Dunyodan
G’azo bo’yicha “Tinchlik kengashi” tuzilmoqchi
Tinchlik kengashi yetakchilari orasida AQSh Davlat kotibi Marko Rubio, prezidentning maxsus vakili Stiv Uitkoff, Donald Trampning kuyovi Jared Kushner, Jahon banki prezidenti Ajay Banga, Buyuk Britaniya sobiq bosh vaziri Toni Bler bor edi. Bu haqda 16-yanvar, juma kuni Oq uy rasmiy saytida e’lon qilingan bayonotda ma’lum qilindi.
Kengash prezident Trampning G‘azo sektori bo‘yicha 20 banddan iborat tinchlik rejasining bajarilishini ta’minlashi kerak. Kengashga strategik nazoratni o‘rnatish, xalqaro resurslarni safarbar qilish va G‘azo mojarodan tinchlik va taraqqiyot sari o‘tayotganda javobgarlikni ta’minlash vazifasi yuklangan, deyiladi hujjatda. Kengashga shaxsan Donald Tramp raislik qiladi.
Bolgariya diplomati Nikolay Mladenov G‘azo bo‘yicha oliy vakil etib tayinlandi. Uning asosiy vazifasi texnokratik Falastin maʼmuriyati va Tinchlik kengashi oʻrtasidagi hamkorlikni muvofiqlashtirishdan iborat.
Bundan tashqari, Oliy vakillik idorasi va texnokratik hukumat faoliyatini qo’llab-quvvatlash uchun “G’azo Ijroiya Kengashi” tuzildi. Mladenovga Stiv Vitkoff, Jared Kushner, Toni Bler, Turkiya tashqi ishlar vaziri Xoqon Fidan va Birlashgan Arab Amirliklari xalqaro hamkorlik vaziri Rim Al-Hashimiy qo‘shildi.
16 yanvar kuni Germaniya tashqi ishlar vaziri Iogan Vardefl Berlin Tinchlik kengashi ishida ishtirok etishga tayyorligini aytdi.
“Yaqin vaqt ichida bu borada aniq muzokaralar olib boriladi va ehtimol rasmiy taklif yuboriladi”, dedi u Avstriya TIV rahbari Beata Meinl Raisinger bilan uchrashuvdan so‘ng.
Avvalroq Telegraph nashri “tinchlik kengashi” tarkibiga Buyuk Britaniya, Germaniya, Fransiya, Italiya, Saudiya Arabistoni, Qatar, Misr va Turkiya kirishi mumkinligi haqida xabar bergan edi.
Vaderga ko‘ra, G‘azo sektorining barqaror kelajagi faqat Xamas ishtirok etmagan taqdirdagina mumkin. Tashkilot AQSh va Yevropa Ittifoqida terrorchi tashkilot sifatida tan olingan.
Eslatib o‘tamiz, “Tinchlik kengashi” tashkil etilishi haqidagi xabar 15 a’zodan iborat Falastin texnokratik hukumati tuzilishi haqidagi xabardan so‘ng darhol tarqaldi. Ushbu ma’muriyat G’azo sektoridagi kundalik hayotni boshqarish uchun javobgar bo’ladi.
14-yanvar kuni AQSh prezidentining maxsus vakili Stiv Uitkoff prezident Tramp nomidan G‘azo sektorida o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvi ikkinchi bosqichga kirganini ma’lum qildi. Bu bosqich XAMASni qurolsizlantirish va xalqaro barqarorlik kuchlarini joylashtirishni o‘z ichiga oladi.
Oq uyga ko’ra, xalqaro kuchlarga general-mayor Jasper Jeffers qo’mondonlik qiladi. U avvalroq AQSh Markaziy qo‘mondonligi (CENTCOM) maxsus operatsiyalar kuchlarini boshqargan.
Hamasning pozitsiyasi qanday?
O‘tgan dekabr oyida XAMAS bir necha shartlar asosida qurollarni topshirishga tayyorligini e’lon qilgan edi. Ulardan biri Isroil qo‘shinlarining G‘azodan to‘liq olib chiqilishidir.
“Bizda ishg‘ol va bosqinchilik qurollari bor. Bosqinchilik tugagach, bu qurollar davlatga topshiriladi”, – deydi harakat rahbari Xalil al-Haya.
Isroil harbiylari Livan janubida “cheklangan va maqsadli” quruqlikdagi operatsiyani boshlaganini e’lon qildi. SAHAL bayonotiga ko’ra, operatsiya Livan janubidagi Hizbulloh pozitsiyalari va infratuzilmasiga qarshi olib borilgan.
SAHAL bayonotiga ko’ra, operatsiyadan maqsad frontdagi mudofaa hududlarini mustahkamlash, terror infratuzilmasini yo’q qilish, u erda faoliyat yuritayotgan ekstremistlarni yo’q qilish va shimoliy Isroil aholisi uchun qo’shimcha xavfsizlik qatlamini yaratishdir.
2-mart, Hizbulloh Isroilga raketa hujumlarini boshlaganidan beri keskinlik kuchaygan. Keyin Isroil Livan hududini kuchli havo va artilleriya bombardimon qila boshladi. Ushbu qo’shimcha hujumlar Livandagi yuz minglab odamlarni uy-joyidan haydab chiqardi va qurbonlar soni ortib ketdi, deb xabar beradi Reuters.
Sahar, Hizbullohni Eron homiyligida urushda qatnashgan tashkilot deb atadi va Isroil tinch aholiga tahdidlarga toqat qilmasligini ta’kidladi.
Germaniya tashqi ishlar vaziri Yoxan Vader NATOning Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochishdagi roli haqida o‘ylamasligini aytdi.
Uning aytishicha, NATO bu yo‘nalishda hech qanday qaror qabul qilmagan va bo‘g‘oz uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olishi kutilmaydi. Vadehr bu haqda Yevropa Ittifoqi tashqi ishlar vazirlarining Bryusseldagi uchrashuvi oldidan bayonot berdi.
Shu bilan birga, u Yevropa Ittifoqida Hormuz boʻgʻozi boʻyicha aniq chora-tadbirlar muhokama qilinayotganini, biroq hozircha aniq qarorlar qabul qilinmaganini aytdi.
“Germaniya bu muammoni harbiy yoʻl bilan emas, balki diplomatik yoʻl bilan hal qilishni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda”, dedi Vadehru.
Germaniya tashqi ishlar vazirligi rahbarining aytishicha, Yaqin Sharqdagi voqealar Eronning Turkiya hududiga uchuvchisiz uchoqlari hujumi va NATO havo hujumidan mudofaa tizimlarining tutib olishi fonida ham hozirda NATO uchun bevosita tahdid solmaydi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Prezident Tramp NATO davlatlarini Hurmuz bo‘g‘ozini ochiq saqlashda yordam berishga chaqirib, agar ochiq bo‘lmasa, ittifoqni “juda yomon kelajak” kutayotganini aytgan edi.
Milliy iqtisodiy kengash raisi Kevin Xassettning aytishicha, Tramp maʼmuriyatining Eronga hujumi Qoʻshma Shtatlarga kamida 12 milliard dollar zarar keltirgan. Uning aytishicha, hozircha ma’muriyatda zarur mablag‘ bor.
Xassettning aytishicha, Boshqaruv va byudjet idorasi kelajakda Kongressdan qo’shimcha mablag’ talab qilish yoki so’rash masalasini ko’rib chiqadi.
Avvalroq Pentagon Kongressdagi yopiq majlisda urushning dastlabki olti kunida urush 11,3 milliard dollardan ko‘proq zarar ko‘rganini ma’lum qilgan edi. Ushbu hisob-kitobning asosiy qismi o’q-dorilar va raketalarga tegishli edi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq AQSh Mudofaa vazirligi Kongressdan raketa zahiralarini to‘ldirish uchun 11 milliard dollar ajratishni so‘ragani xabar qilingan edi.
Eron Milliy Xavfsizlik Oliy Kengashi kotibi Ali Larijoniyning aytishicha, AQSh va Isroil hujumlari boshlanganidan beri hech bir islomiy davlat Eronni qo’llab-quvvatlamagan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, mintaqaviy xavfsizlikni ta’minlash va tashqi tahdidlarga qarshi kurashish uchun islom olami birlashishi zarur.
Ali Larijoniy olti banddan iborat maktubida Eron qarshilik ko‘rsatishda davom etayotgani va islomiy hukumatning o‘z xalqini qo‘llab-quvvatlamaslik harakati Islomning mohiyatiga zid ekanini ta’kidladi.
“Ba’zi davlatlar bundan ham uzoqroqqa borib, Eron Amerika bazalariga, Amerika va Isroil manfaatlariga hujum qilgani uchun bizning dushmanimiz, deb da’vo qilmoqda! Mamlakatlaringizdagi Amerika bazalari Eronga qarshi hujumlar boshlaganini kuzatib o’tiramizmi?!”
Ular bahona izlaydilar. Bugun bu jangning bir tomonida AQSh va Isroil, boshqa tarafda musulmon Eron va qarshiliklar. Siz qaysi tarafdasiz?” dedi Ali Larijoniy.
U islom olamining kelajagini qayta ko‘rib chiqishga chaqirib, “AQSh hech qachon sizga sodiq bo‘lmaydi, Isroil esa sizning dushmaningizdir” dedi.
28 fevral kuni ertalab AQSh va Isroil Eronga qarshi harbiy amaliyotlarni boshladi. Ushbu hujum natijasida Eron oliy rahbari Ali Xomanaiy halok bo’ldi. Bunga javoban Eron Fors ko‘rfazidagi Amerika nishonlariga, jumladan Birlashgan Arab Amirliklari va Qatarga hujum qildi.
Reuters agentligiga ko‘ra, Eron Hindistondan qo‘lga olingan tankerni ozod qilishni talab qilgan.
Eron kemalarning Hormuz boʻgʻozida xavfsiz harakatlanishi uchun muzokaralar doirasida fevral oyida Hindiston tomonidan qoʻlga olingan uchta tankerni ozod qilishni talab qilgan edi. Bu haqda Reuters xabar berdi.
Rasmiy manbalarga ko‘ra, Tehron kemaning qo‘yib yuborilishini Hindistonga tegishli yoki Hindistonga bog‘langan kemalar Fors ko‘rfazi bo‘ylab xavfsiz tranzit qilish imkoniyati bilan bog‘lamoqda.
Ma’lumotnoma: “Asphalt Star”, “Al Jaffia” va “Stella Ruby” tankerlari 5 fevral kuni Hindiston suvlarida langar qo‘ydi. Ushbu kemalar shaxsiy ma’lumotlarni yashirish yoki soxtalashtirish va noqonuniy kemadan kemaga o’tkazishda gumon qilinmoqda. Hozirda uch tanker Mumbay yaqinida hibsga olingan.
Eron hukumati, shuningdek, Hindistondan ma’lum dori-darmonlar va tibbiy asbob-uskunalar yetkazib berishni so’radi, dedi rasmiylar. Dushanba kuni Eronning Nyu-Dehlidagi elchisi Hindiston Tashqi ishlar vazirligi vakillari bilan hozirgi vaziyatni muhokama qildi.
O‘zbekistonda yanvar oyida qog‘oz sanoatida sezilarli o‘sish kuzatildi
O‘zbekistonda 2025 yilda 48 nafar erkak 70 yoshdan keyin ota bo‘ldi
Isroil Livan janubida quruqlikdan operatsiya boshladi
-
Turk dunyosi4 days agoTurkiyaning Baykal K2 bir tomonlama hujumga uchragan uchuvchisiz samolyotining toʻda harakatini sinovdan oʻtkazdi
-
Jamiyat1 day ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Iqtisodiyot4 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?
-
Dunyodan1 day ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Iqtisodiyot1 day agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Iqtisodiyot3 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar
-
Jamiyat3 days ago
Ichki ishlar xodimlarining qo‘pol muomalasi va tergov sifatidan norozilik ko‘paygan – Prezident
-
Siyosat16 hours agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp