Toshkentda “Startaplar va axborot texnologiyalari taraqqiyoti bo‘yicha Yaponiya tajribasi: O‘zbekiston uchun imkoniyatlar” mavzusida davra suhbati bo‘lib o‘tdi.

Yaponiya OTM bitiruvchilari klubi (UJUAC) tomonidan tashkil etilgan tadbirda O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyot va startap ekotizimini rivojlantirishda Kunchiqar o‘lka yutuqlaridan foydalanish, o‘zaro tajriba almashuv imkoniyatlari muhokama etildi.

Yaponiyaning tashqi savdo bo‘yicha tashkiloti (JETRO) Toshkent ofisi bosh direktori Yuta Itinose Kunchiqar o‘lkaning global miqyosda yutuqqa erishgan startaplari tadriji, erishilgan natija hamda xulosalar haqida gapirdi.

“Faoliyat yo‘nalishining o‘zgarishi muvaffaqiyatsizlik alomati emas, balki o‘sish strategiyasining muhim bosqichidir. Aniq yo‘nalishga ega bo‘lmagan, o‘ta keng miqyosdagi yondashuvdan qoching, zero, muvaffaqiyatga erishishda maqsadli va manzilli bozorni belgilash katta ahamiyat kasb etadi. Global akseleratorlar (startaplarni intensiv qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan faoliyat – tahr.) va sarmoyadorlar shunchaki kapital taqdim etib qolmay, sizga muhim tarmoqlardan foydalanish imkoniyatini ham ochadi”, – deydi Yuta Itinose.

Ma’lumot o‘rnida: JETRO Yaponiya iqtisodiyot, savdo va sanoat vazirligi huzuridagi davlat agentligi bo‘lib, Yaponiya va jahon iqtisodiyotini bog‘lashda muhim o‘rin tutadi. Agentlik dunyoning 56 mamlakatida 76 ta ofisga ega. JETROning startaplarni qo‘llab-quvvatlash dasturlarida 2000 dan ziyod startap qatnashgan.

UEnter innovatsiya markazi direktori Oleg Rijichenko O‘zbekistonda startaplarning rivojlanish tendensiyalarini tahlil qildi.

“O‘zbekistonning startap ekotizimi Markaziy Osiyodagi eng tez rivojlanayotgan ekotizim deb baholanmoqda. 2020-2025 yillarda 750 dan ortiq mahalliy startap ro‘yxatga olingan. Bundan tashqari, dunyo bo‘ylab O‘zbekiston vatandoshlari amalga oshirayotgan 100 ziyod startap mavjud. E’tiborga molik jihati, startap asoschilarining aksari 30 yoshgacha bo‘lgan shaxslardir”, – deydi UEnter innovatsiya markazi direktori.

Tadbirda Yaponiyada tahsil olgan va ayni paytda O‘zbekistonda IT, innovatsiyalar, yashil iqtisodiyot singari yo‘nalishlarda faoliyat yuritib kelayotgan yurtdoshlarimiz soha rivoji bo‘yicha ekspertlik fikrlarini taqdim etdilar.

Muhokamalarda O‘zbekistonda venchur kompaniyalari va startaplar sohasida qonunchilik bazasini takomillashtirish bo‘yicha takliflar bildirildi.

Davra suhbatida O‘zbekistonda startaplar shiddat bilan o‘sayotgani, bu borada Yaponiya bilan hamkorlik ijobiy natija berishi ta’kidlandi.

Avval xabar berganimizdek, joriy yil fevral oyida O‘zbekiston prezidentining “Startaplarni qo‘llab-quvvatlashning kompleks ekotizimini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” qarori qabul qilindi.

Mamlakatimizda maktablarda startaplarni qo‘llab-quvvatlash uchun 100 milliard so‘m grant ajratilishi belgilangan.

Tahlillarga qaraganda, mahalliy startaplar katta miqdorda xorijiy investitsiyani jalb etmoqda.

Source link

Bir qator banklar va to‘lov tashkilotlarining mobil ilovalarida kartadan kartaga pul o‘tkazish uchun bu amaliyotning maqsadini majburiy ravishda ko‘rsatish talab etilmoqda. Foydalanuvchi ro‘yxatdagi 16 xil maqsaddan birini tanlashi kerak. Markaziy bankning Kun.uz’ga ma’lum qilishicha, foydalanuvchi kiritgan ma’lumot uchinchi shaxslarga taqdim etilmaydi.

O‘zbekistondagi bir qator banklar va to‘lov tashkilotlari mobil ilovalar orqali P2P o‘tkazmalarni amalga oshirishda o‘tkazma maqsadini majburiy ravishda ko‘rsatish talabini joriy etdi.

O‘tkazma yuboruvchiga mablag‘ yuborishda 16 ta toifadan birini tanlash taklif qilinadi:

Tovar yoki savdo uchun to‘lov;
Ovqatlanish va taom xarajatlari;
Qarzni qaytarish;
Yordam puli;
Oila yoki qarindoshlarga o‘tkazma;
Sovg‘a;
Yetkazib berish haqi;
Ijara to‘lovi;
Kommunal to‘lovlar;
Safar xarajatlari;
Ta’lim xarajatlari;
Tibbiy xarajatlar;
Xayriya;
Minnatdorchilik uchun (choypuli);
O‘yin-kulgi xarajatlari;
Investitsiya o‘tkazmalari.

Markaziy bank axborot xizmatining Kun.uz’ga ma’lum qilishicha, pul o‘tkazmalarini amalga oshirishda aniqlashtiruvchi parametrlar joriy etilishiga oid yangilanishlar texnik xususiyatga ega bo‘lib, servis ishini takomillashtirish va operatsiyalarning to‘g‘ri qayta ishlanishini ta’minlashga qaratilgan.

“Foydalanuvchi tomonidan kiritilgan ma’lumotlar mobil ilovaning standart ishlash jarayoni doirasida qayta ishlanadi va uchinchi shaxslarga taqdim etilmaydi.

Foydalanuvchilardan o‘tkazmani tasdiqlashdan oldin rekvizitlarni diqqat bilan tekshirish, tasdiqlash kodlarini uchinchi shaxslarga bermaslik hamda moliyaviy qarorlarni o‘ylab, shoshilmasdan qabul qilish tavsiya etiladi.

Markaziy bank banklar va to‘lov tashkilotlariga mobil ilovalar funksionalini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar bergan. Ushbu tavsiya servisni rivojlantirishga qaratilgan tavsiyaviy yondashuv hisoblanadi. Muhimi, hech qanday to‘lov yoki tranzaksiyalarga cheklov kiritilmaydi. O‘tkazmalarni amalga oshirish tartibi o‘zgarmaydi.

Mazkur tavsiyalarni har bir bank va to‘lov tashkiloti mustaqil ravishda, o‘z mobil ilovasi arxitekturasi va ichki jarayonlaridan kelib chiqib belgilaydi”, deyiladi MB axborot xizmati izohida.

Hozircha yuqoridagi tavsiya ayrim ilovalardagina joriy qilingan.

Eslatib o‘tamiz, 22 apreldan e’tiboran P2P amaliyotlari bo‘yicha yangi qoidalar kuchga kiradi.

Source link

Joriy yilning yanvar oyida O‘zbekistonda gaz qazib olish 7,5 foizga, neft qazib olish 1,8 foizga qisqardi. O‘z navbatida, benzin ishlab chiqarish 11,7 foizga, dizel yonilg‘isi ishlab chiqarish qariyb 2,5 barobarga oshdi. Shuningdek, elektr energiyasi ishlab chiqarish ham ko‘paydi. Bunda yirik korxonalar tomonidan ishlab chiqariladigan elektr energiyasi hajmi 2 foizga kamaygan bo‘lsa, kichik tadbirkorlik sub’yektlari tomonidan ishlab chiqarilgan elektr energiyasi hajmi 46,5 barobarga oshdi. Avtomobil ishlab chiqarishda ham keskin o‘sish kuzatildi.

Foto: Getty Images/RIA Novosti

Milliy statistika qo‘mitasi 2026 yilning yanvar oyidagi sanoat ishlab chiqarishi bo‘yicha hisobotni e’lon qildi.

Joriy yilning dastlabki oyida gaz qazib olish hajmi 3,7 mlrd kub metrni tashkil etib, 2025 yilning mos davriga nisbatan 0,3 mlrd kub metrga yoki 7,5 foizga qisqargan.

Oxirgi yillarda O‘zbekistonda gaz qazib olish dinamikasi quyidagicha o‘zgardi:

Ma’lumot uchun, yanvar oyida gaz eksporti to‘xtagan, import hajmi esa qariyb 167 mln dollarni tashkil etgan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 6,9 barobar yuqori ko‘rsatkich.

«O‘zbekiston-2030» strategiyasiga ko‘ra, joriy yilda 40,2 mlrd kub metr gaz qazib olinishi kutilyapti. Bu 2025 yilga nisbatan 3,6 foizga yoki 1,5 mlrd kub metrga kam.

Hisob-kitoblarga ko‘ra, keyingi 4 yil davomida gaz qazib olish ko‘rsatkichlari quyidagicha o‘zgaradi:

2027 yil – 42,9 mlrd kub (+6,7 foiz);
2028 yil – 44,5 mlrd kub (+3,7 foiz);
2029 yil – 45,5 mlrd kub (+2,2 foiz);
2030 yil – 48,5 mlrd kub (+6,6 foiz).

Hisobot davrida o‘tgan yilning mos davriga nisbatan neft qazib olish 55,1 ming tonnadan 54,1 ming tonnaga (-1,8 foiz), gaz kondensati ishlab chiqarish 99,7 ming tonnadan 83,4 ming tonnaga (-16,3 foiz) qisqargan.

O‘z navbatida dizel yonilg‘isi ishlab chiqarish 33,2 ming tonnadan 81 ming tonnaga (+144 foiz), benzin ishlab chiqarish 99 ming tonnadan 110,6 ming tonnaga (+11,7 foiz) oshgan.

Elektr energiyasi ishlab chiqarish ham umumiy hisobda oshgan. Xususan, 2025 yilning yanvar oyida 7,57 mrld kWh elektr energiyasi ishlab chiqarilgan bo‘lsa, bu ko‘rsatkich joriy yilning mos davrida 8,18 mlrd kWh’ni tashkil etgan. Bunda yirik korxonalar tomonidan ishlab chiqariladigan elektr energiya hajmi 2 foizga kamaygan bo‘lsa, kichik tadbirkorlik sub’yektlari tomonidan ishlab chiqarilgan elektr energiyasi hajmi 46,5 foizga oshgan.

2026 yilning dastlabki oyida O‘zbekistonda 22 ming 99 dona yengil mashina ishlab chiqarilgan. Bu 2025 yilning yanvar oyidagi ko‘rsatkichdan 6 ming 486 donaga yoki 41,5 foizga ko‘p. Ishlab chiqarishning o‘sishi barcha avtomobil modellari bilan kuzatilgan.

Source link

Bugungi kunda Xitoy dunyodagi eng yirik tovar eksportchisi hisoblanadi. Ko‘plab davlatlar uchun u ta’minot zanjirida hal qiluvchi o‘rin tutadi.

Yangi xarita UN Comtrade va Jahon bankining eng so‘nggi ma’lumotlariga asoslanib, har bir mamlakatning Xitoy tovarlari importiga qay darajada bog‘liq ekanini ko‘rsatadi.

Eng yuqori qaramlik Kambojada qayd etilgan — uning tovar importining 46,8 foizi Xitoy hissasiga to‘g‘ri keladi. The Observatory of Economic Complexity ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakat to‘qimachilik sanoati uchun katta hajmda xomashyo import qiladi. To‘qimachilik esa Kambojaning asosiy eksport tarmoqlaridan biri hisoblanadi.

Qirg‘iziston va Mo‘g‘ulistonda ham importning 40 foizdan ortig‘i Xitoy hissasiga to‘g‘ri keladi. Eng ko‘p qaram davlatlarning aksariyati yoki rivojlangan sanoat bazasiga ega emas, yoki eksportga yo‘naltirilgan tarmoqlarni (masalan, to‘qimachilik va elektronika yig‘ish) saqlab turish uchun Xitoy butlovchi qismlariga tayanadi.

Bunga qarama-qarshi ravishda, Kayman orollari — Xitoy importi ulushi 1 foizdan kam bo‘lgan yagona hududdir. Uning iqtisodiyoti asosan Niderlandiyaga bog‘liq.

Xitoyning savdo strategiyasi ko‘pincha hamkor davlatlarda investitsiyalar va infratuzilma qurilishini o‘z ichiga oladi. 2013 yilda boshlangan “Bir kamar, bir yo‘l” tashabbusi doirasida Xitoy davlat banklari rivojlanayotgan mamlakatlarda portlar va boshqa infratuzilma obektlarini kreditlar hisobiga moliyalashtiradi. Bu esa Xitoyga strategik ahamiyatga ega savdo nuqtalarida ulushga ega bo‘lish va ta’sirini kuchaytirish imkonini beradi — ayniqsa, qabul qiluvchi davlat qarzni qoplashda qiyinchilikka duch kelganda.

Uzoq vaqt davomida Made in China yorlig‘i arzon, ommaviy ishlab chiqarilgan tovarlar bilan bog‘liq edi. Ammo bugungi kunda Xitoy eksportining eng katta qismi texnologiyalarga to‘g‘ri keladi.

Nisbatan arzon ishchi kuchiga ega kuchli ishlab chiqarish markaziga aylanganidan so‘ng, Xitoy integral sxemalar — zamonaviy elektronikaning asosiy komponentlarini ishlab chiqarishda yetakchi o‘rinni egalladi. Aynan shu mahsulotlar eksportning asosiy qismini tashkil etadi va mamlakatning global ta’minot zanjirlaridagi hal qiluvchi rolini ko‘rsatadi. Ularning ortidan telefonlar va avtomobillar turadi.

Shuningdek, iste’mol elektronikasi, energetika va mudofaa tizimlarida qo‘llanadigan strategik minerallarni qayta ishlashda ham dunyo katta darajada Xitoyga bog‘liq. Bu qaramlik AQSh qonun chiqaruvchilarini ichki ishlab chiqarish quvvatlarini oshirish va tarif hamda sanoat siyosati orqali ta’minot zanjirlarini diversifikatsiya qilishga undadi.

Ma’lumotlar Xitoyning jahon savdo tizimiga qay darajada chuqur integratsiyalashganini yaqqol ko‘rsatadi. Xitoydan importni jiddiy qisqartirish har qanday holatda dunyo bo‘ylab turli tarmoqlarda zanjirli reaksiyani keltirib chiqaradi.

Source link

Ikki yarim yil oldin Smart Integrity me MChJga ishonchli boshqaruvga berilgan Taxiatosh issiqlik elektr stansiyasi bir oy ichida davlat ixtiyoriga qaytariladi. Ishonchli boshqaruvning nima uchun bekor qilinganiga rasmiy izoh berilmagan.

Smart Integrity me MChJga ishonchli boshqaruvga berilgan Taxiatosh issiqlik elektr stansiyasi bir oy muddatda «Issiqlik elektr stansiyalari» AJ tarkibiga qaytariladi. Bu haqda 25 fevraldagi «Davlat ishtirokidagi korxonalar va tijorat banklari faoliyati samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi prezident qarorida ko‘zda tutilgan.

Ma’lumot uchun, Taxiatosh IES Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatini elektr energiyasi bilan ta’minlovchi mintaqadagi eng yirik energetika korxonalaridan biridir. Stansiya 2023 yil 18 sentabrda tuzilgan shartnoma asosida Smart Integrity me MChJga ishonchli boshqaruvga berilgandi. 

Taxiatosh IES sof foydasi 2021 yilda 382,9 mlrd so‘mni, 2022 yilda 56,6 mlrd so‘mni, 2023 yilda esa 4,37 mlrd so‘mni tashkil qilgan. 2024 yil uchun moliyaviy hisobot e’lon qilinmagan.

Ochiq manbalarda taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, Smart Integrity me MChJ 2023 yil 6 yanvarda ro‘yxatdan o‘tgan. Kompaniyaning yagona ta’sischisi — New Industrial Technologies. Ushbu tashkilot avvalroq Paynet to‘lov tashkiloti hamda Humo to‘lov tizimini sotib olgandi. Shuningdek, Dehqonobod kaliy zavodini Asian Chemical Group’da ham 49 foiz ulushga ega.

Taxiatosh IES nima uchun ishonchli boshqaruvdan qaytarib olinayotganiga qo‘shimcha izoh berilmagan. Bundan tashqari, ushbu tuzilma ishonchli boshqaruvida bo‘lgan Toshkent va Navoiy issiqlik elektr stansiyalarining ayni paytdagi egalik huquqi kimga tegishli ekanligi ham noma’lum bo‘lib qolyapti.

Eslatib o‘tamiz, 2023 yilda ishonchli boshqaruvga berilgan Angren va Yangi Angren IESlari ham davlat ixtiyoriga qaytarilgandi. Bunga stansiyalarning 3 yil ichida 1,5 trln so‘m zarar ko‘rgani sabab bo‘lgandi.

Source link