Connect with us

Iqtisodiyot

O‘zbekistonda kafe va restoranlar daromadi keskin oshdi

Published

on


Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil 1-mart holatiga O‘zbekistonda umumiy ovqatlanish sohasida 27 243 ta tijorat korxonasi faoliyat yuritmoqda.

2026-yilning yanvar-fevral oylarida ushbu korxonalarning savdo aylanmasi 33,7 trln so‘mga yetgan. Bu ko‘rsatkich 2025-yilning shu davriga nisbatan 14,6 foizga oshganini ko‘rsatadi.

Ma’lumot uchun, faqat yanvar oyining o‘zida korxonalarning savdo aylanmasi 15,2 trln so‘mni tashkil etgan. Bu esa o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 18,9 foizga yuqori.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

Valuta operatsiyalari tartibida nimalar o‘zgardi?

Published

on


22 apreldan boshlab O‘zbekistonda jismoniy shaxslar hisobvaraqlaridagi mablag‘ doirasida naqd chet el valutasini cheklovlarsiz yechib olishlari mumkin. Banklar endilikda shikastlangan kupyuralarni mijozlarga qaytarib bermaydi. Xorijiy sayyohlar QQSni naqd chet el valutasida qaytarib olishadi. Xorijiy investorlar dividendlar va qimmatli qog‘ozlardan olinadigan daromadlarni bitta ariza bilan olishlari mumkin.

Bu o‘zgarishlar Markaziy bank boshqaruvining 2026 yil 30 martdagi 10/9-sonli qaroriga asosan kiritildi.

Asosiy o‘zgarishlar 



Jismoniy shaxslarning hisobvaraqlaridagi naqd valutani olishlariga qo‘yilgan cheklovni bekor qildi. 22 apreldan 46¹-band qo‘shildi. Unda bank qaysi holatlarda naqd chet el valutasini mijozlarning hisobvaraqlaridan berishi mumkinligi ko‘rsatilgan.

Jismoniy shaxslarga hisobvaraqlaridagi mablag‘ doirasida naqd chet el valutasi cheklovlarsiz beriladi. Bu agar dollar hisobvarag‘ida 50 ming dollar bo‘lsa, mijoz bitta tranzaksiya orqali hamma mablag‘ni yechib olishi mumkin degani.

Yuridik shaxslar naqd valutani faqat ikkita holatda olishlari mumkin.


ustav fondiga jismoniy shaxslar tomonidan ilgari kiritilgan valuta mablag‘larini qaytarishda;
xodimlarni O‘zbekistondan tashqariga xizmat safariga yuborish bilan bog‘liq operatsiyalarda.

Xorijiy kompaniyalarning vakolatxonalari va filiallari ham naqd valutani shu asosda olishlari mumkin: xodimlarni xizmat safariga yuborishda. Diplomatik vakolatxonalar boshqa maqsadlar uchun valutani banklarga rasmiy xat asosida olishlari mumkin.

Banklar shikastlangan kupyuralarni muomaladan chiqaradi

39-bandga xatboshi qo‘shildi: banklar tomonidan 37 va 38-bandlarda ko‘rsatilgan shikastlanish belgilari mavjud bo‘lgan banknotalarning qayta muomalaga chiqarilishiga yo‘l qo‘ymaydi.

Ilgari bank mijozga qaytim sifatida, hisobvaraqdan yechib berishda yoki ayirboshlash paytida yopishtirilgan, yirtiq yoki mayda dog‘lari bor kupyurani berishi mumkin edi. Bunday banknota rasman qonuniy to‘lov vositasi hisoblanardi. 22 apreldan boshlab shikastlanish belgilari bor barcha kupyuralar bank tomonidan inkassoga yuboriladi. Mijozga faqat toza banknotalar beriladi.

Quyidagi shikastlanish belgilariga ega banknotalar muomalaga chiqarilmaydi:

Mijozning huquqi o‘zgarishsiz qoldi. Bank muomalaga yaroqli bo‘lgan shikastlangan kupyurani ayirboshlashni rad etmaydi. Muomalaga yaroqsiz banknota bank tomonidan inkassoga qabul qilinadi. Bu asosiy qoidalarning 35-bandida mustahkamlangan.

Xorijliklar nosavdo tusdagi o‘tkazmalarni amalga oshirishi mumkin

Fuqarolikka bog‘liqlik olib tashlandi. Endi O‘zbekiston bankida hisobvarag‘i bo‘lgan jismoniy shaxs boshqa jismoniy shaxslarning O‘zbekiston banklaridagi hisobvaraqlariga nosavdo tusdagi valuta o‘tkazmalarini qabul qilishi va yuborishi mumkin.

Xorijiy investorlar birgina murojaat bilan daromadlarini chiqarib olishlari mumkin

23-bandga uchta yangi xatboshi qo‘shildi. Ular PF-254 farmoniga bog‘langan bo‘lib, norezidentlar uchun O‘zbekiston fond bozorida ishlashni soddalashtiradi.

Xorijiy investor quyidagi hollarda repatriatsiya uchun valutani sotib olishi mumkin:


fond birjasida qimmatli qog‘ozlarni sotishdan olingan daromadlar;
dividendlar;
foizlar va kuponlar;
obligatsiyalarni so‘ndirish;
qimmatli qog‘ozlardan olingan boshqa daromadlar.

Bank investor murojaati asosida valuta sotib oladi. Tuzatish kiritilishidan oldin tasdiqlovchi hujjatlar to‘plami va har bir operatsiyani alohida kelishish talab qilinardi.

Xorijiy sayyohlar QQSni naqd chet el valutasida qaytarib olishadi

22 apreldan boshlab qoidalarda bank hisobraqamidan naqd valuta berish uchun yangi asos joriy etildi. Xorijiy fuqarolar bank orqali Tax Free to‘g‘risidagi qonunchilik belgilaydigan tartibda QQSni naqd valuta shaklida qaytarib oladilar.

Xorijiy sayyohlar QQS qaytarmasini kartaga, o‘tkazmalar yoki vaucherlar orqali olardi. Endi esa bank kassalari orqali naqd pul shaklida qaytarib olish mumkin bo‘ldi.

Qo‘shimcha ravishda, 46-bandga norezident jismoniy shaxslardan naqd valuta qabul qilish haqida yangi xatboshi kiritildi. Agar chet ellik fuqaro 45-bandning oltinchi, yettinchi yoki sakkizinchi xatboshilarida ko‘rsatilgan asoslar bo‘yicha valuta kiritsa, bank uni nafaqat standart hujjatlar to‘plami asosida, balki mablag‘larning qonuniy manbasini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar asosida ham qabul qiladi.

Markaziy bank butun valuta bozorini FERUz’ga bog‘lamoqda

21-bandga «Valuta operatsiyalarini hisobga olish» (FERUz) tizimi faoliyatiga oid xatboshi qo‘shildi. Endi banklar valuta oldi-sotdisiga oid barcha operatsiyalar haqidagi ma’lumotlarni ushbu tizimga kiritadilar:


banklar o‘rtasidagi;
mijozlar bilan;
valuta svoplari bo‘yicha;
derivativlar bo‘yicha.

Endi tizim butun valuta bozorini ko‘radi: naqd, naqdsiz, banklararo va muddatli bozorlarni.

33-bandda FERUz tizimiga ulanish tartibi bayon qilingan. Banklar ayirboshlash kassalari, bank ofislari, chakana bo‘linmalar va valuta ayirboshlash shoxobchalari haqidagi ma’lumotlarni Markaziy bankning hududiy Bosh boshqarmasiga taqdim etadilar. Bosh boshqarma obektlarni besh bank ish kuni ichida ro‘yxatdan o‘tkazib, ma’lumotlarni Markaziy bankka yuboradi. Markaziy bank esa yana besh bank ish kuni ichida ushbu ma’lumotlarni tizimga kiritadi. Bankomatlar orqali amalga oshiriladigan operatsiyalar FERUz tizimidan ozod qilingan.

Banklar svoplar va derivativlar bo‘yicha bitimlarni ISDA standartlari asosida tuzadi

10-band qayta yozildi. Markaziy bank va banklar valuta svoplari va derivativlar bo‘yicha bitimlarni uch yo‘l bilan tuzadilar: to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘zaro, o‘z mijozlari bilan yoki valuta birjasi orqali. Xalqaro svoplar va derivativlar assotsiatsiyasi (International Swaps and Derivatives Association, ISDA)ning namunaviy shartlari yoki birjaning ichki qoidalari asos sifatida qo‘llaniladi.

Mijoz valuta sotib olish bo‘yicha arizadagi xatoni qayta ariza topshirmasdan tuzatadi

24-bandga ikkinchi xatboshi qo‘shildi. Agar valuta sotib olish bo‘yicha ariza 23-band talablariga zid ravishda rasmiylashtirilgan bo‘lsa, mijoz unga texnik tuzatish kiritadi. Bank arizani rad etmaydi.

Ilgari bank noto‘g‘ri rasmiylashtirilgan arizani rad etardi. Yuridik shaxs hujjatlarni qaytadan to‘plab, qayta ariza topshirishi kerak edi. Endi esa kompaniya xatoni tuzatadi va aynan shu ariza bilan ishni davom ettiradi.

24-bandning uchinchi xatboshisidan «va tasdiqlanadi» degan ibora chiqarib tashlandi. Ariza ro‘yxatdan o‘tkazilgan paytning o‘zida qabul qilingan hisoblanadi.

Barcha banklar yagona qoidalar asosida ishlaydi

Qarordagi barcha tegishli bandlarda «tijorat banklari» degan so‘zlar «banklar» degan so‘zga almashtirildi.

Ushbu o‘zgarish tartibga solishni birlashtiradi. Endi O‘zbekistondagi barcha banklar — tijorat, ixtisoslashgan va davlat banklari valuta operatsiyalari bo‘yicha yagona qoidalar asosida ishlaydi. Ilgari ayrim me’yorlar faqat tijorat banklariga nisbatan qo‘llanilardi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zMIJ IPO‘si boshlandi: aksiyalar ikkita bozorda sotiladi

Published

on


O‘zbekiston Milliy investitsiya jamg‘armasi o‘z aksiyalarining birlamchi ommaviy joylashtirilishini boshladi. IPO 29-apreldan start oldi va 12-maygacha davom etadi. Taklif doirasida aksiyalar mahalliy va xalqaro bozorlarda sotuvga chiqarilmoqda.

Jamg‘arma ma’lumotiga ko‘ra, bir dona oddiy aksiya narxi 4,65 so‘m etib belgilangan. Shu bilan birga, global depozitar tilxatlar 25 AQSh dollaridan taklif qilinmoqda. Bitta GDR 64 700 ta aksiyaga teng hisoblanadi.

Muomalaga chiqarilgan aksiyalar hajmidan kelib chiqib, kompaniyaning bozor kapitallashuvi taxminan 1,95 milliard dollarga baholanmoqda. Yagona sotuvchi sifatida Iqtisodiyot va moliya vazirligi ishtirok etib, investorlarga aksiyadorlik kapitalining qariyb 30 foizini taklif qilmoqda.

IPO ikki transhda amalga oshiriladi. Birinchi qismi Toshkentdagi institutsional va chakana investorlar uchun mo‘ljallangan bo‘lib, savdolar «Toshkent» respublika fond birjasida tashkil etiladi.

Xalqaro transh doirasida esa global depozitar tilxatlar xorijiy investorlarga taklif qilinadi. Jamg‘arma ularni London fond birjasining asosiy bozorida joylashtirish uchun ariza topshirgan.

Yakor investorlar sifatida «BlackRock», «Franklin Resources», «Redwheel» hamda «Allan & Gill Gray Foundation» ishtirok etmoqda. Ular jami 300 million dollarlik aktivlarni sotib olish bo‘yicha kelishuvga erishgan.

O‘zbekiston rezidenti bo‘lgan jismoniy shaxslar uchun alohida imtiyozlar joriy etilgan. Ular 12 milliard so‘mgacha bo‘lgan arizalarda 5 foiz chegirma bilan aksiya sotib olishi mumkin.

Obuna 12-may kuni yakunlanadi. 13-mayda joylashtirish natijalari e’lon qilinishi va Londonda shartli savdolar boshlanishi kutilmoqda. 18 maydan esa asosiy savdolar start oladi. IPO yakunlanganidan so‘ng, aksiyalarni 180 kun davomida sotmaslik majburiyati ham belgilangan.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonda qaysi sohalarda yuqori haq to‘lanadi?

Published

on


Avvalroq O‘zbekistonda 2026-yilning yanvar-mart oylarida o‘rtacha oylik nominal ish haqi 6 mln 825,9 ming so‘mni tashkil etgani haqida xabar berilgandi.

Ma’lumotlarga ko‘ra, iqtisodiy faoliyat turlari kesimida eng yuqori maosh moliya sektorida qayd etilgan. Bank, sug‘urta, lizing va kredit faoliyatida o‘rtacha ish haqi 18 mln 595,8 ming so‘mga yetgan.

Shuningdek, axborot va aloqa sohasi ham yuqori daromadli yo‘nalishlardan biri bo‘lib, bu yerda o‘rtacha maosh 16 mln 525,4 ming so‘mni tashkil etgan.

Keyingi o‘rinlarda tashish va saqlash hamda sanoat sohalari qayd etilgan. Jumladan, tashish va saqlash sohasida o‘rtacha ish haqi 10 mln 709,3 ming so‘mni tashkil etgan. Sanoat sohasida bu ko‘rsatkich 8 mln 25,6 ming so‘mga teng.

Savdo sohasida ish haqi 7 mln 213,4 ming so‘mni, qurilishda esa 6 mln 496,1 ming so‘mni tashkil etgan. Bu ko‘rsatkichlar respublika bo‘yicha o‘rtacha maoshga yaqin hisoblanadi.

Xizmat ko‘rsatishga oid ayrim sohalarda esa maosh nisbatan pastroq. Jumladan, san’at, ko‘ngil ochish va dam olish sohasida 5 mln 357,7 ming so‘m, yashash va ovqatlanish xizmatlarida 5 mln 331,9 ming so‘m atrofida bo‘lgan.

Eng past o‘rtacha ish haqi ta’lim hamda sog‘liqni saqlash sohalarida qayd etilgan. Ta’lim tizimida o‘rtacha maosh 4 mln 615,9 ming so‘mni tashkil etgan.

Sog‘liqni saqlash va ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatish sohasida esa bu ko‘rsatkich 4 mln 111,6 ming so‘mga teng bo‘lgan.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Dollar kursi 12 ming so‘mdan pasayib ketdi

Published

on


Markaziy bank 2026-yil 30-apreldan valyutalarning yangi kursini belgiladi. 

AQSh dollari 54,41 so‘mga tushib, 11 974,79 so‘m etib belgilandi.

Yevro kursi 57,63 so‘mga oshdi va 14 008,11 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 170,76 so‘m bo‘ldi (-57,83).

Rossiya rubli 159,64 so‘m etib belgilandi (-0,62).



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Suvni tejaydigan texnologiyalar uchun subsidiya beriladi

Published

on


Suvni tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini joriy etganlik uchun subsidiya beriladi. 

Hukumat qarori (206-son, 28.04.2026-y.) bilan «Qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtiruvchilarning suvni tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini joriy etish bo‘yicha xarajatlarining bir qismini qoplash tartibi to‘g‘risida»gi nizom tasdiqlandi.

Nizomga ko‘ra, subsidiya Davlat budjetidan qishloq xo‘jaligi mahsulotlari va texnologiya turidan qat’i nazar, har bir konturga joriy qilingan texnologiya uchun faqat 1 marotaba ajratiladi.

Talabgor subsidiyani olish uchun o‘ziga tegishli ekin yer maydonlarini konturlar hamda qishloq xo‘jaligi mahsulotlari turlari kesimida belgilangan tartibda Agroportalga kiritgan bo‘lishi lozim. 

Talabgor subsidiya ajratilishi uchun Agroportal orqali elektron shaklda ariza bilan murojaat qiladi.

Arizaga quyidagilar ilova qiladi:

– suvni tejaydigan sug‘orish texnologiyasini qurish bo‘yicha «Tomchi-reestr»ga kiritilgan quruvchi-pudrat tashkiloti bilan tuzilgan shartnoma nusxasi; 

– loyiha hujjati va qurilish ishlari yakunlangani to‘g‘risidagi dalolatnoma nusxasi;

– ish bajarilgan konturlarning ma’lumotlari (hududi va lokatsiyasi aniq ko‘rsatiladi).

Suvni tejaydigan sug‘orish texnologiyalarini o‘z mablag‘i hisobidan joriy qilgan talabgorga belgilangan hisob-kitoblarga asosan subsidiyaning 50 foizi oldindan to‘lab beriladi.

 



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.