Ione Wells, BBCning Janubiy Amerikadagi muxbiri, Bogotada joylashgan

Video: BBC Kolumbiya prezidenti Gustavo Petro bilan suhbatlashmoqda

Kolumbiya prezidenti Gustavo Petro BBC bilan suhbatda Qo‘shma Shtatlar tomonidan Kolumbiyaga qarshi harbiy amaliyot o‘tkazish “haqiqiy tahdidi” borligiga ishonishini aytdi.

Petroning aytishicha, Qo’shma Shtatlar boshqa mamlakatlarga o’z “imperiyasi”ning bir qismi sifatida qaraydi. Bu prezident Trampning Kolumbiyadagi harbiy operatsiya “yaxshi ko‘rinmoqda” deganidan keyin sodir bo‘ldi. Petroning ta’kidlashicha, Qo’shma Shtatlar “dunyo hukmronligi” dan “dunyo izolyatsiyasi” ga o’tish xavfi bor.

U, shuningdek, AQSh Immigratsiya va bojxona nazorati (ICE) agentlarini “natsistlar brigadasi” kabi harakat qilishda aybladi. Prezident Trump, uning ma’muriyatining fikricha, jinoyat va AQShga noqonuniy ravishda kirgan muhojirlarga qarshi kurashning bir qismi sifatida ICE operatsiyalarini sezilarli darajada kengaytirdi.

BBC izoh uchun Oq uy bilan bog‘landi.

AQShning Venesuelaga hujumi va prezident Nikolas Maduroni qo‘lga olishi ortidan AQSh prezidenti Donald Tramp Kolumbiyani nishonga olgan harbiy operatsiya “yaxshi ko‘rinayotganini” aytdi.

Prezident Tramp, shuningdek, Petroni unga qayta-qayta “ko‘zingga qara” deganlikda aybladi.

Tramp va Petro chorshanba kuni kechqurun telefon orqali gaplashdi, shundan so‘ng Tramp kolumbiyalik hamkasbi bilan “yaqin kelajakda” Oq uyda uchrashishini aytdi. Telefon qo’ng’irog’idan so’ng chorshanba oqshomida Prezident Trump o’zining Truth Social platformasida Petro bilan gaplashish “buyuk sharaf” ekanligini yozdi. O‘shanda Kolumbiya rasmiylari suhbat “har ikki tomonda” ritorikaning 180 daraja o‘zgarishini aks ettirganini aytishgan.

Ammo payshanba kuni Petroning ohangi munosabatlar sezilarli darajada yaxshilanmaganini ko’rsatdi.

Uning BBCga aytishicha, qo‘ng‘iroq atigi bir soat davom etgan va “ko‘pchiligi men bo‘lganman” va ular “Kolumbiyadagi giyohvand moddalar savdosi”, Kolumbiyaning Venesuela haqidagi qarashlari va “Qo‘shma Shtatlar nuqtai nazaridan Lotin Amerikasi atrofida nimalar sodir bo‘layotganini” muhokama qilishgan.

Petro ICE agentlarini “natsistlar brigadasi” kabi harakat qilishda ayblab, yaqinda AQShning immigratsiya bosqinini qattiq tanqid qildi.

Prezident Tramp Kolumbiya va Venesuela kabi davlatlarni giyohvand moddalar savdosiga qarshi kurashda yetarlicha harakat qilmayotganlikda aybladi.

So’nggi oylarda Qo’shma Shtatlar Karib dengizi va Tinch okeanida giyohvand moddalar savdosi uchun foydalaniladi, deb hisoblagan kemalarga 30 dan ortiq havo hujumi uyushtirdi va 110 dan ortiq odamni o’ldirdi.

Suvdagi giyohvand moddalar savdosini nishonga olgandan so’ng, Prezident Trump payshanba oqshomida efirga uzatilgan Fox News boshlovchisi Shon Xanniti bilan suhbatda “biz quruqlikka kela boshlaymiz” dedi va “kartellar Meksikani boshqarmoqda” dedi.

Prezident Tramp koʻpincha Qoʻshma Shtatlardagi jinoyat va odam savdosida muhojirlarni ayblab keladi va bundan keng koʻlamli repressiyalarni oqlash uchun ishlatadi.

Oq uyga qaytganidan so’ng, AQSh prezidenti ICE agentlarini mamlakat bo’ylab shaharlarga jo’natdi. Agentlik immigratsiya qonunlarini qo’llaydi va noqonuniy immigrantlarni tekshiradi. Shuningdek, u Qo’shma Shtatlardan noqonuniy muhojirlarni olib chiqishda ham rol o’ynaydi.

Maʼmuriyat 2025-yil 20-yanvardan 2025-yil 10-dekabrgacha 605 ming kishini deportatsiya qilganini eʼlon qildi. Shuningdek, 1,9 million migrant hibsga olinmaslik yoki hibsga olinmaslik uchun mamlakatni mustaqil ravishda tark etishga undagan agressiv targʻibot kampaniyasi ortidan “ixtiyoriy ravishda deportatsiya qilinganini” maʼlum qildi.

Hukumat ma’lumotlarini to’playdigan Sirakuza universitetining Transaction Records Access Clearinghouse’dagi Immigratsiya loyihasi tomonidan olingan ma’lumotlarga ko’ra, 2025-yil 30-noyabr holatiga ko’ra, taxminan 65,000 kishi ICE hibsxonasida edi.

Shu haftada AQSh immigratsiya xizmati xodimi Minneapolisda 37 yoshli amerikalikni otib o’ldirdi, bu tunda noroziliklarga sabab bo’ldi.

Federal rasmiylarning aytishicha, ayol Rene Nikol Gud immigratsiya xizmati xodimini mashinasi bilan urib yubormoqchi bo‘lgan, biroq demokrat meri Jeykob Frey uni otib tashlagan zobit ehtiyotsizlik qilganini va ulardan shaharni tark etishni so‘raganini aytdi.

Petroning so’zlariga ko’ra, ICE “endi nafaqat ko’chalarda Lotin amerikaliklarini ta’qib qilmoqda, bu biz uchun haqorat, balki Amerika fuqarolarini ham o’ldiradi”.

Uning qoʻshimcha qilishicha, agar ishlar avvalgidek davom etsa, “Imperiya orzusi boʻlgan Qoʻshma Shtatlar dunyoda hukmronlik qilish oʻrniga biz dunyodan ajratilgan Amerikaga ega boʻlamiz. Imperiyalar dunyodan ajratilgan holda qurilgan emas”.

Petroning so’zlariga ko’ra, Qo’shma Shtatlar boshqa hukumatlarga, xususan, Lotin Amerikasiga “o’nlab yillar davomida” qonundan qat’i nazar, “imperiya” sifatida qaragan.

Ikki lider bir necha yillar davomida ashaddiy dushman bo’lib, ijtimoiy tarmoqlarda tez-tez haqorat va tariflar bilan tahdid qilishdi.

AQShning Venesueladagi harbiy harakatlariga javoban janob Petro AQShni “neft va ko’mir uchun urush olib borishga intilayotganlikda” aybladi va agar Qo’shma Shtatlar Parij iqlim kelishuvidan chiqmasa, mamlakatlar qazib olinadigan yoqilg’idan foydalanishni qisqartirishga va global harorat ko’tarilishini cheklashga rozi bo’lganida, “hech qanday urushlar bo’lmasdi va dunyo va Janubiy Amerika o’rtasidagi munosabatlar tinchroq va tinchroq bo’lar edi” dedi.

“Venesuela masalasi shu bilan bogʻliq.

Prezident Trampning Kolumbiyada harbiy harakatlar bilan tahdid qilgan bayonoti ortidan butun Qo‘shma Shtatlar bo‘ylab suverenitet va demokratiya nomidan namoyishlar o‘tkazildi.

Janob Petro BBCga Trampning izohlari “haqiqiy tahdid” ekanligini aytdi va Kolumbiyaning 20-asrda Panama kabi hududlarini yo’qotganiga ishora qilib, “tahdidni yo’q qilish istiqboli (tahdid) davom etayotgan muloqotga bog’liq”, dedi.

Kolumbiya AQSh hujumi sodir bo’lgan taqdirda o’zini qanday himoya qiladi, degan savolga Petro, “Men muloqotni afzal ko’raman”, dedi. Uning aytishicha, bu borada “ish olib borilmoqda”.

Ammo, deya qo’shimcha qildi u, “Kolumbiya tarixi Kolumbiyaning katta qo’shinlarga qanday javob berganini ko’rsatadi”.

“Gap katta armiyalarni bizda yo’q qurollar bilan to’qnashtirish haqida emas. Bizda hattoki havo hujumiga qarshi mudofaa ham yo’q. Buning o’rniga biz har doimgidek ommaga, tog’larimizga va o’rmonlarimizga tayanamiz”.

Petro, shuningdek, Venesuela prezidenti vazifasini bajaruvchi va sobiq vitse-prezident va neft vaziri Delsi Rodriges bilan gaplashgani va uni Kolumbiyaga taklif qilganini tasdiqladi.

Uning aytishicha, Venesuela “uzoq vaqt davomida turli razvedka idoralari aralashuviga duchor bo’lgan” va bu agentliklarga Kolumbiyada ishlashga ruxsat berilgan bo’lsa-da, u faqat giyohvand moddalar savdosiga qarshi kurash olib borishini qo’shimcha qildi. U Kolumbiyadagi boshqa “yashirin operatsiyalar”ga urinishlarni qoraladi.

Markaziy razvedka boshqarmasi Venesueladagi operatsiyalariga o’xshash Kolumbiyada yashirin operatsiyalarni amalga oshirishi mumkinmi yoki o’z hukumati yoki uning yaqin doiralarida ma’lumot beruvchilar bormi degan savolga u to’g’ridan-to’g’ri izoh bermadi.

Venesuela hukumatidagi Markaziy razvedka boshqarmasidagi manbalar AQShga uning qayerdaligini kuzatishda yordam berganidan so‘ng Maduro AQSh armiyasining terrorizmga qarshi kurash bo‘yicha bosh qo‘shinlari Delta kuchlari tomonidan qo‘lga olingan.

Gustavo Petro, Kolumbiya Qo’shma Shtatlar bilan muloqot qilishni xohlashini aytdi, lekin mamlakat tarixi “katta armiyalarga qanday javob berganimizni” ko’rsatib qo’ydi.

Dunyodagi eng yirik kokain ishlab chiqaruvchi Kolumbiya global giyohvand moddalar savdosi uchun asosiy markaz hisoblanadi. Shuningdek, u oltin, kumush, zumrad, platina va ko’mir kabi muhim neft zaxiralariga ega.

Qo‘shma Shtatlar jahon bozorida Venesuela neftiga qo‘yilgan cheklovlarni bekor qilish maqsadida Venesuela xomashyosi savdosini “cheksiz muddatga” cheklashini ma’lum qildi.

Venesueladagi operatsiyadan keyin Air Force One bortida qilgan chiqishida Prezident Trump Petroni “kokain ishlab chiqarishni va uni Qo’shma Shtatlarga sotishni yaxshi ko’radigan kasal odam” deb ta’rifladi va qo’shimcha qildi: “U uzoq vaqt davomida bunday qilmaydi.”

Petro bu iddaolarni rad etib: “Bunga hech qanday aloqam yo’qligi har doim isbotlangan”, dedi.

“20 yil davomida men oilamni surgunga jo‘natish evaziga narkotik kartellariga qarshi kurashib keldim”, dedi u.

Sobiq partizan bo’lgan Petro prezidentlikka kelganidan beri qurolli guruhlar bilan muloqotga ustuvor ahamiyat berdi va “to’liq tinchlik” strategiyasini ilgari surdi. Tanqidchilarning ta’kidlashicha, bu yondashuv juda yumshoq, chunki kokain ishlab chiqarish rekord darajaga etgan.

Nima noto’g’ri bo’ldi va u javobgarlikni o’z zimmasiga oladimi, degan savolga Petro koka o’sishi sekinlashayotganini aytdi va “bir vaqtning o’zida ikkita yondashuv” haqida gapirdi.

“Biri bandit guruhlar bilan tinchlikni muhokama qilish. Ikkinchisi tinchlikni istamaganlarga qarshi harbiy hujumlar uyushtirish”.

Uning so‘zlariga ko‘ra, Kolumbiya janubida “koka barglari yetishtirish eng kamaygan” va “Kolumbiyada qotillik darajasi eng kamaygan” hududlarda muzokaralar olib borilmoqda. Kokain koka o’simligining barglaridan tayyorlanadi.

U muloqot siyosati “zo’ravonlikni pasaytirishga” qaratilganini aytdi va qo’shimcha qildi: “Biz ahmoq emasmiz, kim bilan muzokara olib borayotganimizni bilamiz”.

Prezident Trampning Shimoliy Amerikadagi ikkinchi muddatining burilishlari va burilishlarini kuzatib boring, muxbir Entoni Tsyurcherning haftalik US Politics Unspun axborot byulleteni. Buyuk Britaniya o’quvchilari bu erda ro’yxatdan o’tishlari mumkin. Buyuk Britaniyadan tashqaridagi odamlar bu erda ro’yxatdan o’tishlari mumkin.

Source link