanadi. Kompaniya Markaziy Osiyo mamlakatlarida ham loyihalarni amalga oshirmoqda.

Source link

Iqtisodiyot

Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi

Published

5 days ago

October 17, 2026

xabarlar

Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva XXRning Gonkong maxsus ma’muriy hududidagi eng yirik xoldinglardan biri — Henderson Land Group boshqaruvi raisi Piter Li bilan uchrashuv o‘tkazdi.

Tomonlar qayta tiklanuvchi energetika, Yangi Toshkent infratuzilmasini rivojlantirish va ta’lim sohalaridagi istiqbolli qo‘shma loyihalarni muhokama qildi.

«Mamlakatimiz investitsiyalar uchun ochiq va biz Gonkongning yetakchi biznes doiralari bilan hamkorlikdan manfaatdormiz. Sheriklikdagi tashabbuslarni, jumladan, yangi tashkil etilayotgan Toshkent xalqaro moliya markazi orqali ham qo‘llab-quvvatlashga tayyormiz», — deb yozdi Saida Mirziyoyeva.

Administratsiya rahbari O‘zbekiston va Gonkong o‘rtasida uzoq muddatli iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar borligiga ishonch bildirdi.

Source link