Dunyodan
BMT Bosh kotibi Ramazon oyi munosabati bilan bayonot berdi
BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish Ramazon oyi boshlanishida dunyoga murojaat qildi.
BMT matbuot agentligi xabariga koʻra, BMT Bosh kotibi Ramazon tinchlik uchun muhim vaqt ekanligini taʼkidladi.
Bosh kotib Guterrishning qayd etishicha, Afg‘onistondan Yamangacha, G‘azodan Sudangacha va boshqa mintaqa va joylarda odamlar to‘qnashuv, ochlik, majburiy ko‘chirilish va kamsitish kabi jiddiy muammolarga duch kelishda davom etmoqda.
BMT Bosh kotibi xalqaro hamjamiyatni Ramazonning asosiy g‘oyalariga e’tibor qaratishga chaqirdi: nizolarni yengib o‘tish, azob chekayotgan odamlarga yordam berish, barcha insonlar huquqlari va qadr-qimmatini himoya qilish.
Guterrish har yili Ramazon boshida iftorlik qiladigan musulmon oilasining mehmoni. – Har yili Ramazon oyida tinchlik va mehr-oqibat g‘oyalari bilan qaytaman.
Dunyodan
Prezident Tramp Isroil prezidentini haqorat qilmoqda
AQSh prezidenti Donald Tramp Isroil prezidenti Yitzhak Gertsogni qattiq tanqid qildi. AQSh rahbarining soʻzlariga koʻra, Yitzhak Gertsog Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxuni kechirishga vaʼda bergan, biroq vaʼdasini bajarmagan. Shuning uchun Tramp isroillik hamkasbini “zaif va kuchsiz” deb atadi.
“U menga ko‘p marta uni kechirishini aytdi (Bosh vazir Netanyaxuni nazarda tutadi), lekin u meni aldayapti”, — dedi Tramp Isroilning 14-kanaliga bergan intervyusida.
AQSh prezidentining fikricha, bosh vazir Netanyaxuga qarshi sud jarayoni harbiy harakatlardan chalg’itadi.
“Bibi ahmoqona narsalarga emas, urushga e’tibor qaratishi kerak.
Isroil prezidenti Yitzhak Gertsog Trampga Netanyaxuni afv etishga va’da bermadi, biroq bu masalani qonuniy ko’rib chiqishini aytdi, dedi Isroilning yuqori martabali mulozimiga ko’ra.
Prezident Donald Tramp uzoq vaqtdan beri Isroil prezidentini korruptsiyada ayblanayotgan Netanyaxuni avf etishga undagan.
Mamlakat qonunlariga ko‘ra, prezident Netanyaxuni aybdor deb topsa, uni afv etish huquqiga ega.
Bosh vazir Benyamin Netanyaxu poraxo‘rlik, firibgarlik va mansab vakolatini suiiste’mol qilishda ayblangan. U jinoiy ish bo’yicha ayblangan birinchi hukumat rahbari bo’ldi.
Aslida unga qarshi jinoiy ish 2019-yilda qo‘zg‘atilgan, biroq sud yahudiy davlati va HAMAS o‘rtasidagi urush tufayli qoldirilgan.
Tergovchilarning aytishicha, Netanyaxu milliarder kino prodyuseri Arnon Milchandan tijorat faoliyatini qo‘llab-quvvatlash evaziga o‘n minglab dollar sovg‘a olgan.
Bundan tashqari, u Walla yangiliklar saytini boshqaradigan Bezeq telekommunikatsiya kompaniyasiga 475 000 evro qiymatidagi tartibga solish xizmatlarini taqdim etdi. Buning evaziga, deydi prokurorlar, kompaniyaga tegishli ommaviy axborot vositalarida Bosh vazir Netanyaxu va uning rafiqasi maqtovlar chop etilgan.
Bosh vazir Yediot Aronos bilan bunday aloqada bo‘lganlikda ham ayblanmoqda.
Bosh vazir Netanyaxuning o‘zi bu ayblovlarni rad etdi.
Hozirda sud jarayoni davom etmoqda. Bosh vazir Benyamin Netanyaxu muhim milliy masalalar tufayli sud jarayonlarini bir necha bor qoldirgan.
Tahlilchilar fikricha, Netanyaxu Falastin, Livan, Suriya, Yaman va Eronga qarshi harbiy amaliyotlar bilan siyosiy karerasini uzaytirish va sud jarayonlarini kechiktirishga harakat qilmoqda.
Bosh vazir Netanyaxu ham Xalqaro jinoiy sudda og‘ir jinoyatlarda ayblangan.
Avval xabar qilinganidek, 2024-yilning 21-noyabr kuni Xalqaro jinoiy sud Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu va sobiq mudofaa vaziri Yoav Galanni G‘azo sektorida harbiy jinoyatlar va insoniyatga qarshi jinoyatlar sodir etganlikda ayblab, hibsga olishga order bergan edi.
Ular, shuningdek, G‘azo sektoridagi tinch aholini zarur suv, dori-darmon, oziq-ovqat, tibbiy asbob-uskunalar, yoqilg‘i va elektr energiyasidan qasddan mahrum qilishda ayblangan.
Prezident Tramp Isroilni so‘zsiz qo‘llab-quvvatladi. Oq uy yahudiy davlatini Eronga qarshi urushda hamda G‘azo sektoridagi qonli harbiy amaliyotlarida yaqindan qo‘llab-quvvatlagan.
Shuningdek, Tramp ma’muriyati bosh vazir Netanyaxuni himoya qilish uchun Xalqaro jinoiy sudga qarshi sanksiyalar kiritgani ham ma’lum. Inson huquqlari bayrog‘i bo‘lmish AQShning jahon miqyosida adolatni ta’minlashda muhim rol o‘ynagan Xalqaro jinoiy sudga nisbatan jazo choralarini ko‘rishi misli ko‘rilmagan hodisa sifatida baholanmoqda.
Dunyodan
Ukraina yangi uch yillik urushga tayyorlanmoqda
Ukrainadagi muzokaralarning boshi berk ko’chaga chiqishi fonida rasmiylar uzoq muddatli urush stsenariysiga tayyorgarlik ko’rishni boshladi. Ukraina ommaviy axborot vositalarining yozishicha, prezident Vladimir Zelenskiy parlament faoliyatini urush sharoitida yana bir yildan uch yilgacha davom ettirish rejasini tuzishni buyurgan.
Bu vazifa “Xalq xizmatchisi” fraksiyasi rahbarining birinchi o‘rinbosari Andrey Motvilovetsga yuklangan edi. Hozirda u kengashning davomiy faoliyati va uzoq muddatli moslashuvi uchun rejalar ishlab chiqmoqda.
Rasmiylarning aytishicha, uch tomonlama muzokaralar (Ukraina, AQSh va Rossiya) hozircha bekor qilinishi mumkin, chunki ular hali murosaga tayyor emas. Shu bois, real stsenariyda Kiyev urush yana bir necha yil davom etishiga ishonadi.
Ayni paytda hukumat va prezident devoni hamkorligini mustahkamlash bo‘yicha ishlar olib borilmoqda. Rasmiylarning aytishicha, ichki tuzatishlar “kamroq intriga, ko’proq ish” tamoyiliga o’tmoqda.
Dunyodan
Pokiston Eron va AQSh o’rtasida vositachilik qilishni taklif qilmoqda
Pokiston Bosh vaziri Shahboz Sharif Islomobod Yaqin Sharqdagi vaziyat boʻyicha “mazmunli va konstruktiv muhokamalar” oʻtkazishga tayyor ekanini aytdi.
Bu haqda bosh vazir ijtimoiy tarmoqda ma’lum qildi
Avvalroq Tashqi ishlar vazirligi OAVni mish-mishlardan tiyilib, AQSh va Eron rasmiylarining Yaqin Sharq mojarosi fonida Islomobodda uchrashishi mumkinligi haqidagi xabarlarga javoban rasmiy bayonotni kutishga chaqirgan edi.
23 mart kuni AQSh prezidenti Donald Tramp Eron bilan muzokaralar olib borilishini eʼlon qildi va shundan soʻng Eron energetika obʼyektlariga hujumlarni besh kunga toʻxtatdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, maxsus elchi Stiv Uitkoff va tadbirkor Jared Kushner “Erondagi eng muhim odamlar” bilan uchrashgan. Biroq Tehron Vashington bilan aloqalarini rad etdi. Axios, AQSh rasmiylariga tayanib, so’nggi kunlarda Turkiya, Misr va Pokiston vositachilik qilganini xabar qildi.
Express Tribune nashri Islomobod AQSh delegatsiyasi ishtirokidagi muzokaralar uchun potentsial joy sifatida ko‘rib chiqilayotganini xabar qildi.
Dunyodan
Yevropa davlatidan Amerikaga kutilmagan “sovg‘a”
Shveytsariya Eronga qarshi urush munosabati bilan AQShga qurol eksport qilishni taqiqladi. Bu holat davlatning betarafligi tamoyili bilan izohlanadi.
“Ushbu mojaro vaqtida Eron bilan harbiy mojaroda ishtirok etayotgan mamlakatlarga oʻq-dorilarni eksport qilishga ruxsat berilmaydi”, — deyiladi Shveysariya hukumati bayonotida.
Bern rasmiylari AQSh va Isroil Eronga qarshi keng ko‘lamli urush boshlagan joriy yilning 28-fevralidan beri Vashingtonga qurol sotishga ruxsat bermayapti.
Joriy yilning 14 mart kuni Shveysariya hukumati Eronga yo‘l olgan Amerikaning ikkita razvedkachi samolyotining o‘z havo hududi uzra uchib o‘tishini to‘sib qo‘ydi.
1996 yilda qabul qilingan Shveytsariya federal qonuni inson huquqlari va betaraflik tamoyillariga asoslangan harbiy texnika va texnologiyalarni import qilish, eksport qilish va tashish uchun litsenziyalarni talab qiladi.
Ushbu standartga ko’ra, Isroil so’nggi yillarda harbiy texnikani eksport qilish uchun litsenziyadan mahrum qilingan. Bu tartib Eronning o’ziga ham tegishli.
Qo’shma Shtatlarga qarshi qurol embargosi maxsus ekspertlar qo’mitasi tomonidan nazorat qilinadi.
Tahlillarga ko‘ra, Vashington Bernning ikkinchi yirik qurol importchisi hisoblanadi. 2025 yilda Qo’shma Shtatlar Shveytsariyadan taxminan 120 million dollarlik qurol sotib oldi.
Shveytsariya 2003-yilda AQSh Iroqqa bostirib kirganida oʻz havo hududidan foydalanish va qurol-yarogʻ sotishni taqiqlagan edi.
Tahlilchi Gailatoja Gafarxoʻja Oʻgʻlining aytishicha, “Shveytsariyaning qarori Vashington uchun kutilmagan zarba boʻlishi mumkin, chunki Shveytsariya harbiy sanoati AQShning baʼzi mudofaa tizimlari uchun muhim komponentlar yetkazib beruvchi hisoblanadi. Bu harakat Bernning xalqaro maydonda “xolis hakam” sifatidagi mavqeini saqlab qolish va mojaro ishtirokchisi boʻlmaslik istagini yana bir bor tasdiqlaydi.
G’arb davlatlari tomonidan AQShga qarshi qurol embargosi joriy etilishi Oq uy uchun katta ramziy zarba hisoblanadi. Chunki bu Vashingtonning Tehronga qarshi urushini hatto eng yaqin ittifoqchilari ham tan olmasligining yana bir isbotidir.
AQSh va Isroil Eronga qarshi urush boshlagan 28-fevraldan beri jahon energetika bozorlarida narxlar keskin oshgan. Vashington va Tel-Aviv Eronga qarshi hujumlar uyushtirdi va mamlakat oliy rahbari Ali Xomanaiy va ko’plab harbiy qo’mondonlarni o’ldirdi, ammo Fors davlati kutilgandek osonlik bilan taslim bo’lmadi.
Pentagon Kongressdan Eronga qarshi harbiy amaliyotlarni davom ettirish uchun 200 milliard dollardan ortiq mablagʻ ajratishni soʻramoqda.
Prezident Tramp bir tomondan jahon energetika bozoridagi narxlarning oshishi, ikkinchi tomondan Amerika jamoatchiligi va isyonchi kuchlarning bosimi tufayli yakuniy maqsadga erishilmagan bo‘lsa-da, urushdan chiqish yo‘lini qidirayotgani aytiladi.
Qolaversa, Eron bilan urush Qo’shma Shtatlar xalqaro maydonda asosan yakkalanib qolganini ko’rsatdi. Buni prezident Tramp va Oq uy rasmiylarining asabiy bayonotlari ham tasdiqlaydi.
Avval xabar qilinganidek, prezident Tramp kecha NATO davlatlarini Eron bilan bog‘liq mojaroda faol ishtirok etmayotgani uchun qattiq tanqid qilib, ularni “ayyor” deb atadi.
Aslida prezident Tramp avvalroq NATO davlatlaridan Hormuz boʻgʻozi orqali neft va gaz eksportini tiklashda yordam soʻragan edi.
Ammo AQShning Britaniya va Fransiya kabi ittifoqchilari ehtiyotkorligicha qolmoqda. Yaponiya va Avstraliya Xurmuzga harbiy kemalar jo‘natish niyatida emasligini ma’lum qilgan.
Dunyodan
Eron tarixidagi eng katta banknotalar muomalaga chiqariladi
Financial Times gazetasi Eron tarixidagi eng katta banknot bo‘lgan 10 million rial muomalada ekanligini ma’lum qildi.
Bu orqali hukumat o‘sib borayotgan inflyatsiyani jilovlashga va naqd pulga bo‘lgan ehtiyojni qondirishga harakat qilmoqda.
Shu haftadan boshlab banklar taxminan 7 dollarlik yangi 10 million rial banknotlarni tarqatishni boshladilar. Eronliklar elektron tizim buzilishidan qo‘rqib, bankomatlar oldida navbatga turishdi. Natijada, banknotalar tezda yo’q bo’lib ketdi.
Yangi pushti banknotning old tomonida IX asrda qurilgan Yazdning Jome masjidi, orqa tomonida esa 2500 yillik Bam qal’asi tasvirlangan.
Bu qadam Eron iqtisodiyotining urushdan keyingi og‘ir ahvoliga yana bir dalildir. 19-fevralda yakunlangan oyda inflyatsiya 47,5 foizni tashkil etdi.
-
Siyosat2 days agoIslom bank ishi anʼanaviy foizlarga asoslangan modellardan nimasi bilan farq qiladi?
-
Siyosat5 days ago
O‘zbekiston va Turkmaniston yetakchilari bir-birlarini tabrikladilar
-
Jamiyat4 days agoImom Buxoriy masjid-majmuasida ilk hayit namozi o‘qildi (foto)
-
Jamiyat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston xalqini hayit bilan tabrikladi
-
Siyosat5 days agoShavkat Mirziyoyev va Shahboz Sharif o‘rtasida telefon muloqoti bo‘lib o‘tdi
-
Jamiyat1 day agoO‘zbekistonda taksichilarni aldashning yangi firibgarlik usuli fosh etildi
-
Sport4 days ago
Masharipov va Fayzullayev jarohat sabab xalqaro turnirda qatnashmaydi
-
Iqtisodiyot4 days agoEron urush va iqtisodiy inqiroz fonida rekord qiymatdagi banknotni muomalaga chiqardi
