Yevropada birjada gaz narxi 3 mart kuni qariyb 60 yevroga chiqdi – bu oldingi kunga nisbatan uchdan birga qimmat va 2023 yil fevraldan beri eng yuqori ko‘rsatkich. Bir kun oldin QatarEnergy kompaniyasi Eron hujumlari sabab STG ishlab chiqarishni to‘xtatganini e’lon qilgan edi.

Niderlandiyada joylashgan, Yevropadagi eng yirik birja gaz habi hisoblangan TTF’da gaz yetkazib berish bo‘yicha aprel fyuchers shartnomasining qiymati 3 mart, seshanba kuni ertalab 1 megavatt-soat uchun 59,44 yevrogacha ko‘tarildi, deb xabar berdi dpa agentligi. U qayd etganidek, bu oldingi kunga nisbatan 30 foizga yuqori va 2023 yil fevraldan beri rekord daraja.

1 mart kuni Qatarning milliy neft-gaz kompaniyasi QatarEnergy — u dunyodagi suyultirilgan tabiiy gaz (STG) taklifining taxminan 20 foizini ta’minlaydi — Qatardagi Ras-Laffan va Mesaid shaharlarida joylashgan o‘z sanoat obektlari Eron tomonidan o‘qqa tutilib, hujumga uchragani sabab STG va unga bog‘liq mahsulotlar ishlab chiqarishni to‘xtatishini ma’lum qildi. Kompaniya ishlab chiqarishni qachon qayta boshlashini aytmadi. Bu xabar fonida jahon gaz narxlari keskin o‘sishni boshladi.

Hafta boshidan beri Yevropada gaz narxlari 80 foizdan ko‘proqqa oshdi. Biroq o‘sish hali ham to‘rt yil avval, Rossiya Ukrainaga keng ko‘lamli bostirib kirishni boshlagan davr boshida kuzatilgan darajadan past: o‘sha paytda TTF habida narxlar qisqa vaqtga 1 MVt-soat uchun 300 yevrodan ham oshgan edi.

Shimoliy dengizda qazib olinadigan Brent markali neft narxi 3 mart kuni ertalab 8 foizdan ko‘proqqa oshib, barreli 85,12 dollar (73,38 yevro) darajasiga yetdi — bu 2024 yil iyulidan beri eng yuqori ko‘rsatkich. AQSh neftining asosiy turi hisoblangan West Texas Intermediate ham 7 foizdan ko‘proqqa o‘sib, barreli 76,47 dollar (taxminan 65,92 yevro) bo‘ldi.

Eron 28 fevral kuni — unga qarshi Isroil–AQSh harbiy operatsiyasining birinchi kuni — dunyo neft ta’minotining taxminan 20 foizini ta’minlaydigan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali kemalar qatnovini to‘sishni boshladi. Bu akvatoriyada bir necha neft tankerlariga qilingan hujumlar haqida ham ma’lum bo‘ldi.

Isroil va Qo‘shma Shtatlar 28 fevral kuni ertalab Eron hududiga zarbalar berishni boshladi. AQSh prezidenti Donald Tramp Islom Respublikasining yadroviy dasturini yo‘q qilish niyati borligini bildirdi. U Eron armiyasini qurolni tashlashga, mamlakat aholisini esa “taqdirini o‘z qo‘liga olishga” chaqirdi.

Eron davlat OAV 3 mart kuni Eron Qizil Yarim oy jamiyati ma’lumotlariga tayanib, zarbalar natijasida mamlakatda kamida 787 kishi halok bo‘lganini xabar qildi. Eron oliy rahbari Ali Xominaiy va bir necha yuqori lavozimli kuch tuzilmalari vakillari halok bo‘lgani tasdiqlangan. Eron javoban Isroilga, shuningdek Fors ko‘rfazidagi bir necha davlat hududiga zarbalar bergan — u yerlarda ham halok bo‘lganlar bor. Tehron arab davlatlari bilan urishmayapmiz, deb ta’kidlamoqda va mintaqadagi AQSh harbiy bazalariga zarba berayotganini aytadi.

Isroil va AQShning Eronga qarshi urushi nafaqat neft va gaz narxlarining keskin oshishiga, balki Yaqin Sharqda aviaqatnovning izdan chiqishiga ham olib keldi — mintaqada o‘n minglab sayyohlar qolib ketgan.

Source link

AQSh Ispaniya bilan savdo munosabatlarini to‘liq uzish niyatida, chunki mamlakat Eronga zarba berish uchun o‘z bazalaridan foydalanishga ruxsat bermagan, dedi Qo‘shma Shtatlar prezidenti Donald Tramp.

Yaqin Sharqdagi urushda Yevropa mamlakatlarining ishtiroki haqida gapirar ekan, Tramp ayrimlari “ajoyib” bo‘lib, AQShga yordam berganini, boshqalari esa “juda yomon” bo‘lganini aytdi.

U, shuningdek, Madrid mudofaa xarajatlarini YaIMning 5 foizigacha oshirishdan bosh tortganini eslab o‘tdi. “Ular NATOda 5 foizgacha oshirishga rozi bo‘lmagan yagona mamlakat bo‘ldi. Menimcha, ular umuman hech qanday darajagacha oshirishga ham rozi bo‘lmasdi. Ular 2 foizni qoldirmoqchi bo‘ldi, lekin o‘sha 2 foizni ham to‘lamaydi”, — dedi Tramp Oq uyda Germaniya kansleri Fridrix Mers bilan uchrashuvda.

“Shuning uchun biz Ispaniya bilan barcha savdoni to‘xtatmoqchimiz. Biz Ispaniya bilan hech qanday ish qilishni istamaymiz”, — dedi AQSh rahbari. U, shuningdek, “Buyuk Britaniyadan ham noroziligini” qo‘shimcha qildi: u ham AQSh—Isroilning Eronga zarbalarida yordam bermagan. “Biz Uinston Cherchill bilan ishlayotganimiz yo‘q”, — dedi u Britaniya bosh vaziri Kir Starmer haqida gapirib.

Shu bilan birga, Trampning aytishicha, agar xohlasa, AQSh baribir Ispaniya bazalaridan foydalanishi mumkin edi. “Ispaniya amalda bizga o‘z bazalaridan foydalanish mumkin emasligini aytdi. Biz xohlamaymiz. Biz istasak, ularning bazasidan foydalanishimiz mumkin edi. Biz shunchaki uchib kelib, undan foydalanishimiz mumkin. Hech kim bizga ‘foydalanma’ deb ayta olmaydi, lekin bizga bu kerak emas”, — dedi AQSh prezidenti.

Ispaniya hukumati esa, o‘z navbatida, AQShni xalqaro huquq va Yevroittifoq bilan ikki tomonlama savdo kelishuvlariga rioya qilishga chaqirdi. U, shuningdek, Ispaniya AQSh tomonidan qo‘llanishi mumkin bo‘lgan savdo embargosining ehtimoliy oqibatlarini yumshatish uchun yetarli resurslarga ega ekanini bildirdi.

Ispaniya va AQSh Ispaniyaning janubida, mamlakat yurisdiksiyasi ostida joylashgan Morondo va Rotadagi harbiy aviabazalaridan birgalikda foydalanadi. Ispaniya hukumati bu bazalar Eronga zarbalar uchun ishlatilmasligini ma’lum qildi. Shundan so‘ng AQSh aviatsiyasi Germaniyaga ko‘chirilgan, deb xabar bergan edi Reuters. Biroq Ispaniya matbuotidagi manbalar, Isroil va AQShning Eronga qarshi urushda Ispaniyada doimiy joylashgan harbiy xizmatchilar, kemalar va samolyotlar ishtirok etayotganini ham aytgan.

Buyuk Britaniya hukumati esa, The Times xabar berishicha, AQShga Eronga zarbalar uchun Angliyadagi Glostershir grafligida joylashgan Ferford bazasi va Hind okeanidagi Diyego-Garsiya orolidagi bazadan foydalanishga ruxsat bermagan. Nashr ma’lumotiga ko‘ra, Oq uy Eronga zarba berish rejasini ishlab chiqqan bo‘lib, unda aynan shu bazalardan foydalanish ko‘zda tutilgan.

Britaniya bosh vaziri Kir Starmer Buyuk Britaniyaning zarbalarda ishtirok etmaslik qarori puxta o‘ylab chiqilganini, chunki London vaziyatni diplomatik yo‘l bilan hal qilish to‘g‘ri, deb hisoblashini aytgan. The Times ma’lumotiga ko‘ra, Britaniya hukumati AQSh bilan birga ularni xalqaro huquqni buzishda ayblashlaridan xavotirlangan.

Source link

Prezident Shavkat Mirziyoyev 3-mart kuni Xorazm viloyatida amalga oshirilayotgan islohotlar natijadorligi va kelgusi ustuvor vazifalar yuzasidan yig‘ilish o‘tkazdi.

Qayd etilishicha, so‘nggi yillarda viloyatda mavjud imkoniyatlardan oqilona foydalanish orqali ko‘plab sohalarda ijobiy natijalarga erishildi. Sanoat hajmi 2016-yildagi 2,8 trillion so‘mdan 34,3 trillion so‘mga yetdi, yalpi hududiy mahsulot 63 trillion so‘mni tashkil etdi. O‘tgan yili viloyatga 1 milliard dollardan ziyod investitsiya jalb qilindi.

Shu bilan birga, erishilgan ko‘rsatkichlar hudud salohiyatiga to‘liq mos emasligi ta’kidlandi. Ayniqsa, turizm sohasida noyob tarixiy va madaniy merosga ega bo‘lgan hududda sayyohlarning o‘rtacha qolish muddati 1-2 kun bilan cheklanmoqda.

Viloyatda 1 milliondan ziyod yoshlar yashaydi, har yili 35 ming nafar yosh mehnat bozoriga kirib keladi. Ularning ta’lim-tarbiyasi, zamonaviy kasb-hunar egallashi va bandligini ta’minlash hudud rahbariyatining doimiy e’tiborida bo‘lishi zarurligi ko‘rsatib o‘tildi. Yosh avlodni Jaloliddin Manguberdi, Beruniy, Xorazmiy va Zamaxshariy kabi buyuk siymolarga munosib etib tarbiyalash bo‘yicha yangi tizimli yondashuvlar ishlab chiqish vazifasi qo‘yildi.

Aholining 67 foizi qishloqlarda istiqomat qilishini inobatga olib, aynan qishloq joylarda qo‘shimcha daromad manbalarini yaratish orqali ishsizlik va kambag‘allikni qisqartirish muhim ekani qayd etildi.

Masalan, Gurlan, Tuproqqal’a, Yangibozor va Qo‘shko‘pir tumanlarida chorvachilikka ixtisoslashgan 135 ta mahallada naslli chorvani ko‘paytirish, Urganch, Xonqa, Qo‘shko‘pir va Shovot tumanlarida mahallalarni qurilish materiallari, to‘qimachilik, hunarmandchilik va mebelsozlik yo‘nalishlariga ixtisoslashtirish, shuningdek, Urganch, Qo‘shko‘pir, Xonqa, Yangiariq va Shovot tumanlarida 6 ta sanoat va xizmatlar mikromarkazini tashkil etish orqali kamida 10 ming aholini kambag‘allikdan chiqarish imkoniyati bor.

O‘tgan yili viloyatga kelgan xorijiy va mahalliy turistlar soni 12,5 million nafarga yetgan. Biroq xizmatlar ko‘lami va sifati, yangi turistik marshrutlar tashkil etish, sayohat obyektlarini mazmunan boyitish ishlari yetarli emasligi qayd etildi.

Xiva shahri, Bog‘ot va Xiva tumanlaridagi turizm mahallalarida servis obyektlari barpo etish, 59 ta mahalladagi 14 ta gavjum ko‘cha bo‘yicha master-reja ishlab chiqib, tadbirkorlarga taqdim etish vazifasi qo‘yildi.

10,8 gektar maydonda joylashgan Sulaymon qal’a majmuasini yangi turistik obyekt sifatida kompleks rivojlantirish dasturini ishlab chiqish topshirildi. Shuningdek, Urganch shahri orqali o‘tuvchi Shovot kanali bo‘yida turizm va servis obyektlari hamda ko‘ngilochar markazlar tashkil qilish bo‘yicha master-reja ishlab chiqiladi.

Yig‘ilishda investitsiya va eksportni oshirish ustuvor vazifa sifatida qayd etildi. Hazorasp, Urganch, Shovot, Tuproqqal’a va Urganch shahri salohiyatidan samarali foydalanib, yirik sanoat loyihalarini amalga oshirish zarurligi ta’kidlandi.

Pitnak shahridagi avtomobil zavodi quvvatini oshirish, mahalliylashtirish darajasini 62 foizga yetkazish orqali yaxlit mashinasozlik klasterini shakllantirish imkoniyati mavjudligi qayd etildi. Shuningdek, Hazoraspda kimyo, to‘qimachilik va oziq-ovqat, Shovotda mebelchilik va tekstil yo‘nalishlarida yangi loyihalar amalga oshirilishi belgilandi.

Viloyat shahar va tumanlarini zamonaviy qiyofaga keltirish, yo‘l va suv infratuzilmasini yaxshilashga 1 milliard 600 million dollar ajratilishi ma’lum qilindi.

Umuman, joriy yilda xorijiy investitsiya hajmini 2 milliard dollardan, eksportni 510 million dollardan oshirish vazifasi qo‘yildi. Bu orqali yalpi hududiy mahsulotni 8,4 foizga, sanoatni 9 foizga, xizmatlarni 16,2 foizga, qishloq xo‘jaligini 5,7 foizga oshirish ko‘zda tutilgan.

O‘tgan yili Xorazm viloyatida kambag‘allik darajasi 11,9 foizdan 6,7 foizga tushgani respublikadagi eng yuqori natija bo‘ldi. Biroq kambag‘allik darajasi respublikadagi o‘rtacha darajadan yuqoriligicha qolayotgani qayd etildi. Shu bois, yil yakuniga qadar ishsizlik va kambag‘allik darajasini kamida 3 foizgacha qisqartirish asosiy vazifa sifatida belgilandi.

Bundan Hazorasp, Xonqa, Shovot, Yangiariq, Yangibozor, Tuproqqal’a, Xiva va Urganch shaharlarini ishsizlik va kambag‘allikdan xoli hududga aylantirish topshirildi.

Yig‘ilish yakunida mutasaddilarga qator aniq vazifalar yuklatildi.

Xususan, Gurlan tumanidagi 158 kilometr kanalni rekonstruksiya qilish, tadbirkorlik loyihalari uchun 81 million dollar ajratish, 270 ta nasos agregatini energiya tejamkor uskunalarga almashtirish, O‘zbekiston – Turkmaniston chegaraoldi savdo zonasi faoliyatini moliyalashtirish, ijtimoiy obyektlar va infratuzilmani ta’mirlashga 100 milliard so‘m yo‘naltirish bo‘yicha topshiriqlar berildi.

Prezidentimiz mutasaddilar oldiga ishlarni aholi hayotiga aniq o‘zgarish olib keladigan, natijadorlikka qaratilgan qilib tashkil etish, har bir tuman va mahallada manzilli yondashuvni ta’minlash vazifasini qo‘ydi.

Source link

Toshkentda “Startaplar va axborot texnologiyalari taraqqiyoti bo‘yicha Yaponiya tajribasi: O‘zbekiston uchun imkoniyatlar” mavzusida davra suhbati bo‘lib o‘tdi.

Yaponiya OTM bitiruvchilari klubi (UJUAC) tomonidan tashkil etilgan tadbirda O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyot va startap ekotizimini rivojlantirishda Kunchiqar o‘lka yutuqlaridan foydalanish, o‘zaro tajriba almashuv imkoniyatlari muhokama etildi.

Yaponiyaning tashqi savdo bo‘yicha tashkiloti (JETRO) Toshkent ofisi bosh direktori Yuta Itinose Kunchiqar o‘lkaning global miqyosda yutuqqa erishgan startaplari tadriji, erishilgan natija hamda xulosalar haqida gapirdi.

“Faoliyat yo‘nalishining o‘zgarishi muvaffaqiyatsizlik alomati emas, balki o‘sish strategiyasining muhim bosqichidir. Aniq yo‘nalishga ega bo‘lmagan, o‘ta keng miqyosdagi yondashuvdan qoching, zero, muvaffaqiyatga erishishda maqsadli va manzilli bozorni belgilash katta ahamiyat kasb etadi. Global akseleratorlar (startaplarni intensiv qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan faoliyat – tahr.) va sarmoyadorlar shunchaki kapital taqdim etib qolmay, sizga muhim tarmoqlardan foydalanish imkoniyatini ham ochadi”, – deydi Yuta Itinose.

Ma’lumot o‘rnida: JETRO Yaponiya iqtisodiyot, savdo va sanoat vazirligi huzuridagi davlat agentligi bo‘lib, Yaponiya va jahon iqtisodiyotini bog‘lashda muhim o‘rin tutadi. Agentlik dunyoning 56 mamlakatida 76 ta ofisga ega. JETROning startaplarni qo‘llab-quvvatlash dasturlarida 2000 dan ziyod startap qatnashgan.

UEnter innovatsiya markazi direktori Oleg Rijichenko O‘zbekistonda startaplarning rivojlanish tendensiyalarini tahlil qildi.

“O‘zbekistonning startap ekotizimi Markaziy Osiyodagi eng tez rivojlanayotgan ekotizim deb baholanmoqda. 2020-2025 yillarda 750 dan ortiq mahalliy startap ro‘yxatga olingan. Bundan tashqari, dunyo bo‘ylab O‘zbekiston vatandoshlari amalga oshirayotgan 100 ziyod startap mavjud. E’tiborga molik jihati, startap asoschilarining aksari 30 yoshgacha bo‘lgan shaxslardir”, – deydi UEnter innovatsiya markazi direktori.

Tadbirda Yaponiyada tahsil olgan va ayni paytda O‘zbekistonda IT, innovatsiyalar, yashil iqtisodiyot singari yo‘nalishlarda faoliyat yuritib kelayotgan yurtdoshlarimiz soha rivoji bo‘yicha ekspertlik fikrlarini taqdim etdilar.

Muhokamalarda O‘zbekistonda venchur kompaniyalari va startaplar sohasida qonunchilik bazasini takomillashtirish bo‘yicha takliflar bildirildi.

Davra suhbatida O‘zbekistonda startaplar shiddat bilan o‘sayotgani, bu borada Yaponiya bilan hamkorlik ijobiy natija berishi ta’kidlandi.

Avval xabar berganimizdek, joriy yil fevral oyida O‘zbekiston prezidentining “Startaplarni qo‘llab-quvvatlashning kompleks ekotizimini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” qarori qabul qilindi.

Mamlakatimizda maktablarda startaplarni qo‘llab-quvvatlash uchun 100 milliard so‘m grant ajratilishi belgilangan.

Tahlillarga qaraganda, mahalliy startaplar katta miqdorda xorijiy investitsiyani jalb etmoqda.

Source link

Bir qator banklar va to‘lov tashkilotlarining mobil ilovalarida kartadan kartaga pul o‘tkazish uchun bu amaliyotning maqsadini majburiy ravishda ko‘rsatish talab etilmoqda. Foydalanuvchi ro‘yxatdagi 16 xil maqsaddan birini tanlashi kerak. Markaziy bankning Kun.uz’ga ma’lum qilishicha, foydalanuvchi kiritgan ma’lumot uchinchi shaxslarga taqdim etilmaydi.

O‘zbekistondagi bir qator banklar va to‘lov tashkilotlari mobil ilovalar orqali P2P o‘tkazmalarni amalga oshirishda o‘tkazma maqsadini majburiy ravishda ko‘rsatish talabini joriy etdi.

O‘tkazma yuboruvchiga mablag‘ yuborishda 16 ta toifadan birini tanlash taklif qilinadi:

Tovar yoki savdo uchun to‘lov;
Ovqatlanish va taom xarajatlari;
Qarzni qaytarish;
Yordam puli;
Oila yoki qarindoshlarga o‘tkazma;
Sovg‘a;
Yetkazib berish haqi;
Ijara to‘lovi;
Kommunal to‘lovlar;
Safar xarajatlari;
Ta’lim xarajatlari;
Tibbiy xarajatlar;
Xayriya;
Minnatdorchilik uchun (choypuli);
O‘yin-kulgi xarajatlari;
Investitsiya o‘tkazmalari.

Markaziy bank axborot xizmatining Kun.uz’ga ma’lum qilishicha, pul o‘tkazmalarini amalga oshirishda aniqlashtiruvchi parametrlar joriy etilishiga oid yangilanishlar texnik xususiyatga ega bo‘lib, servis ishini takomillashtirish va operatsiyalarning to‘g‘ri qayta ishlanishini ta’minlashga qaratilgan.

“Foydalanuvchi tomonidan kiritilgan ma’lumotlar mobil ilovaning standart ishlash jarayoni doirasida qayta ishlanadi va uchinchi shaxslarga taqdim etilmaydi.

Foydalanuvchilardan o‘tkazmani tasdiqlashdan oldin rekvizitlarni diqqat bilan tekshirish, tasdiqlash kodlarini uchinchi shaxslarga bermaslik hamda moliyaviy qarorlarni o‘ylab, shoshilmasdan qabul qilish tavsiya etiladi.

Markaziy bank banklar va to‘lov tashkilotlariga mobil ilovalar funksionalini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar bergan. Ushbu tavsiya servisni rivojlantirishga qaratilgan tavsiyaviy yondashuv hisoblanadi. Muhimi, hech qanday to‘lov yoki tranzaksiyalarga cheklov kiritilmaydi. O‘tkazmalarni amalga oshirish tartibi o‘zgarmaydi.

Mazkur tavsiyalarni har bir bank va to‘lov tashkiloti mustaqil ravishda, o‘z mobil ilovasi arxitekturasi va ichki jarayonlaridan kelib chiqib belgilaydi”, deyiladi MB axborot xizmati izohida.

Hozircha yuqoridagi tavsiya ayrim ilovalardagina joriy qilingan.

Eslatib o‘tamiz, 22 apreldan e’tiboran P2P amaliyotlari bo‘yicha yangi qoidalar kuchga kiradi.

Source link