Iqtisodiyot
Firibgarlarning qo‘ng‘iroqlari va xabarlarini qanday aniqlash mumkin: Octobank yo‘riqnomasi
O‘zbekistondagi firibgarlar tobora ayyor bo‘lib bormoqda — endi ularning sxemasi ikki bosqichli: telefon qo‘ng‘iroqlari va messenjerlar orqali yuboriladigan xabarlardan iborat. Octobank bu sxemani qanday aniqlash va undan qanday himoyalanish haqida ma’lumot beradi.
Sxema qanday ishlaydi?
O‘zbekistonda telefon qo‘ng‘iroqlari va messenjerlardagi xabarlarni birlashtirgan firibgarlik sxemasi tarqalmoqda. Markaziy bankning so‘zlariga ko‘ra, sxema fuqarolarning raqamli savodxonligi oshishi fonida ayniqsa ommalashgan – oddiy qo‘ng‘iroqlar bilan kimnidir aldash endi qiyinroq.
1-bosqich: «operator» qo‘ng‘irog‘i
Jabrlanuvchiga o‘zini biror bir mobil aloqa operatori xodimi deb tanishtirgan shaxs qo‘ng‘iroq qiladi. Shartnomani uzaytirish bahonasida u yo‘naltiruvchi savollar berib, ma’lumotni tasdiqlashni so‘raydi. Asosiy maqsad — ishonchga kirish va keyinchalik ikkinchi bosqichga o‘tishga yordam beradigan asosiy shaxsiy ma’lumotlarni to‘plash.
2-bosqich: «Markaziy bank»dan xabarnoma
Biroz vaqt o‘tgach, jabrlanuvchi Telegramda xabar oladi. Akkaunt rasmiy ko‘rinishi uchun Markaziy bank logotipi bor. Xabarda shunday deyiladi:
⦁ yoki kredit ochilganligi va uni zudlik bilan «yopish» kerakligi;
⦁ yoki kredit allaqachon rasmiylashtirilgan va «operatsiyani yakunlash kerak», aks holda tekshiruv boshlanadi.
Agar foydalanuvchi shubha qila boshlasa yoki ko‘rsatmalarga amal qilishdan bosh tortsa, u firibgarlikda ishtirok etganligi uchun jinoiy javobgarlikka tortilishi bilan tahdid qilinadi. Bosimni kuchaytirish uchun buzg‘unchilar:
⦁ lex.uz portalidan JKdagi moddalarga havola qiladi;
⦁ shoshilinch deydi, oqibati yomon deb qo‘rqitadi.
Sizga firibgar qo‘ng‘iroq qilayotganini qanday aniqlash mumkin!
Agar firibgar bilan gaplashayotganingizga ishonchingiz komil bo‘lsa — shunchaki go‘shakni qo‘ying. Qancha uzoq vaqt aloqada bo‘lsangiz, firibgar sizni muloqotni davom ettirishga ko‘ndirishi ehtimoli shuncha yuqori bo‘ladi. Shundan so‘ng, sizga qo‘ng‘iroq qilingan bank yoki kompaniya bilan bog‘lanib, sodir bo‘lgan voqea haqida xabar bering.
Firibgarlarning hiylalariga aldanib qolmaslik uchun eslab qoling
1. Firibgarlar sizni chalg‘itishga urinadi — shoshiradi, qo‘rqitadi va tahdid qiladi
2. Agar firibgar bilan gaplashayotganingizga ishonchingiz komil bo‘lsa, go‘shakni qo‘ying
3. Begona ilovalarni o‘rnatmang
4. Shubhali havolalarga kirmang
5. Quyidagi ma’lumotlarni hech kimga aytmang:
⦁ Kartaning amal qilish muddati
⦁ SMS yoki Push-xabarlardan kelgan kod
⦁ PIN-kod
Iqtisodiyot
Xorijiy valyutalarda pasayish ro‘y berdi
Xorijiy valyutalarda pasayish ro‘y berdi
Source link
Iqtisodiyot
Markaziy bank 11 ta bankni jarimaga tortdi
Markaziy bank 11 ta bankni jarimaga tortdi.
Markaziy bankning Bank nazorati qo‘mitasi 2026-yil fevral oyida 7 marotaba yig‘ilish o‘tkazib, banklar, kredit va to‘lov tashkilotlari faoliyatiga oid 43 ta masalani muhokama qildi.
Asosan:
– ro‘yxatga olish va ruxsat berish masalalari,
– banklar va kredit tashkilotlarining moliyaviy holati,
– prudensial me’yorlar va Markaziy bank ko‘rsatmalariga rioya etilishi,
– inspeksiya tekshiruvlari natijalari,
– iste’molchilar huquqlarini himoya qilish,
– bank va to‘lov tashkilotlarida kiberxavfsizlik talablari,
– «tartibga solish qumdoni» doirasidagi sinov jarayonlari ko‘rib chiqildi.
Aniqlangan kamchiliklar natijasida:
– 11 ta bankga nisbatan jarima sanksiyalari qo‘llanildi.
– 14 ta bank va 4 ta to‘lov tashkiloti chora va sanksiyalar qo‘llanilishi to‘g‘risida ogohlantirildi.
Shuningdek:
– 8 ta bankga nisbatan moliyaviy barqarorlikni ta’minlash maqsadida oddiy aksiyalar bo‘yicha dividendlar to‘lash orqali foydani taqsimlamaslik talabi belgilandi va makroprudensial buferlarni shakllantirish topshirildi.
Iqtisodiyot
Banklardan dollarni hujjatsiz sotib olish miqdori oshishi mumkin
O‘zbekistonda banklar hujjatsiz 500 dollargacha valyuta sotishi taklif etildi.
Markaziy bank va Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti tomonidan tegishli o‘zgartishlar loyihasi ishlab chiqildi.
Hozirda tijorat banklari mijozlar 100 dollardan ortiq miqdorda valyuta sotib olmoqchi bo‘lsa, ularni tekshirish choralarini ko‘rishi shart. Yangi taklifga ko‘ra, ushbu limit 500 dollargacha oshirilishi rejalashtirilmoqda.
Shuningdek, bank hisobvarag‘i ochmasdan amalga oshiriladigan operatsiyalarda mijozni tekshirish majburiy bo‘lgan miqdor ham o‘zgartirilishi mumkin. Amalda bu chegara 500 BHMga teng bo‘lsa, yangi taklifda u qat’iy summa — 175 million so‘m etib belgilanmoqda.
Mazkur hujjat hozircha loyiha bo‘lib, u muhokama bosqichida. Qabul qilinib, rasmiy e’lon qilingan taqdirda, uch oy o‘tib kuchga kirishi belgilangan. Muhokama 4 aprelgacha davom etadi.
Iqtisodiyot
Prezident neft va gaz qazib chiqarish bo‘yicha rejalarni qattiq nazoratga olishni topshirdi
Prezident Shavkat Mirziyoyevga neft-gaz tarmog‘ida qazib chiqarish hajmini barqarorlashtirish va yangi zaxiralarni o‘zlashtirish bo‘yicha chora-tadbirlar ijrosi yuzasidan hisobot berildi.
«O‘zbekneftgaz» tizimida tabiiy gaz qazib chiqarish dinamikasi, mavjud pasayish omillari hamda ularni qoplash bo‘yicha ko‘rilayotgan choralar haqida axborot berildi. Joriy yilning birinchi choragida yangi quduqlarni ishga tushirish, mavjudlarini ta’mirlash va texnologik tadbirlarni amalga oshirish hisobiga qo‘shimcha hajmlar ta’minlangani, yil davomida esa bu boradagi ishlar yanada kengaytirilishi rejalashtirilgani qayd etildi.
Quduqlar samaradorligini oshirish uchun zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish masalasiga alohida e’tibor qaratildi. Hozirda yangi 2D va 3D seysmik tadqiqotlar uchun istiqbolli maydonlar aniqlanmoqda. Burg‘ilash va dala ishlari ustidan xalqaro standartlar asosida nazoratni kuchaytirish maqsadida supervayzing tizimini yo‘lga qo‘yish, geologik-gidrodinamik modellashtirish va qazib chiqarish dasturlarini yanada puxta shakllantirish bo‘yicha choralar belgilangan.
Konlarda gaz qazib olish koeffitsiyentini oshirish, qiyin o‘zlashtiriladigan zaxiralarga yangi yondashuvlarni tatbiq etish, 2026-2027-yillarga mo‘ljallangan dasturlarning iqtisodiy samaradorligini baholash masalalariga ham to‘xtalib o‘tildi. Bu borada xalqaro kompaniyalar bilan hamkorlikda tegishli ishlar olib borilayotgani qayd etildi.
Davlatimiz rahbari tarmoqda ishlab chiqarish barqarorligini ta’minlash, mavjud quvvatlardan samarali foydalanish, geologiya-qidiruv va burg‘ilash ishlarini tizimli tashkil etish, shuningdek, xorijiy hamkorlar bilan amaliy natija beradigan sheriklikni kengaytirish muhimligini ta’kidladi.
Mutasaddilarga belgilangan rejalar ijrosini qattiq nazoratga olish va har bir yo‘nalish bo‘yicha aniq natijadorlikni ta’minlash yuzasidan topshiriqlar berildi.
Iqtisodiyot
500 dollargacha naqd valutani bankka pasport taqdim etmasdan olishga ruxsat berilishi mumkin
O‘zbekistonda bankdan naqd AQSh valutasini sotib olishda shaxsni tasdiqlovchi hujjat talab etiladigan chegara 100 dollardan 500 dollargacha oshirilishi mumkin. Markaziy bank bu haqdagi hujjat loyihasini jamoatchilik muhokamasiga qo‘ydi.
Foto: Morteza Nikoubazl / Zuma / TASS
Loyihaga ko‘ra, tijorat banklari ekvivalenti 500 AQSh dollaridan oshgan miqdorda chet el valutasini sotib olayotgan jismoniy shaxslarni lozim darajada tekshirishini yo‘lga qo‘yish taklif etilmoqda. Amalda bu chegara 100 AQSh dollariga teng.
Bundan tashqari, yana bir holatda mijozni lozim darajada tekshirish (amalda – identikatsiya qilish) talabiga o‘zgartirish kiritish taklif etilmoqda.
Amalda bazaviy hisoblash miqdorining 500 baravari (hozirda 206 ml so‘m)ga teng yoki undan oshgan summada bank hisobvarag‘ini ochmasdan yoki hisobvaraqdan foydalanmasdan operatsiyalarni amalga oshirishda bank mijozning shaxsiga aniqlik kiritishi kerak. Muhokamaga qo‘yilgan loyihada bu borada 175 mln so‘mlik qat’iy chegarani o‘rnatish ko‘zda tutilgan.
Loyiha bo‘yicha jamoatchilik muhokamasi 4 aprelgacha davom etadi.
-
Siyosat3 days agoIslom bank ishi anʼanaviy foizlarga asoslangan modellardan nimasi bilan farq qiladi?
-
Siyosat5 days ago
O‘zbekiston va Turkmaniston yetakchilari bir-birlarini tabrikladilar
-
Jamiyat4 days agoImom Buxoriy masjid-majmuasida ilk hayit namozi o‘qildi (foto)
-
Jamiyat2 days agoO‘zbekistonda taksichilarni aldashning yangi firibgarlik usuli fosh etildi
-
Sport4 days ago
Masharipov va Fayzullayev jarohat sabab xalqaro turnirda qatnashmaydi
-
Jamiyat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston xalqini hayit bilan tabrikladi
-
Iqtisodiyot4 days agoEron urush va iqtisodiy inqiroz fonida rekord qiymatdagi banknotni muomalaga chiqardi
-
Dunyodan5 days ago
2026 yilgi Oskar sovrindorlari e’lon qilindi
