Siyosat
“Rossiya – tarixiy strategik sherik va ittifoqchi” – Prezident Mirziyoyev
Prezident Shavkat Mirziyoyev 5-iyun kuni Sankt-Peterburg xalqaro iqtisodiy forumining (SPIEF) yalpi majlisida so‘zga chiqib, jahon iqtisodiyotidagi o‘zgarishlarga alohida to‘xtalib, O‘zbekiston va Rossiya o‘rtasidagi mintaqaviy aloqalar, sanoat kooperatsiyasi va chuqur strategik aloqalarning keng qamrovli qarashlarini taqdim etdi.
Janob Mirziyoyev o‘z nutqida tarixdan buyuk Ipak yo‘lining markazida joylashgan O‘zbekiston uchun ochiqlik sivilizatsiyaviy zarurat ekanini alohida ta’kidladi. Bugungi kunda Markaziy Osiyo iqtisodiy o‘sishning mustaqil markazi va jahonning Shimol va Janub, G‘arb va Sharq o‘rtasidagi transport, texnologik va demografik aloqalarini bog‘lovchi ko‘prik sifatida maydonga chiqmoqda.
“Kuchli, birlashgan, iqtisodiy jihatdan bogʻlangan, ochiq va barqaror Markaziy Osiyo barcha hamkorlarning strategik manfaatlariga javob beradi”, — dedi Prezident aloqaning yangi darajalari anʼanaviy transport va energetika yoʻlaklari bilan bir qatorda raqamli, toʻlovlar va ishlab chiqarish infratuzilmasini integratsiyalashni talab qilishini taʼkidladi.
Prezident ikki tomonlama munosabatlarga to‘xtalar ekan, Rossiya shunchaki qo‘shni emas, balki tarixiy strategik sherik va ittifoqchi ekanini ta’kidladi. So‘nggi o‘n yil ichida o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 3 barobardan ziyod oshib, 4 milliard dollardan 13 milliard dollarga yetdi. Ayni paytda qo‘shma investitsiya loyihalarining umumiy qiymati 50 milliard dollardan oshadi.
Energetika sohasidagi hamkorlik bu munosabatlarning asosi bo’lib qolmoqda. Rossiya kompaniyalari ishtirokidagi sarmoyaviy tashabbuslar tufayli O‘zbekistonda elektr energiyasi ishlab chiqarish 58 milliard kilovatt soatdan 87 milliard kilovatt-soatga oshdi. Mamlakat bu quvvatni 2030 yilga borib 120 milliard kilovatt-soatga yetkazishni rejalashtirmoqda, bunda qayta tiklanadigan energiya umumiy quvvatning 54 foizini tashkil qiladi.
Janob Mirziyoyev yaqinda Rossiya bilan hamkorlikda qurilgan O‘zbekistonning birinchi gibrid atom elektr stansiyasining poydevor qo‘yish marosimiga ham alohida to‘xtalib o‘tdi. U mazkur loyihani texnologiya, muhandislik taʼlimi va ilgʻor ilm-fan sohalariga uzoq muddatli sarmoya sifatida tavsiflab, Oʻzbekiston atom energiyasidan tibbiyot, qishloq xoʻjaligi va sanoatda tinch maqsadlarda foydalanish boʻyicha hamkorlikni kengaytirish niyatida ekanini qoʻshimcha qildi.
Ikki tomonlama asosiy munosabatlardan tashqari ishlab chiqarishni rivojlantirish uchun Prezident “Yevrosiyo texnologiyalari va sanoatlashtirish kamari”ni yaratishni taklif qildi. Tashabbus integratsiyalashgan raqamli sanoat hamkorlik platformasi bilan bog’langan o’zaro bog’langan ishlab chiqarish tizimlari va texnologik klasterlarni nazarda tutadi. Janob Mirziyoyev har yili Toshkentda oʻtkaziladigan INNOPROM Central Asia koʻrgazmasi infratuzilmasidan foydalangan holda ushbu loyihani tajriba tariqasida oʻtkazishni taklif qildi.
Sanoat maqsadlari bilan bir qatorda, Prezident hamkorlikdagi raqamli ekotizimni qo’llab-quvvatladi. Birinchi bosqich raqamli savdo va shahar xizmatlarini tartibga solishni uyg‘unlashtiradi, umumiy platformalarda milliy brendlarni targ‘ib qiladi, yagona raqamli bandlik profilini o‘rnatadi va biznes va fuqarolar uchun bozor imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida sun’iy intellekt asosidagi mahsulotlarni ishlab chiqadi.
Janob Mirziyoyev inson kapitaliga toʻxtalib, Oʻzbekiston aholisining yarmidan koʻpini yoshlar tashkil etishini taʼkidladi. Ushbu demografik ustunlikdan foydalanish uchun Rossiya oliy ta’lim tarmog’ini kengaytirdi va hozirda 32 ta xorijiy universitet filiallariga, shu jumladan Rossiya oliy o’quv yurtlarining 15 ta filialiga mezbonlik qilmoqda va bu Rossiyani xorijda rivojlangan eng yirik tarmoqqa aylantirdi.
Taʼlim va mehnat bozori oʻrtasidagi koʻprikni yanada mustahkamlash maqsadida Prezident inson kapitalini rivojlantirish boʻyicha hamkorlikdagi onlayn platformani ishlab chiqishni taklif qildi. Tizim taʼlim dasturlari, til va IT kurslari, yosh tadbirkorlarni qoʻllab-quvvatlash va ish beruvchilar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri aloqalarni oʻzida mujassam etgan holda, hattoki olis kompaniyalarni ham malakali isteʼdodlar bilan taʼminlaydi.
Turizm va bunyodkorlik iqtisodiyoti ham o‘zaro ishonchning harakatlantiruvchi kuchi ekanligi ta’kidlandi. 2025-yilda O‘zbekiston 1 millionga yaqin rossiyalik sayyohni qabul qiladi va o‘z infratuzilmasini yanada ko‘proq qabul qilish uchun kengaytirmoqda. Hukumat 2030 yilga borib yalpi ichki mahsulotdagi (YaIM) kreativ iqtisodiyot ulushini 5 foizga yetkazishni maqsad qilgan. Madaniy almashinuvni rivojlantirish maqsadida Mirziyoyev “Samarqanddan Sankt-Peterburggacha” ijodiy turizm yoʻlagini ishga tushirishni taklif qildi, unda hamkorlikda sanʼat, kino, muzeylar va oshpazlik tadbirlari oʻtkaziladi.
Prezidentimiz 10 yillik institutsional islohotlar haqida fikr yuritar ekan, O‘zbekiston iqtisodiyoti 50 milliard dollardan 147 milliard dollargacha o‘sgani, 2026-yilda esa o‘sish sur’ati 8 foizdan oshishi kutilayotgani, islohotlar boshlanganidan buyon mamlakatimizga 150 milliard dollardan ortiq xorijiy sarmoya jalb etilgani, mahsulot va xizmatlar eksporti qariyb uch barobar oshganini ta’kidladi.
Barqaror oʻsishni taʼminlash uchun Oʻzbekiston kapital bozorini faol rivojlantirmoqda. Mamlakat xalqaro bozorda 16 milliard dollarlik suveren va korporativ obligatsiyalar chiqargan. O‘tgan oyda yirik davlat korxonalarini o‘zida jamlagan O‘zbekiston Davlat investitsiya jamg‘armasining aktsiyalari ilk bor London fond birjasiga qo‘yildi. Bundan tashqari, Toshkent xalqaro moliya markazi xalqaro standartlar asosida tashkil etilgan boʻlib, jahon investorlari uchun barqaror muhitni kafolatlash maqsadida alohida huquqiy maqom va soliq imtiyozlarini taqdim etadi.
Prezident Mirziyoyev Forumning “Amaliy muloqot: Barqaror kelajak sari yo‘l” mavzusidagi nutqini yakunlab, ishtirokchilarni 16-18 iyun kunlari bo‘lib o‘tadigan Toshkent xalqaro investitsiya forumida ishtirok etishga taklif qildi. U yerda jahon investorlari yangi iqtisodiy imkoniyatlarni bevosita o‘rganishlari mumkin. Shuningdek, u Rossiya Prezidenti Vladimir Putinga tadbirda O‘zbekistonni rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlarini taqdim etishga taklif qilgani uchun minnatdorlik bildirdi.