Iqtisodiyot
Markaziy Osiyoda o‘zaro savdo aylanmasi 8,1 mlrd dollarga yetdi
2026-yil yanvar–iyul oylarida Markaziy Osiyo mamlakatlarining o‘zaro savdosi 25,4 foizga oshib, 8,1 mlrd dollarga yetdi. Mintaqaning barcha davlatlari boshqa Markaziy Osiyo mamlakatlariga yetkazib berish hajmini oshirgan.
Qozog‘istonning mintaqa davlatlariga eksporti 26,8 foizga o‘sib, 4,5 mlrd dollarni tashkil etdi. O‘zbekiston eksporti 34,5 foizga oshib, 2 mlrd dollarga yetdi.
Qirg‘izistonning mintaqa mamlakatlariga yetkazib berishi 18,3 foizga oshib, 523 mln dollarga, Turkmanistonniki 10,4 foizga oshib, 844 mln dollarga yetdi. Tojikiston eksporti esa 6,2 foizga ko‘payib, 209 mln dollarni tashkil qildi.
Markaziy Osiyo ichidagi eksportning 55,9 foizi Qozog‘iston, 24,7 foizi O‘zbekiston hissasiga to‘g‘ri kelgan. Turkmaniston ulushi 10,4 foiz, Qirg‘izistonniki 6,4 foiz, Tojikistonniki 2,6 foiz bo‘lgan.
Qozog‘iston va O‘zbekiston birgalikda mintaqa ichki yetkazib berish hajmining 80,6 foizini ta’minlagan. O‘zaro eksport o‘sishining qariyb 90 foizi ham ushbu ikki mamlakat hissasiga to‘g‘ri kelgan.
Qozog‘iston va O‘zbekiston o‘rtasidagi savdo 3,3 mlrd dollarni tashkil etib, mintaqa ichidagi eng yirik savdo yo‘nalishi bo‘lib qolgan. Qozog‘istonning Qirg‘iziston va Tojikiston, O‘zbekistonning esa Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston bilan savdosi ham salmoqli bo‘lgan.
Qozog‘istonning Markaziy Osiyo davlatlari bilan tovar ayirboshlashi 5,9 mlrd dollarga yetdi. Eksport 4,5 mlrd, import 1,4 mlrd dollar bo‘lgan. Mintaqa Qozog‘iston tashqi savdosining 6,7 foizini, eksportning 8,9 foizini va importning 3,7 foizini tashkil etgan. O‘zbekiston Qozog‘istonning mintaqadagi asosiy hamkori bo‘lib, uning ulushi 55 foizni tashkil qilgan.
O‘zbekistonning mintaqa mamlakatlari bilan tovar ayirboshlashi 5,4 mlrd dollarga yetdi. Eksport 2 mlrd, import 3,4 mlrd dollarni tashkil etgan. Mintaqa mamlakatlari O‘zbekiston tashqi savdosining 10,9 foiziga to‘g‘ri kelgan. Qozog‘iston ulushi 61 foiz, Turkmaniston 15 foiz, Qirg‘iziston 14 foiz va Tojikiston 11 foiz bo‘lgan.
Qirg‘izistonning Markaziy Osiyo bilan savdosi 2 mlrd dollarga yetdi. Import 1,5 mlrd, eksport 523 mln dollar bo‘lgan. Tojikistonning mintaqa mamlakatlari bilan tovar ayirboshlashi 1,4 mlrd dollarni tashkil etib, import 1,2 mlrd, eksport 209 mln dollarga yetgan. Turkmanistonning mintaqaga eksporti esa 844 mln dollar bo‘lib, 10 foizga oshgan.
Markaziy bank 2026-yil 9-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,38 so‘mga oshib, 11 846,57 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 34,69 so‘mga oshdi va 13 240,91 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 631,55 so‘mni tashkil qildi (29,25).
Rossiya rubli 138,95 so‘m etib belgilandi (+0,8).
Markaziy bank 2026-yil 6-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 5,5 so‘mga oshib, 11 778,45 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,62 so‘mga tushdi va 13 198,93 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 580,53 so‘mni tashkil qildi (+31,99).
Rossiya rubli 138,35 so‘m etib belgilandi (-2,79).
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonga 46 davlatdan qariyb 28,5 ming tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan.
Import qilingan mahsulotlarning umumiy qiymati 123,7 mln AQSh dollarini tashkil etgan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,6 ming tonnaga yoki 6 foizga ko‘p.
Import hajmi bo‘yicha Rossiya keskin ustunlik qilgan. Yilning dastlabki yetti oyida Rossiyadan O‘zbekistonga 19,5 ming tonna shokolad mahsulotlari yetkazib berilgan.
Rossiyadan kelgan shokolad mahsulotlari umumiy importning qariyb 70 foizini tashkil etgan. Keyingi o‘rinda Ukraina bo‘lib, undan 2,2 ming tonna mahsulot import qilingan.
Qozog‘istondan 914 tonna, Belarusdan 805,2 tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan. Litvadan import 746,2 tonnani tashkil etgan.
Turkmaniston 715,2 tonna, Turkiya esa 569,5 tonna ko‘rsatkich bilan keyingi o‘rinlarda qayd etilgan. Qolgan davlatlar hisobiga 3 ming tonna mahsulot to‘g‘ri kelgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida Andijon viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va aholi daromadlarini oshirish masalalari bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazilmoqda.
Joriy yilning birinchi yarmida viloyat iqtisodiyoti 8,8 foiz, sanoat 9,2 foiz, xizmatlar 16,1 foiz, investitsiyalar 8,9 foizga o‘sgani qayd etildi.
– Bizga o‘sishdagi raqamlar emas, balki har bir ko‘rsatkich har bir oilaning kundalik hayotiga qanday o‘zgarish olib kirgani muhim,– dedi davlatimiz rahbari.
Andijonda yer va tabiiy boyliklar cheklangan bo‘lsa-da, harakatchan aholi, kuchli tadbirkorlik ruhi, ko‘p sonli yoshlar, sanoat maktabi va katta bozor kabi imkoniyatlar borligi ta’kidlandi.
So‘nggi o‘n yilda viloyatga respublika budjetidan 20 trillion so‘m, banklar tomonidan tadbirkorlik uchun 90 trillion so‘m yo‘naltirildi. Birgina joriy yilda aholi farovonligini oshirishga 6 trillion so‘m ajratildi.
Hokimlarga berilgan vakolatlar va yaratilgan moliyaviy imkoniyatlar shunga munosib natijaga aylanishi zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.
Prezident raisligidagi yig‘ilishda tashqi bozorda paxtaga talab pasayib, eksport logistikasi xarajatlari oshib borayotgan sharoitda fermerlar, klasterlar va tayyor mahsulot ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash choralari ko‘rib chiqildi. Prezidentning Andijon viloyatiga tashrifi doirasida qishloq xo‘jaligi va sanoatni rivojlantirishga oid qator vazifalar belgilandi.
Paxtani birja orqali sotgan fermerga ham, uni sotib olgan klasterga ham har tonna uchun 500 ming so‘mdan subsidiya berish belgilandi. O‘z yerida paxta yetishtirgan klasterlar esa har gektar uchun 1,5 mln so‘mdan subsidiya oladi.
Tayyor mahsulot eksportchilarining xorijiy valyutadagi kreditlari bo‘yicha foizlarning 5 foizdan, milliy valyutadagi kreditlar bo‘yicha 14 foizdan oshgan qismini uch yil davomida kompensatsiya qilish bo‘yicha hisob-kitoblar tayyorlanadi. Shuningdek, marketpleyslar orqali sotilgan mahsulot qiymatining 3 foizini qaytarish masalasi o‘rganiladi.
Shuningdek, yig‘ilishda Jalaquduq, Marhamat, Asaka va Andijon tumanlaridagi adir yerlarini iqtisodiy aylanmaga kiritish bo‘yicha yangi choralar ham belgilandi.
«Agrostar» kompaniyasi tashkil etilib, bahorga qadar 4–5 ming gektar maydonga suv chiqarish va shaftoli, gilos, o‘rik, olxo‘ri kabi sanoatlashgan bog‘larni barpo etish boshlanadi. Bog‘lar uch yil parvarish qilinib, aholiga tayyor holda taklif etiladi.
Bu maqsadlarga 30 mln dollar, adirlarga suv chiqarish ishlariga esa 200 mlrd so‘m ajratiladi. Meva-sabzavot mahsulotlarini qayta ishlash darajasini 16 foizdan 30 foizga yetkazish va eksportni 500 mln dollarga oshirish vazifasi ham qo‘yildi.
Meva-sabzavotchilikda «gektardan — maksimal qiymat» tamoyiliga o‘tish belgilandi. Kichik qayta ishlash uskunalarini aholiga lizing asosida berish uchun 100 mlrd so‘m yo‘naltiriladi.
Baliqchi tumanida 5 gektar maydonda tashkil etilgan issiqxona loyihasini respublika bo‘ylab ommalashtirish belgilandi. Bu maqsadga 300 mlrd so‘m, shu jumladan, Andijon uchun 50 mlrd so‘m ajratiladi.
