Mahalliy
«Ular vampir emas»: O‘zbekistondagi ko‘rshapalaklarni qutqarish nega muhim?
«Ular vampir emas»: O‘zbekistondagi ko‘rshapalaklarni qutqarish nega muhim?
Source link
Mahalliy
Xususiy maktablar, erkak o‘qituvchilar soni: O‘zbekiston umumta’limi raqamlarda
2025/2026-o‘quv yili boshiga kelib O‘zbekistonda jami 11 ming 118 ta umumiy o‘rta ta’lim muassasasi faoliyat yuritmoqda. Bu ko‘rsatkich o‘tgan o‘quv yiliga nisbatan 175 taga, ya’ni 1,6 foizga oshgan.
So‘nggi besh yillik dinamika maktablar soni izchil o‘sib borayotganini ko‘rsatadi:
2021/2022-yilda 10 ming 289 ta;
2022/2023-yilda 10 ming 522 ta;
2023/2024-yilda 10 ming 750 ta;
2024/2025-yilda 10 ming 943 ta.
Shu bilan birga, nodavlat ta’lim muassasalari soni jadal o‘smoqda. Agar 2021/2022-o‘quv yilida 135 ta xususiy maktab bo‘lgan bo‘lsa, 2025/2026-yilga kelib ular soni 551 taga yetgan. Faqat so‘nggi bir yildayoq 96 taga ko‘payib, 21,1 foizlik o‘sish qayd etilgan.
Hududlar kesimida
Eng ko‘p maktablar Samarqand (1 ming 350 ta), Qashqadaryo (1 ming 294 ta) va Farg‘ona (1 ming 119 ta) viloyatlariga to‘g‘ri keladi. Eng past ko‘rsatkichlar Sirdaryo (345 ta), Navoiy (387 ta) va Toshkent shahrida (503 ta) qayd etilgan.
Nodavlat maktablar bo‘yicha eng yuqori ko‘rsatkich Toshkent shahrida — 145 ta. Keyingi o‘rinlarda Farg‘ona (121 ta) va Samarqand (43 ta) viloyatlari turadi. Eng kam xususiy maktablar Surxondaryo va Navoiyda (5 tadan), shuningdek Qoraqalpog‘istonda (10 ta) qayd etilgan.
O‘qituvchilar
O‘qituvchilar soni 577 ming 700 nafarni tashkil etib, bir yilda 12 ming 800 nafarga (2,3 foiz) oshgan. Ulardan 418 ming 800 nafari ayollar (72,5 foiz), 158 ming 900 nafari erkaklar (27,5 foiz). E’tiborlisi, ayol o‘qituvchilar soni 17 ming 500 nafarga oshgan bo‘lsa, erkaklar soni 4 ming 700 nafarga kamaygan.
O‘qituvchilar eng ko‘p Samarqand va Qashqadaryoda (har biri 65 ming 100 nafar), shuningdek Farg‘onada (60 ming 600 nafar). Eng kam ko‘rsatkich Sirdaryo (14 ming 200 nafar), Navoiy (22 ming 300 nafar) va Jizzax (25 ming 700 nafar)da kuzatilgan. Toshkent shahrida ayol o‘qituvchilar ulushi 85,9 foiz bilan eng yuqori, Jizzaxda esa 58,8 foiz bilan eng past.
O‘quvchilar
2025/2026-o‘quv yili boshiga o‘quvchilar soni 6 mln 870 ming 500 nafarni tashkil etgan. Bu o‘tgan yilga nisbatan 94 ming 200 nafarga, ya’ni 1,4 foizga ko‘p. Jami o‘quvchilarning 48,8 foizi qizlar, 51,2 foizi o‘g‘il bolalar.
Eng ko‘p o‘quvchilar Samarqandda — 814 ming 200 nafar, Farg‘onada — 733 ming 400 nafar, Qashqadaryoda — 688 ming 100 nafar. Eng past ko‘rsatkichlar Sirdaryo (165 ming 100 nafar), Navoiy (195 ming 700 nafar) va Jizzax (284 ming 600 nafar)da.
Birinchi sinfga qabul qilinganlar soni 725 ming 300 nafarga yetgan bo‘lib, bu 46 ming 400 nafarga (6,8 foiz) ko‘p. Shu bilan birga, 2025-yilda 9-sinf bitiruvchilari 506 ming 100 nafarni tashkil etib, 2,7 foizga kamaygan, 11-sinf bitiruvchilari esa 452 ming 500 nafarga yetib, 11,5 foizga oshgan.
Mahalliy
«UzHack» — xorijdagi vatandoshlarni birlashtirgan ilk xalqaro hakaton
Latviyaning Riga shahri uch kun davomida Boltiqbo‘yi mamlakatlarida tahsil olayotgan va ishlayotgan vatandoshlarimizning innovatsion markaziga aylandi. 2026-yilning 27–29-mart kunlari bo‘lib o‘tgan «UzHack» texnologik hakatoni nafaqat IT-musobaqa, balki xorijdagi yosh iste’dodlarni vatan bilan bog‘lagan ko‘prik bo‘ldi.
Mazkur hakaton ilk bor o‘tkazilgani bilan alohida ahamiyat kasb etadi. Tadbir «Vatandoshlar» jamoat fondi hamda O‘zbekiston yoshlari umumjahon assotsiatsiyasi hamkorligida, Latviya Respublikasining O‘zbekiston Respublikasidagi elchixonasi ko‘magida yo‘lga qo‘yildi.
Hakaton doirasida innovatsion g‘oyalar va texnologik yechimlar ishlab chiqish, startap tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash, shuningdek turli mamlakatlarda faoliyat yuritayotgan yosh mutaxassislar o‘rtasida barqaror professional aloqalarni shakllantirish asosiy maqsadga aylandi.
Tadbirda 70 nafardan ortiq ishtirokchi 20 ta jamoaga birlashgan holda qatnashdi. Ishtirokchilar 48 soat davomida O‘zbekiston Markaziy banki, Raqamli texnologiyalar vazirligi, «Uzinfocom» hamda O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki tomonidan taqdim etilgan dolzarb keyslar ustida ishladi. Mazkur keyslar real muammolar asosida shakllantirilgani bilan ishtirokchilarning amaliy ko‘nikmalarini oshirishga xizmat qildi.
48 soat davom etgan intensiv ish jarayonlari yakunida hakamlar hay’ati bahosiga ko‘ra quyidagi jamoalar g‘olib deb topildi: 1-o‘rin — Osmondagi bolalar, 2-o‘rin — UzVision, 3-o‘rin — Onetour, 4-o‘rin — One Click.
«UzHack» xalqaro hakatoni yoshlarning bilim va ko‘nikmalarini rivojlantirish, ularni global innovatsion muhitga integratsiya qilish, yangi hamkorlik aloqalarini o‘rnatish hamda O‘zbekistonning intellektual salohiyatini xalqaro maydonda namoyon etishda muhim platforma bo‘lib xizmat qildi. Mazkur loyiha kelgusida an’anaviy tarzda davom ettirilishi kutilmoqda.
Davron Ergashev
Mahalliy
Ayrim texnikumlarda Ekostipendiya ta’sis etiladi
Avvalroq O‘zbekistonda ekologik ta’lim, ilm-fan va targ‘ibotni jadallashtirish maqsadida Prezidentning tegishli qarori qabul qilingani haqida xabar bergandik.
Mazkur qarorga ko‘ra, Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim o‘zgarishini o‘rganish universiteti hamda «Yashil» texnikumlar ta’lim tizimining uzviyligini ta’minlash maqsadida 2026/2027-o‘quv yilidan boshlab «yashil» texnikumlarda ta’lim jarayoni Universitet tomonidan ishlab chiqiladigan va Kasbiy ta’lim agentligi tasdiqlaydigan ta’lim dasturlari asosida tashkil qilinadi.
Shuningdek, kelgusi o‘quv yilidan «yashil» texnikumlarda majburiy va tanlov fanlari Universitet tomonidan belgilanadi. Universitetning 1-bosqichida o‘qitiladigan mutaxassislik fanlari «yashil» texnikumlarning 2-bosqich o‘quv dasturlariga maxsus kurs sifatida kiritiladi.
Qarorga muvofiq «yashil» texnikumlarni muvaffaqiyatli bitirgan ingliz tilidan V2 darajaga ega bo‘lgan bitiruvchilarga Universitet tomonidan belgilangan ballar o‘rtacha qiymatidan (GPA) kelib chiqib, bakalavriatning 2-bosqichidan o‘qishni davom ettirishga ruxsat beriladi.
Shu jumladan, «yashil» texnikumlarda Ekostipendiya ta’sis etiladi va har yili 10 nafargacha iqtidorli o‘quvchilarga mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdoridan kam bo‘lmagan miqdorda stipendiya to‘lanadi.
Mahalliy
2027-yilgacha hududlarda jami 14 ta «yashil» texnikum ochiladi
O‘zbekistonda ekologik ta’lim, ilm-fan va targ‘ibotni jadallashtirish maqsadida Prezident qarori qabul qilindi. Hujjat «Eko-madaniyat» umummilliy loyihasi doirasida amalga oshiriladi.
Qarorga ko‘ra, 2026–2027-yillar davomida respublika hududlarida jami 14 ta «yashil» texnikum faoliyati yo‘lga qo‘yiladi. Ularda ekologik sohalar uchun o‘rta bo‘g‘in kadrlarini tayyorlash tizimi joriy etiladi.
Shu bilan birga, 2030-yilgacha ushbu ta’lim muassasalarida 10 ming nafar mutaxassis tayyorlash rejalashtirilgan. 2026–2028-yillarda ekologiya va iqlim o‘zgarishi sohasida ilmiy daraja olgan mutaxassislar sonini 150 nafarga yetkazish vazifasi belgilandi. Bu ilm-fan salohiyatini oshirishga xizmat qiladi.
2026/2027-o‘quv yilidan ayrim ta’lim muassasalari «yashil» texnikumlar sifatida qayta tashkil etiladi. Ularda hududning ekologik va iqtisodiy xususiyatlaridan kelib chiqib, kadrlar tayyorlanadi.
«Yashil» texnikumlarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlashga alohida e’tibor qaratilmoqda. Shu maqsadda ular maxsus universitet bilan hamkorlikda ishlaydi.
Jumladan, texnikumlar Kasbiy ta’lim agentligi bilan kelishuv asosida Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim o‘zgarishini o‘rganish universitetiga biriktiriladi.
Mahalliy
Maktab va OTMlarda kontentni filtrlash tizimi joriy etilishi mumkin
AQShga amalga oshirilgan xizmat safari doirasida Raqamli texnologiyalar vaziri Sherzod Shermatov Kanadaning «Netsweeper» kompaniyasi bosh texnik direktori Lu Erdeli bilan uchrashuv o‘tkazdi. Unda internet makonida xavfsizlikni kuchaytirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqot chog‘ida O‘zbekistonda zararli onlayn kontentni cheklash va ayniqsa bolalar hamda yoshlarni himoya qilishga qaratilgan yechimlarni joriy etish masalasiga alohida e’tibor qaratildi.
Jumladan, maktablar va oliy ta’lim muassasalarida kontentni filtrlash tizimlarini bosqichma-bosqich joriy etish, sun’iy intellekt asosida axborotni tasniflash va xavfli kontentni erta aniqlash imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.
Uchrashuvda telekommunikatsiya operatorlari uchun tarmoq darajasida kontentni boshqarish bo‘yicha texnik yechimlar ham muhokama qilindi. Bu orqali internet makonida xavfsizlikni ta’minlash va zararli axborot tarqalishining oldini olish ko‘zda tutilmoqda.
Shuningdek, amaldagi qonunchilik talablariga muvofiqlikni ta’minlash va foydalanuvchilar manfaatlarini himoya qilish masalalari yuzasidan fikr almashildi.
Tomonlar tizimlarning shaffof ishlashi, xalqaro xavfsizlik standartlariga mosligi va ularni joriy etishda tashkilotlar o‘rtasida samarali hamkorlikni ta’minlash muhimligini ta’kidladi.
Muzokaralarda raqamli savodxonlikni oshirish va kibermadaniyatni rivojlantirish yo‘nalishlari ham ko‘rib chiqildi. Ayniqsa, yoshlar o‘rtasida onlayn xavfsizlik madaniyatini shakllantirish muhim vazifa sifatida qayd etildi.
Shu maqsadda amaliy treninglar va ta’lim dasturlarini tashkil etish, internetdan mas’uliyatli foydalanish ko‘nikmalarini shakllantirish bo‘yicha qo‘shma tashabbuslarni amalga oshirish rejalari muhokama qilindi.
-
Dunyodan3 days agoOrmuz boʻgʻozi taqdirini hal qiluvchi yetti orol
-
Dunyodan4 days ago
Prezident Tramp Hormuz boʻgʻozini ochish haqidagi soʻrovni yana keyinga qoldirdi
-
Dunyodan4 days ago
Eron Hormuz boʻgʻozida baʼzi davlatlar bilan koridor ochadi
-
Dunyodan5 days ago
Saudiya Arabistoni AQShni urushga chaqirmoqda
-
Turk dunyosi4 days agoBangladesh va Turkiya axborot almashish memorandumi boʻyicha umumiy kelishuvga erishdilar
-
Mahalliy5 days agoIstehzo va haqiqiy hayot orasidagi 53-pog‘ona
-
Dunyodan5 days ago
Eron AQSh haqidagi yana bir afsonani yo’q qildi
-
Jamiyat3 days ago
Shaxsga doir muhim ma’lumotlar O‘zbekiston hududida saqlanishi shartligi belgilandi
