Dunyodan
Isroil mudofaa xarajatlarini 13 milliard dollarga oshirmoqchi
Isroil hukumati Eronga qarshi harbiy amaliyotlarni moliyalashtirish uchun mudofaa byudjetini 40 milliard shekelga (taxminan 13 milliard dollar) oshirishni rejalashtirmoqda. Bu haqda Bloomberg axborot agentligi xabar berdi.
Xabarlarga ko‘ra, bu masala bo‘yicha hukumat ovoz berishi seshanba kuni o‘tkazilishi mumkin. Qaror shu oy oxirigacha mamlakat parlamenti Knesset tomonidan tasdiqlanishi kutilmoqda.
Tahlillarga ko’ra, qo’shimcha ajratma Isroil yalpi ichki mahsulotining taxminan 2 foiziga teng.
Nashr mamlakat moliya vazirligidagi manbaga tayanib, bu miqdor Isroil yalpi ichki mahsulotining taxminan 2 foiziga teng ekanini aytdi. Pul hali e’lon qilinmagan 2026 yilgi qayta ko’rib chiqilgan byudjetga kiritilgan, dedi shaxs.
Rejaga koʻra, qoʻshimcha mablagʻlar Eronga qarshi harbiy amaliyotlar xarajatlarini qoplash, jumladan, qurol-yarogʻ zaxiralarini toʻldirish va harbiy ehtiyojlarni qoplashga yoʻnaltiriladi.
Dunyodan
Indoneziya va Buyuk Britaniya ham xavotirda
Ma’lumki, dunyoning 10 ga yaqin davlati bolalar va o‘smirlar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni cheklash yoki butunlay taqiqlash ustida ishlamoqda. So’nggi ma’lumotlarga ko’ra, hukumat texnologik kompaniyalardan ro’yxatdan o’tish jarayonida faqat foydalanuvchining halolligiga tayanmasdan, yoshni tekshirishning bir nechta ishonchli usullarini qo’llashni talab qilmoqda. Masalan, joriy yilning mart oyida Indoneziya 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun YouTube, TikTok, Facebook, Instagram, Threads, X, Bigo Live va Roblox kabi platformalarga kirishni bloklash rejasini e’lon qilgan edi.
Va Buyuk Britaniya hukumati kompaniyalarni o’ziga qaram bo’lgan xususiyatlarni, xususan, cheksiz makaralarni olib tashlash yoki cheklashga majburlash imkoniyatini ko’rib chiqmoqda. Shu bilan birga, mutaxassislar yoshni majburiy tekshirish tizimi joriy etilsa, shaxsiy ma’lumotlarning maxfiyligi va xavfsizligi qanday ta’minlanishi haqida jiddiy xavotir bildirishgan.
Dunyodan
Ali Xomanaiyning o‘g‘li Eronning yangi oliy rahbari etib saylandi
Eronlik bir guruh ulamolardan tashkil topgan Ekspertlar kengashi AQSh va Isroil havo hujumida halok bo‘lgan Ali Xomanaiyning ikkinchi o‘g‘li Mojtabo Xamanaiyni mamlakat oliy rahbari sifatida tan oldi. Bu haqda Guardian gazetasi xabar berdi.
56 yoshli Sayid Mojtabo Humayniy shia ulamosi va Eronning sobiq oliy rahbari Ali Xomanaiyning ikkinchi o‘g‘li.
Mojtabo Humayniy Eron siyosiy va diniy elitasining eng nufuzli arboblaridan biridir. U ko‘p yillar Oliy Rahbar idorasida ishlagan va Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi bilan yaqin aloqada bo‘lgan. Eron Ekspertlar kengashi bayonotida, oliy rahbarning o‘limidan so‘ng hokimiyatdagi bo‘shliqning oldini olish uchun favqulodda yig‘ilish chaqirilganini aytdi. Ovoz berish natijasida Mojtabo Xomeyni yangi uchinchi oliy rahbar etib tayinlandi.
Dunyodan
Neft narxi 100 dollardan oshadi
Qo‘shma Shtatlar, Isroil va Eron o‘rtasidagi harbiy mojaro va Hormuz bo‘g‘ozini yopish tahdidi jahon bozorida neft narxini 2022-yildan beri ilk bor 100 dollardan oshib ketdi.9-mart kuni Brent markali neft fyucherslari qariyb 20 foizga oshib, bir barrel uchun 111,04 dollarni, WTI markasidagi neft esa 106,17 dollarni tashkil qildi, deb yozadi Deytututsche Welle. Vaziyat yomonlashguncha narx taxminan 70 dollar edi.
Dunyodagi neft ta’minotining 20 foizi o’tadigan Ormuz bo’g’ozining yopilishi xavfi bozorda jiddiy tashvish uyg’otmoqda. Energetika inqirozining oldini olish uchun AQSh moliya vaziri Skott Bessent Rossiya neftiga nisbatan sanksiyalarni yumshatish masalasini ko’rib chiqayotganini aytdi. Xususan, Hindistonga Rossiya neftini sotib olishda 30 kunlik imtiyozlar berildi.
Vaziyatning keskinlashishiga 7-mart kuni Isroil havo kuchlarining Eron neft infratuzilmasiga uyushtirgan zarbalari sabab bo‘ldi.Tehron atrofidagi beshta energetika obyektiga hujum qilinganidan so‘ng, Eron bunga javoban Fors ko‘rfazidagi boshqa davlatlarning neft obyektlariga hujum qilish bilan tahdid qildi. Bu jahon yoqilg’i bozorining o’zgaruvchanligini yanada oshiradi.
Dunyodan
2015 yilgi Suriya stsenariysi Eronda takrorlanishini istamaymiz.
Germaniya kansleri Fridrix Meers Erondagi vaziyatning yomonlashishi Yevropaga yangi qochqinlar oqimiga olib kelishi mumkinligidan xavotir bildirdi.
Uning ta’kidlashicha, Germaniya hukumati 2015 yilgi Suriya stsenariysining takrorlanishini istamaydi.
Mers Myunxendagi Xalqaro hunarmandchilik yarmarkasidan keyin o’tkazilgan matbuot anjumanida, “Biz Suriya stsenariysi bu yerda takrorlanishini istamaymiz. Eron davlatining faol bo’lishini istaymiz” dedi.
Bosh vazirning soʻzlariga koʻra, xalqning asosiy ehtiyojlarini taʼminlash muhim. U, shuningdek, Eron aholisining 90 milliondan ortiq ekanligini ta’kidladi.
Melsning aytishicha, ayni damda Germaniya hukumati Yevropaga kelishi mumkin bo’lgan eronlik qochqinlar sonini aniq hisoblay olmaydi. Shuning uchun Berlin Eron suverenitetini saqlab qolish masalasiga katta ahamiyat beradi.
Bosh vazir, shuningdek, AQSh va Isroilni vaziyatni barqarorlashtirish uchun imkon qadar tezroq muzokara o‘tkazishga chaqirdi.
Eslatib o’tamiz, 2011 yilda boshlangan Suriya fuqarolar urushi Yevropaga katta migratsiya to’lqinini keltirib chiqargan. Uning eng yuqori cho’qqisi 2015 yilda kuzatilgan, o’shanda Germaniyaning o’zi 1 millionga yaqin qochqinni qabul qilgan.
O‘shanda Germaniya kansleri Angela Merkel boshpana barchaga qonuniy asosda berilishi kerakligini aytgan edi. Biroq, bu qaror mamlakat ijtimoiy tizimiga juda katta bosim o’tkazdi.
Ayrim hollarda bo‘sh turgan maktab va fabrikalar qochqinlar uchun vaqtinchalik boshpana bo‘lib qolgan.
Mutaxassislarning aytishicha, muhojirlar inqirozi Germaniyada immigratsiyani cheklashga chaqiruvchi siyosiy kuchlar, masalan, “Germaniya uchun muqobil” partiyasi mashhurligiga ta’sir qilgan.
Dunyodan
AQSh rasmiylari Eron hujumining asl maqsadini oshkor qildi
AQSh Eronning neft konlarini nazorat qilishni maqsad qilgan. Bu haqda FOX Business telekanaliga bergan intervyusida AQSh Milliy energetika rahbariyati kengashi direktori Jarrod Eygen aytdi.
“Bu oʻyin uzoq davom etadi, chunki biz Eronning ulkan neft zahiralarini terrorchilar qoʻlidan tortib olmoqchimiz. Qisqa muddatda biz duch keladigan qiyinchiliklar uzoq muddatli yutuqlar bilan qoplanadi. Oxir oqibat, biz Hormuz boʻgʻozi muammosi tufayli tashvishlanmaymiz”, – dedi Jarrod Eygen.
Oq uy rasmiylarining qayd etishicha, global energetika bozorlari ulkan “qora oltin” zahiralarini Vashington nazoratiga o‘tkazishdan foyda ko‘radi. Bu borada u ijobiy misol sifatida Venesuelani keltirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, AQShning Chevron kompaniyasi prezident Nikolas Maduro hibsga olinganidan so‘ng qisqa vaqt ichida Venesuelada neftni qayta ishlash hajmini oshirishga muvaffaq bo‘lgan.
Avval xabar qilinganidek, joriy yilning 3 yanvariga o‘tar kechasi AQSh Venesuela poytaxti Karakas va mamlakatning boshqa hududlariga qarshi harbiy hujum boshladi.
Harbiy operatsiya vaqtida Venesuela prezidenti Nikolas Maduro va uning rafiqasi Cilia Flores Karakasdagi saroyidan o‘g‘irlab ketilib, AQShga olib ketilgan. AQSh rasmiylari Maduroni narkotik-terrorizm, giyohvand moddalar kontrabandasi va noqonuniy qurol savdosida ayblamoqda. Biroq tez orada ma’lum bo‘ldiki, Venesuelaga qilingan hujumlar maqsadi nafaqat narkotik moddalar kontrabandasiga qarshi kurash, balki mamlakatning tabiiy boyliklari hamdir. Prezident Donald Trampning oʻzi taʼkidlaganidek, Venesuela muvaqqat hukumati Qoʻshma Shtatlarga 30 milliondan 50 million barrelgacha yuqori sifatli neft yetkazib berishga rozi boʻldi.
Joriy yilning 28-fevralida AQSh va Isroil Eron shaharlarini bombardimon qila boshlaganida, Tehron yadro quroliga ega bo‘lish arafasida ekanini da‘vo qilgan edi. Masalan, urushning birinchi kunida prezident Tramp Eronga qarshi urushdan maqsad “Amerika xalqini yaqinlashib kelayotgan tahdiddan himoya qilish” ekanligini ta’kidladi.
Biroq, o’zgarishlar shuni ko’rsatdiki, maqsad energiya manbalarini nazorat qilishdir. Buni oʻzining ekstremistik qarashlari bilan tanilgan amerikalik siyosatchi Lindsi Gremning “Agar Eron rejimi qulab tushsa, Qoʻshma Shtatlar yangi Yaqin Sharqda global miqyosda pul ishlab oladi” degan bayonoti bilan quvvatlanadi.
Ayni paytda jahon energetika bozorida Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan kemalar harakati to‘xtatilishi munosabati bilan narxlar oshib bormoqda. Zero, bo‘g‘oz orqali jahon neftining 20 foizi, suyultirilgan gazning 30 foizi o‘tadi.
Jahon bozorida xom neft narxi 2022 yildan beri birinchi marta 100 dollardan oshdi.
The Wall Street Journal “qora oltin” narxi 215 dollargacha ko’tarilishi mumkinligi haqida ogohlantirmoqda.
Darvoqe, qariyb 10 kundan beri Eronni birga bombardimon qilayotgan AQSh va Isroil hozircha faqat bir masalada kelisha olmayapti.
7 mart kuni Isroil Eronning neft infratuzilmasiga, jumladan, 30 ga yaqin “qora pullar” omboriga hujum qildi. Bu AQSh rasmiylariga yoqmadi.
Axios Tramp maslahatchisidan iqtibos keltirgan holda, “Prezidentga bu hujum yoqmadi. U neftni yoqishni emas, ehtiyotkorlikni qo’llab-quvvatlaydi”, deb aytgan.
-
Jamiyat4 days ago
Гидрометеорология хизмати қор кўчиш хавфидан огоҳлантирди
-
Siyosat5 days agoOʻzbekiston Moʻgʻulistondagi istiqbolli uran konlarini kashf etadi
-
Iqtisodiyot5 days agoSodiqlik kartasini skanerlash va xarid uchun to‘lov qilish — endi payme’da barchasi bir urinishda!
-
Dunyodan3 days ago
Hormuz boʻgʻozi orqali neft tashish toʻxtatildi
-
Jamiyat5 days agoQibrayda taqiqlangan dori vositalari savdosiga chek qo‘yildi
-
Dunyodan5 days ago
Islandiya prezident Tramp tufayli Yevropa Ittifoqiga aʼzolik boʻyicha referendum oʻtkazadi
-
Siyosat5 days agoO‘zbekiston yangi Toshkent xalqaro aeroportini qurish rejalari bilan olg‘a qadam tashlamoqda
-
Jamiyat4 days agoBMW urib ketgan YPX xodimi ishi: avariya tasvirlari paydo bo‘ldi
