Siyosat
AQSh maxsus elchisi Serjio Gol O’zbekistonga tashrif buyuradi
AQShning Janubiy va Markaziy Osiyo bo’yicha maxsus vakili Serxio Gol va Davlat kotibining o’rinbosari Kristofer Libadan 30 oktyabrgacha Qozog’iston va O’zbekistonga tashrif buyuradi. U.S.Selegatsiya keng ko’lamli iqtisodiy va xavfsizlik masalalarini muhokama qiladi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
AQSh Davlat departamentining press-reliziga ko’ra, ikki rasmiy hukumat vakillari bilan uchrashadi va ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantirish va mintaqaviy hamkorlikni mustahkamlash bo’yicha fikr almashadi.
“Qo’shma Shtatlar Markaziy Osiyo mamlakatlari bilan aloqalarni mustahkamlash va savdo aloqalarini kengaytirish bo’yicha birgalikda ish olib boradi. Biz ikki mamlakat o’rtasidagi ikki tomonlama hamkorlikni mustahkamlashni va C5 + 1 diplomatik platforma orqali AQSh va Markaziy Osiyo o’rtasidagi o’n yillik hamkorlikni tan olishga umid qilamiz”, dedi Davlat departamenti bayonotida.
O’zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev sentyabr oyi oxirida AQShga tashrifi davomida Nyu-Yorkda Serxio Gol bilan uchrashdi.
Siyosat
Oʻzbekistonda yashirin forumda davlat xizmatchilariga oid maʼlumotlarning sizib chiqib ketishini tekshirmoqda
Noma’lum xakerlar Kiberxavfsizlik markazining ichki tizimlariga kirib, 100 nafar xodimning shaxsiy ma’lumotlarini fosh qilishdi va qo’shimcha, yanada nozik ma’lumotlarni 200 ming dollarga sotuvga qo’yganliklarini da’vo qilishdi.
Ma’lumotlar 27 aprel kuni kiberjinoyatchilar tomonidan o’g’irlangan ma’lumotlar bilan savdo qilish uchun keng tarqalgan platformada e’lon qilindi. Roʻyxatda xakerlar davlat kiberxavfsizlik markazining ichki tizimlari va Milliy xavfsizlik agentligi va razvedka agentlari bilan bogʻliq boʻlgan maʼlumotlar bazalariga kirganliklarini aytishgan.
Dalil sifatida xakerlar 100 nafar xodimning shaxsiy ma’lumotlarini, jumladan ularning ism-shariflari, lavozim unvonlari va qisman niqoblangan shaxsiy identifikatsiya raqamlarini oshkor qildi. Odamning aytishicha, to’liq ma’lumotlar to’plami ancha katta va nozikroq materiallarni o’z ichiga oladi.
Foto: reklama saytining skrinshoti
Ingliz va rus tillarida yozilgan postda O‘zbekiston rasmiylari bundan keyin oshkor etilishining oldini olish uchun 200 ming dollar to‘lamasa, qo‘shimcha ma’lumotlar ommaga e’lon qilinishi va “jiddiy oqibatlarga” olib kelishi mumkinligi haqida ogohlantirilgan.
Kiberxavfsizlik markazi uning tizimlari buzilganligini rad etib, dastlabki xulosalar keng tarqalgan da’volar noto’g’ri ekanligini ko’rsatmoqda.
“Kiberxavfsizlik markazining ichki axborot tizimlari buzilmagan va bunday maʼlumotlar bazasi saqlanmaydi”, — deyiladi markaz bayonotida.
Agentlik matbuot kotibi Dilshod Toʻlayevning Kun Uzga maʼlum qilishicha, eʼlon qilingan maʼlumotlar xodimlarning haqiqiy soniga toʻgʻri keladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, ism-shariflar va lavozim unvonlari allaqachon ommaga e’lon qilingan, biroq identifikatsiya raqamlari markaz tizimlarini buzish orqali olinmagan.
“Ma’lumotlar eski bo’lib ko’rinadi. Boshqa tizimlar, masalan, ish haqi yoki tashqi serverlar nishonga olingan bo’lishi mumkin”, – dedi Tulaev va sizib chiqish manbasini tekshirish davom etayotganini qo’shimcha qildi.
Kiberxavfsizlik bo’yicha ekspertlarning ta’kidlashicha, er osti forumlarida aylanib yuradigan o’g’irlangan ma’lumotlar odatda texnik zaifliklardan foydalanish yoki login ma’lumotlarini olishga qaratilgan fishing hujumlari orqali olinadi. Ba’zi hollarda, bu kirish huquqiga ega bo’lgan insayderlarni o’z ichiga olishi mumkin.
Ma’lumotlarning buzilishi bilan bog’liq tovlamachilik talablari keng tarqalgan taktikadir, ammo hukumatlar odatda to’lamaydilar, chunki ular ma’lumotlar nashr etilmasligi yoki qayta sotilmasligiga kafolat bermaydi.
O’zbekistonda so’nggi yillarda kiber hodisalar ko’payib bormoqda. Fevral oyida rasmiylar 60 000 ga yaqin shaxsiy hujjatlarni fosh qilgan hujumda uchta davlat idorasi nishonga olinganini tan oldi.
2025-yilda tadqiqotchilar mamlakatdagi yuzlab kuzatuv kameralari xavfsizlik nuqsoni tufayli onlayn rejimda qolib ketganini xabar qilishdi, biroq rasmiylar tizim sinov rejimida ekanligini aytdi va maʼlumotlar buzilishini istisno qildi.
2023-yil oktabr oyida ro‘y bergan yirik hodisa 200 000 dan ortiq fuqarolarga tegishli kirish ma’lumotlari va shaxsiy ma’lumotlarning internetga sizib chiqishiga sabab bo‘ldi, bu ko‘plab hukumat va ta’lim platformalariga ta’sir ko‘rsatdi.
Noma’lum xakerlar Kiberxavfsizlik markazining ichki tizimlariga kirib, 100 nafar xodimning shaxsiy ma’lumotlarini fosh qilishdi va qo’shimcha, yanada nozik ma’lumotlarni 200 ming dollarga sotuvga qo’yganliklarini da’vo qilishdi.
Siyosat
O‘zbekistonda hayvonlarni asrash to‘g‘risidagi qonun loyihasi jamoatchilik e’tirozidan so‘ng ishlab chiqildi
Oliy Majlis Qonunchilik kengashi jamoaviy murojaatdan so‘ng deputatlar hayvonlarni shafqatsizlikdan himoya qilish bo‘yicha qonun loyihasini ishlab chiqishga kirishganini ma’lum qildi.
“Hayvonlarni zo‘ravonlikdan himoya qilish” deb nomlangan qonun loyihasida jamoatchilik fikri, jumladan, zo‘ravonlik uchun jazo choralarini kuchaytirish talablari aks etishi kutilmoqda. Takliflarni ko‘rib chiqish va tizimlashtirish bo‘yicha ishchi guruh tuzildi.
Asosiy talablardan biri hayvonlarga nisbatan shafqatsizlikni ma’muriy huquqbuzarlikdan jinoiy huquqbuzarlik toifasiga o‘tkazishdir. Mamlakat bo‘ylab minglab imzo to‘plagan murojaat tarafdorlari mavjud jazolar, jumladan, 15 sutkagacha qamoqqa olish ham samarali to‘xtatuvchi omil bo‘la olmasligini ta’kidlamoqda.
Tashabbus ijtimoiy va milliy ommaviy axborot vositalarida qarovsiz hayvonlarning o’ldirilishi va zaharlanishi haqidagi bir qator xabarlar keng reaksiyaga sabab bo’lganidan so’ng paydo bo’ldi.
Parlamentning ta’kidlashicha, jamoatchilik fikri loyihani tayyorlash jarayonida o’z aksini topadi.
Kampaniya bir necha haftadan beri davom etmoqda va yuzlab ko‘ngillilarni safarbar qildi, dedi petitsiya rahbari Yaroslava Finogeva. U onlayn rejimda 16 000 dan ortiq va oflayn rejimda 6 000 dan ortiq imzo to‘pladi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, bunday qarorga mushuklarning o‘ldirilishi va itlarning ommaviy zaharlanishi kabi shov-shuvli zo‘ravonlik holatlari sabab bo‘lgan.
Finoghiva uy hayvonlari egalari uchun javobgarlikning zaifligi qarovsiz hayvonlar sonining ko’payishiga va ularning keyinchalik yo’q qilinishiga yordam berishini qo’shimcha qildi va hayvonlarga nisbatan shafqatsizlik jamiyat uchun yanada kengroq xavflarni ko’rsatishi mumkinligi haqida ogohlantirdi.
Siyosat
Qurollanish uchun eng ko‘p pul sarflayotgan uch davlat
2025-yilda jahon davlatlari qurol-aslaha uchun 2 trillion 887 milliard dollar miqdorida mablag‘ sarfladi. Bu 2024-yilga nisbatan 2,9 foiz ko‘pdir.
Stokholm xalqaro tinchlik tadqiqotlari instituti (SIPRI) hisobotiga ko‘ra, AQSh, Xitoy va Rossiya harbiy xarajatlar borasida peshqadam bo‘lib turibdi. Jahon bo‘yicha jami xarajatlarning 51 foizi (1 trillion 480 milliard dollar) mazkur uch davlat hissasiga to‘g‘ri keladi.
«2025-yilda global miqyosda harbiy xarajatlar o‘sdi. Chunki davlatlar urush, mavhumlik va geosiyosiy miqyosdagi larzalarga qurollanishni kuchaytirish orqali javob bermoqda. Inqirozlar ko‘lami va ko‘plab davlatlarning maqsad-mo‘ljallari inobatga olinsa, 2026-yilda va undan keyin ham harbiy xarajatlar o‘sib boradi», – deydi Stokholm xalqaro tinchlik tadqiqotlari instituti ilmiy xodimi Syao Lyan.
O‘tgan yili AQSh qurol-yarog‘ uchun 954 milliard dollar sarflagan. Bu 2024-yilga nisbatan 7,5 foiz kam ko‘rsatkich. Bu holat Qo‘shma Shtatlar o‘tgan yili Ukrainaga hech qanday harbiy ko‘mak ko‘rsatmagani bilan izohlanadi. Ammo Vashington G‘arbiy yarimsharda ustunlikni saqlash va Hind-Tinch okeani mintaqasida Xitoyni jilovlash uchun yadro va boshqa qurollarga sarmoyani ko‘paytirgan.
2026-yilda AQSh qurol-aslaha uchun 1 trillion, 2027-yilda esa 1,5 trillion dollar sarflashi kutilmoqda.
O‘tgan yili Yevropada ham mudofaa jabhasida keskin o‘sish kuzatildi: Yevropa davlatlari harbiy xarajatlarni 864 milliard dollarga yetkazdi.
O‘zaro urushayotgan ikki davlat – Rossiya va Ukraina 190 milliard va 84,1 milliard dollardan sarflagan.
Qurolli ziddiyat va mintaqaviy raqobatga qaramay, Yaqin Sharqdagi harbiy xarajatlar nisbatan barqaror holda. Mintaqa davlatlari mazkur maqsadda 218 milliard dollar xarjladi. Jumladan, qurol-aslaha uchun Isroil 48,3 milliard, Turkiya 30 milliard, Eron esa 7,4 milliard dollar sarfladi.
Osiyo va Okeaniyada harbiy xarajatlarning keskin o‘sishi qayd etildi. Jumladan, Xitoy bu boradagi budjetini 7,4 foizga oshirdi va 336 milliard dollarga yetkazdi.
Yaponiya 1958-yildan buyon ilk bor YaIMning 1,4 foizi miqdoridagi mablag‘ni (62,2 milliard dollar) harbiy jabhaga yo‘naltirdi.
So‘nggi yillarda harbiy xarajatlarning muttasil o‘sishi qayd etilmoqda.
Avvalroq ekspertlar AQSh va Rossiya o‘rtasida imzolangan Strategik hujum qurollarini cheklash va qisqartirish to‘g‘risidagi shartnoma muddati yakunlanishi ortidan «sovuq urush» davridan keyin ilk bor yadro quroli bo‘yicha chegarasiz poyga avj olishidan ogohlantirgandi.
Siyosat
Shavkat Mirziyoyev Farg‘ona viloyati bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazmoqda
Prezident Shavkat Mirziyoyev Farg‘ona shahrida Farg‘ona viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish masalalari yuzasidan yig‘ilish o‘tkazmoqda.
Davlatimiz rahbari avvalo keyingi yillarda viloyat iqtisodiyotida ro‘y bergan o‘zgarishlarga to‘xtalib o‘tdi.
Ilgari viloyat daromadining 70 foizi neft-kimyo va qurilish materiallari sohasidagi 6-7 ta yirik korxona hisobidan shakllanardi.
O‘tgan davrda viloyatda 8 milliard 200 million dollar investitsiya evaziga 8 mingta zamonaviy quvvatlar ishga tushdi, tadbirkorlik uchun 100 trillion so‘m resurs berildi, tijorat maydoni 10 million kvadratga ko‘paydi, 13,5 ming kichik va o‘rta korxona tashkil etilib, ularning soni qariyb 2 karra o‘sdi.
Natijada yalpi hududiy mahsulot 1,7 barobarga, sanoat 1,5 barobarga, xizmatlar 3 barobarga oshdi. Asosiysi, so‘nggi to‘rt yilda ishsizlik 9,2 foizdan 4,6 foizga, kambag‘allik darajasi 11,6 foizdan 5,2 foizga tushdi.
Mahalliy budjet bo‘yicha hokimlarga juda katta imkoniyat yaratilgani uchun bu yil birinchi chorakda har bir tumanda kamida 5-10 milliard so‘m qo‘shimcha mablag‘ qoldi.Aholining uy-joy sharoitini yaxshilash bo‘yicha ham katta o‘zgarishlar bo‘lmoqda.
Masalan, ilgari Marg‘ilonda bir xonadonda o‘rtacha 2-3 oila yashardi. Bir yilda Ipakchi va Qirguli mahallalarining o‘zida 241 ta eski hovlilar o‘rnida 2,5 ming xonadonli ko‘p qavatli uylar barpo etildi. Marg‘ilonning Navro‘z mahallasida barpo etilayotgan «Yangi O‘zbekiston» massiviga bu yil yana 6,5 ming oila ko‘chib kiradi.
Bunday ishlar Yozyovon, Quva tumanlari, Qo‘qon va Farg‘ona shaharlarida ham jadal ketmoqda.
So‘nggi o‘n yilda Farg‘onada 74 ming o‘rinli maktab, 145 ming o‘rinli bog‘cha hamda 3 ming koykali shifoxonalar ishga tushirildi. Shu bilan birga, 167 ta xususiy maktab paydo bo‘ldi, ularda 40 mingdan ortiq o‘quvchi ta’lim olyapti.
Ta’lim sifati keskin oshgani uchun yoshlarning oliygohga kirish ko‘rsatkichi bo‘yicha viloyat respublikada 3-o‘ringa ko‘tarildi.
Tibbiyotda ham o‘zgarishlar katta. Birgina Beshariq tumanida o‘n yil oldin atigi 2 ta xususiy klinika bo‘lgan bo‘lsa, hozir 50 taga yetdi.
Siyosat
Shveytsariya sudi huquqiy to‘siqlar tufayli Gulnora Karimovaga qarshi ishni to‘xtatdi
Shveytsariya Federal Jinoyat sudi Gulnora Karimova ustidan jinoiy daromadlarni legallashtirishda ayblangan sud jarayonini to‘xtatdi.
Reuters axborot agentligining xabar berishicha, Karimova sud jarayoniga shaxsan qatnashish uchun O‘zbekistondan chiqib ketishiga ruxsat berilmagani uchun sud ishni to‘xtatib turishga qaror qilgan va bu sud jarayonini davom ettirishga jiddiy huquqiy to‘siq qo‘ygan.
Gulnora Karimova hamisha barcha ayblovlarni rad etib keladi va poraxo‘rlik va “Ofis” deb nomlanuvchi jinoiy tashkilotga rahbarlik qilishda ayblanadi. Prokurorlar guruh 2005-2013 yillarda Shveytsariya banklaridagi hisob raqamlariga yuzlab million dollar oʻtkazganini daʼvo qilmoqda. Ayblovlarga koʻra, Karimova oʻz taʼsiridan foydalanib, Oʻzbekiston bozoriga kirish uchun telekommunikatsiya kompaniyalaridan pora undirgan.
Karimovaning advokati Greguar Mangerning Reuters agentligiga aytishicha, sudning Shveytsariya qonunchiligiga muvofiq ish yuritishni to‘xtatish to‘g‘risidagi qarori amalda oqlov hukmi hisoblanadi. U sud taraqqiyotga jiddiy to’siqni aniqlaganini ta’kidlab, o’z himoyachisining o’z mamlakatida jazoni o’tash vaqtida sudda ishtirok eta olmasligini ta’kidladi.
Karimova ayni damda O‘zbekistonda jazo muddatini o‘tamoqda, uning qamoq muddati 2028-yil dekabrigacha davom etishi rejalashtirilgan. E’tiborlisi, Shveytsariya Bosh prokuraturasi tomonidan ayblangan jinoyatlar bo‘yicha da’vo muddati ham o‘sha yili tugaydi.
Huquqiy doston 2012-yilda Shveytsariya Bosh prokuraturasi Karimova va uning biznes sheriklariga qarshi korrupsiya, jinoiy tashkilotda ishtirok etish va pul yuvishda ayblanib jinoiy ish qo‘zg‘aganidan boshlangan. Oradan ko‘p o‘tmay, 2013-yilda u O‘zbekistonda tergov mavzusiga aylandi. 2019-yilning mart oyida Toshkent shahar sudi uni 13 yil 4 oyga ozodlikdan mahrum qildi, bu muddat 2015-yil 21-avgustdan hisoblanadi.
Ishning xalqaro jihati 2019-yil mart oyida Karimova va Uzdunlovita kompaniyasining sobiq rahbari Bevzod Axamedovni korrupsiya va 865 million dollardan ortiq pul yuvishda ayblagan Qo‘shma Shtatlarga ham tegishli.
Sud jarayoni to‘xtatilgan bo‘lsa-da, hibsga olingan mol-mulkni vataniga qaytarish harakatlari davom etmoqda. 2019-yil iyun oyida Shveytsariya Bosh prokuraturasi muzlatib qo‘yilgan taxminan 133,7 million dollar mablag‘ O‘zbekistonga qaytarilishini ma’lum qilgandi. Shveysariya va O‘zbekiston hukumatlari musodara qilingan aktivlarni 2020-yil sentabrigacha qaytarish shartlari bo‘yicha rasmiy kelishuvga erishib, Karimovaning Shveytsariyadagi hisobidan 131 million dollar O‘zbekiston davlatiga o‘tkazilishini tasdiqladi.
-
Dunyodan4 days ago
Livan-Isroil o’t ochishni to’xtatish muddati uch haftaga uzaytirildi
-
Jamiyat3 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan3 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Siyosat5 days ago
Prezident eksport qilishda tadbirkorlarga yordam bermayotgan hokimlarni ogohlantirdi
-
Siyosat5 days agoYevropa Ittifoqi Rossiya mudofaa sanoatiga xomashyo yetkazib bergan ikki O‘zbekiston shirkatiga sanksiyalar kiritdi
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekiston turizm salohiyati Destination Karakalpakstan 2026 maydonida namoyish etildi
-
Dunyodan4 days ago
267 nafar farzandni tarbiyalagan “Super dada” (foto)
-
Jamiyat4 days agoToshkentda elektr korxonasi muhandislari 8 ming dollar bilan ushlandi
