Dunyodan
Isroil bu yil G’azo aholisining Hajga borishini yana bir bor to’sib qo’ydi.
Dunyo boʻylab musulmonlar muqaddas haj ziyoratini ado etish uchun ketma-ket uchinchi marta Makkaga toʻplanayotgan bir paytda, Isroil Gʻazo aholisining bu amalni amalga oshirishiga toʻsqinlik qilmoqda, deb xabar berdi Al Jazeera telekanali.
Hanan al-Qamus 2024-yilda yana 3000 nafar falastinlik bilan birga Hajda ishtirok etishi kerak edi.2023-yil 7-oktabrda boshlangan halokatli urushdan so‘ng u Islomning beshinchi farzini bajarish imkoniyatidan mahrum bo‘ldi.
Hanan al-Qamus Makkaga yo‘l olgan minglab g‘azoliklardan biridir. Foto: Al Jazeera
“Bolalar halok bo’ldi, uylar vayron bo’ldi (urushda). Endi men 10 yildan beri kutgan Hajga borish imkoniyatidan mahrumman”, – deydi G’azo shimolidagi vayronalar ustiga qurilgan vaqtinchalik chodirda yashovchi 65 yoshli Hanan al-Qamus.
Urushdan oldin ham G’azo sektoriga kirish yoki chiqish uchun Isroil rasmiylaridan ruxsat talab qilingan.
2007-yildan beri Isroilning G‘azoni blokadasi ish, o‘qish yoki ziyorat qilish uchun Sektorni quruqlik, havo yoki dengiz orqali tark etishni imkonsiz qildi. Urushdan keyin bu maydonni tark etishning iloji bo’lmadi.
G‘azo sektorining 2,3 million aholisi vaqtinchalik chodirlar va vayronalarda kun kechirmoqda. Urush 72 775 falastinlikning erta o’limiga olib keldi.
2025 yil oktyabr oyida imzolangan muvaqqat tinchlik shartnomasi ham genotsidni to’xtata olmadi. Tinch aholini Isroil kuchlari otib tashlashda davom etmoqda.
G‘azo sektorining 60 foizi hamon Isroil harbiylari ishg‘oli ostida ekan, falastinliklar ko‘plab huquqlardan, jumladan, Hajga borish huquqidan mahrum.
Adnan Abu Fur va uning rafiqasi Ummu Ibrohim uyali telefonining ajoyib ekranida muqaddas Ka’baga yo‘l olgan ziyoratchilarni ko‘rib yig‘lashdan o‘zlarini tiya olmadilar.
Adnan Abu Fur va uning rafiqasi haligacha Kabatulloh bilan telefon orqali uchrashishlari mumkin. Foto: Al Jazeera
“Urushdan keyin haj ziyoratini ado etishni umid qilgandik, biroq uch yil davomida buni uddalay olmadik”, – deydi Abu Fur.
G‘azoning Vaqf va Din ishlari vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, Isroil Misr bilan chegarasidagi Rafah nazorat-o‘tkazish punktini yopgani uchun so‘nggi uch yil ichida 10 mingdan ortiq odam Hajga bora olmadi.
2026 yilning may oyida Falastin Siyosiy tadqiqotlar markazi Isroilning Haj va Umra ziyoratlarini taqiqlashini iqtisodiy genotsid deb atadi.
G‘azodagi muqaddas qadamjolarga ziyorat qilishni tashkil qilish bilan shug‘ullangan Turistik kompaniyalar uyushmasi rahbari Muhammad al-Astar urush paytida sayyohlik firmalarining ofislari ham vayron bo‘lganini aytdi.
Falastin siyosiy tadqiqotlar markazi Tel-Aviv rejimining bu harakati tasodif emas, balki g‘arazli siyosat, deb hisoblaydi. Bu xalqaro huquqning, jumladan, Fuqarolik va siyosiy huquqlar to‘g‘risidagi xalqaro paktning jiddiy buzilishidir.
G‘azodagi Vaqf va Din ishlari vazirligi Saudiya Arabistoni, Misr hukumatlari va xalqaro hamjamiyatdan Muqaddas archani ulug‘lash yo‘lidagi to‘siqlarni olib tashlash uchun hamkorlik qilishni so‘radi.
Eslatib o‘tamiz, 2025-yil sentabrida Birlashgan Millatlar Tashkiloti komissiyasi Isroilning G‘azodagi harakatlarini genotsid deb tan olgan edi. Inson huquqlarini himoya qilish tashkiloti Amnesty International ham xuddi shunday xulosaga keldi.