Iqtisodiyot
2031 yilga borib dunyo iqtisodiy xaritasi o‘zgaradi
2031 yilga borib jahonning eng yirik iqtisodiyotlari o‘rtasidagi kuchlar muvozanati sezilarli darajada o‘zgarishi kutilmoqda. Xalqaro valuta jamg‘armasi (XVJ) prognozlariga ko‘ra, bu davrda eng katta iqtisodiy o‘sishni Hindiston namoyon etadi.
Visual Capitalist infografikasida 2026, 2028 va 2031 yillardagi nominal yalpi ichki mahsulot (YaIM) hajmi bo‘yicha dunyoning 15 ta eng yirik iqtisodiyoti keltirilgan. Ma’lumotlar XVJning 2026 yil aprel oyida yangilangan “Jahon iqtisodiyoti istiqbollari” hisobotiga asoslangan.
Prognozlarga ko‘ra, AQSh va Xitoy yaqin yillarda ham jahon iqtisodiyotida mutlaq yetakchilikni saqlab qoladi. Har ikki davlat iqtisodiyoti 2031 yilga qadar taxminan 6,6 trillion dollarga o‘sishi mumkin. Bu AQSh uchun qariyb 20 foiz, Xitoy uchun esa 32 foizlik o‘sishni anglatadi.
Shunga qaramay, Xitoy iqtisodiyoti 2031 yilda 27,5 trillion dollarga yetsa ham, u hali ham AQSh iqtisodiyotidan taxminan 11,5 trillion dollarga kichik bo‘lib qoladi. Ayni vaqtda Xitoy dunyodagi navbatdagi eng yirik iqtisodiyotdan deyarli to‘rt barobar katta bo‘lishi kutilmoqda.
Mutaxassislar AQSh va Xitoy kelgusi yillarda jiddiy ichki muammolarga duch kelishini ta’kidlamoqda. AQShda siyosiy qutblashuv va davlat qarzi ortib bormoqda. Xitoy esa aholi soni qisqarishi va eksportga bog‘liq iqtisodiyot sabab uzoq muddatli o‘sish sur’atlari sekinlashishi xavfiga yuz tutmoqda.
Hindiston esa kelajakda jahon iqtisodiyotining yangi superkuchiga aylanishi mumkin. XVJ prognozlariga ko‘ra, mamlakat iqtisodiyoti 2031 yilga qadar 63,5 foizga o‘sadi va bu dunyodagi eng yuqori ko‘rsatkichlardan biri bo‘ladi.
Taxminlarga ko‘ra, Hindiston 2028 yilga borib Yaponiya va Buyuk Britaniyani ortda qoldirib, YaIM hajmini 5 trillion dollardan oshiradi. 2031 yilga kelib esa Germaniyani ham quvib o‘tib, 6,8 trillion dollarlik iqtisodiyotga aylanishi mumkin.
1,4 milliarddan ortiq aholiga ega Hindiston uchun bu o‘sish global iqtisodiy tartibdagi o‘zgarishlar ramzi sifatida baholanmoqda. Mamlakat kompaniyalarining xalqaro bozorda raqobatbardoshligi ham ortib bormoqda.
Hisobotda Rossiya iqtisodiyotiga oid prognozlar ham keltirilgan. Qayd etilishicha, 2016–2026 yillar oralig‘ida Rossiya iqtisodiyoti ikki barobardan ko‘proq o‘sgan va yirik iqtisodiyotlar orasida yuqori sur’atlarni ko‘rsatgan. Biroq 2031 yilga kelib Rossiya nominal YaIM hajmi qisqaradigan yagona yirik iqtisodiyot bo‘lishi mumkin.
Prognozlarga ko‘ra, Rossiya iqtisodiyotining sekinlashishi natijasida Braziliya, Kanada va Meksika uni jahon reytingida ortda qoldiradi. Mutaxassislar buni mamlakatning uglevodorod eksportiga yuqori darajada bog‘liqligi, mehnat unumdorligining past o‘sishi hamda G‘arb davlatlari sanksiyalari bilan izohlamoqda.