Iqtisodiyot
Ko‘chmas mulk bo‘yicha soliqni bozor narxi asosida hisoblash tartibi belgilandi
Agar ko‘chmas mulk obektlari rasmiy hisoblangan bozor narxidan 20 foizga farqli narxda oldi-sotdi qilinsa, bu sotuv bo‘yicha soliq bazasi bozor narxidan kelib chiqib aniqlanadi. Xuddi shunday tartib yog‘och mahsulotlariga nisbatan ham qo‘llanadi. Hukumat qarori bilan, bu ikki turdagi tovarlarning bozor narxini aniqlash tartibi tasdiqlandi.
Vazirlar Mahkamasining 18 may kungi qarori bilan, “Soliq bazasini ayrim tovarlarning bozor narxidan kelib chiqqan holda aniqlash tartibi to‘g‘risida”gi nizom tasdiqlandi.
Nizom Soliq kodeksiga muvofiq soliq bazasini ko‘chmas mulk obektlari hamda yog‘och mahsulotlarining bozor qiymatidan kelib chiqqan holda aniqlash tartibini belgilaydi.
Nizom talablari soliq to‘lovchilar tomonidan sotilgan tovarlarning hisob hujjatlarida aks ettirilgan narxi shunday tovarlar bo‘yicha aniqlangan bozor narxidan 20 foizga past yoki yuqori bo‘lganida qo‘llanadi.
Nizomga ko‘ra, soliq organlari soliq bazasini aniqlashda taqqoslanadigan bozor narxlari usulidan foydalanadi.
Ko‘chmas mulk obektlarining bozor narxi ko‘chmas mulkni ommaviy baholash sohasida maxsus vakolatli organ tomonidan aniqlanadi.
Soliq organlari soliq bazasini bozor narxidan kelib chiqqan holda aniqlashda quyidagi ma’lumotlardan ham foydalanishi mumkin:
notariatning yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimi;
auksion va davlat xaridlari platformalari;
sotuvchilarning narxnomalari (preyskurant) ma’lumotlari va boshqalar.
Yog‘och mahsulotlarining bozor narxi birja savdolarida sotilayotgan aynan o‘xshash (ular mavjud bo‘lmaganda, bir turdagi) tovarlar narxlaridan kelib chiqib aniqlanadi.
Qarorda keltirilgan shartli misol
Toshkent shahri Mirzo Ulug‘bek tumanida joylashgan “A” MChJ tomonidan 2025 yil 5 aprelda tuzilgan shartnomaga asosan 3-qavatda joylashgan, maydoni 216,04 m²dan iborat bo‘lgan turar joy fuqaro N.X.ga 1 m² uchun 1,07 mln so‘mdan – jami 231,2 mln so‘mga sotilgani to‘g‘risida notarial idoralar tomonidan shartnoma tasdiqlangan (elektron hisobvaraq-faktura rasmiylashtirilgan).
Yuqoridagi nizomning 14-bandida nazarda tutilgan formula asosida Toshkent shahri Mirzo Ulug‘bek tumanida joylashgan yangi qurilgan ko‘chmas mulk obektlarining 1 m² uchun o‘rtacha bozor narxi 2025 yil aprel oyida shakllantirilgan elektron hisobvaraq-fakturalardan foydalanib aniqlanganda, 1 m² uchun 6,1 mln so‘mni tashkil etadi.
Ko‘chmas mulkning o‘rtacha bozor narxi va sotish narxi o‘rtasidagi farq 20 foizlik og‘ishdan ko‘p (6,1 – 1,07=4,7 (5,03/1,07)*100=470,1 foiz > 20 foiz).
Shundan kelib chiqib, soliq bazasi tovarlarning bozor narxi asosida hisoblanganda, 6,1 mln so‘m * 216,04 m² = 1 317,8 mln so‘mni tashkil qiladi.
Korxona tomonidan hisobotda ko‘rsatilgan soliq bazasi: 1,07 mln so‘m (EXF bo‘yicha) * 216,04 m² = 231,2 mln so‘mni tashkil qiladi.
Bunda kamaytirib ko‘rsatilgan soliq bazasi: 1 317,8 mln so‘m − 231,2 mln so‘m = 1 086,6 mln so‘mni yoki QQSsiz 970,2 mln so‘mni tashkil qiladi.
Kamaytirib ko‘rsatilgan tushumdan soliqlar qo‘shimcha hisoblanadi:
QQS = 970,2 mln so‘m * 12 foiz stavka = 116,4 mln so‘m;
foyda solig‘i = 853,8 mln so‘m (970,2-116,4)*15 foiz stavka = 128,1 mln so‘m.
Ushbu misolda jami 244,5 mln so‘m qo‘shimcha soliq hisoblanadi.
Iqtisodiyot
Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva XXRning Gonkong maxsus ma’muriy hududidagi eng yirik xoldinglardan biri — Henderson Land Group boshqaruvi raisi Piter Li bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Tomonlar qayta tiklanuvchi energetika, Yangi Toshkent infratuzilmasini rivojlantirish va ta’lim sohalaridagi istiqbolli qo‘shma loyihalarni muhokama qildi.
«Mamlakatimiz investitsiyalar uchun ochiq va biz Gonkongning yetakchi biznes doiralari bilan hamkorlikdan manfaatdormiz. Sheriklikdagi tashabbuslarni, jumladan, yangi tashkil etilayotgan Toshkent xalqaro moliya markazi orqali ham qo‘llab-quvvatlashga tayyormiz», — deb yozdi Saida Mirziyoyeva.
Administratsiya rahbari O‘zbekiston va Gonkong o‘rtasida uzoq muddatli iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar borligiga ishonch bildirdi.
Markaziy bank 2026-yil 9-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,38 so‘mga oshib, 11 846,57 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 34,69 so‘mga oshdi va 13 240,91 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 631,55 so‘mni tashkil qildi (29,25).
Rossiya rubli 138,95 so‘m etib belgilandi (+0,8).
Markaziy bank 2026-yil 6-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 5,5 so‘mga oshib, 11 778,45 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,62 so‘mga tushdi va 13 198,93 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 580,53 so‘mni tashkil qildi (+31,99).
Rossiya rubli 138,35 so‘m etib belgilandi (-2,79).
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonga 46 davlatdan qariyb 28,5 ming tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan.
Import qilingan mahsulotlarning umumiy qiymati 123,7 mln AQSh dollarini tashkil etgan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,6 ming tonnaga yoki 6 foizga ko‘p.
Import hajmi bo‘yicha Rossiya keskin ustunlik qilgan. Yilning dastlabki yetti oyida Rossiyadan O‘zbekistonga 19,5 ming tonna shokolad mahsulotlari yetkazib berilgan.
Rossiyadan kelgan shokolad mahsulotlari umumiy importning qariyb 70 foizini tashkil etgan. Keyingi o‘rinda Ukraina bo‘lib, undan 2,2 ming tonna mahsulot import qilingan.
Qozog‘istondan 914 tonna, Belarusdan 805,2 tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan. Litvadan import 746,2 tonnani tashkil etgan.
Turkmaniston 715,2 tonna, Turkiya esa 569,5 tonna ko‘rsatkich bilan keyingi o‘rinlarda qayd etilgan. Qolgan davlatlar hisobiga 3 ming tonna mahsulot to‘g‘ri kelgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida Andijon viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va aholi daromadlarini oshirish masalalari bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazilmoqda.
Joriy yilning birinchi yarmida viloyat iqtisodiyoti 8,8 foiz, sanoat 9,2 foiz, xizmatlar 16,1 foiz, investitsiyalar 8,9 foizga o‘sgani qayd etildi.
– Bizga o‘sishdagi raqamlar emas, balki har bir ko‘rsatkich har bir oilaning kundalik hayotiga qanday o‘zgarish olib kirgani muhim,– dedi davlatimiz rahbari.
Andijonda yer va tabiiy boyliklar cheklangan bo‘lsa-da, harakatchan aholi, kuchli tadbirkorlik ruhi, ko‘p sonli yoshlar, sanoat maktabi va katta bozor kabi imkoniyatlar borligi ta’kidlandi.
So‘nggi o‘n yilda viloyatga respublika budjetidan 20 trillion so‘m, banklar tomonidan tadbirkorlik uchun 90 trillion so‘m yo‘naltirildi. Birgina joriy yilda aholi farovonligini oshirishga 6 trillion so‘m ajratildi.
Hokimlarga berilgan vakolatlar va yaratilgan moliyaviy imkoniyatlar shunga munosib natijaga aylanishi zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.
