Siyosat
AQShdagi voqealar Qozog‘istondagi iste’folarga sabab bo‘ldimi?
BMT Bosh Assambleyasining 80-sessiyasi doirasidagi Shavkat Mirziyoyev va Donald Trampning samimiy uchrashuvi, amaliy tashrif davomida umumiy qiymati 105 milliard dollarlik kelishuvlar va loyihalar shakllangani nafaqat O‘zbekiston–AQSh munosabatlarida, balki butun mintaqamiz diplomatik muhitida yangi sahifa ochdi.
AQSh prezidenti Donald Trampning “Prezident Mirziyoyev – bir so‘zli inson” degan ta’rifi va yuzlab yangi yirik loyihalar amalga oshirilishi O‘zbekistonning xalqaro maydonda yanada kuchli va ishonchli hamkorga aylanayotganidan dalolat beradi.
Shuningdek, Trampning Mirziyoyevni “uzoq yillardan buyon xalq ishonchini qozonib kelayotgan, progressiv rahbar” sifatida baholashi tashqi siyosatimizga berilayotgan xalqaro e’tirofdir.
O‘z navbatida, Shavkat Mirziyoyev Tramp bilan suhbati haqida gapirarkan, «O‘zbek xalqi aytadi va qiladi. Shunga biz ishontirdik», dedi.
Qozog‘istondagi siyosiy o‘zgarishlar
Ayni shu voqealar fonida qo‘shni Qozog‘iston tashqi siyosati sohasida jiddiy kadrlar almashinuvi yuz berdi.
Murat Nurtleu tashqi ishlar vaziri lavozimidan olinib, uning o‘rniga Yermek Kosherbayev tayinlandi. Shuningdek, Yerjan Ashikbayev Qozog‘istonning AQShdagi elchisi lavozimidan, Yerlan Alimbayev Qozog‘istonning Jenevadagi BMT bo‘linmasi va boshqa xalqaro tashkilotlar huzuridagi doimiy vakili lavozimidan, Zulfiya Suleymenova prezident maslahatchisi – Qozog‘iston prezidentining xalqaro ekologik hamkorlik bo‘yicha maxsus vakili lavozimidan ozod qilindi.
Chapdan o‘ngga: Murat Nurtleu, Yerjan Ashikbayev va Yerlan Alimbayev.
Albatta, bu Qozog‘iston tashqi siyosatini yangi bosqichga olib chiqish yo‘lidagi odatiy jarayon sifatida baholanishi mumkin. Biroq bu o‘zgarishlarning AQShga tashrif bilan bog‘liq holda sodir bo‘lishi ayrim mulohazalarni yuritishimizga asos bo‘ladi.
Shavkat Mirziyoyevning AQShga amaliy tashrifi kutilganidan ham yuqoriroq natija keltirgani bizga raqobat ko‘zi bilan qaralishiga sabab bo‘lmayotganmikin? “Aybdorlar” shu zaylda jazolanmadimikin?!
Bir jihatdan bu ham O‘zbekistonning diplomatik salohiyati va xalqaro nufuzi oshib borayotganini ko‘rsatadi. Qolaversa, bunday shubhaga borishimiz ham bejiz emas. E’tibor bersangiz, sportchilarimizning o‘zaro bahslarida ham qo‘shni mamlakat OAVlari “Qozog‘iston O‘zbekistonni tor-mor qildi” qabilidagi sarlavhalarni, ta’kidlarni juda ko‘p ishlatishadi.
Bunday chiqishlar O‘zbekiston OAVlarida deyarli kuzatilmaydi, nari borsa “derbi” sifatida izohlanadi. Ya’ni, bizda qo‘shnilarimizni ashaddiy raqib sifatida ko‘rish hissi kuchli emas va bunday bo‘lishini istamaymiz ham.
Bizlar raqib emas, yaqin sheriklarmiz
Prezident Shavkat Mirziyoyev BMT minbarida: “…Bundan 8 yil muqaddam biz ushbu yuksak minbardan turib, Markaziy Osiyoni tinchlik, yaxshi qo‘shnichilik va sheriklik makoniga aylantirishga qat’iy qaror qilganimizni e’lon qilgan edik. Bugun chuqur mamnuniyat bilan ta’kidlash mumkin: biz bu strategik maqsadga erishdik. Yopiq chegaralar, hal etilmagan bahs va nizolar davri tarixda qoldi”, deb bejizga alohida ta’kidlab o‘tmadi.
Markaziy Osiyo davlatlari uchun eng asosiy g‘oya shundaki: bizlar o‘zaro raqib emas, balki bir-birimizni yanada kuchliroq qila oladigan sheriklarmiz. Xalqaro siyosatda har birimizning muvaffaqiyatimiz butun mintaqa obro‘siga xizmat qiladi.
O‘zbekiston AQSh bilan milliardlab dollarlik shartnomalarga erishar ekan, bu qo‘shni davlatlar uchun ham katta imkoniyatlar beradi. Chunki rivojlanayotgan mintaqaviy bozor, kuchayib borayotgan hamkorlik loyihalari hamma uchun foyda keltiradi.
Avvalgi chiqishlarimizda aytib o‘tgan edik, Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekiston tashqi siyosatda mutlaqo yangi yo‘nalishni tanlagan: dunyo bilan faol va ochiq muloqot qilish. Bu bag‘rikeng, faol va muvozanatlashgan siyosat so‘nggi yillarda o‘zini to‘la oqlaganini ko‘rish mumkin. Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston bilan uzoq yillar muzlab qolgan, chegaralar yopilgan, hatto harbiy mojarolar yoqasiga kelib qolgan munosabatlarimiz qayta tiklandi. Mavjud ziddiyatlar yo‘qqa chiqarilibgina qolmay, eng yaqin hamkorlarga aylandik.
Tashqi siyosatdagi o‘zgarishlar faqat siyosiy tus bilan cheklanib qolmadi, iqtisodiy nuqtai nazardan ham rivojlandi. Ilgari 30-35 million aholi bilan cheklangan ichki bozorimizni dunyoning yirik kompaniyalari o‘zlariga ep ko‘rmasdi. Endi esa butun Markaziy Osiyoni birlashtirish orqali 80 millionlik katta bozor taklif etmoqdamiz.
Shundan kelib chiqib, “qo‘shma investitsiya jamg‘armalari, chegara hududlarida savdo va sanoat zonalarini tashkil qilyapmiz, yirik infratuzilma loyihalarini amalga oshirmoqdamiz.
Mintaqamiz o‘zining hamjihatligi, barqarorligi, o‘ziga xosligi bilan xalqaro munosabatlar tizimida alohida sub’yekt sifatida tobora mustahkam o‘rin egallamoqda”.
Bizga qo‘shnilar bilan munosabatlarda eng muhimi — raqobat emas, o‘zaro qo‘llab-quvvatlash, xalqaro maydonda tayanch, tirgak bo‘lish. Chunki dunyo sahnasidagi katta g‘alabalar yaqin hamkorligimiz va birdamligimiz orqali qo‘lga kiritiladi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti Qosim-Jo‘mart To‘qayev 24-iyun kuni bo‘lib o‘tgan telefon orqali muloqotda O‘zbekiston – Qozog‘iston strategik sheriklik va ittifoqchilik munosabatlarini yanada mustahkamlash muhim ekanini ta’kidladilar.
Amaliy hamkorlik, eng avvalo, savdo, sanoat kooperatsiyasi, energetika, transport, ekologiya, qishloq va suv xo‘jaligi sohalarida yuqori sur’at bilan rivojlanayotgani mamnuniyat bilan qayd etildi.
Barcha darajadagi faol almashinuvlar alohida e’tirof qilindi. Yetakchilar ikki mamlakat Prezidentlari Administratsiyalari o‘rtasida erishilgan kelishuvlarni o‘z vaqtida amalga oshirish hamda sheriklik kun tartibini yangi loyiha va tashabbuslar bilan boyitishga xizmat qilayotgan yaqin hamkorlik yo‘lga qo‘yilganini olqishladilar.
O‘zbekiston va Qozog‘iston yetakchilari mintaqaviy siyosatning dolzarb masalalari yuzasidan ham fikr almashib, bo‘lajak ikki va ko‘p tomonlama tadbirlar rejasini ko‘rib chiqdilar.
Bugun Prezident Shavkat Mirziyoyev Namangan viloyatiga tashrif buyuradi.
Davlat rahbari joylarda olib borilayotgan bunyodkorlik ishlari hamda turli sohalarda amalga oshirilayotgan loyihalar va joriy qilingan ilg‘or yechimlar bilan tanishadi.
Shuningdek, Xalqaro maqom festivalining ochilish marosimida ishtirok etishi rejalashtirilgan.
O‘zbekiston Efiopiyaga birinchi elchisini tayinladi va Sharqiy Afrikadagi diplomatik aloqalarini rasman kengaytirdi. Ayni paytda O‘zbekistonning Qatardagi maxsus vakili sifatida faoliyat yuritayotgan Ashraf Xo‘jaev Afrika davlatiga diplomatik missiyani ham boshqaradi.
Janob Xodyaev Efiopiya Federativ Demokratik Respublikasi Prezidenti Taye Atsuke Selassiega ishonch yorliqlarini topshirgandan so‘ng rasman o‘zining yangi vazifalarini bajarishga kirishdi. Marosim Addis-Abebada bo’lib o’tgan bo’lsa-da, elchi Dohadagi asosiy qarorgohini saqlab qolishda davom etadi.
Marosimdan so‘ng rasmiy auditoriyada Prezident Taye Atsuke Selassie ushbu muhim tayinlanishni olqishladi va buni ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar va amaliy hamkorlikni bosqichma-bosqich rivojlantirish uchun katalizator sifatida ko‘rdi. Prezident Xo‘jayev Prezident Shavkat Mirziyoyevning samimiy salomi va tabriklarini yetkazdi hamda O‘zbekiston Efiopiya bilan o‘zaro manfaatli iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirishga tayyor ekanini ta’kidladi. Efiopiya Davlat rahbari O‘zbekiston hukumatiga yaqindan hamkorlik qilish borasidagi sa’y-harakatlari uchun minnatdorlik bildirib, Prezident Mirziyoyevga yuksak hurmat-ehtiromini bildirdi.
Bu tayinlanish janob Xodyaevning Shimoliy Afrika va Yaqin Sharqdagi diplomatik portfelining kengayishiga asoslanadi. U 2024-yil fevral oyidan buyon O‘zbekistonning Qatardagi elchisi lavozimida ishlab kelgan, keyinchalik 2025-yil oktabr oyida Janubiy Afrika Respublikasidagi norezident elchi sifatida tan olingan.
Siyosat
Farg‘ona viloyatidagi ikki qishloq chegarani delimitatsiya qilish bo‘yicha kelishuv asosida Qirg‘izistonga o‘tkaziladi
Davom etayotgan chegaralarni delimitatsiya qilish jarayoni doirasida avval O‘zbekiston yurisdiksiyasida bo‘lgan ikkita chegara aholi punkti Qirg‘iziston Respublikasi tarkibiga rasman integratsiya qilindi. Ushbu hududiy oʻzgartirishga Oʻzbekistonning Fargʻona viloyatidagi Choʻngʻara va Tosh Dobo qishloqlari kiradi.
Qirg‘iziston prezidenti matbuot kotibi Askat Alagozov transferni tasdiqladi. Ikki qishloqda jami 2500 ga yaqin aholi istiqomat qiladi, ularning asosiy qismini qirg‘izlar tashkil qiladi. Mahalliy hokimiyat organlari tez orada aholi punktlarida aholini ro‘yxatga olish va ro‘yxatga olish jarayonini boshlaydi, shundan so‘ng aholiga Qirg‘iziston fuqaroligi beriladi.
Bu hududlar evaziga Qirgʻiziston Oʻzbekistonga teng yuzalikdagi chegara erlarini berdi.
Ikki tomonlama shartnomada umumiy maydoni 236 gektar bo‘lgan ekvivalent yer uchastkalarini qo‘shimcha almashish ham ko‘zda tutilgan. Ushbu maxsus almashinuv Sai va Tayang qishloqlarini bog’laydigan yangi avtomobil yo’li qurilishini osonlashtirish uchun mo’ljallangan. Infratuzilma loyihasi mintaqaviy aloqani sezilarli darajada yaxshilashi va Aydalken va Botken o‘rtasidagi masofani hozirgi 225 km aylanma yo‘ldan atigi 55 kmgacha qisqartirishi kutilmoqda.
O‘zbekiston muzokaralariga parallel ravishda Qirg‘iziston ham Qozog‘istonga xuddi shunday taklif bilan murojaat qildi. Bishkek Ostonaga yo‘lning To‘qmoq shahri yaqinidagi 800 metrlik qismini qamrab olgan yerlarni teng ravishda almashishni taklif qildi. Agar ma’qullansa, birja Armatinskaya ko’chasidan Kemin shahrigacha bo’lgan taxminan 150 kilometr uzunlikdagi pullik avtomobil yo’lini rivojlantirish imkonini beradi.
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva 22-iyun kuni Oliy sudning yangi raisi Robaxon Anvarovna Maxmudovani sudyalar hamjamiyati hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlar rahbarlariga tanishtirdi.
«Prezidentimiz odamlar uchun eng muhim qadriyatlardan biri — adolat ekanini ko‘p bor ta’kidlaganlar. Jamiyatimizda qonunsizlik va korrupsiyaga aslo o‘rin qolmasligi shart. Zero, rivojlanish va farovonlikka qaratilgan har qanday islohot faqat mustaqil sudning ishonchli himoyasidagina chinakam kuchga ega bo‘ladi.
Hozirda Toshkent xalqaro moliya markazida Angliya huquqiga asoslangan sud tizimini shakllantiryapmiz. Amaldagi sudlarimiz ham ana shunday yangi tajribalarga ochiq bo‘lishi, dunyoning ilg‘or namunalarini o‘z faoliyatida dadil joriy qilishi juda muhimdir», deb yozdi Saida Shavkatovna.
Tizim alohida shaxslarga bog‘lanib qolmasdan, kadrlar almashinuvidan qat’i nazar, soat mexanizmi kabi aniq va uzluksiz ishlashi kerakligi, har bir sudya sharafi va sha’nini yuksak darajada saqlagan holda egnidagi mantiyasiga munosib bo‘lishi lozimligi ta’kidlandi.
Saida Mirziyoyeva Robaxon Anvarovnaga mustahkam iroda hamda doimo oqilona, halol va adolatli qarorlar qabul qilishida ulkan muvaffaqiyatlar tiladi.
Mehnat inspeksiyasi Adiz Boboyevga ogohlantirish yubordi
Mahallalar uyushmasining bo‘limlariga yangi huquq beriladi
123 mingdan ortiq fuqaro shubhali xaridorlar reyestriga kiritildi
-
Dunyodan5 days agoEron Hormuz boʻgʻozi yopilganini eʼlon qildi
-
Jamiyat4 days ago
Bugun ayrim hududlarda havo harorati 44 darajaga yetishi mumkin
-
Sport5 days agoNodirbek Abdusattorov jahon shaxmat reytingida eng yuqori uchtalikka kirdi
-
Siyosat4 days ago
«Endigi vazifa erishilgan kelishuvlarni real loyihalarga aylantirish»
-
Jamiyat5 days ago
Uy qurmoqchimisiz? Hujjatlarni rasmiylashtirish tartibi bilan tanishing
-
Iqtisodiyot3 days agoO‘zbekiston qaysi mamlakatlarga ko‘proq mahsulot sotmoqda?
-
Siyosat3 days agoPrezident Mirziyoyev Ozarbayjon elchisini oʻz nihoyasiga yetgan “Mehnat Shufrati” ordeni bilan taqdirladi
-
Dunyodan4 days agoAQSh va Eron o’rtasidagi urushning iqtisodiy oqibatlari hisoblanmoqda