Siyosat
“Rossiya – tarixiy strategik sherik va ittifoqchi” – Prezident Mirziyoyev
Prezident Shavkat Mirziyoyev 5-iyun kuni Sankt-Peterburg xalqaro iqtisodiy forumining (SPIEF) yalpi majlisida so‘zga chiqib, jahon iqtisodiyotidagi o‘zgarishlarga alohida to‘xtalib, O‘zbekiston va Rossiya o‘rtasidagi mintaqaviy aloqalar, sanoat kooperatsiyasi va chuqur strategik aloqalarning keng qamrovli qarashlarini taqdim etdi.
Janob Mirziyoyev o‘z nutqida tarixdan buyuk Ipak yo‘lining markazida joylashgan O‘zbekiston uchun ochiqlik sivilizatsiyaviy zarurat ekanini alohida ta’kidladi. Bugungi kunda Markaziy Osiyo iqtisodiy o‘sishning mustaqil markazi va jahonning Shimol va Janub, G‘arb va Sharq o‘rtasidagi transport, texnologik va demografik aloqalarini bog‘lovchi ko‘prik sifatida maydonga chiqmoqda.
“Kuchli, birlashgan, iqtisodiy jihatdan bogʻlangan, ochiq va barqaror Markaziy Osiyo barcha hamkorlarning strategik manfaatlariga javob beradi”, — dedi Prezident aloqaning yangi darajalari anʼanaviy transport va energetika yoʻlaklari bilan bir qatorda raqamli, toʻlovlar va ishlab chiqarish infratuzilmasini integratsiyalashni talab qilishini taʼkidladi.
Prezident ikki tomonlama munosabatlarga to‘xtalar ekan, Rossiya shunchaki qo‘shni emas, balki tarixiy strategik sherik va ittifoqchi ekanini ta’kidladi. So‘nggi o‘n yil ichida o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 3 barobardan ziyod oshib, 4 milliard dollardan 13 milliard dollarga yetdi. Ayni paytda qo‘shma investitsiya loyihalarining umumiy qiymati 50 milliard dollardan oshadi.
Energetika sohasidagi hamkorlik bu munosabatlarning asosi bo’lib qolmoqda. Rossiya kompaniyalari ishtirokidagi sarmoyaviy tashabbuslar tufayli O‘zbekistonda elektr energiyasi ishlab chiqarish 58 milliard kilovatt soatdan 87 milliard kilovatt-soatga oshdi. Mamlakat bu quvvatni 2030 yilga borib 120 milliard kilovatt-soatga yetkazishni rejalashtirmoqda, bunda qayta tiklanadigan energiya umumiy quvvatning 54 foizini tashkil qiladi.
Janob Mirziyoyev yaqinda Rossiya bilan hamkorlikda qurilgan O‘zbekistonning birinchi gibrid atom elektr stansiyasining poydevor qo‘yish marosimiga ham alohida to‘xtalib o‘tdi. U mazkur loyihani texnologiya, muhandislik taʼlimi va ilgʻor ilm-fan sohalariga uzoq muddatli sarmoya sifatida tavsiflab, Oʻzbekiston atom energiyasidan tibbiyot, qishloq xoʻjaligi va sanoatda tinch maqsadlarda foydalanish boʻyicha hamkorlikni kengaytirish niyatida ekanini qoʻshimcha qildi.
Ikki tomonlama asosiy munosabatlardan tashqari ishlab chiqarishni rivojlantirish uchun Prezident “Yevrosiyo texnologiyalari va sanoatlashtirish kamari”ni yaratishni taklif qildi. Tashabbus integratsiyalashgan raqamli sanoat hamkorlik platformasi bilan bog’langan o’zaro bog’langan ishlab chiqarish tizimlari va texnologik klasterlarni nazarda tutadi. Janob Mirziyoyev har yili Toshkentda oʻtkaziladigan INNOPROM Central Asia koʻrgazmasi infratuzilmasidan foydalangan holda ushbu loyihani tajriba tariqasida oʻtkazishni taklif qildi.
Sanoat maqsadlari bilan bir qatorda, Prezident hamkorlikdagi raqamli ekotizimni qo’llab-quvvatladi. Birinchi bosqich raqamli savdo va shahar xizmatlarini tartibga solishni uyg‘unlashtiradi, umumiy platformalarda milliy brendlarni targ‘ib qiladi, yagona raqamli bandlik profilini o‘rnatadi va biznes va fuqarolar uchun bozor imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida sun’iy intellekt asosidagi mahsulotlarni ishlab chiqadi.
Janob Mirziyoyev inson kapitaliga toʻxtalib, Oʻzbekiston aholisining yarmidan koʻpini yoshlar tashkil etishini taʼkidladi. Ushbu demografik ustunlikdan foydalanish uchun Rossiya oliy ta’lim tarmog’ini kengaytirdi va hozirda 32 ta xorijiy universitet filiallariga, shu jumladan Rossiya oliy o’quv yurtlarining 15 ta filialiga mezbonlik qilmoqda va bu Rossiyani xorijda rivojlangan eng yirik tarmoqqa aylantirdi.
Taʼlim va mehnat bozori oʻrtasidagi koʻprikni yanada mustahkamlash maqsadida Prezident inson kapitalini rivojlantirish boʻyicha hamkorlikdagi onlayn platformani ishlab chiqishni taklif qildi. Tizim taʼlim dasturlari, til va IT kurslari, yosh tadbirkorlarni qoʻllab-quvvatlash va ish beruvchilar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri aloqalarni oʻzida mujassam etgan holda, hattoki olis kompaniyalarni ham malakali isteʼdodlar bilan taʼminlaydi.
Turizm va bunyodkorlik iqtisodiyoti ham o‘zaro ishonchning harakatlantiruvchi kuchi ekanligi ta’kidlandi. 2025-yilda O‘zbekiston 1 millionga yaqin rossiyalik sayyohni qabul qiladi va o‘z infratuzilmasini yanada ko‘proq qabul qilish uchun kengaytirmoqda. Hukumat 2030 yilga borib yalpi ichki mahsulotdagi (YaIM) kreativ iqtisodiyot ulushini 5 foizga yetkazishni maqsad qilgan. Madaniy almashinuvni rivojlantirish maqsadida Mirziyoyev “Samarqanddan Sankt-Peterburggacha” ijodiy turizm yoʻlagini ishga tushirishni taklif qildi, unda hamkorlikda sanʼat, kino, muzeylar va oshpazlik tadbirlari oʻtkaziladi.
Prezidentimiz 10 yillik institutsional islohotlar haqida fikr yuritar ekan, O‘zbekiston iqtisodiyoti 50 milliard dollardan 147 milliard dollargacha o‘sgani, 2026-yilda esa o‘sish sur’ati 8 foizdan oshishi kutilayotgani, islohotlar boshlanganidan buyon mamlakatimizga 150 milliard dollardan ortiq xorijiy sarmoya jalb etilgani, mahsulot va xizmatlar eksporti qariyb uch barobar oshganini ta’kidladi.
Barqaror oʻsishni taʼminlash uchun Oʻzbekiston kapital bozorini faol rivojlantirmoqda. Mamlakat xalqaro bozorda 16 milliard dollarlik suveren va korporativ obligatsiyalar chiqargan. O‘tgan oyda yirik davlat korxonalarini o‘zida jamlagan O‘zbekiston Davlat investitsiya jamg‘armasining aktsiyalari ilk bor London fond birjasiga qo‘yildi. Bundan tashqari, Toshkent xalqaro moliya markazi xalqaro standartlar asosida tashkil etilgan boʻlib, jahon investorlari uchun barqaror muhitni kafolatlash maqsadida alohida huquqiy maqom va soliq imtiyozlarini taqdim etadi.
Prezident Mirziyoyev Forumning “Amaliy muloqot: Barqaror kelajak sari yo‘l” mavzusidagi nutqini yakunlab, ishtirokchilarni 16-18 iyun kunlari bo‘lib o‘tadigan Toshkent xalqaro investitsiya forumida ishtirok etishga taklif qildi. U yerda jahon investorlari yangi iqtisodiy imkoniyatlarni bevosita o‘rganishlari mumkin. Shuningdek, u Rossiya Prezidenti Vladimir Putinga tadbirda O‘zbekistonni rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlarini taqdim etishga taklif qilgani uchun minnatdorlik bildirdi.
Bugun, 25-sentyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalqaro madaniy kommunikatsiya markazi raisi Long Yuysyan va Gonkongning «JDB Group» kompaniyasi asoschisi Chan Xuntoni qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini yanada chuqurlashtirish va madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Markaz O‘zbekistonning Xitoy bilan ko‘p qirrali hamkorligini mustahkamlashga katta hissa qo‘shib kelayotgani qayd etildi. Birgalikda infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalar va «yashil» sanoat sohalarida qator loyihalar amalga oshirildi.
«JDB Group» kompaniyasining O‘zbekistondagi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari sifatida zamonaviy shahar, transport va sanoat infratuzilmasini rivojlantirish hamda geologiya sohasi belgilandi.
Uchrashuv yakunida mazkur kompaniya ishtirokida amalga oshirilayotgan va yangi loyihalarni jadallashtirish yuzasidan kelishuvga erishildi.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Diyene Keyta bilan demografik barqarorlik va inson kapitali bo‘yicha hamkorlikni muhokama qildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) ijrochi direktori Diyene Keyta bilan uchrashdi.
Muloqotda demografik barqarorlik, inson kapitali va aholi farovonligini ta’minlash bo‘yicha hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonning asosiy kapitali yosh avlod ekanini ta’kidladi. U demografik salohiyatni kelgusida dividend manbaiga aylantirish uchun inson, ayniqsa, ayollar va bolalarning salomatligi, ta’limi hamda xavfsizligiga investitsiya kiritish zarurligini bildirdi.
Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram kanalida demografik prognozlash tizimini yo‘lga qo‘yilayotganini ma’lum qildi. Shuningdek, «Demografik dividend — 2050» strategiyasini ishlab chiqish rejalashtirilayotganini aytdi.
Tomonlar demografik barqarorlikni faqat aholi soni bilan bog‘liq masala sifatida emas, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, ijtimoiy himoya va oilalarni qo‘llab-quvvatlashni qamrab oladigan uzoq muddatli taraqqiyot masalasi sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi.
Shuningdek, demografik ma’lumotlar va tahliliy prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda inson kapitali va ijtimoiy xizmatlarga investitsiyalarni kuchaytirish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotda aholining farovonligini oshirish va demografik jarayonlarni samarali boshqarishda ma’lumotlar hamda prognozlarning ahamiyatiga e’tibor qaratildi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi.
Unda kompaniya prezidenti Robert Kapito, vitse-rais Tomas Donilon, «Global Infrastructure Partners» raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda kompaniyaning Yaqin Sharq mintaqasi bo‘yicha rahbari Charlz Hatami qatnashdi.
Muloqot davomida 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalasini muhokama qilindi. «BlackRock» ushbu Markaz konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda ko‘maklashmoqda.
AQSh ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokidagi qo‘shma davra suhbatida O‘zbekiston hamda mintaqamizning yaqin o‘n yilliklarga mo‘ljallangan rivojlanish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekiston yirik, samarali, sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanmoqda, dedi Saida Mirziyoyeva.
Mudofaa vaziriga ikki o‘rinbosar tayinlandi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Jumladan, Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, polkovnik Zoidov Qahramonjon Obidjonovich O‘zbekiston mudofaa vazirining qurollanish va qurollantirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Adliya polkovnigi Muratov Jahongir Dilshatovich vazirning komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga tashrif buyuradi.
Ikki kunlik safar dasturidan hududning sanoat va investitsiya salohiyati, energetika, qishloq xo‘jaligi, transport, turizm va boshqa sohalardagi loyihalar bilan tanishish o‘rin olgan. Davlatimiz rahbari mahallalardagi bunyodkorlik ishlarini ham ko‘zdan kechiradi. Qator yangi quvvatlarni ishga tushirish va istiqbolli loyihalar qurilishini boshlash ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatini yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari muhokamasiga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tadi.
