Iqtisodiyot
2031 yilga borib dunyo iqtisodiy xaritasi o‘zgaradi
2031 yilga borib jahonning eng yirik iqtisodiyotlari o‘rtasidagi kuchlar muvozanati sezilarli darajada o‘zgarishi kutilmoqda. Xalqaro valuta jamg‘armasi (XVJ) prognozlariga ko‘ra, bu davrda eng katta iqtisodiy o‘sishni Hindiston namoyon etadi.
Visual Capitalist infografikasida 2026, 2028 va 2031 yillardagi nominal yalpi ichki mahsulot (YaIM) hajmi bo‘yicha dunyoning 15 ta eng yirik iqtisodiyoti keltirilgan. Ma’lumotlar XVJning 2026 yil aprel oyida yangilangan “Jahon iqtisodiyoti istiqbollari” hisobotiga asoslangan.
Prognozlarga ko‘ra, AQSh va Xitoy yaqin yillarda ham jahon iqtisodiyotida mutlaq yetakchilikni saqlab qoladi. Har ikki davlat iqtisodiyoti 2031 yilga qadar taxminan 6,6 trillion dollarga o‘sishi mumkin. Bu AQSh uchun qariyb 20 foiz, Xitoy uchun esa 32 foizlik o‘sishni anglatadi.
Shunga qaramay, Xitoy iqtisodiyoti 2031 yilda 27,5 trillion dollarga yetsa ham, u hali ham AQSh iqtisodiyotidan taxminan 11,5 trillion dollarga kichik bo‘lib qoladi. Ayni vaqtda Xitoy dunyodagi navbatdagi eng yirik iqtisodiyotdan deyarli to‘rt barobar katta bo‘lishi kutilmoqda.
Mutaxassislar AQSh va Xitoy kelgusi yillarda jiddiy ichki muammolarga duch kelishini ta’kidlamoqda. AQShda siyosiy qutblashuv va davlat qarzi ortib bormoqda. Xitoy esa aholi soni qisqarishi va eksportga bog‘liq iqtisodiyot sabab uzoq muddatli o‘sish sur’atlari sekinlashishi xavfiga yuz tutmoqda.
Hindiston esa kelajakda jahon iqtisodiyotining yangi superkuchiga aylanishi mumkin. XVJ prognozlariga ko‘ra, mamlakat iqtisodiyoti 2031 yilga qadar 63,5 foizga o‘sadi va bu dunyodagi eng yuqori ko‘rsatkichlardan biri bo‘ladi.
Taxminlarga ko‘ra, Hindiston 2028 yilga borib Yaponiya va Buyuk Britaniyani ortda qoldirib, YaIM hajmini 5 trillion dollardan oshiradi. 2031 yilga kelib esa Germaniyani ham quvib o‘tib, 6,8 trillion dollarlik iqtisodiyotga aylanishi mumkin.
1,4 milliarddan ortiq aholiga ega Hindiston uchun bu o‘sish global iqtisodiy tartibdagi o‘zgarishlar ramzi sifatida baholanmoqda. Mamlakat kompaniyalarining xalqaro bozorda raqobatbardoshligi ham ortib bormoqda.
Hisobotda Rossiya iqtisodiyotiga oid prognozlar ham keltirilgan. Qayd etilishicha, 2016–2026 yillar oralig‘ida Rossiya iqtisodiyoti ikki barobardan ko‘proq o‘sgan va yirik iqtisodiyotlar orasida yuqori sur’atlarni ko‘rsatgan. Biroq 2031 yilga kelib Rossiya nominal YaIM hajmi qisqaradigan yagona yirik iqtisodiyot bo‘lishi mumkin.
Prognozlarga ko‘ra, Rossiya iqtisodiyotining sekinlashishi natijasida Braziliya, Kanada va Meksika uni jahon reytingida ortda qoldiradi. Mutaxassislar buni mamlakatning uglevodorod eksportiga yuqori darajada bog‘liqligi, mehnat unumdorligining past o‘sishi hamda G‘arb davlatlari sanksiyalari bilan izohlamoqda.
O‘zbekiston kartoshkani asosan qaysi davlatlardan sotib oldi?
Source link
2026-yil yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan 19 trln so‘mlik kiyimlar ishlab chiqarilgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.
Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Andijon viloyatida qayd etilgan — 7,1 trln so‘m. Bu ko‘rsatkich ikkinchi o‘rindagi Toshkent viloyati natijasidan 3 barobardan ko‘proq yuqori.
Toshkent viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 2,1 trln so‘m, Namanganda 1,8 trln so‘m, Toshkent shahrida esa 1,7 trln so‘mni tashkil etgan. Farg‘ona viloyatida ham 1,4 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Samarqand viloyatida yirik korxonalar 1 trln so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqargan. Qashqadaryoda bu ko‘rsatkich 897,9 mlrd so‘m, Buxoroda 659,8 mlrd so‘m, Xorazmda 620,1 mlrd so‘m bo‘lgan.
Navoiy viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 578 mlrd so‘m, Sirdaryoda 324,7 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 307,8 mlrd so‘mni tashkil etgan.
Bulardan tashqari, Surxondaryoda 227,1 mlrd so‘m, Jizzax viloyatida esa 203 mlrd so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Dushanbadan dollar bilan bog‘liq vaziyat qanday bo‘ladi?
Source link
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yil 1-avgust holatida O‘zbekistonda xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 20 973 ta korxona faoliyat yuritmoqda.
Ularning 4 685 tasi qo‘shma korxona, 16 288 tasi esa xorijiy korxona hisoblanadi. Bu mamlakatda xorijiy kapital ishtirokidagi biznes subyektlari soni sezilarli ko‘payganini ko‘rsatmoqda.
So‘nggi besh yilda xorijiy investitsiyalar ishtirokida faoliyat yuritayotgan korxonalarning umumiy soni 1,7 barobarga oshgan. Korxonalar soni bo‘yicha Xitoy yetakchilik qilmoqda.
Xitoyga tegishli xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 6 241 ta korxona faoliyat yuritmoqda. Bu ko‘rsatkich bilan mamlakatlar reytingida Xitoy birinchi o‘rinni egallagan.
Rossiya 3 512 ta korxona bilan ikkinchi o‘rinda, Turkiya esa 2 327 ta korxona bilan uchinchi o‘rinda qayd etilgan. Keyingi o‘rinlarni Qozog‘iston — 1 321 ta va Janubiy Koreya — 730 ta korxona bilan egallagan.
Shuningdek, Afg‘onistonda 706 ta, Ozarbayjonda 492 ta, Tojikistonda 467 ta, Birlashgan Arab Amirliklarida 453 ta va Hindistonda 439 ta korxona qayd etilgan.
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan qariyb 3 trln so‘mlik asosiy farmatsevtika mahsulotlari va preparatlari ishlab chiqarilgan.
Bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan 22,3 foizga oshgan. Yarim yillik natijalar farmatsevtika sanoatida ishlab chiqarish hajmi o‘sganini ko‘rsatmoqda.
Hududlar kesimida eng katta ishlab chiqarish hajmi Toshkent shahriga to‘g‘ri kelgan. Poytaxtda 1,8 trln so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan.
Sirdaryo viloyati 443,6 mlrd so‘mlik ishlab chiqarish bilan ikkinchi o‘rinni egallagan. Toshkent viloyatida 226,4 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Namangan viloyatida ishlab chiqarish hajmi 169,1 mlrd so‘mni tashkil etgan. Samarqand viloyatida 116,9 mlrd so‘m, Andijonda 71,4 mlrd so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan.
Farg‘onada 53,4 mlrd so‘m, Surxondaryoda 49,3 mlrd so‘m, Qashqadaryoda 15,4 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Xorazm viloyatida 12,1 mlrd so‘m, Buxoroda 7,8 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 3,5 mlrd so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan. Jizzax va Navoiy viloyatlarida esa ishlab chiqarish hajmi 0,1 mlrd so‘mdan qayd etilgan.
O‘zbekiston kartoshkani asosan qaysi davlatlardan sotib oldi?
Rossiyalik shaxmatchilar O‘zbekistonda o‘tkaziladigan Olimpiadada qatnashmaydi
Ўзбекистон ва Озарбайжон раҳбарлари Бухоронинг машҳур обидаларини зиёрат қилдилар (фото)
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga ko‘proq eksport qilmoqda?
-
Siyosat1 day ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Mahalliy3 days ago
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
-
Iqtisodiyot2 days ago
O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hududlar yetakchi?
-
Siyosat2 days ago
To‘qayev prezidentlikka qayta nomzod qo‘yishi haqidagi savolga javob berdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
-
Jamiyat3 days ago
O‘zbekistonda endi uylarni «rassrochka»ga olib bo‘lmaydimi?
-
Siyosat4 days ago
Ilhom Aliyev davlat tashrifi bilan O‘zbekistonga keladi