Iqtisodiyot
7 trillion so‘mdan ziyod kreditlar — «Mikrokreditbank» natija va vazifalarni e’lon qildi
Bugun, 24 fevral kuni O‘zbekiston Milliy matbuot markazida «Mikrokreditbank» ATB tomonidan 2024 yilda amalga oshirilgan ishlar natijadorligi va 2025 yilga mo‘ljallangan ustuvor vazifalar mavzusida matbuot anjumani o‘tkazildi.
Anjumanda bank rahbariyati, OAV vakillari, blogerlar va iqtisodiy tahlilchilar ishtirok etdi.
Bank tomonidan 2024 yilda 7 trln. so‘mdan ziyod kreditlar ajratildi. Shundan, 1,9 trln. so‘mlik investitsiya loyihalari amalga oshirildi, 2,4 trln. so‘mlik kreditlar oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturidan moliyalashtirildi, 2 trln. so‘m kichik biznes subektlarini qo‘llab-quvvatlashga yo‘naltirildi hamda 1,5 trln. so‘mlik mikromoliyaviy xizmatlar ko‘rsatildi.
Natijada bankka biriktirilgan 1 230 ta mahallada ularning rivojlanish drayverlariga asosan jami 232,7 ming nafar aholi bandligi ta’minlandi, ularning 113,7 ming nafari doimiy ishga joylashtirildi.
Xususan, «Sayxunobod» tajribasi asosida xonadonbay ishlash orqali 7 273 ta xonadonga 136,5 mlrd so‘mlik «moliyaviy paket»lar joylashtirildi.
Shu bilan birga, 1,2 trln. so‘m bank krediti hisobiga 42 048 ta mikroloyihalar amalga oshirilib, 73,1 mingta ish o‘rni yaratildi.
«Uychi» tajribasi asosida 996 ta uchrashuvlarda ko‘tarilgan 8,3 mingta murojaatlar hal qilinishi natijasida 31,4 mingta ish o‘rinlari yaratildi.
2024 yilda bank tomonidan xalqaro moliya institutlaridan 124 mln doll. resurs olib kelindi, aholi va tadbirkorlardan 1,1 trln. so‘m depozit, 609 mlrd. so‘m omonat jalb qilindi.
Shuningdek, xotin-qizlar tadbirkorligini moliyaviy qo‘llab-quvvatlash borasida 2024-yilda bank tomonidan 89 592 nafar xotin-qizlarning aynan biznesini moliyalashtirish uchun 1 trln 604 mlrd so‘m imtiyozli kreditlar yo‘naltirildi va 92 200 nafar ayollar bandligi ta’minlandi.
Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturi doirasida aholini tadbirkorlikka jalb qilish va bandligini ta’minlash uchun jami 2 trln 397 mlrd so‘m kreditlar ajratildi.
Mazkur kreditlarning 1 trln 196 mlrd so‘mi yoki 50 foizi 78 836 nafar xotin-qizning tashabbuslarini imtiyozli shartlarda moliyalashtirishga yo‘naltirildi.
Bankka biriktirilgan 1 121 ta mahallaga yangi tizim asosida 332 ta «mahalla bankiri» shtati ochilib, malakali va tashabbuskor xodimlar bilan butlandi.
Mahalla sektorlari, mahalla bankirlari va yordamchi agentlari tomonidan joriy yilda Kichik va o‘rta biznesga 5,4 trln so‘m va dasturlar doirasida 2,9 tlrn so‘m kredit ajratish belgilangan.
Shundan, PQ-312 sonli qaror doirasida 1 trln so‘m, «Biznesga birinchi qadam» doirasida 315 mlrd so‘m, Oilaviy tadbirkorlik dasturi doirasida 1,5 trln so‘m, Hamroh dasturi doirasida 57 mlrd so‘m mablag‘ ajratiladi.
Bank tomonidan 2025 yilda barcha imkoniyatlarni ishga solish orqali 320 ming kishining bandligi ta’minlanadi, ularning 131 ming nafari doimiy daromadli ishga joylashtirilsa, 189 ming nafari tadbirkorlikka jalb etiladi.
Buning uchun barcha manbalar hisobidan 7,7 trillion so‘mlik kreditlar ajratiladi.
Kredit mablag‘larining asosiy qismi, ya’ni kamida 50 foizi kichik biznes subektlariga yo‘naltiriladi. Bu maqsadga erishish uchun joriy yilda xalqaro moliya institutlaridan 260 million dollar mablag‘ jalb qilish rejalashtirilgan. Mazkur mablag‘larning 50 million dollari «moliyaviy ommaboplik» dasturi doirasida mikroloyihalarni moliyalashtirishga yo‘naltiriladi.
Aholiga ijaraga berilgan 1 756 gektar yer maydonlarida «Bir kontur – bir mahsulot» tamoyili asosida 160 ta namunali loyihalarni amalga oshirish rejalashtirilgan. Bu maqsadda 160 ta agregator tanlab olindi.
Dastlabki ekin sifatida 5 400 nafar aholi kooperativlarga a’zo bo‘lgan.poliz va sabzavotlar yetishtirish uchun agregatorlarning 3,8 mlrd so‘m kreditga talabi aniqlandi.
«Super loyiha» doirasida «yetishtirish – qayta ishlash – sotish» zanjirini yaratish uchun 105 gektar yer maydonida 7 ta namunaviy loyiha shakllantirildi.
Misol uchun, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Chimboy tumani, «Tazg‘ara» OFYda yoshlarga 15 gektar yer maydoni ijaraga berildi. Birinchi ekinda – pomidor, ikkinchi ekinda – ko‘katlar ekilishi rejalashtirilgan.
Yanvar-fevral oylarida «Uychi» tajribasi asosida bank mijozlari bilan o‘tkazilgan uchrashuvlar natijasida 5 857 nafar tadbirkorlar bilan 482 marotaba uchrashuv o‘tkazilib, unda ko‘tarilgan 2 118 ta murojaat ijobiy hal qilinishi natijasida 2 188 ta yangi ish o‘rni yaratildi.
Jumladan, 1 823 tasiga 63 mlrd so‘m kredit ajratildi, 8 tasini 20 mlrd so‘mlik kredit qarzdorligi muddati uzaytirildi, 287 ta boshqa masalalar hal etildi.
«Mikrokreditbank» jamoasi yurtimizda kichik biznes, xususiy va yakka tartibdagi tadbirkorlikni rivojlantirish, hunarmandchilik hamda kasanachilikni qo‘llab-quvvatlash yo‘li bilan yangi ish o‘rinlarini yaratish, ayniqsa, qishloq joylarda mikromoliyaviy xizmatlarni kengaytirish borasidagi faoliyatini davom ettiradi.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda chetdan xomashyo olib keladigan yangi kompaniya tuzilib, unga 200 mln dollar ajratiladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tkazilayotgan yig‘ilishda metallurgiya sanoatini rivojlantirish, xomashyo bazasini mustahkamlash va mahalliylashtirish darajasini oshirishga qaratilgan ustuvor vazifalar belgilandi.
Qayd etilishicha, Toshkent viloyati, Samarqand va Surxondaryoda ham temir zaxiralari mavjudligi prognoz qilinmoqda. Shu munosabat bilan temir sifati uchun zarur bo‘lgan marganets va ferrosilitsiy kabi minerallar zaxiralarini ko‘paytirish vazifasi qo‘yildi.
Mutasaddilarga sun’iy intellekt yordamida geologik maydonlarni tahlil qilib, bir oy muddatda temir hamda uni boyitish uchun zarur minerallar zaxiralarini oshirish bo‘yicha geologiya dasturini ishlab chiqish topshirildi. Hudud rahbarlariga esa bu jarayonlarga yirik tadbirkorlarni jalb qilish vazifasi yuklatildi.
Bugungi kunda mamlakatda metallurgiya sohasida 150 ga yaqin o‘rta va kichik xususiy korxona faoliyat yuritmoqda. Qurilish materiallari sohasidagi islohotlardan keyin hududlarda metall mahsulotlari ishlab chiqarishga qaratilgan yangi loyihalar boshlangani qayd etildi.
Xususiy korxonalarni xomashyo bilan barqaror ta’minlash maqsadida import xomashyoni markazlashgan tarzda olib kelish bo‘yicha alohida kompaniya tashkil etiladi. Ushbu tuzilmaga 200 million dollar ajratiladi, import qilingan xomashyo esa faqat birja savdolari orqali sotiladi.
Yig‘ilishda iqtisodiyotning yangi texnologik bosqichga o‘tayotgani munosabati bilan metall mahsulotlari turini ko‘paytirish, shuningdek, yirik metallurgiya korxonalari va xususiy sektor o‘rtasida kooperatsiyani kuchaytirish zarurligi ham ta’kidlandi.
Ma’lum qilinishicha, mamlakatda choksiz quvurga bo‘lgan yillik talab 280 million dollarga teng. Asosiy tashqi savdo hamkorlari esa har yili 1,5 milliard dollarlik shunday mahsulot import qiladi.
Hisob-kitoblarga ko‘ra, choksiz quvur ishlab chiqarishni mahalliylashtirish uchun 275 million dollar investitsiya talab etiladi. Bu orqali yiliga 450 million dollarlik mahsulot ishlab chiqarish va uning 170 million dollarlik qismini eksport qilish imkoniyati yaratiladi.
Shuningdek, ishga tushirilgan quyuv-prokatlash majmuasi avtomobilsozlik, maxsus transport, texnologik uskunalar, maishiy va qishloq xo‘jaligi texnikasi hamda qurilish materiallari uchun 1,5 milliard dollarlik mahsulotni mamlakatning o‘zida ishlab chiqarish imkonini beradi. Mas’ullarga uch oy muddatda choksiz quvur, sovuq prokat, metallni 3D usulda bosib chiqarish va yuqori aniqlikda ishlov berish bo‘yicha loyihalar paketini tayyorlash topshirildi.
Apple kompaniyasi kapitallashuv bo‘yicha grafik protsessorlar ishlab chiqaruvchi Nvidia kompaniyasidan o‘zib ketdi.
Foto: Adam Gray/Bloomberg
Bloomberg xabariga ko‘ra, Apple kompaniyasi kapitallashuv bo‘yicha grafik protsessorlar ishlab chiqaruvchi Nvidia kompaniyasidan o‘zib ketdi va dunyoning eng qimmat ommaviy kompaniyasiga aylandi.
17 iyul kuni Nvidia aksiyalari 3,7 foizga arzonlashdi, oqibatda kompaniyaning bozor qiymati 4,8 trillion dollargacha tushdi. O‘z navbatida, Apple aksiyalari 0,4 foizga qimmatlab, kompaniya kapitallashuvi 4,9 trillion dollarga yetdi.
Nvidia 2025 yilning may oyidan buyon birjadagi eng qimmat kompaniyalar reytingini boshqarib kelayotgan edi. Oktabr oyida uning kapitallashuvi besh trillion dollarga yetgan.
Reuters nashrining qayd etishicha, eng qimmat kompaniyalar ro‘yxatida yetakchining o‘zgarishi investorlar e’tiborini Nvidia kabi «sun’iy intellekt bumining eng yaqqol benefitsiarlari» doirasidan tashqariga kengaytira boshlaganidan dalolat beradi. Tahlilchilarning so‘zlariga ko‘ra, Apple o‘z modellarini rivojlantirishga mablag‘ sarflamagani uchun sun’iy intellekt poygasida ortda qolayotgan hisoblanardi, biroq endi «kayfiyat o‘zgargan».
«Apple <…> sun’iy intellektni servislari orqali monetizatsiya qilish, foydalanuvchilarni o‘z ekotizimiga bog‘lash va uskunalarni yangilash uchun ancha qulayroq mavqega ega. Qayta baholash sun’iy intellekt bilan bog‘liq spekulyativ o‘sishni emas, balki [kompaniya] daromadining barqarorligiga bo‘lgan ishonchni aks ettiradi», deb ta’kidladi BRI Wealth Management investitsiya bo‘limi rahbari Toni Medouz.
Markaziy bank 2026-yil 14-iyuldan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 16,89 so‘mga oshib, 12 092,87 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 24,14 so‘mga oshdi va 13 824,57 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 194,77 so‘m bo‘ldi (+0,88).
Rossiya rubli 157,13 so‘m etib belgilandi (-0,19).
Foto: Markaziy bank
O‘zbekistonda valuta operatsiyalarini amalga oshirish qoidalariga kiritilgan o‘zgartirishga ko‘ra, tadbirkorlik sub’yektlari endilikda ichki valuta bozoridan sotib olingan valuta mablag‘laridan foydalanish maqsadini qayta sotib olish amaliyotisiz o‘zgartirishi mumkin.
Adliya vazirligi tomonidan O‘zbekistonda valuta operatsiyalarini amalga oshirish qoidalarining 28-bandiga kiritilgan o‘zgartirish davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi (3281-6-son, 2026 yil 16 iyul).
Amaldagi tartibga ko‘ra, “Valutani tartibga solish to‘g‘risida“gi qonunning 15-moddasiga muvofiq, joriy xalqaro operatsiyalar bilan bog‘liq hollarda chet el valutasini sotib olish yoki sotish cheklovlarsiz amalga oshiriladi.
Shu bilan birga, maxsus valuta hisobvaraqlariga o‘tkazilgan mablag‘lar buyurtmada ko‘rsatilgan maqsadlar uchun sarflanishi shart edi.
Ilgari bir shartnoma doirasida sotib olingan valuta mablag‘laridan boshqa shartnoma bo‘yicha foydalanish zarurati tug‘ilganda, tadbirkorlar ushbu valutani avval bankka sotishi, so‘ngra yangi maqsad uchun qayta sotib olishi talab etilardi.
Yangi o‘zgartirish mazkur jarayonni soddalashtirishga qaratilgan. Endi tadbirkorlik sub’yektlari ichki valuta bozoridan sotib olingan valuta mablag‘laridan foydalanish maqsadini belgilangan tartibda o‘zgartirishi mumkin bo‘ladi.
Mazkur o‘zgartish tadbirkorlar uchun ortiqcha vaqt va xarajatlarni qisqartirish, shuningdek, valuta operatsiyalarini amalga oshirishda qo‘shimcha qulayliklar yaratishga xizmat qilishi kutilmoqda.
O‘zbekistonda «Toshkent xalqaro moliya markazi to‘g‘risida»gi Konstitutsiyaviy qonun qabul qilindi. Hujjatga ko‘ra, markaz alohida belgilangan hududda maxsus huquqiy rejim asosida faoliyat yuritadi.
Qonunda qayd etilishicha, moliya markazining dastlabki chegaralari uni tashkil etishga oid Prezident farmoni bilan belgilanadi. Markaz tomonidan qabul qilinadigan har bir qaror esa kuchga kirishidan avval rasmiy reyestrda e’lon qilinishi shart.
Shuningdek, qonun talablari yoki moliya markazi qarorlariga zid ravishda tijorat yoki moliyaviy faoliyat yuritgan ishtirokchilarga yirik miqdorda jarima qo‘llanilishi belgilandi. Jarima 10 million AQSh dollaridan yoki qoidabuzarlikka asos bo‘lgan bitim yoki faoliyat qiymatining 10 foizidan oshmasligi lozim.
Konstitutsiyaviy qonunga muvofiq, moliya markazi tuzilmasiga Kengash, Ma’muriyat, Moliyaviy xizmatlar boshqarmasi hamda Toshkent xalqaro tijorat sudi kiradi.
Markazning har bir organi moliya yili yakunlanganidan keyin to‘rt oy ichida yillik shaffoflik hisobotini e’lon qilishi shart.
Qonunga muvofiq, ingliz tili Toshkent xalqaro moliya markazining rasmiy tili etib belgilandi.
Konstitutsiyaviy qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran o‘n kun o‘tgach kuchga kiradi.
Saka het-trik qildi, Mbappe Messini quvib o‘tdi
Turkiya AQSh harbiy-dengiz kuchlarining qayta tiklanishini kutayotgani sababli, yirik harbiy kema kelishuvining amalga oshishi dargumon.
Axborot texnologiyalari va sun’iy intellekt yo‘nalishlari uchun davlat grantlari ko‘paytirildi
-
Iqtisodiyot4 days agoMarkaziy bank huzurida Islomiy moliya kengashi tashkil etildi
-
Dunyodan3 days ago
Prezident Tramp uning o‘ldirilishi masalasiga oydinlik kiritmoqda
-
Siyosat5 days agoPrezident Mirziyoyev Toskana delegatsiyasi bilan uchrashib, savdo, sarmoyaviy va madaniy aloqalarni muhokama qildi
-
Dunyodan5 days agoMahmud Ahmadinejod atrofidagi sirli o’yin: “Mossad bilan hamkorlik”
-
Jamiyat5 days ago
O‘zbekistonga juda kuchli issiq havo oqimlari kirib keladi
-
Dunyodan3 days agoMalayziya Isroil fuqarolarini deportatsiya qilmoqda
-
Jamiyat4 days agoChimyonda tog‘ sayri qutqaruv operatsiyasi bilan yakunlandi
-
Sport4 days agoAngliya va Argentina nega bir-birini yomon ko‘radi? Ashaddiy dushmanlik tarixi