Iqtisodiyot
Chakana savdoda chegirma berish va aksiya o‘tkazish qoidalari belgilanishi mumkin
Raqobat qo‘mitasi ishlab chiqqan qaror loyihasi bilan, sotuvchilarning narxlarni sun’iy oshirib, keyin go‘yoki arzonlashtirilgan narx deya chegirma berish orqali iste’molchilarni chalg‘itishini taqiqlash taklif etilmoqda. Sotuvchilarga aksiya va chegirma haqidagi batafsil ma’lumotlarni 10 kun oldin soliq organiga taqdim etish majburiyati yuklanishi mumkin.
O‘zbekiston Raqobat qo‘mitasi chakana savdo qoidalariga aksiyalar va chegirmalar haqida normalar kiritishni taklif qilmoqda. Qo‘mita tegishli qaror loyihasini jamoatchilik muhokamasiga qo‘ydi.
Hujjat loyihasiga ko‘ra, sotuvchi chegirma taklif etganda, tovarning avvalgi narxini ham ko‘rsatishi kerak bo‘ladi. Chegirmada ko‘rsatilgan avvalgi narx chegirma e’lon qilingunga qadar oxirgi 30 kundagi eng past narx bo‘lishi lozim. Sotuvchiga buni isbotlash majburiyatini yuklash taklif etilmoqda.
Narxnomada tovarning aksiyadagi narxi odatiy narx yozilgan shriftga qaraganda kattaroq bo‘lishi mumkin emas.
Sotuvchi sun’iy ravishda narxlarni oshirib, keyinchalik arzonlashtirilgan narxlarni chegirma sifatida ko‘rsatish orqali iste’molchilarni chalg‘itishi taqiqlanadi.
O‘tkaziladigan aksiya va chegirmalar hamda ustamalar yuzasidan batafsil axborot, ushbu tadbirlar o‘tkazilishidan 10 kun oldin soliq xizmati organlariga taqdim etilishi shart, deb belgilanishi mumkin.
Sotuvchi o‘z tovarlariga nisbatan chegirmalarni e’lon qilishda tovarlar va narxlar hisobini yuritishga, tovarning oxirgi 30 kunda amalda bo‘lgan narxlarini qayd etish hamda iste’molchining talabiga ko‘ra, mazkur ma’lumotlarni taqdim etishga majbur, degan qoida taklif etilmoqda.
Aksiya o‘tkazmoqchi bo‘lgan sotuvchilarga quyidagi talablar qo‘yilishi mumkin:
aksiyani e’lon qilishda uning shartlarini, shu jumladan aksiyaning amal qilish muddati, sotib olish shartlari, aksiyaga qo‘yiladigan tovarlar nomi (turkumi) va boshqa muhim ma’lumotlarni iste’molchilarga aniq va tushunarli qilib yetkazish;
aksiya e’lon qilingandan so‘ng uning shartlarini o‘zgartirmaslik, aksiyaga qo‘yiladigan tovar narxi haqida to‘g‘ri va yetarli darajada to‘liq ma’lumot berish;
aksiya davomida taklif etilayotgan chegirma, bonus va boshqa imtiyozlar haqiqatda amal qilishini ta’minlash;
aksiyaga qo‘yilgan tovarlar zaxirasini uning amal qilish muddati davomida yetarli miqdorda bo‘lishini ta’minlash.
Bundan tashqari:
chegirmani aniq foiz yoki summa shaklida belgilash hamda tovar narxi oson aniqlanishi va aniq o‘qilishini ta’minlash;
iste’molchining talabiga ko‘ra, har bir tovar uchun chegirma narxgacha bo‘lgan narx haqida aniq ma’lumot taqdim etish;
tovarning 30 kun oldingi narxini dalilar bilan asoslab berish;
agarda chegirma narxda sotilishi nazarda tutilgan tovar soni cheklangan yoki mavsumiy yoxud mahsulotlarining holatiga bog‘liq bo‘lsa (xizmat qilish muddati yoki yaroqlilik muddati yaqinlashgan, but bo‘lmagan, mavsumiy sotish, eski zaxiralarni tugatish, qadoqlashning shikastlanishi va/yoki boshqa sabablar), bu haqda chegirma to‘g‘risidagi ma’lumotda iste’molchilarni xabardor qilish;
chegirma narxning amal qilish muddati (boshlanish va tugash sanasi)ni aniq ko‘rsatish, agar chegirma narx faqatgina muayyan sharoitlarda qo‘llanilsa, bu sharoitlarni oldindan ma’lum qilish;
agar chegirmani taqdim etish iste’molchidan shaxsga doir ma’lumotlarni berish yoki ro‘yxatdan o‘tkazishni talab qilsa, shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunchilikka rioya etish va iste’molchilarni ularning ma’lumotlarini qayta ishlash maqsadlari va shartlari to‘g‘risida xabardor qilish kabi majburiyatlarni sotuvchilarga yuklash taklif etilyapti.
Aksiya va chegirmalar qo‘llagan holda chakana savdo qilish bo‘yicha talablarning buzilishi sotuvchini javobgarlikka tortish uchun asos bo‘lishini belgilash ko‘zda tutilyapti.
Jamoatchilik muhokamasi 5 iyulgacha davom etadi.
Hujjat loyihasi qabul qilinishi, o‘zgartirilishi yoki rad etilishi mumkin.
2026 yil yanvar oyida O‘zbekistonda moliyaviy xizmatlar hajmi 14,9 trln so‘mni tashkil etib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 20,2 foizga o‘sdi.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, hisobot davrida moliyaviy xizmatlar bozorida barqaror o‘sish kuzatilgan.
Jami moliyaviy xizmatlar tarkibida asosiy ulush moliyaviy xizmatlarga to‘g‘ri kelib, ular 88,4 foizni tashkil etgan. Shuningdek, sug‘urta xizmatlari ulushi 7,1 foiz, yordamchi moliyaviy xizmatlar esa 4,5 foizni tashkil qilgan.
Ushbu ko‘rsatkichlar mamlakatda moliyaviy sektorning izchil rivojlanayotgani, shuningdek, aholi va biznes sub’yektlari tomonidan moliyaviy xizmatlarga bo‘lgan talab ortib borayotganini ko‘rsatadi.
2026 yil 1 mart holatiga ko‘ra, O‘zbekistonda muomaladagi bank plastik kartalari soni 70,9 milliondan oshdi. Bu mamlakatda naqdsiz to‘lov tizimi jadal rivojlanayotganini ko‘rsatadi.
Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, hozirgi kunda respublika bo‘ylab jami 70 951 598 ta bank kartasi muomalada mavjud.
Shu bilan birga, to‘lov infratuzilmasi ham kengayib bormoqda. Jumladan, mamlakat bo‘ylab 439 462 ta to‘lov terminali hamda 45 311 ta bankomat va infokiosklar o‘rnatilgan.
2026 yil yanvar–fevral oylari davomida to‘lov terminallari orqali amalga oshirilgan operatsiyalar hajmi 82 trillion 925 milliard so‘mdan ortiqni tashkil etdi.
Ushbu ko‘rsatkichlar aholi o‘rtasida naqdsiz to‘lovlar ulushi ortib borayotgani, shuningdek, bank xizmatlaridan foydalanish imkoniyatlari kengayib borayotganini anglatadi.
Respublika bo‘yicha 1996 ta loyiha g‘olib deb topildi. Ularni moliyalashtirishga 3 trln so‘mdan ortiq mablag‘ ajratiladi. Eng ko‘p ovozni Ko‘kdala tumanidan qo‘yilgan loyiha to‘plagan – 13 386 ta. Mo‘ynoq tumanidan qo‘yilgan loyiha esa atigi 58 ta ovoz bilan g‘olib bo‘ldi.
«Tashabbusli budjet» jarayonining 2026 yildagi 1-mavsumi yakunlandi. Iqtisodiyot va moliya vazirligi 21 martga o‘tar kechasi g‘olib loyihalar ro‘yxatini e’lon qildi.
Jarayonlarda respublika bo‘ylab 10 mln 284 mingta ovoz berilgan va 3 trln 5 mlrd so‘mlik jami 1996 ta (1980 ta an’anaviy hamda 16 ta sheriklik) loyiha g‘olib deb topilgan. Joriy mavsumda bir loyiha uchun eng yuqori qiymat 1 mlrd 648 mln so‘mni (BHMning 4000 baravari) tashkil etdi.
Respublika bo‘ylab eng ko‘p ovozni Ko‘kdala tumanidan qo‘yilgan loyiha to‘plagan – 13 ming 386 ta. E’tiborga molik jihati, eng ko‘p ovoz to‘plagan Top-10ʼlikdagi loyihalarning oltitasi Xorazmning Qo‘shko‘pir, uchtasi Samarqandning Oqdaryo tumanidan ilgari surilgan tashabbuslar. Bu esa ushbu hududlarda raqobat ancha kuchli bo‘lganligini anglatadi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasining Mo‘ynoq tumanidan qo‘yilgan loyiha esa eng kam – atigi 58 ta ovoz bilan g‘olib bo‘lgan. Sultanbek Rasbergenovning ko‘cha chiroqlarini o‘rnatish o‘yicha tashabbusi shuncha ovoz to‘plagan.
Umuman olganda, enk ko‘p ichki yo‘llarni ta’mirlash (868 ta), maktablarni ta’mirlash va moddiy-texnika bazasini rivojlantirish (566 ta) hamda sog‘liqni saqlash muassasalarini ta’mirlash va moddiy-texnika bazasini rivojlantirish (163 ta) bo‘yicha loyihalar g‘olib bo‘lgan.
Internetda tarqalgan videolarda g‘olib bo‘lgan mahallalar buni o‘yin-kulgi, xursandchilik va mushakbozlik bilan nishonlayotganini ko‘rish mumkin. Ular orasida bayram kechasiga alohida tayyorgarlik ko‘rib, sharlar, tort va ertak qahramonlarini tayyorlab qo‘yganlari ham bor.
Ma’lumot uchun, bu yilgi 1-mavsum 1 fevralda boshlangan edi. Loyiha kiritish 1−20 fevral kunlari, ularni saralash 21 fevraldan 7 martgacha hamda targ‘ibot qilish 8-10 mart kunlari bo‘lib o‘tgan. Ovoz berish bosqichi esa 20 mart kuni yakunlandi.
O‘zbekistonda muqobil investitsiya fondlarini tashkil etish, boshqarish va tugatish, shuningdek, farishta investitsiyalarni amalga oshirish bilan bog‘liq munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan qonun loyihasi ishlab chiqildi.
«Muqobil investitsiya fondlari to‘g‘risida»gi qonun loyihasida venchur fondlari, xususiy investitsiyalar fondlari, fondlar fondi, investitsiya shirkatlari va biznes-farishtalar faoliyati uchun huquqiy asoslarni belgilash nazarda tutilgan.
Loyihaga ko‘ra, muqobil investitsiya fondlari faqat malakali investorlar mablag‘lari hisobiga shakllantiriladi va ular qimmatli qog‘ozlar uyushgan bozorida muomalada bo‘lmagan aksiyalar, ishtirok etish ulushlari hamda boshqa aktivlarga investitsiya kiritadi.
Hujjatda venchur fondlarining innovatsion loyihalarni amalga oshiruvchi, rivojlanishning dastlabki bosqichlaridagi yuridik shaxslarga sarmoya yo‘naltirishi, xususiy investitsiyalar fondlari esa amaldagi kompaniyalarga to‘g‘ridan to‘g‘ri investitsiya kiritishi belgilangan.
Shuningdek, qonun loyihasida biznes-farishtalarning huquqiy maqomi, ularning investitsiya kiritish huquqlari, konvertatsiya qilinadigan qarzlar va kelgusida ulushni sotib olish to‘g‘risidagi bitimlar kabi yangi moliyaviy instrumentlar ham mustahkamlanmoqda.
Hujjatda muqobil investitsiya fondlarini davlat reyestriga kiritish, boshqaruvchi kompaniyalarni litsenziyalash, investorlar huquqlarini himoya qilish, audit va nazorat mexanizmlarini joriy etish ham nazarda tutilgan.
Qonun loyihasi qabul qilinishi venchur va xususiy kapital bozorini rivojlantirish, innovatsion loyihalarni moliyalashtirish imkoniyatlarini kengaytirish hamda mamlakatning investitsiya muhitini yanada takomillashtirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
Andijon viloyatida xalqaro logistika markazi – «Quruq port» barpo etish bo‘yicha yirik investitsiya loyihasi amalga oshiriladi. Mazkur tashabbus O‘zbekiston va Xitoy hamkorligi doirasida yo‘lga qo‘yilmoqda.
Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Andijon viloyati hokimligi hamda Xitoyning Hainan Xintanbo Investment kompaniyasi o‘rtasida investitsiya loyihalarini birgalikda amalga oshirish bo‘yicha bitim imzolandi.
Kelishuvga muvofiq, Andijon viloyatida to‘rtta yirik loyiha amalga oshirilishi rejalashtirilgan. Ular qatorida Xonobod shahrida xalqaro logistika markazi — «Quruq port» tashkil etish alohida ahamiyat kasb etadi.
Shuningdek, Yangi Andijon (Bobur) massivida ko‘p funksiyali turar joy majmuasini qurish, «Sun’iy ko‘l» turistik majmuasini rivojlantirish, muhandislik-kommunikatsiya va yo‘l infratuzilmasini barpo etish ishlari ham ko‘zda tutilgan.
Ma’lum qilinishicha, loyihalarning umumiy qiymati 1,4 milliard dollardan ortiqni tashkil etadi. Ularning amalga oshirilishi natijasida 2000 dan ziyod yangi ish o‘rinlari yaratilishi kutilmoqda.
Mazkur tashabbus Andijon viloyatining iqtisodiy salohiyatini oshirish, transport-logistika imkoniyatlarini kengaytirish hamda O‘zbekiston–Xitoy investitsiyaviy hamkorligini yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
16:36 Bir guruh hatayliklar Navro‘zni O‘zbekistonda nishonlamoqda
FIFA kunlari uchun O‘zbekiston milliy jamoasining tarkibi e’lon qilindi
Bir guruh hatayliklar (Turkiya) Navro‘z kunlarida O‘zbekistonga keladi
-
Dunyodan3 days ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Jamiyat3 days ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Siyosat2 days agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Iqtisodiyot3 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Jamiyat4 days ago
Ichki ishlar xodimlarining qo‘pol muomalasi va tergov sifatidan norozilik ko‘paygan – Prezident
-
Iqtisodiyot5 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?
-
Iqtisodiyot4 days ago“Markaziy Osiyo umumiy investitsiya makonini yaratishi zarur” – Alisher Umirdinov
-
Iqtisodiyot4 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar