Iqtisodiyot
AUIC bilan hamkorlik kimlar uchun qulay: asosiy mezonlar va yondashuv
Ozarbayjon – O‘zbekiston investitsiya kompaniyasi (AUIC) 2023 yilda Ozarbayjon va O‘zbekiston hukumatlarining qo‘shma tashabbusi bilan tashkil etildi. 500 million dollar ustav kapitali bilan u ikki mamlakat o‘rtasidagi iqtisodiy hamkorlikda yangi yo‘nalishni kashf etmoqda.
AUICning asosiy maqsadi – har ikkala respublika iqtisodiyotining rivojlanishi va gullab-yashnashiga qo‘shma loyihalarni amalga oshirish orqali ko‘maklashish. Shuningdek, turli miqyos va sohalardagi kompaniyalarni bevosita qo‘llab-quvvatlashni maqsad qilgan.
AUIC asosiy diqqat-e’tiborini uzoq muddatli barqaror o‘sish dinamikasiga ega bo‘lgan kompaniyalar va loyihalarga qaratadi. Shu bilan birga, kompaniya har ikki respublika strategik manfaatlariga mos keladigan tashabbuslar bo‘lsa, boshqa mamlakatlardan ham takliflarni ko‘rib chiqishga ochiq. Kompaniya barqaror talabga ega bo‘lgan sohalarga, shuningdek, yuqori o‘sish salohiyatiga ega istiqbolli rivojlanayotgan tarmoqlarga sarmoya kiritadi. Ustuvor yo‘nalishlar sifatida moliyaviy sektor, transport, energetika, sog‘liqni saqlash, logistika va qayta ishlash, farmasevtika, bioindustriya, fintex, IT va ta’lim sohalarini misol qilish mumkin.
Tarmoqlar va kompaniyalar bo‘yicha portfelni diversifikatsiyalash AUICning investitsion strategiyasining asosidir. Hamkorlarni tanlashda muhim mezonlar sifatida uzoq yillik muvaffaqiyatli tajribaga ega bo‘lgan tajribali boshqaruv jamoalari, shuningdek kompaniyalarning moliyaviy barqarorligi: ijobiy kredit tarixi, qarz/EBITDA koeffitsiyenti 3 dan past va qarz xizmatini qoplash koeffitsiyenti 2 dan yuqori bo‘lishini aytish mumkin. AUICning o‘ziga xos jihati – uchinchi shaxslarga mas’uliyatni tashlamasdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri moliyalashtirishdir. Bu, o‘z navbatida, investitsiya jarayonining barcha bosqichlarida tezkorlik va nazoratni ta’minlaydi.
Ozarbayjon — O‘zbekiston investitsiya kompaniyasining ish modeli 49 foizgacha ulush bilan minoritar ishtirok etish tamoyiliga asoslanadi. Bunday yondashuv AUICga xususiy kompaniyalar kapitaliga kirishga imkon beradi, ammo ular ustidan nazoratni da’vo qilmaydi. Demak, tadbirkorlarga boshqaruvni saqlab qolish va asosiy qarorlarni mustaqil qabul qilishdek maqbul sharoitni tug‘diradi. Shu asnoda kompaniyalar moliyaviy va strategik qo‘llab-quvvatlovga erishadilar. Zero, bu o‘sish va rivojlanish uchun o‘ta zarurdir.
Bu muvozanat – tasodif emas, balki ongli strategiyadir. Tasavvur qiling: hamkor 51% ulush va yetakchi rolni saqlab qoladi, strategik qarorlar uchun javobgar bo‘ladi, AUIC esa investor va yordamchi sifatida resurslar, tajriba, mintaqaviy imkoniyatlarga kirishni ta’minlaydi. Bunday hamkorlik tuzilmasi boshqaruv mustaqilligini, qarorlar qabul qilishda moslashuvchanlikni va tomonlar o‘rtasida mas’uliyatning samarali taqsimlanishini ta’minlaydi.
Kompaniyaning strategik maqsadlariga import o‘rnini bosish, innovatsion va qayta ishlovchi tarmoqlarni rivojlantirish, mamlakatlar o‘rtasidagi tovar ayirboshlashni oshirish va xorijiy investitsiyalarni jalb qilish kiradi. Investitsiyalar hajmi $1 milliondan $25 milliongacha, ishtirok ulushi esa 49% dan kam. Kutilayotgan minimal daromadlilik (IRR) – 12%, kapital multiplikatori – 1,5–2,5x, chiqish muddati – 5–8 yil.
AUIC loyihalarni strategik boshqarishda faol ishtirok etadi: direktorlar kengashiga kiradi, yuqori menejmentni tasdiqlaydi, moliyaviy va operatsion majburiyatlarni belgilaydi, korporativ boshqaruvning eng yaxshi amaliyotlarini joriy etadi, jumladan muntazam moliyaviy va operatsion hisobotlarni talab qiladi. Chiqish strategiyasining ustuvor yo‘nalishi – ulushni strategik hamkorga sotish. Muqobil variantlar – put-option, IPO va aksiyalarni ikkilamchi sotib olish. Qarorlar chiqish muddatlari, kutilayotgan daromadlilik va bozorning joriy holatini tahlil qilish asosida qabul qilinadi.
Moliyalashtirish uchun ariza topshirish uchun hujjatlarning to‘liq to‘plami kerak. U quyidagilarni o‘z ichiga oladi: mahsulot, bozor, jamoa va o‘sish strategiyasi haqida batafsil tavsiflangan loyiha biznes-rejasi, bozor tadqiqoti va texnik-iqtisodiy asos (TIA), loyiha asoslanganligi va istiqbolliligini tasdiqlovchi hujjatlar. Shuningdek, tashabbuskorning moliyaviy hisobotlari – iqtisodiy holati va barqarorligini aks ettiruvchi, tashabbuskor haqida qisqacha tuzilgan tuzilma – tajriba, loyihadagi roli va motivatsiyasi keltirilgan bo‘lishi lozim.
AUIC 80 million dollardan ortiq mablag‘ni tasdiqlangan loyihalarga sarmoya sifatida kiritish jarayonida. Hozirda yangi takliflarni faol ko‘rib chiqishda davom etmoqda. Har bir loyiha to‘liq va batafsil hujjatlar to‘plami asosida individual tarzda baholanadi. Arizalarni ko‘rib chiqish elektron pochta orqali amalga oshiriladi: office@auic.uz.
O‘zbekiston Markaziy banki 2026-yil mart oyidagi xizmatlar narxi yillik o‘zgarishiga oid ma’lumotlarni e’lon qildi. Unga ko‘ra, eng katta narx o‘sishi 281,8 foiz bilan shaxsiy transport vositalarini sug‘urtalashda qayd etildi.
Trolleybusda yo‘l haqi bir yilda 100 foizga, tarmoq gaz 39,2 foizga, sovuq suv 35,1 foizga qimmatladi. Haydovchilik kurslari narxi ham 35,8 foizga oshdi.
Shuningdek, chiqindi tashlash xizmati 28,7 foiz, suyultirilgan gaz 25 foiz, tramvayda yo‘l haqi 23,3 foiz, muzey xizmatlari esa 21,1 foizga qimmatladi.
Arzonlashgan xizmatlar ro‘yxatida ichki yo‘lovchi havo transporti birinchi o‘rinda — yillik 10,9 foizga tushdi. Pul o‘tkazmalari uchun haq to‘lash 6,7 foizga, xalqaro yo‘lovchi havo transporti 5,5 foizga arzonladi.
Shu jumladan, nodavlat oliy ta’lim muassasalarida o‘qish narxi 0,5 foizga, mikromoliyaviy xizmatlar esa 0,02 foizga pasaydi. Metroda yo‘l haqi, mobil internet, davlat maktabgacha ta’lim va davlat OTMlarida o‘qish narxlari o‘zgarmadi.
Markaziy bank ma’lumotiga ko‘ra, iste’mol narxlari indeksi savatidagi jami 98 turdagi xizmatdan 68 tasining, ya’ni 69 foizining yillik narx o‘sishi 10 foizdan past bo‘ldi.
Markaziy bank 2026-yil 16-apreldan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 49,05 so‘mga oshib, 12 190,43 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 49,29 so‘mga oshdi va 14 362,76 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 526,57 so‘m bo‘ldi (+83,5).
Rossiya rubli 162,09 so‘m etib belgilandi (+1,83).
2026-yil yanvar–fevral oylarida O‘zbekistonga 20 ta xorijiy davlatdan 136,2 tonna kofe import qilindi. Uning umumiy qiymati 1,6 mln AQSh dollarini tashkil etgan, deya xabar berdi Milliy statistika qo‘mitasi.
Qayd etilishicha, bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan 65,4 tonnaga yoki 32,4 foizga kamaygan. Shu tariqa, mamlakatga kofe yetkazib berish hajmida sezilarli pasayish qayd etilgan.
2026-yilning dastlabki ikki oyida O‘zbekistonga eng ko‘p kofe yetkazib bergan davlat 46,3 tonna bilan Italiya bo‘ldi.
Shuningdek, Efiopiya 26,7 tonna, Vetnam 15 tonna, Germaniya 14,8 tonna va Rossiya 14,2 tonna hajmda kofe eksport qilgan.
Qolgan 19,2 tonna kofe esa boshqa davlatlar hissasiga to‘g‘ri kelgan. Bu esa import bozorida bir nechta asosiy yetkazib beruvchilar ustunligini ko‘rsatadi.
18:01
O‘zbekistonga smartfon va noutbuklar importining yangicha kanali ochiladi
Source link
UzAuto Motors 1-chorakda sotuvlarni 12 foizga oshirishga erishdi, lekin boshqalar undan ancha tezroq o‘syapti. Masalan, BYD Uzbekistan hozir o‘tgan yilga qaraganda 2 barobar ko‘proq avtomobil sotmoqda. O‘tgan bir yil davomida Yuan Up’ga talab 5 barobarga oshdi. Song Plus sotuvlari esa 2 karraga ko‘paydi.
O‘zbekiston avtomobil sanoati korxonalari 2026 yil 1-choragida 91 088 ta avtomobil sotdi, deya xabar berdi “O‘zavtosanoat” AJ. Bu ko‘rsatkich – o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 15 735 taga yoki 21 foizga ko‘p.
Bir yillik dinamikaga qaralsa, BYD Uzbekistan sotuvlarni qariyb 2 barobarga oshirgani e’tiborli. Kompaniya o‘tgan yili yanvar-mart oylarida 4045 ta avtomobil sotgan bo‘lsa, joriy yilning shu davrida sotuvlari 93 foizga oshgan va 7799 taga yetgan.
Shuningdek, 1-chorakda ADM Jizzakh sotuvlari 26 foizga (8623 tadan 10 886 taga), Khorezm Auto sotuvlari 24 foizga (21 275 tadan 26 348 taga) oshgan.
Bozor yetakchisi UzAuto Motors esa 12 foizlik o‘sishga erishgan: 1-chorakda sotilgan avtomobillar soni 40 985 tadan 45 881 taga yetgan.
Avtomobil brendlari kesimidagi raqamlarga kelsak, Chevrolet brendining bozordagi ulushi 80 foizdan pasayganini ko‘rish mumkin: o‘tgan yili 1-chorakda bu brendga mansub avtomobillar bozorning 82,6 foizini tashkil etgan bo‘lsa, hozir bu ko‘rsatkich 79,3 foizgacha tushgan.
Shu bilan birga, Chevrolet sotuvlari 16 foizga oshganini ham qayd etish lozim. Lekin boshqa brendlar, aniqrog‘i BYD (+93%) va Kia (+65%) sotuvlari bozor yetakchisiga qaraganda tezroq o‘sgani natijasida, o‘tgan bir yil davomida Chevrolet’ning bozordagi dominant ulushi 3,3 foiz punktga qisqargan.
Avtomobil modellari qatori yetakchisi – Chevrolet Cobalt sotuvi joriy yil birinchi chorakda 24 mingtaga yetmagan, bu – 17 foizlik pasayishni ko‘rsatadi.
Damas, Tracker va Onix’ga talab esa sezilarli oshgan: Damas sotuvi 22 foizga (18,8 mingta sotilgan), Tracker xaridorlari 55 foizga (11,2 mingta), Onix sotuvlari esa 156 foizga (10,4 mingta) ko‘paygan.
Chevrolet brendidan tashqarida eng ko‘p sotilayotgan model hamon Kia Sonet bo‘lib qolmoqda: bu avtomobil joriy yil 1-chorakda salkam 5600 ta sotildi, bu – bir yil oldingiga qaraganda 43 foizga ko‘p.
Keyingi o‘rindagi BYD Song Plus Champion DMI sotuvlari 2 barobarga oshgan (2,8 mingta sotilgan, +97%), lekin o‘sish sur’ati bo‘yicha yetakchi u emas.
BYD Uzbekistan o‘tgan yili shu davrda qariyb 400 ta Yuan Up sotgan edi, joriy yilda esa bu ko‘rsatkich 2,1 mingtaga yetdi. Ya’ni bu modelga talab o‘tgan bir yil davomida 5,2 barobarga oshgan.
“O‘zavtosanoat” AJ e’lon qilgan infografikalar
2025 yil 1-chorak:
2026 yil 1-chorak:
«Bavariya» so‘nggi daqiqalarda «Real»ni to‘xtatdi
Surxondaryoda mansabdorning pul talab qilish rejasi fosh etildi
Eron terma jamoasi JCh-2026da qatnashishi shart — FIFA prezidenti
-
Sport5 days ago
«Real Madrid» chempionlik uchun kurashlardan chiqdimi?
-
Dunyodan3 days ago
Eron rahbarlari AQSh va Isroildan tovon puli talab qilmoqda
-
Dunyodan5 days ago
Rossiya mudofaa vazirining sobiq o‘rinbosari 19 yillik qamoq jazosiga hukm qilindi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Centrum Air mavsumning asosiy yo‘nalishlaridan birini ishga tushiradi – Antalyaga kunlik reyslar
-
Jamiyat5 days ago«Qamchiq» dovonida yuk mashinasi yonib ketdi
-
Siyosat3 days ago
Buxoroda O‘zbekiston va Qozog‘iston yetakchilarining uchrashuvi bo‘lib o‘tdi
-
Mahalliy3 days ago
Xorijlik abituriyentlar uchun «Yangi O‘zbekiston stipendiyasi» grant dasturi joriy etiladi
-
Dunyodan3 days ago
Eronning sobiq tashqi ishlar vaziri havo hujumida halok bo‘ldi