Britaniya matbuoti Eronning raketa va uchuvchisiz samolyotlarga qaraganda samaraliroq strategik vositalariga ega ekanligini yozdi. Ma’lumotlarga ko‘ra, Eron bu vositadan bir hafta ichida Fors ko‘rfazi davlatlarini xaosga solib qo‘yish uchun qurol sifatida foydalanishi mumkin. Bu omil chidamlilik janglarida hal qiluvchi ahamiyatga ega ekanligi aytiladi.

AQSh va Isroil tomonidan Eronga uyushtirilgan hujumlardan so‘ng Eron Amerikaning qo‘shni Fors ko‘rfazi davlatlarida joylashgan harbiy bazalari va elchixonalarini raketa va uchuvchisiz samolyotlar bilan nishonga oldi.

Britaniyaning yirik nashri Amerika aktivlari tufayli qo‘shni davlatlarga hujum qilayotgan Eronning raketa va uchuvchisiz samolyotlardan ko‘ra kuchliroq qurolga ega ekanligiga e’tibor qaratdi.

Neft va gaz infratuzilmasidan ham muhimroq nishon bo’lishi mumkin bo’lgan bu “qurol” bir hafta ichida Arabiston yarim orolidagi mamlakatlarni, xususan Saudiya Arabistonini izdan chiqarishi mumkin.

Ko’rfaz davlatlarida suv ta’minoti infratuzilmasi jiddiy strategik zaiflik hisoblanadi. Yuqori harorat va kam yog’ingarchilik hukmron bo’lgan hududlarda bu boshqacha bo’lishi mumkin emas.

Fors ko‘rfazi hamkorlik kengashiga a’zo bo‘lgan Saudiya Arabistoni, Birlashgan Arab Amirliklari, Quvayt, Bahrayn, Qatar va Ummon mamlakatlarida ichimlik suvining katta qismi tuzsizlantirish zavodlari orqali ta’minlanadi.

Eron qo’shni davlatlarga hujum qilsa nima bo’ladi?

Eron ushbu ob’ektlarni raketalar, dronlar va kiberhujumlar orqali nishonga olish imkoniyatiga ega.

Hisobotlarga ko‘ra, Fors ko‘rfazi davlatlarining suv zahiralari atigi 7-14 kun davom etishi mumkin. Autsorsing bo’shliqni to’ldirishi mumkin, ammo bu global logistikani qiyinlashtiradi va milliardlab dollarga tushadi.

Tuzsizlantirish zavodlari ko’p energiya talab qiladi va ko’pincha neft va gaz infratuzilmasi bilan bog’liq. Shuning uchun energiya ob’ektlariga hujumlar ham suv inqiroziga olib kelishi mumkin.

Fors ko’rfazida uzoq davom etadigan urush ehtimolida neft emas, suv hal qiluvchi omil bo’lishi mumkin.

Qayd etilishicha, Eron o‘zining suvga bo‘lgan ehtiyojining katta qismini daryolar, suv omborlari va yer osti suvlari manbalaridan qondiradi va bu mamlakatlardagi suv tanqisligi ko‘p yillardan buyon aholini qiynab keladi. Bu holat Tehronga qisman strategik ustunlik beradi.

Ko’rfaz davlatlarining tuzsizlanishga bog’liqligi

Tahlilchilarning aytishicha, Fors ko’rfazi davlatlari suv ta’minoti uchun ko’p miqdorda tuzsizlantirish zavodlariga tayanadi.

Saudiya Arabistoni ichimlik suvining qariyb 70 foizini shu yo’l bilan ta’minlaydi va ba’zi shaharlarda bu ko’rsatkich 90 foizga yaqin.

BAA o’z ehtiyojlarining taxminan 42 foizini ushbu ob’ektlar orqali qoplaydi. Quvaytda bu ko‘rsatkich 90% atrofida. Bahraynda qariyb 60 foiz qaram, shaharlarda esa bu raqam 95 foizga etadi. Qatar bu manbalarga 75 foizdan 90 foizgacha tayanadi.

Ummon o’z talabining qariyb 86 foizini tuzsizlantirish orqali qondiradi.

Mintaqada 400 dan ortiq ob’ektlar mavjud bo’lib, bu mamlakatlar butun dunyo bo’ylab ishlab chiqariladigan tuzsizlangan suvning taxminan 40% ni ta’minlaydi.

Source link

Yevropa statistika idorasi (Eurostat) 2025 yildan 2100 yilgacha Yevropa Ittifoqi aholisi 53 million kishiga (11,7 foiz) qisqarishini bashorat qilmoqda.

Yevropa Ittifoqi aholisi 2029 yilga kelib 453,3 million kishigacha o’sishi kutilmoqda, keyin esa 2100 yilga kelib asta-sekin 398,8 million kishiga qisqaradi.

Bu asrning oxiriga kelib, 19 yoshgacha bo‘lgan bolalar va yoshlar salmog‘i 20 foizdan 17 foizga, 64 yoshgacha bo‘lgan mehnatga layoqatli aholi salmog‘i esa 58 foizdan 50 foizga qisqarishi kutilmoqda. Shu bilan birga, 65 yoshdan 79 yoshgacha bo’lgan keksalar ulushi 16 foizdan 17 foizga, 80 va undan katta yoshdagilar ulushi esa 6 foizdan 16 foizga o’sishi kutilmoqda.

Hozirgi vaqtda Yevropa Ittifoqining aholi piramidasi o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi, o‘limning pastligi va tug‘ilishning pastligi bilan ajralib turadi. Aholining asosiy qismini 50 yoshdan oshgan mehnatga layoqatli yoshdagilar tashkil qiladi.

Source link

Saudiya Arabistoni Ichki ishlar vazirligi hijriy 1447-yil (2026-yil) haj mavsumiga tayyorgarlik doirasida Makkaga kirish va umra amallarini bajarishning yangi tartiblarini joriy qildi.

Yangi qoidalarga ko‘ra, 2026-yil 13-apreldan boshlab Makkaga kirish uchun maxsus ruxsatnoma talab qilinadi.Ushbu ruxsatnomasiz odamlar shaharga kira olmaydi.

Biroq, ayrim toifalar uchun istisnolar qo’llaniladi. Xususan, ushbu cheklov Makkada yashash uchun ruxsatnomaga ega bo‘lgan shaxslar, Haj vizasi bo‘lgan shaxslar va muqaddas qadamjolarda ishlash uchun elektron ruxsatnomaga ega bo‘lgan fuqarolarga taalluqli emas.

Bundan tashqari, Umra vizasi bilan mamlakatga kiradiganlar uchun oxirgi chiqish sanasi 2026-yil 18-aprel etib belgilandi.

Umra ruxsatnomalarini berish 18 apreldan to‘xtatiladi. Ushbu cheklov 31-maygacha amal qiladi.

Bundan tashqari, 18 apreldan boshlab Haj vizasi bo‘lmagan xorijliklarning Makkaga kirishi va bo‘lishi taqiqlanadi.

Vazirlik ziyorat mavsumini xavfsiz va tartibli o‘tkazishda tartib-qoidalarga rioya qilish muhimligini ta’kidlab, tartibni buzganlarga nisbatan qonuniy jazo choralari qo‘llanilishini ma’lum qildi.

Source link

AQSh Kongressidagi demokratlar Eron bilan bog’liq harbiy kuch masalasida yangi siyosiy taktikani muhokama qilmoqda.

Axiosning so’zlariga ko’ra, bir guruh qonunchilar har kuni urush vakolatlari rezolyutsiyasiga ovoz berish orqali bosimni oshirishni taklif qilishgan.

Bu g‘oya Kongressdagi ilg‘or demokratlar konferensiyasida ilgari surildi. Rasmiylarning aytishicha, Kongressning koʻplab aʼzolari bu taklifga qiziqish bildirgan, garchi u hali yakuniy boʻlmagan.

Tashabbusga ko‘ra, har kuni qonunchilik palatasi majlisida yangi qarorlar kiritilib, ovozga qo‘yiladi. Bu masala kun tartibidan tushmasligini ta’minlaydi.

Avvalroq, bu masala bo’yicha rezolyutsiya 213 a’zo qarshi va 214 a’zodan iborat kichik farq bilan rad etilgan edi.

Bahs davomida markazchi Demokratik partiyaning ayrim a’zolari bu g‘oyani rad etmadi. Agar kerak bo’lsa, bir necha bor ovoz berishga tayyor ekanliklarini bildirishgan.

Tashabbus tarafdorlari fikricha, rezolyutsiya qabul qilinmasa ham, bunday yondashuv Kongress a’zolarining pozitsiyasiga oydinlik kiritishi va jamoatchilik e’tiborini tortishi mumkin.

Bundan tashqari, yoqilg’i narxining oshishi kabi ikkilamchi ta’sirlar siyosiy munozaralar markazida bo’lib qoladi.

Kuzatuvchilar fikricha, bu demokratlarning Tramp ma’muriyati siyosatiga bosimni kuchaytirishga qaratilgan yangi strategiyasi.

Source link

Suriya prezidenti Ahmad al-Shara Isroil bilan yangi xavfsizlik shartnomasini imzoladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Isroil 1974 yilgi kelishuvda belgilangan ajratish chizig‘iga qaytishi kerak.

Turkiyadagi Antaliya Diplomatik forumida soʻzlagan prezident bu jarayonni bosqichma-bosqich amalga oshirish mumkinligini aytdi.

“Biz muzokaralarning birinchi bosqichida turibmiz, u xavfsizlik boʻyicha kelishuvni oʻz ichiga oladi va Isroil 1974 yilgi chegaralariga qaytishini taʼminlashi kerak”, – dedi u.

Shara, agar bu qadam muvaffaqiyatli bo’lsa, Golan tepaliklari masalasini hal qilish uchun uzoq muddatli muzokaralar boshlanishi mumkinligini aytdi.

Shu bilan birga, Suriya tomoni Isroilning Golandagi suverenitetini tan olishdan qat’iyan rad etdi.

Darvoqe, Suriya va Isroil o‘rtasida 1974-yilda imzolangan kelishuv ikki tomon o‘rtasidagi ziddiyatni cheklashga xizmat qilgan. Biroq 2024-yil dekabrida Asad rejimining qulashi bilan Isroil kelishuvni kuchsizligini e’lon qildi va chegaradagi bufer zonani egallab oldi.

Biroq Suriyaning yangi rejimi Isroilga tahdid solayotgani yo‘q. Biroq Isroil havo kuchlarining mamlakat hududiga zarbalari davom etayotgani e’tiborga molik.

Suriya Isroil bilan yangi xavfsizlik kelishuvini taklif qildi. Damashq 1974 yilgi chegaralarga qaytishni talab qilmoqda.

Source link