Sport
Alonso «Real»da. Endi kim o‘zgaradi – klub yoki murabbiy?
Klub yangi murabbiy uchun kerakli futbolchilarni olib beradimi? Murabbiy Leverkuzenda ish bergan uslublarini Madridda qo‘llashda davom etadimi?
Madridning «Real» klubi Habi Alonso bilan kelishuvni rasman e’lon qildi. Ispaniyalik murabbiy 2028 yilgacha jamoani boshqaradi va iyun oyida boshlanadigan klublar o‘rtasidagi jahon chempionatidayoq murabbiy sifatida rasman ishga kirishadi.
Iqtiboslar
«…Men uyga qaytdim. Bu klub bilan rishtalar hech qachon uzilmagan, Valdebebasga qaytishim bilan tuyg‘ular jonlandi»
«…Men bu yerga o‘z talablarim bilan emas, jamoa bo‘lib birga ishlash uchun keldim»
«…Istaymanki, odamlar bizning o‘yinimizga qarab, mana bu haqiqiy jamoa, deyishsin va zavq olish umidida stadionga oshiqishsin» (Habi Alonso)
«Sen 2018 yilda „Real“ning yoshlar tarkibini boshqarib yurgan paytingdayoq qayerga bo‘lishingni bilardik. Shu yerda. Bu sening taqdiring» (Florentino Peres)
Muqarrar voqea
Habi Alonso va «Real» yana topishishi vaqt masalasidek tuyulgandi va shunday bo‘ldi ham. Uning «Real» bilan umumiy o‘tmishi borligi har ikki tomon uchun masofani yaqinlashtirgani tabiiy – Habi «Bayyer» bilan kelishuvlarda agar o‘zi o‘ynagan klublardan taklif chiqsa, xayrixohlik qilinishini shart qilib qo‘ygan bo‘lsa, Florentino Peresning so‘zlarini yuqorida o‘qidingiz.
Peres 2018-19 yillar haqida gapirgan bo‘lsa, orada o‘tgan mana shu olti yil ichida «Real» ham, Alonso ham bu uchrashuv uchun kerakli qadamlarni tashladi, deyish mumkin. Habi Alonso Madriddan ketgach, uch yil «Sosiyedad»ning yoshlar jamoasini boshqargan bo‘lsa, 2022 yilda mavsum yarmida jar yoqasida turgan «Bayyer» boshqaruvini oldi. Qisqa vaqt ichida u leverkuzenliklarni avval peshqadamlardan biriga, keyin esa Bundesliga chempioniga aylantirdi. Aynan o‘sha chempionlik, ya’ni o‘tgan mavsumdan boshlab murabbiy Alonso haqida eng yuqori doiralarda gaplasha boshlashdi. «Liverpul», «Bavariya», «Real» va yana bir qator top-klublar Alonsoni taklif qilish uchun navbatga turdi. Mana shu Alonsoning «Real» tomon tashlagan qadamlari edi, zero futbolda shunaqa, eng zo‘r bo‘ldingizmi, sizni «Real» kutadi. Qisqasi, «Bayyer»da muvaffaqiyat qozonayotgan Habi Alonso «Real» uchun go‘yoki Chexov hikoyalaridagi devorda osig‘liq turgan miltiq edi va bu qachon otilishini, ya’ni murabbiy qachon Madridda paydo bo‘lishini kutish qolgandi, xolos.
«Real» esa o‘z navbatida tizimli futbolga qarshi kurashib charchadi. Boshqa top-klublar turli taktikalar, tizimlar ustida bosh qotirayotgan bir paytda «Real» eng sodda yo‘l bilan yil sayin eng muvaffaqiyatli klub sifatida namoyon bo‘lar, bu ham Madrid uchun qo‘shimcha unikallik yaratardi. Lekin so‘nggi mavsum bu qarash ham doim natija bermasligi ko‘rinib qoldi. «Real» shu paytgacha individual mahoratga, shuningdek ulardan hosil bo‘lgan Kroos – Modrich, Vinisius – Mbappe kabi bog‘lamlarga tayangan bo‘lsa, yildan yilga ketganlarni almashtirish qiyinlashib ketmoqda. Chunki Modrich ham, Kroos yoki Benzema ham o‘ziga yarasha unikal, ularning ketishi tabiiy ravishda jamoa o‘yinidan nimanidir yulib ketadi. Doim izlanishda bo‘lish, individual yulduzlarning o‘rnini bosishga urinish ham qimmat, ham doim ham o‘xshamaydi. O‘z-o‘zidan Florentino Peres soat kabi ishlaydigan va arzimas tuzatishlar bilan uzoq yillarga yarashi mumkin bo‘lgan tizimli jamoaga ehtiyoj seza boshladi.
Alonso esa buning uchun ideal nomzod. Ham o‘z tizimi va uslubi bilan tanilgan, ham natija ko‘rsatgan, shu bilan birga, tipaj sifatida ham ayni muddao – muxlislar yoqimtoyi, futbolchi sifatida katta tajribasi bor, deyarli hamma yulduzlar bilan birga to‘p surgan, ya’ni yangi avlod yulduzlari bilan qanday gaplashishni biladi.
Bundan tashqari, ayniqsa ilk mavsumlarda kerak bo‘ladigan fazilat – yetarli darajada moslashuvchan. U futbolchilik paytidayoq ham pragmatika qiroli Joze Mourinio, ham taktik Pep Gvardiola ostida to‘p surib, kerakli tahsillarni olgan.
3-4-3 – yangi «Real»mi?
Shu kunlarda hatto ba’zi jiddiy nashrlarda ham qandaydir xavotirli mulohazalar yangray boshladi. Bu Alonsoning taktik sxemasi bilan bog‘liq. Habi yosh murabbiy, katta futbolda faqat «Bayyer»dagi ikki yillik tajribasi bor va ahamiyatlisi, uning barcha yutuqlari 3-4-3 sxemasi bilan bog‘liq. Shundoq ham ma’lum bir taktik qoliplarga o‘rganmagan «Real» futbolchilari uchun endi yanada murakkabroq davr kelmoqdami? Ayniqsa, Ruben Amorimning «MYu»dagi muammolari vaziyatni yanada muhim masalaga aylantiradi, zero to‘rt himoyachi bilan o‘ynayotgan jamoaning qisqa fursatda uch himoyachiga o‘tishi ancha og‘riqli jarayon deb aytilmoqda.
Keling, «Real» tarkibini ko‘rib chiqamiz va mabodo Alonso o‘zining eng yaxshi bilgan uslubini qo‘llamoqchi bo‘lsa, qanday muammolar paydo bo‘lishi mumkinligini taxmin qilamiz.
Markaziy himoya: Menimcha, uch markaziy himoyachi «Real»da bemalol topiladi. Alaba, Ryudiger kabi futbolchilar biroz oldinga chiqib o‘ynay olishi hatto 3-4-3 «Real» himoyasi uchun yanada mosroq degan xulosaga olib kelishi ham mumkin.
Qanot futbolchilari: Bu birinchi muammo. Ham hujumda, ham himoyada birdek foydali harakat qiladigan futbolchilar kerak. Bu sxemada qanot futbolchilari markazlashib emas, maydonni kengaytirishi, ya’ni yanada qanotda o‘ynashini e’tiborga olsak, Valverde va Kamavingadan hozirgidek foydalanish qiyinlashib ketadi.
Tayanch zona. To‘p uchun kurashadigan va yaxshi pasga ega bo‘lgan futbolchilar kerak. Menimcha, Sebalios, Valverde, Bellinhem, Kamavinga, Tchuameni kabilar bilan eng komplektlashgan pozitsiya.
Hujumkor yarimhimoyachilar. Odatda «Bayyer»da yaqqol hujumchi ortida ikki nafar «o‘nlik»lar to‘p suradi. Virs masalan bu sxema uchun ideal futbolchi. Nafaqat tezkor va dribling bilan o‘zi gol uradigan, balki o‘tkir paslarga usta, o‘yinni boshqarish xususiyati bo‘lishi lozim. «Real»da uchlikda to‘p suradigan na Vini, na Rodri, na Dias to‘liq bu profilga tushadi. Ikki «o‘nlik»dan boshqacharog‘i sifatida o‘ynashlari mumkin, ammo ikkinchi futbolchi uchun albatta kerakli tipaj kerak. Hozirgi tarkibdan faqat Arda Gulerdan kerakli futbolchi yasash mumkin. Ammo Guler qanchalik tayyor, bu mavsum javob bermadi.
Hujumchi. Bu tizimdayam Kilian Mbappe har qanday hujumchidan foydaliroq bo‘lishiga ishonish mumkin. Ammo bir muhim jihat bor. Bu sistemada hujumchi doim kerakli paytda jarima maydonida ochilishi, doim yakunlash uchun tayyor turishi lozim. Ortga qaytib, kombinatsiyalarda ishtirok etish talab etilmaydi. Agar Alonso tizimi Mbappega har o‘yinda 3-4 vaziyat yaratib berishga qodir bo‘lsa, ya’ni Mbappe har o‘yinda 1-2 gol urib tursa, mana shu statistika uchun ham u berilgan rolga rozi bo‘lishi, dribling yoki chiroyli gollar ketidan quvmasligi mumkin. Masalan, kechki Ronaldu tezligi va driblingni yo‘qotgach, moslashib, yaqqol hujumchiga aylangan. Avvalgidek «rohatlanib o‘ynamagan» bo‘lsa-da, gollar soni kompensatsiya bo‘lib xizmat qilgan. Yoki Manchesterga kelgan Erling Holandni olaylik. Bir safar u butun o‘yin davomida 9 marta to‘pga tegib, 3 gol urgandi. Agar Mbappe futbol o‘ynash emas, gol urishga rozi bo‘lsa, bemalol mashinaga aylanishi mumkin.
Demak, «Real» yoz bo‘yi tranfer bozorida faol bo‘lishi, kamida qanotga ikki futbolchi, shuningdek, kamida bir nafar hujumkor yarimhimoyachi sotib olishi shart bo‘ladi.
Habi Alonso aslida ancha moslashuvchan murabbiy ekani, uning asosiy yutug‘i mavjud ijrochilardan kelib chiqib tizim yaratishi ko‘p bor aytilmoqda. Ammo uning bu borada Anchelotti kabi tajribali emasligini ham tan olish kerak. Ha, «Bayyer»da u aynan o‘sha paytdagi tarkibdan kelib chiqib 3-4-3 sxemasini tanlagan bo‘lishi mumkin, ba’zi katta o‘yinlarda 4 himoyachi bilan ham muvaffaqiyatli to‘p surgani («Bavariya», «Borussiya», «Inter»ga qarshi) ham fakt, ammo aynan top-murabbiy sifatida uzoq muddatli muvaffaqiyatlar hozircha baribir 3-4-3 bilan bog‘liq va agar Alonso boshqa shartlar va sxemada ham o‘zini ko‘rsatishi ehtimol bor, lekin bu haqida hozircha aniq bilmaymiz.
Transferlar
«Real»da Habi Alonso kelishi bilan o‘zgarayotgan yana bir jihat transfer siyosatidir. Shu paytgacha Florentino Peres o‘zi istaganini, «Real» imiji va moliyaviy daromadlari uchun xizmat qiladigan har qanday futbolchini sotib olar va uni tarkibga moslashtirish, qay tariqa foydalanish butunlay murabbiyning zimmasidagi ish bo‘lib qolardi. Shuning uchun ham aytaylik, Kamavinga, Tchuameni kabi futbolchilar ancha iste’dodli bo‘lishsa-da, «Real»da odatiy o‘rniga ega bo‘lishmadi, asosan kemtik nuqtalarni yopish bilan shug‘ullanib kelishdi.
Katta ehtimol bilan, Alonso bunga ko‘nmaydi. Yosh murabbiy o‘z tizimi ishlashi uchun ma’lum profildagi futbolchilarga ehtiyoj sezadi va rahbariyatdan ularni olib berishni so‘rashi tabiiy. Muzokaralarda ham bu yetarlicha kelishib olingani shubhasiz.
Habi Alonsoning Madriddagi ilk transferi Din Hausen bo‘lmoqda. Ispaniyalik 20 yoshli markaziy himoyachi APL kashfiyotlaridan biri bo‘ldi. To‘pni yaxshi nazorat qila oladi, maydonni ko‘rish va turli masofalarga to‘pni yetkazib berish xususiyati top-darajada. Hujumlarni boshlashda va odatda uzoq davom etadigan «alonsocha» bild-aplarda asosiy figuralardan biri bo‘lishi shubhasiz.
Ikkinchi transfer ham aynan himoya chizig‘iga – Trent Aleksandr-Arnold. Bu futbolchini ortiqcha tanishtirish shart emas. Portugaliya kubogi finalidan so‘ng esa «Real» chap qanot uchun «Benfika» bilan Alvaro Karreras bilan muzokalarni boshladi. 22 yoshli futbolchi aslida Madrid tarbiyalanuvchisi hisoblanadi, 2017-20 yillarda «Kastilya»da shug‘ullanib, keyinchalik Manchester akademiyasiga yo‘l olgan.
«Real» ko‘rib chiqayotgan yana bir futbolchi – Anjyelo Shtiller. 24 yoshli markaziy yarimhimoyachi bir necha yildan beri top-klublar ko‘z ostida. «Shtutgart» tarkibida bu mavsum nafaqat Bundesligada, balki kuchli beshlik chempionatlarida ko‘p ko‘rsatkichlar bo‘yicha eng yaxshilardan bo‘ldi. Aytishlaricha, Shtillerni jamoaga Toni Kroos tavsiya qilgan.
«Arsenal» bilan deyarli kelishuvga erishgani aytilayotgan Martin Subimendi uchun ham «Real» kurashib ko‘rishi mumkin ekan. Habi Alonso o‘z vaqtida Subimendini «Sosiyedad» yoshlar jamoasidan asosiy tarkibga uchirma qilganini unutmasligimiz kerak.
E’tibor bersangiz, bu nomlar asosan to‘pni nazorat qilishga usta bo‘lgan va elit darajada uzatmalarni amalga oshiradigan ijrochilar. Ayniqsa, Trent, Hausen va Shtiller. Shu bilan birga jismoniy tomondan, katta zonalarni yopish, yakkakurashlar borasida muammolar bo‘ladi. Xuddi Kroosni Kazemiro, Bellinghemni Valverde doim qo‘llagani singari, mazkur futbolchilar uchun ham o‘ziga yarasha mos tizim va kerakli sharoitlar juda muhim hisoblanadi. Habi Alonso o‘z sistemasini qurishda Tchuameni, Valverde kabi mehnatkash futbolchilarning ahamiyati ham katta bo‘lishini hozirdan taxmin qilish mumkin.
Bundan tashqari, ma’lum bo‘lishicha, Habi Alonso «Komo»da ijarada to‘p surgan «Real» tarbiyalanuvchisi Niko Pasni jamoaga qaytarish tarafdori ekan. Italiyaliklar Nikodan rozi va ijara muddatini yana bir yilga cho‘zishni so‘rayotgan bo‘lishsa-da, murabbiy jamoani tark etgan Luka Modrichning o‘rnida Niko Pasdan foydalanmoqchi. Umuman, Habi qayerda ishlamasin, yoshlarga ko‘proq e’tibor qaratadi va tarkibga faol tarzda jalb qilib keladi. Bu jihatdan Endrik, Guler kabi yetarlicha imkoniyatga ega bo‘lmayotgan yoshlar uchun ham ayni muddao.
Shuningdek, matbuot anjumanida Alonso kelajak haqida juda ko‘p to‘xtaldi va jumladan, Bellinghem jamoada asosiy figuralardan biri bo‘lib qolishi, Vinisius va Mbappening juftlikda to‘p surishi muammo emasligi, shuningdek, Rodrigo hech qayerga ketmasligi haqidagi mulohazalari bilan o‘rtoqlashdi.
Xulosa
Har qancha taxmin bildirilmasin, «Real»ning kuchayishi yoki ortga qaytishi haqida turlicha fikrlar yangramasin, jamoa yangi mavsumda boshqacha bo‘ladi. Ayniqsa, Alonsoning dinamik futbolga tayanishi, faol pressing va to‘p nazorati o‘rtasidagi muvozanat jihatidan Flik, Slot kabi murabbiylarga yaqin ekani hammaga ma’lum va Alonso Madridda ham bu asosiy prinsiplaridan voz kechmaydi. Axir u Madridga ulardan voz kechish uchun emas, o‘z g‘oyalarini kattaroq maydonda, kattaroq futbolchilar bilan namoyish qilish uchun kelyapti.
Demak, futbol uchun bu ajoyib yangilik. Chempionlar Ligasida endi kim yutadi, klasikolar taqdiri qanday o‘zgaradi, buni aytish qiyin-u, lekin bir narsa aniq – endi hammasi yanada qiziqroq bo‘ladi.
Orangizda futbol muxlislari bo‘lsa, 28 aprelni kalendaringizda futbol tantana qilgan kun deb belgilab qo‘yavering, kecha tunda Parijda tarixiy o‘yin bo‘ldi. Dunyoning eng kuchli ikki jamoasi pragmatizm, natija, taktika degan narsalarni bir chekkaga yig‘ishtirib, shunchaki futbol o‘ynashdi.
Maydonda xuddi million-million dollar maosh oladigan, gardanida millionlab muxlislar oldida mas’uliyati bor professional futbolchilar emas, qo‘shni qishloq jamoasiga yutqazib qo‘ysa, qishloqqa qaysi yuz bilan qaytish haqida o‘ylayotgan bo‘zyigitlar o‘ynayotgandek bo‘ldi. Parijda natija asosiga qurilgan zamonaviy futbol 90 daqiqa davomida ikki buyuk jamoaning takrorlanmas o‘yiniga ta’zim qildi. Shunchalik zo‘r o‘yin bo‘ldiki, ikki jamoa murabbiylari bir-birlarini tabriklashdi, chunki maydondagi yigitlar, biri maydon chetida, bir tribunada o‘tirgan ikki daho murabbiy Parijda futbolning sha’ni uchun jang qilib, ikkovi ham g‘olib bo‘ldi.
Hamma narsa bo‘ldi
Men o‘yin xronologiyasiga to‘xtalmoqchi emasman, futbol muxlislari uni allaqachon bir necha martalab ko‘rib olishgandir. So‘zimiz avvalida Parijdagi o‘yinni futbol uchun jang deb atadik. Chunki oxirgi vaqtlarda futbol an’analari buzilib ketdi, natija hamma narsadan ustun bo‘lib qoldi, jamoalar natija bosimi sabab juda pragmatik, hisobni ushlashga asoslangan o‘yinlar qila boshlashdi. Kap-katta jamoalar uyalmay burchak zarbalaridan urilgan gollarni asosiy qiroliga aylantirib oldi. Nega desangiz, «natija!», deb javob berishadi. Axir natija futbolchining hayotini belgilab beradigan omilga aylanib qoldi.
Kiyishga butsasi ham yo‘q oddiy braziliyalik yigit Yevropaga kelib sinov o‘yinida hammani aldab o‘tsa, to‘pni boshida 500 marta janglyor o‘ynatsa ham, murabbiylar undan «Yana nechtasini aldab o‘ta olasan?», deb emas, «Taktikani qanday tushunasan?», deb so‘raydigan bo‘lishdi. Braziliyada butun qishlog‘ini aldab gol urib yurgan boladan Yevropada Peledan me’ros jinga uslubida futbol o‘ynashni so‘rashmayapti, tayanch zonasi va markaziy himoyachilar o‘rtasidagi bo‘shliqdan foydalanishni, raqib hujum qilayotganda uni qanday qilib sun’iy ofsaydda qoldirishni, 4-2-3-1 taktikasida qaysi chiziqlardagina o‘ynashi mumkinligini o‘rgatishmoqda. Pelening me’rosxo‘rlaridan biri Vini Junior ham ana shu taktika domiga tushib futbolchilarni aldamay qo‘ydi. Futbolda Neymarlar chiqmayapti, bu ajoyib o‘yinning jozibasi yo‘qoldi, taktika atalmish qobiq uni borgan sari zerikarli o‘yinga aylantirib qo‘ydi.
To‘g‘rida, taktika natija keltirish ehtimoli yuqori, taktika yordamida o‘sha jinga usulida o‘ynaydigan braziliyalikni oson to‘xtatish mumkin. Natija hamma narsadan muhim, natija bo‘lmasa pul yo‘q, pul bo‘lmasa, kun o‘tmaydi. Chempionatlarda mukofot jamg‘armalari ham natijaga qarab taqsimlanadi – yashasin taktika, yashasin natija!
Kecha PSJ va «Bavariya» xuddi zamonaviy futbol an’analariga isyon qilgandek maydonga tushib, butun dunyoni lol qoldirdi. O‘yinda hamma narsa bo‘ldi: qanotdan yorib kirib urilgan gol kerakmi? Marhamat, Xvicha ikki martalab urdi. Bo‘yi «ikki qarich» Nevesh bosh bilan gol urdi, Xarri Keyn inglizcha sovuqqonlik bilan portlay deb turgan stadion hayqirig‘ini eshitmagandek penaltidan gol urdi, bonusiga maydon markazidan golli uzatma amalga oshirdi. Olise brazilchasiga hammani aldab gol urdi. Hammasi to‘kis bo‘lishi uchun Upamekano standartdan keyin bosh bilan gol ham urib berdi, mayli, Yevropacha goldan ham bo‘lsin degandek. Xullas, Manu Noyyerning seyvlaridan boshqa hamma narsa bo‘ldi kechagi o‘yinda. «Bavariya»ning to‘rtinchi golini hisoblarkan bosh hakam ham beixtiyor kulib qo‘ydi, «Qanday o‘yinnib boshqaryapman-a!», degani edi bu.
Bugun dunyo futbol oilasi shu o‘yinni muhokama qildi, hamma undan zavqlanganini aytdi. Qizig‘i, hech kim PSJ g‘olib bo‘lganiga e’tibor bermadi, chunki Bavariya mag‘lub nomiga munosib emasdi. Kimsan Erling Holand chidolmay o‘z sahifasida «Qanday ajoyib o‘yin», deb yozib yubordi. Kecha ikki katta kuchlanishli tok ulangan simlar tutashib ketdi, portlash ovozini butun dunyo eshitdi. Vensan Kompanining «Bavariya»si «Real»ni bejizga chiqarib yubormaganini isbotladi, PSJ esa Luis Enrike bilan ko‘z o‘ngimizda buyuk jamoaga aylanib borayotganini ko‘rsatdi. Parijliklar nihoyat to‘g‘ri murabbiy topib, futbolchilarni Instagram’dagi o‘quvchilar soniga qarab emas, mahoratiga qarab tanlay boshladi. Natija shunchaki fantastik.
Bu gapni yana takrorlashdan charchamayman, PSJ va «Bavariya» taktika domiga tortib borayotgan zamonaviy futbol sha’ni uchun jang qilib, birgalikda g‘olib bo‘lishdi. Yomoni – o‘yin atigi 90 daqiqada tugab qoldi, lekin yupanch uchun juda zo‘r fakt bor, shubhasiz, dunyoning ayni damdagi eng kuchli ikki jamoasi ekanini isbotlagan PSJ va «Bavariya» keyingi hafta Myunhenda yana bir o‘yinda maydonga tushadi.
Aytgancha, YeChLda hali yarimfinal, bu daholardan biri tushib ketadi. Yarimfinalning narigi juftligida butkul boshqacha jamoalar uchrashadi: biri «burchak zarbalari qiroli», biri maydonni «avtobus parkiga» aylantira olishidan faxrlanadigan janubiy amerikalik «bezorilar jamoasi»…
Superligada 10-tur o‘yinlari o‘tkazildi. «Paxtakor» gollarga boy o‘yinda «Nasaf»ni mag‘lub etolmadi. Toshkentliklarning ochko yo‘qotishidan «Neftchi» unumli foydalanib, birinchi o‘ringa ko‘tarildi. «Bunyodkor» «Navbahor»ni yengib, uchinchi o‘rindan tushirib yubordi.
27-29 aprel kunlari Superligada 10-tur o‘yinlari o‘tkazildi.
PAXTAKOR 2:2 NASAF
Gollar: Hojiakbar Alijonov , 42 (1:0), Sardor Bahromov, 56 (1:1), Flamarion, 90+2 pen (2:1), Bobur Abduholiqov, 90+3 (2:2)
Chetlatish: Quvonchbek Xushvaqtov, 89 (Nasaf)
«Paxtakor» o‘z maydonida «Nasaf» bilan o‘ynadi. Bahs gollarga va hodisalarga boy tarzda o‘tdi. Peshqadam ikki marta hisobda oldinda borayotganiga qaramay, g‘alabani ushlab qololmadi. «Paxtakor» so‘nggi daqiqalarda penaltidan gol urgach, 3 ochkoni oladigandek ko‘rindi, ammo «Nasaf» kuchli iroda namoyish etib, Bobur Abduholiqov goli evaziga hisobni tenglashtirishga muvaffaq bo‘ldi. Oqibatda «Paxtakor» jadvaldagi peshqadamlikni boy berdi.
NeFTChI 4:0 QO‘QON-1912
Gollar: Zoran Marushich, 4 (1:0), Ratino, 6 (2:0), Xurshid G‘iyosov, 46 (3:0), Xurshid G‘iyosov, 55 (4:0)
Chetlatish: Javohir Siddiqov, 42 (Qo‘qon-1912)
«Neftchi» Farg‘ona derbisida «Qo‘qon-1912»ni ishonchli tarzda mag‘lub etdi. Mezbonlarga tezkor gollar va raqibning bir futbolchi kam bo‘lib qolishi ham qo‘l keldi. Xurshid G‘iyosov o‘yinda ikkita gol sohibi bo‘ldi. Bu g‘alaba «Neftchi»ga yana yakka peshqadam bo‘lib olishiga imkon berdi. Jamoa «Paxtakor»dan 2 ochkoga o‘zib ketdi.
BUNYoDKOR 2:1 NAVBAHOR
Gollar: Shohmalik Komilov, 2 (0:1), Matia Krivokapich, 28 (1:1), Matia Krivokapich, 58 (2:1)
«Bunyodkor» o‘z maydonida «Navbahor»ni irodali tarzda mag‘lub etdi. Namanganliklar dastlabki daqiqalarda hisobni ochgan edi. Ammo keyinchalik mezbonlar chernogoriyalik Matia Krivokapich gollari evaziga g‘alaba qozonishga muvaffaq bo‘ldi. Bu g‘alabadan keyin «Bunyodkor» 19 ochko to‘plab, «Navbahor»dan o‘zdi va uchinchi o‘ringa ko‘tarildi.
MASh’AL 0:1 BUXORO
Gol: Sherzod Esanov, 86 (0:1)
Chetlatish: Rashid Abubakar, 66 (Mash’al), Asadbek Jo‘raboyev, 76 (Buxoro)
«Mash’al» qatorasiga 10-o‘yinni yutqazdi. «Buxoro» anchagacha mezbonlar qarshiligini sindira olmadi. Faqat so‘nggi daqiqalarda urilgan gol buxoroliklarga 3 ochko keltirdi.
OKMK 2:1 LOKOMOTIV
Gollar: Sardor Mirzayev, 54 (0:1), Avazbek O‘lmasaliyev, 72 (1:1), Nodirbek Abdurazzoqov, 90+1 (2:1)
OKMK o‘z maydonida irodali tarzda «Lokomotiv»ni yengdi. Mehmonlar o‘yin yakuniga 20 daqiqa qolganida hisobda bir gol farqi bilan oldinda edi. Ammo OKMK nafaqat hisobni tenglashtirdi, balki so‘nggi daqiqalarda Nodirbek Abdurazzoqov goli evaziga g‘alabani ilib ketdi.
ANDIJON 2:1 DINAMO
Gollar: Anvar Hojimirzayev, 52 (0:1), Imeda Ashortia, 80 (1:1), Damir Temirov, 82 (2:1)
Chetlatish: Anvar Hojimirzayev, 90+5 (Dinamo)
«Andijon» o‘z maydonida «Dinamo» bilan o‘ynadi va 2 daqiqa ichida burilish yasadi. «Dinamo» Anvar Hojimirzayev goli evaziga hisobda oldinda edi, ammo o‘yin yakunlanishiga 10 daqiqa qolganida «Andijon» ketma-ket ikki marta raqib darvozasini ishg‘ol qildi. Imeda Ashortia va Damir Temirov gollari mezbonlarga g‘alaba keltirdi.
SO‘G‘DIYoNA 5:2 SURXON
Gollar: Lyupcho Doriyev, 11 (1:0), Islom Qobilov, 15 (2:0), Zoir Jo‘raboyev, 53 (3:0), Feysal Mulich, 61 (4:0), Xumoyun Sherbo‘tayev, 73 (4:1), Stefen Chinedu, 76 (4:2), Aleksandr Bolevich, 89 (5:2)
Eng sermahsul o‘yin Zominda o‘tkazildi. «So‘g‘diyona» «Surxon»ni yirik hisobda yengdi. Mezbonlarning 4 ta goliga legionerlar mualliflik qildi. Bu «So‘g‘diyona»ning mavsumdagi ikkinchi g‘alabasi bo‘ldi va jamoa jadvaldagi o‘rnini biroz yaxshilab oldi.
QIZILQUM 0:0 XORAZM
Chetlatish: Yanis Leri, 65 (Xorazm)
Jadvalda yonma-yon ketayotgan klublar o‘yinida hisob ochilmadi. Mezbonlar so‘nggi yarim soatni bir futbolchi ko‘p bo‘lib o‘tkazdi. Ammo «Xorazm» durang natijani ushlab qolishga erishdi.
10-turdan keyin Superliga jadvali
11-tur o‘yinlari
2 may
DINAMO – MASh’AL
BUXORO – SO‘G‘DIYoNA
3 may
OKMK – NeFTChI
QO‘QON-1912 – BUNYoDKOR
SURXON – PAXTAKOR
4 may
XORAZM – ANDIJON
LOKOMOTIV – QIZILQUM
NASAF – NAVBAHOR
Qaror Vankuverda bo‘lib o‘tgan FIFA Kengashi yig‘ilishida qabul qilindi.
FIFA 2026 yilgi futbol bo‘yicha jahon chempionatida ishtirok etadigan mamlakatlarga 871 million dollar ajratilishini ma’lum qildi. Tegishli qaror Kanadaning Vankuver shahrida yig‘ilgan FIFA Kengashida tasdiqlandi.
Kengash turnirda ishtirok etuvchi 48 ta jamoa o‘rtasida taqsimlanadigan sovrin jamg‘armasini 15 foizga oshirib, jami 871 million dollarga yetkazishni ma’qulladi.
Jumladan,
– har bir jamoaning turnirga tayyorgarlik ko‘rishi uchun subsidiya 1,5 million dollardan 2,5 million dollarga oshiriladi;
– saralashdan o‘tganlik uchun mukofot pullari 9 million dollardan 10 million dollarga oshiriladi;
– qo‘shimcha ravishda jamoalar delegatsiyasining yashashi uchun subsidiya oladi, shuningdek, barcha ishtirokchilar uchun taxminan 16 million dollar miqdorida kengaytirilgan chiptalar kvotasiga ega bo‘ladi.
JCh-2026 11 iyundan 19 iyulgacha AQSh, Kanada va Meksikada bo‘lib o‘tadi. O‘zbekiston milliy jamoasi tarixda birinchi marta unda ishtirok etadi.
FIFA 2026-yilgi U-17 Jahon chempionati sanasini ma’lum qildi. Unga ko‘ra, o‘smirlar o‘rtasidagi mundial Qatar yashil maydonlarida joriy yilning 19-noyabridan 13-dekabriga qadar bo‘lib o‘tadi.
Musobaqada jami 48 ta terma jamoa ishtirok etadi. Osiyo qit’asidan 8 ta jamoa, ya’ni U-17 Osiyo kubogi chorak final ishtirokchilari Jahon chempionati yo‘llanmasiga ega chiqishadi.
Eslatib o‘tamiz, bir necha kunlardan so‘ng Jidda shahrida U-17 Osiyo kubogi musobaqasi start oladi. O‘zbekiston U-17 terma jamoasi guruh bosqichidagi ilk uchrashuvini 6-may sanasida o‘tkazishi belgilangan edi. Biroq KXDR musobaqada ishtirok etmasligi ma’lum bo‘lgach, jamoamiz birinchi o‘yinini 10-may kuni Hindistonga qarshi o‘tkazadi.
YeChL yarimfinali doirasida Parijda «PSJ» va «Bavariya» klublari o‘rtasida bo‘lib o‘tgan uchrashuvda 9 ta gol urildi. Spors.ru portali tahlilchilari Vadim Lukomskiy va Artyom Denisov bunchalik ko‘p gol qayerdan kelganini ko‘rib chiqishdi.
«PSJ» – «Bavariya» 5:4
Gollar: Keyn, 17 – penalti (0:1). Kvaratsxeliya, 24 (1:1). Joau Nevesh, 33 (2:1). Olise, 41 (2:2). Dembele, 45+5 – penalti (3:2). Kvaratsxeliya, 56 (4:2). Dembele, 58 (5:2). Upamekano, 65 (5:3). Dias, 68 (5:4)
«PSJ»: Safonov, Markinios, Pacho, Nunu Mendesh (Ernandez, 84), Hakimi, Vitinya, Joau Nevesh, Zair-Emeri (Ruis, 64), Kvaratsxeliya (Mayulu, 84), Due (Barkolya, 70), Dembele
«Bavariya»: Noyyer, Upamekano, Ta, Deyvis (Laymer, 46), Stanishich, Kimmih, Pavlovich (Jyekson, 90+3), Musiala (Goretska, 79), Dias, Olise, Keyn
Ogohlantirishlar: Markinios, 12. Ruis, 77. Hakimi, 80
Ajoyib realizatsiya: Xvicha – asosiy master
Jamoalarning juda yuqori statistika namoyish etishdi: «PSJ»da xG – 1,89, «Bavariya»da – 2,52. Ikki jamoaga jami 4,5 xG – bu ko‘p, ammo amaldagi gollar yanada ko‘proq bo‘ldi.
Yanada yorqinroq fakt: «PSJ» darvoza sohasi tomon besh bor zarba yo‘lladi. Barcha zarbalar golga aylandi. Opta xabariga ko‘ra, YeChL pley-offida darvozabon o‘yinda birorta seyv amalga oshirmasdan beshta gol o‘tkazib yuborgan holat 2000 yilda kuzatilgan: chorakfinalda «Chelsi» darvozaboni Ed de Guy «Barselona»ga qarshi o‘yinda shunday statistika qayd etgan. Bu Manuel Noyyer uchun juda yomon oqshomga aylandi, lekin uni o‘tkazilgan gollarda ayblash ham qiyin, uning to‘pni oldinga uzatishdagi noaniq harakatlari ko‘proq hayron qoldirdi.
Xvicha Kvaratsxeliya shu oqshom Noyyer uchun dahshatli tushga aylandi. Gurjistonlik vinger ikki bor zarba berib, ikki gol urdi. Ayniqsa birinchi gol chiroyli chiqdi: u Yosip Stanishichning ortida ochilib, Dezire Duening pasini qabul qildi va to‘pni o‘ngga olib o‘tib, olis burchakka ideal zarba yo‘lladi – to‘p ustunga tekkan holda darvoza to‘riga kirib ketdi.
Xvicha pley-offda barcha raqiblarga dahshat solmoqda: u deyarli har o‘yinda golli harakat amalga oshirmoqda (7+2) – faqat «Monako» o‘tish o‘yinidagi javob o‘yinida undan jabr ko‘rmagan.
«Bavariya»da esa Luis Dias ajralib turdi: to‘rtinchi gol urilgan vaziyatda u yuqoridan uzatmani ofsaydga tushmagan holda qabul qilib oldi va aldamchi harakat bilan Markiniosni yo‘ldan olib, olis burchakka kuchli zarba berdi.
Umuman, shu kuni Markinios Diasga ortiqcha qiyinchilik tug‘dira olmadi. Braziliyalik himoyachida yoshib o‘tib borayotgani sezilmoqda va u boshqa o‘yinlarda ham Ashraf Hakimi oldinga chiqib ketganida himoyaning o‘ng tomonini yolg‘iz yopa olmayapti. Uning Dias bilan duellaridan kamida bittasi «Bavariya»ning goliga olib kelgani ajablanarli emas.
Darvozabonlar qutqara olmagani – fakt, ammo, o‘yindagi to‘qqiz goldan faqat bittasida darvozabonga savol tug‘ilishi mumkin – Maykl Olise birinchi bo‘limda hisobni tenglashtirganida Matvey Safonov tavakkaliga o‘ng tomonga sakradi, to‘p esa markazdan bordi.
Standart vaziyatlar: 174 santimetrlik Nevesh yana boshi bilan gol urdi
«Bavariya» ham, «PSJ» ham YeChLda standart vaziyatlardan bir o‘yinda o‘rtacha 0,50 gol urib keladi. Ya’ni ularning o‘zaro o‘yinida gollardan kamida bittasi standart vaziyatdan urilishini kutish mumkin edi. Amalda esa ikki jamoa shunday vaziyatlardan bittadan gol urdi.
Avvaliga 174 santimetr bo‘yga ega Joau Nevesh bosh bilan burchakka aniq zarba yo‘lladi. Bu uning fishkasi hisoblanadi – u o‘tgan mavsumda ham ikki bor boshda shunda gollar urgandi, bu mavsumda ham ikkinchi golini urmoqda.
O‘tgan mavsumda «Manchester Siti»ga qarshi o‘yinda Nevesh markazda emas, himoyachilar ortiga ochilgandi. To‘p olis ustun tomon yetib borgan va hech kim qo‘riqlamayotgan Nevesh darvozani ishg‘ol etgandi.
Bu mavsumda «PSJ» yangi strategiyani qo‘llab ko‘rdi: Nevesh to‘p oshirilganida jarima maydoni markazidan yaqin ustun tomon yurdi va ta’qibchisidan ildamroq harakat qilib, zarba berdi. Bu kuzda «Lion»ga qarshi o‘yinda ish bergandi va endi «Bavariya»ga qarshi o‘yinda ham ish berdi.
Dayo Upamekanoning goli esa «Bavariya»ning odatiy ishlanmasi emasdi. Myunxenliklar odatda burchak zarbalaridan ko‘proq gol urishadi. Bu safar esa jarima zarbasidan oshirilgan to‘p himoyachining boshi orqali darvoza to‘riga borib tushdi.
Upamekano uchun bu mavsumdagi ikkinchi gol, birinchisi ham standart vaziyatdan, ammo burchak zarbasi orqali urilgandi.
Bu safar u to‘p oshirilayotganida tezlikni oshirib, to‘pga yetib bordi. Kimmihning uzatmasi ham ideal chiqdi.
Qarshi hujumlar – har ikki jamoa uchun superqurol
Xvicha, Dembele va Due Dias, Keyn va Olisega qarshi!
Ikki trio ham bo‘sh zonalarda harakatlanish bo‘yicha ajoyib sifatlarga ega. Ularda barcha komponentlar mavjud: katta tezlik, to‘pni ritmni yo‘qotmagan holda olib borish, bir-birini yaxshi tushunish va qanday ochilish yaxshiroq bo‘lishini to‘g‘ri topa olish.
Parijliklar va myunxenliklarning uchligi doim ham qarshi hujumlarda jazolash imkoniyatiga ega bo‘lishmadi. Lekin shunday imkoniyat tug‘ilganida bu borada raqiblarga dars o‘tib qo‘yishadi. Jamoadagi laterallar ham bunda yordam beradi.
Masalan, «PSJ»da qarshi hujumlardagi standart amaliyot – hujumkor uchlik bilan qo‘shimcha futbolchi oldinga borishi. Quyidagi kartinada bu vazifada Ashraf Hakimini ko‘rish mumkin.
«Bavariya» sxemasida esa Jamal Musiala oldindagi uchlikka juda yaqin joylashgandi, shu tufayli qarshi hujumlarda oldingi chiziq vakillari yetarlicha songa ega bo‘ldi.
Bundan tashqari, mehmonlarda pressing orqali to‘pni olib qo‘yganda, «PSJ»ning mudofaa saflari buzilib ketishidan ham foydalanib, qanot himoyachilari ham navbatma-navbat hujumga qo‘shildi. Birinchi holatda Yosip Stanishich.
Keyin esa Alfonso Devis.
Kontrpressing ishlamadi
Parijdagi o‘yinda jamoalarning hech biri to‘p yo‘qotilgan holatlarda odatiy darajasini ko‘rsatmadi. Garchi ikki jamoa ham vaziyatlarga odatdagidek reaksiya qilishga uringan bo‘lsa ham.
Jamoalar muvaffaqiyatli kontrpressingning muhim shartlaridan birortasini bajarishmadi. Birinchidan, to‘pga uzoq vaqt davomida egalik qilingan oraliqlar ko‘p bo‘lmadi (bunday oraliqlar jamoalarga kerakli tartibda joylashish va ehtimoliy yo‘qotishlarga yaxshiroq tayyor turish imkonini bergan bo‘lardi).
Ikkinchidan, jamoalar barchasini odatiy algoritm bo‘yicha bajargan taqdirda ham, raqiblarining bosim ostidagi ajoyib o‘yini tufayli to‘pni qaytarib olishga qiynaldi. Jamoalarning 99,9 foiz qismida qaror qabul qilishdagi bunday tezlik va unikal texnik imkoniyatlar mavjud emas. Ko‘plab raqiblar kontrpressingdan cho‘chib ketishadi va vahimaga tushishadi. Bu o‘yinda esa jamoalarda kontrpressingga qarshi turish uchun juda mahoratli futbolchilar jamlangan edi.
Quyidagi suratda to‘p yo‘qotilgach, Devis Duega bosim uyushtirayotgani, Kimmih esa unga yordamga otlanganini ko‘rish mumkin.
Dezire esa bosimdan chiqib ketishi uchun atigi ikki teginish yetarli bo‘ldi, to‘pga ikkinchi teginishda u tovoni bilan Vitinya ochilayotgan zonaga pas berib yubordi.
Bunday vaziyatda ko‘pchilik futbolchilar bilan quyidagicha holat kechgan bo‘lardi: a) ko‘proq harakat va vaqt sarflanardi; b) shunchaki vahimaga tushib, to‘p yo‘qotilardi. Ko‘pchilikda kontrpressing muvaffaqiyatli chiqishi shu omillarga bog‘liq. Bu o‘yinda esa futbolchilar darajasi haddan tashqari yuqori, oddiy harakatlar – kam edi.
Maydon markazisiz o‘yin
O‘yin davomida qaysidir pallada, masalan, to‘p navbatdagi marta darvozabon tomonidan yuqorilatib oldinga yetkazilganida yoki qanotlar orqali tezkor qarshi hujumga chiqilganida, Vitinyaning boshiga shunday o‘y kelgan bo‘lishi mumkin: «Men maydonda nima qilyapman o‘zi?» Xuddi shunday holat Yozua Kimmihning ham xayolidan o‘tgan bo‘lsa ajab emas.
Vitinya va Kimmih – sof pleymeykerlar. Ular hujumlarni bosqichma-bosqich rivojlantirishni afzal ko‘rishadi. Kimmih bundesliga vakili ekanidan kelib chiqib, xaotik futbolda ham qatnasha oladi, ammo Vitinyaga bunday o‘yin juda begona.
Xaotik futbol tufayli «PSJ»da chiziqlar orasida tez-tez katta teshiklar yuzaga keldi.
Bu holat birinchi bo‘limdayoq, Olisening goli urilgan vaziyatda yaqqol bo‘y ko‘rsatdi. Maykl uchun tayanch zonasini ochib berishgandi.
Jarima maydoni oldidagi hududda bo‘sh himoyalanish – «PSJ»ning kam sonli yaqqol kamchiliklaridan biri bo‘ldi.
Vitinya o‘yinda atigi 48 ta aniq uzatma berdi, Kimmihda – 50. Boshqa biror oddiy o‘yinda raqamlar yuzdan oshgan bo‘lardi. Ammo bu «Bavariya» uchun ham, «PSJ» uchun ham klassik o‘yin emasdi. Bu oqshom o‘yin mulohazakor Vitinya va Kimmihga emas, balki faqat va faqat oldinga tashlanadigan tezkor Dias va Xvichaga asoslangandi.
Murabbiylar qo‘yib berishdi
Vensan Kompani va Luis Enrike – total dogmatiklar emas, ammo shunga yaqinroq. Ular asosan o‘z falsafasiga qat’iy rioya qilishsa-da, vaqti-vaqti bilan top o‘yinlardagi raqiblarga syurprizlar tayyorlashadi va moslashadi.
Aks holda muxlislar maxsus effektlar ishlatilgan to‘liq metrajli «otishma»ga emas, shunchaki vaqti-vaqti bilan hujumlarga o‘tilgan parchalarga guvoh bo‘lishi mumkin edi. Murabbiylardan qaysi biridir himoyaviy yurishlar va futbolchi almashtirishlar orqali «yong‘in»ni o‘chirishga harakat qilishi mumkin edi.
Lekin shu kuni Kompani va Enrike o‘z jamoalarining shunday o‘yindagi imkoniyatlariga ishonishdi va yorqin futbolda kim yaxshiroq ekanini aniqlab olishni xohlashdi.
***
Bunday shou – hujum chizig‘ining yuqori darajasini ko‘rsatadimi yoki uyatli himoyani? Unisi ham, bunisi ham. Ammo kuchli hujum omili baribir muhimroq.
«Bavariya» va «PSJ» – boshqa raqiblarga qarshi o‘yinlarda yaxshi himoyalanadigan va ko‘p hujumlarni o‘tkazmaydigan jamoalardir. Muammo shundaki, ular ma’lum bir tarzda himoyalanishga odatlangan: nazorat + pressing. Raqiblar safidagi unikal futbolchilar tufayli bu uslub ishlamadi.
Uyog‘iga noodatiy kartinada futbolchilarning to‘psiz harakatlanishdagi kamchiliklari namoyon bo‘la boshladi – ayniqsa, bunday futbolga o‘rganmagan yarimhimoyachilar va himoyachilarning kamchiliklari. Bu epizodlarning bir qismini uyat va sirk sifatida tavsiflash mumkin, ammo bunga olib kelgan voqealarning to‘liq ketma-ketligini tushunish muhimdir. Shouning asosiy sababi – jamoalarning hujum mexanizmlarining o‘ziga xosligi edi.
Bunday aql bovar qilmas o‘yindagi paradoksni tahlil qilayotganda vaziyatlardan foydalanishdagi aniqlikni ham hisobga olish muhim. 5:4 – futbol uchun noyob hisob. Vaziyatlar/zarbalar soni yuqori edi, ammo gollar soni kabi haddan tashqari ko‘p emas.
Endi barcha Myunxenda bo‘lib o‘tadigan ikkinchi seriyani kutmoqda!
Jarrohlar monitordan voz kechib, Apple Vision Proga o‘tishmoqda
Putin va Tramp bir yarim soatdan ko‘proq suhbatlashdi: Tafsilotlar
Suvni tejaydigan texnologiyalar uchun subsidiya beriladi
-
Dunyodan5 days ago
267 nafar farzandni tarbiyalagan “Super dada” (foto)
-
Jamiyat3 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Iqtisodiyot4 days agoBiznes-ombudsman Toshkentning dizayn-kodi masalasida e’tiroz bildirdi
-
Dunyodan4 days ago
Livan-Isroil o’t ochishni to’xtatish muddati uch haftaga uzaytirildi
-
Dunyodan4 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Dunyodan5 days ago
Yevropa Ittifoqi Rossiyaga qarshi sanksiyalarning 20-raundini maʼqulladi (batafsil maʼlumot)
-
Jamiyat5 days agoToshkentda elektr korxonasi muhandislari 8 ming dollar bilan ushlandi
-
Siyosat5 days agoShavkat Mirziyoyev: dunyo oldingidek «sokin» bo‘lmaydi