Jamiyat
“Nogironligi bor bolalarimizni sarson qilishyapti” – Farg‘onadagi Muruvvat uyida maxsus guruh yopildi
Farg‘ona shahar nogironligi bor bolalar uchun “G‘amxo‘rlik” markazidagi (avvalgi Muruvvat uyi) kunduzgi parvarishlash guruhlari yopilib, tarbiyalanuvchilar xususiy muassasaga yo‘naltirilgan. U yerda esa malakali mutaxassis yo‘q. Oqibatda o‘ttizga yaqin nogironligi bor bola qayerga borishni bilmay sarson bo‘lyapti.
Kun.uz muxbiri “G‘amxo‘rlik” maskanida bo‘lib, ota-onalar bilan suhbatlashdi, mas’ullardan izoh so‘radi.
Yangi tartibdan norozi bo‘layotgan ota-onalar farzandlarini Muruvvat uyiga qaytarishni so‘rab, mutasaddilardan iltimos qilib qolishdi.
“Yangi joyda bunday bolalarni eplay olishmadi”
Sayyora Yormatova:
— Ikki nevaram: 16 va10 yoshli nogiron opa-uka sarson bo‘lishyapti. Muruvvat uyining xodimlari nevaralarimga yaxshi qarashayotgan edi. Nima bo‘ldiki, sohani tadbirkorlarga beramiz deb maxsus kunduzgi guruhni yopib qo‘yishdi. Nogironligi bor nevaralarim yangi muassasaga borgandan beri kasal. U yerda mutaxassislar yo‘q ekan. Nogironligi bor bolalarim sarson bo‘lgani qoldi. Eski Muruvvat uyiga qaytarishsin ularni.
“Yangi bog‘chaga olib borasizlar, bu yer yopildi” deyishdi. Yangi joyda esa biz bunday bolalarni eplay olmaymiz deb, hujjatlarimizni qo‘limizga tutqazishdi. O‘sha kuni kasal bo‘ldi nevaralarimdan biri.
Farg‘ona shahridagi Murruvvat uyining sharoitlari zo‘r bo‘lgan. U yerda haqiqiy mutaxassislar bo‘lgan. Hech qanaqa kamchilik bo‘lmagan. Bizga shu eski Murruvvat uyini ochib berishsin. Sarson bo‘lib ko‘chada qolgan bolalarimizni Muruvvat uyi yana olsin.
“Nogironligi bor farzandim azobda qoldi”
Saida Mirzaazizova:
— Farzandim 9 yildan beri Muruvvat uyidagi maxsus kunduzgi guruhda tarbiyalanardi. Farg‘ona shahridagi Muruvvat uyining nomini o‘zgartiramiz deb, yopib qo‘yishdi. Nogironligi bor bolalarimizning hammasi sarson bo‘lib ko‘chada qoldi.
Muruvvat uyidagi maxsus guruh yana ochilsin. Chunki biz budjet tashkilotida ishlaymiz-da, bolani qayerda qoldirishni bilmay shu yerga kelganmiz.
Farzandim mustaqil yura oladigan darajada emas. Holati og‘ir. Muruvvat uyidagi guruhga o‘rgangan bola kasal bo‘lib qoldi. Bog‘chaga boraman deb tinmay yig‘laydi. Nogironligi bor bolalarimizga rahm qilinglar. Muruvvat uyida yopilgan maxsus guruhni joyiga qaytaringlar, iltimos.
“Komissiya xulosasidan so‘ng hal bo‘ladi”
Farg‘ona shahar nogironligi bo‘lgan bolalar uchun “G‘amxo‘rlik” markazi direktori Abdug‘ani Turdiboyev:
— Shu kungacha kunduzgi guruhda 28 nafar bola tarbiyalanar edi. Vazirlar Mahkamasining 271-sonli qarorida 2026 yil 1 maydan muassasamiz nomidagi “muruvvat” degan so‘z olib tashlandi, endi “G‘amxo‘rlik” markaziga aylantirildi.
“G‘amxo‘rlik” markazining asosiy vazifasi – ijtimoiy moslashuv orqali mehnat terapiyasiga, sportga jalb qilish, bolaning o‘zidagi bor imkoniyatlarini yuzaga chiqarib berish. Endi hozirgi paytda Muruvvat uyining nomi “G‘amxo‘rlik” markazi bo‘lganligi uchun bolalar qayta pedagogik-tibbiy-psixologik komissiyadan o‘tishi kerak. Komissiya xulosadan keyin bola yangi tizimga yo‘naltiriladi.
Muruvvat uyidan tashqarida tashkil qilingan yangi muassasalarga o‘zimizning xodimlarimizdan beradigan bo‘lganmiz. Yangi joyda bolalarning ijtimoiy moslashuvi uchun ularga vaqt kerak bo‘ladi. Balki o‘rganishar, balki ota-onasining o‘zida xohish bo‘lmayotgan bo‘lishi mumkin. Qulaylik taraflari bor: bizda qanday sharoit yaratilgan bo‘lsa, ularda ham ijtimoiy xizmat turlari mavjud.
Pedagogik-tibbiy-psixologik komissiya a’zolari nogironligi bor bolalar holatini bir qator ko‘rib, tashxisi bo‘yicha individual yondashgan holatda xulosa berishadi. Nizomga to‘g‘ri keladigan bo‘lsa,, “G‘amxo‘rlik” markazlariga yoki o‘ziga yaqin hududda bo‘lgan kunduzgi qatnov xizmatlariga ham jalb qilishimiz mumkin bolalarni.
“Yangi muassasaga mutaxassislar jalb qilamiz”
Diyor Abdullayev, Ijtimoiy himoya milliy agentligi Farg‘ona viloyati boshqarmasi bosh mutaxassisi:
“Ota-onalarning e’tirozi o‘rinli. Sababi, yangi tashkil etilgan muassasaga hali mutaxassislar jalb etilmagan edi. Shuning uchun ota-onalar qoniqish hosil qilmadi. Biz boshqa kunduzgi parvarish xizmatini tashkil etyapmiz.
Muruvvat uyidan xodimlar, ya’ni qisqartirishga tushgan xodimlar yangi tashkil etilayotgan muassasamizga ishga jalb qilinyapti. Yaqin kunlarda nogironligi bo‘lgan bolalarga qaray oladigan mutaxassislar kelib, shu yerda faoliyatini boshlashadi”.
Yangi tartib haqida qisqacha
Ma’lumot uchun, tegishli farmonga asosan, mo‘’tadil, og‘ir va chuqur darajadagi aqliy zaiflik yoki demensiya tashxisi qo‘yilgan I va II guruh nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun oilaviy muhitga yaqin shakldagi quyidagi yangi xizmatlar ko‘rsatilishi joriy qilinishi belgilangan:
“Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmati;
uy sharoitida qarab turish xizmati;
kichik hajmli “Madad” uylari xizmati;
“Ijtimoiy ta’til” qisqa muddatli joylashtirish xizmati.
Sanab o‘tilgan to‘rtta xizmat davlat-xususiy sheriklik bitimi asosida xususiy tashkilotlar tomonidan ko‘rsatiladi.
Nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun “Muruvvat” internat uylari nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun “G‘amxo‘rlik” markazlari sifatida qayta nomlandi.
O‘zbekistonda moda va dizayn sohasi uchun malakali mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan yangi davlat oliy ta’lim muassasasi tashkil etiladi.
Prezidentning 2026-yil 16-oktyabrdagi PQ–378-son qaroriga muvofiq, Toshkent xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi. Akademiya Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi tizimida faoliyat yuritadi.
Yangi oliygoh Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti hamda Parij xalqaro moda akademiyasining qo‘shma ta’lim dasturi negizida tashkil etiladi.
Mazkur dasturda tahsil olayotgan barcha talabalar o‘qishini yangi akademiyada davom ettiradi. Bitiruvchilarga Toshkent xalqaro moda akademiyasining diplomi beriladi.
O‘quv jarayoni 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Akademiyada xalqaro qo‘shma dasturlar bilan bir qatorda, mustaqil ta’lim dasturlari asosida bakalavr va magistrlar tayyorlashga ham ruxsat etiladi.
2027/2028 o‘quv yilidan boshlab to‘qimachilik, tikuvchilik, trikotaj va charm-poyabzal sohalarida korxonalar buyurtmasi asosida dual ta’lim joriy qilinadi. Bunda talabalar nazariy bilim olish bilan birga ishlab chiqarish jarayonlarida ham ishtirok etadi.
Shuningdek, yengil sanoat yo‘nalishidagi texnikumlarni muvaffaqiyatli tamomlagan, o‘rtacha bahosi akademiya belgilagan talabga javob beradigan bitiruvchilarga bakalavriatning uchinchi bosqichidan to‘lov-kontrakt asosida o‘qishni davom ettirish imkoniyati yaratiladi.
Akademiya bazasida davlat buyurtmasi asosida turli tashkilotlar uchun kiyim-bosh dizaynini ishlab chiqish va milliy brendlarni shakllantirish ham yo‘lga qo‘yiladi.
Qarorda xorijiy mutaxassislar va talabalarni jalb qilish uchun ko‘p martalik vizalar rasmiylashtirish tartibi ham nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, 2028-yil yakuniga qadar davlat-xususiy sheriklik asosida 400 o‘rinli talabalar turar joyi quriladi. Ungacha akademiyaga o‘tkazilgan talabalar Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti yotoqxonasidan belgilangan tartibda foydalanishi mumkin.
Xorijda o‘zbek milliy taomlariga ixtisoslashgan restoran yoki oshxona tashkil etgan mahalliy tadbirkorlar ayrim xarajatlarining 50 foizigacha bo‘lgan qismini subsidiya sifatida qaytarib olishi mumkin.
Ushbu xizmat Turizm qo‘mitasi tomonidan my.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali bepul ko‘rsatiladi.
Subsidiya O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tgan va xorijda milliy restoran tashkil etgan tadbirkorlik subyektlariga ajratiladi.
Ariza topshirishda restoranning xorijiy davlatda ro‘yxatdan o‘tganini va binodan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, sanitariya va yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqlik bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etilishi kerak.
Shuningdek, restoranni tashkil etish bilan bog‘liq amalga oshirilgan xarajatlarni tasdiqlovchi hujjatlar, zaruratga qarab O‘zbekistondan mahsulot yetkazib berilganini tasdiqlovchi ma’lumotlar va ularning rasmiy tarjimasi so‘ralishi mumkin.
Restoranning ichki va tashqi ko‘rinishini aks ettiruvchi fotosuratlar ham arizaga ilova qilinadi.
Ariza my.gov.uz portali orqali elektron shaklda yuboriladi va 18 ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi. Ijobiy qaror qabul qilinsa, subsidiya mablag‘lari 7 ish kuni ichida tadbirkorning bank hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.
Arizada kamchiliklar aniqlangan taqdirda, tadbirkorga ularni bartaraf etib, hujjatlarni qayta taqdim qilish imkoniyati beriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi huzuridagi «Sayg‘ochiy» kompleks landshaft buyurtma qo‘riqxonasida yovvoyi hayvonlarni suv bilan ta’minlash maqsadida beshta avtonom suv ichish tizimi o‘rnatildi.
Tashabbus Ekologiya qo‘mitasi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) va Global ekologik jamg‘arma (GEF) bilan hamkorlikda «Aral Sea Wetlands» loyihasi doirasida amalga oshirildi.
Suv resurslari cheklangan Ustyurt cho‘li sharoitida qo‘shimcha suv manbalarining mavjudligi sayg‘oqlar va mahalliy faunaning boshqa vakillarini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.
Avtonom tizimlar quyosh energiyasida ishlaydi va to‘liq avtomatlashtirilgan. Ularning har biri 3 kub metr sig‘imga ega suv havzalari, nasoslar, datchiklar va hisoblagichlar bilan jihozlangan. Bu markazlashgan elektr energiyasi va suv ta’minoti manbalariga doimiy ulanish zaruratisiz suvni barqaror yetkazib berish imkonini beradi.
Suv ichish tizimlari bilan bir qatorda hududga 10 ta kamera va 10 ta fototuzoq ham o‘rnatildi. Ular hayvonlarni sutka davomida kuzatish, harakatlanishi va suv ichish joylaridan foydalanishini qayd etish, shuningdek, populyasiyalar holatini keyingi monitoring qilish uchun ma’lumot to‘plash imkonini beradi.
Ustyurtning og‘ir tabiiy sharoitida yashaydigan sayg‘oqlar uchun qo‘shimcha suv manbalarining yaratilishi yovvoyi hayvonlar populyasiyalarini saqlash va tiklashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Avtonom suv ichish tizimlarining o‘rnatilishi Ustyurtda bioxilma-xillikni asrash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlardan biri bo‘lib, zamonaviy kuzatuv vositalari orqali hayvonlar holatini monitoring qilish va zarur ma’lumotlarni to‘plash imkonini ham beradi.
Bir muddat oldin Raqobat qo‘mitasi SSV huzuridagi Xaridlar markazining boshlang‘ich narxi 14 mlrd so‘m bo‘lgan davlat xaridi «Raqobat to‘g‘risida»gi qonun talablariga nomuvofiq deb topilgani sababli bekor qilingani aytilgan edi.
Markaz ushbu holat yuzasidan bergan rasmiy tushuntirish berib, respublika tibbiyot muassasalari uchun 4 ta MSKT uskunasini xarid qilish bo‘yicha o‘tkazilgan tender natijalari bekor qilinganini tasdiqladi.
Markaz ma’lumotiga ko‘ra, maxsus axborot portalida 497870-sonli lot bo‘yicha o‘tkazilgan tender yakunlaridan so‘ng “SKYMED Technologies” MChJ tomonidan e’tiroz xati kelib tushgan.
Murojaat Xarid komissiyasi tomonidan o‘rganilganda, ishtirokchilarning texnik takliflarini baholash jarayonida tibbiyot muassasalari ekspert guruhi tomonidan ayrim texnik xatolarga yo‘l qo‘yilgani aniqlangan.
Xususan, servis xizmati ko‘rsatish bo‘yicha belgilangan mezon asosida g‘olib ishtirokchiga asossiz ravishda qo‘shimcha 1 ball berilgan.
Shundan so‘ng Xarid komissiyasining 2026-yil 18-sentyabrdagi qarori bilan mazkur lot bo‘yicha tender natijalari bekor qilingan.
Shuningdek, Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi 21-sentyabr kuni tender yuzasidan o‘rganish o‘tkazish maqsadida ishtirokchilar taqdim etgan hujjatlarni so‘ragan.
Xaridlar markazi 22-sentyabr kuni qo‘mitaga javob yo‘llab, tender natijalari bekor qilingani va bunga sabab bo‘lgan holatlar haqida ma’lumot bergan.
Markazning ta’kidlashicha, tender natijalarining bekor qilinishi texnik baholash jarayonida aniqlangan xatolar bilan bog‘liq bo‘lib, qaror Xarid komissiyasi tomonidan o‘rganish yakunlariga ko‘ra qabul qilingan.
O‘zbekistonda Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi hamda Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi yagona Ta’lim va ilm-fan vazirligi sifatida qayta tashkil etildi.
Bu Prezident farmonida belgilandi.
Yangi vazirlik maktabgacha ta’limdan boshlab oliy ta’lim va ilmiy faoliyatgacha bo‘lgan yo‘nalishlarni yagona boshqaruv tizimiga birlashtiradi.
Islohotdan asosiy maqsad mamlakatda ta’lim, tarbiya va ilm-fanning yaxlit tizimini zamon talablari asosida tashkil etish, ta’lim sifati va samaradorligini oshirish hamda inson kapitalini rivojlantirish bo‘yicha ishlarni yangi bosqichga olib chiqishdan iborat.
Shuningdek, ta’limning barcha bosqichlari o‘rtasida uzviylik va davomiylikni ta’minlash ko‘zda tutilgan. Ya’ni maktabgacha ta’lim, maktab ta’limi, oliy ta’lim va ilmiy faoliyat yagona tizim doirasida muvofiqlashtiriladi.
Farmonda sohada samarali boshqaruv tizimini joriy qilish, turli ta’lim bosqichlari o‘rtasidagi hamkorlikni kuchaytirish va vazirlikning jamoatchilik oldidagi hisobdorligini oshirish ham nazarda tutilgan.
Yangi tuzilma orqali ta’lim va ilm-fan sohasida davlat siyosatini yagona yondashuv asosida amalga oshirish maqsad qilingan.
