Dunyodan
AQSh harbiylari: “Men Isroil uchun o’lishni xohlamayman”
Qo’shma Shtatlar va Isroil Eronga qarshi keng ko’lamli urush boshlaganiga 20 yildan ortiq vaqt o’tdi va AQSh armiyasida xavotir va xavotir kuchaymoqda, deb yozadi HuffPost.
28-fevralda Eronga qarshi urush boshlagan Vashington va Tel-Avivdagi rejimlar Tehron hukumati tez hujumda qulab tushishiga umid qilgan edi. Biroq ularning bu umidi amalga oshmay, Eron xalqining hukumatga qarshi birlashgani kuzatildi.
Eron Hurmuz boʻgʻozini qattiq nazorat ostiga olganidan soʻng jahon bozorida neft va gaz narxi oshib ketdi. Ayni vaqtda AQSh prezidenti Donald Tramp Eron hududiga qo‘shin kiritish, xususan, Eronning strategik ahamiyatga ega Kork orolini egallash uchun quruqlikdagi harbiy operatsiyani rejalashtirayotgani aytilmoqda.
HuffPost nashrining yozishicha, harbiylar Eronga qo‘shin kiritilishi mutlaqo halokatli harakat ekanini aytadi.
Qayd etilishicha, ayrim amerikalik askarlar Eron bilan urush tufayli haddan tashqari stress, umidsizlik va ruhiy beqarorlikni boshdan kechirganlaridan so‘ng harbiy xizmatni tark etishni rejalashtirgan.
AQShning Yaqin Sharq mintaqasidagi kuchlari, birinchi navbatda, kuchli mudofaa va rejalashtirishning yo’qligidan norozi. Eron shu paytgacha oʻz hududidagi hujumlarga AQShning Yaqin Sharqdagi harbiy obʼyektlariga raketa va uchuvchisiz samolyotlar bilan hujum qilib javob qaytargan. Urush paytida 13 nafar amerikalik askarlar halok bo‘ldi, 230 dan ortig‘i yaralandi.
“Biz Isroil uchun o’lishni xohlamaymiz. Siyosiy maydonda piyoda bo’lishni istamaymiz”, – deydi yosh askarlar.
Tahlilchilar fikricha, prezident Tramp Eronga qarshi urushni Isroil bosh vaziri Benyamin Netanyaxu bosimi ostida boshlagan, biroq hozir qiyin vaziyatdan chiqish yo‘lini topa olmadi.
HuffPost nashrining yozishicha, AQSh armiyasidagi yosh askarlar orasida Isroilga nisbatan salbiy munosabat kuchaymoqda.
NBC News o‘tkazgan so‘rov natijalariga ko‘ra, 34 yoshgacha bo‘lgan saylovchilarning 63 foizi Isroil haqida salbiy fikrda. G’azoda minglab tinch aholining o’limiga sabab bo’lgan qonli harbiy amaliyot Tel-Avivga qarshi kayfiyatni kuchaytirdi.
Urush masalalari markazi ijrochi direktori Mayk Prisonerning aytishicha, yillar davomida markazga har yili nafaqaga chiqish uchun 50 dan 80 gacha askar murojaat qilgan. Mart oyida bu raqam 1000% ga oshdi. Hozirda har kuni kamida bitta askar iste’foga chiqish uchun yordam so’ramoqda.
Albatta, 1,3 million amerikalik harbiylar orasida ommaviy iste’folar kuzatilmagan. Biroq, askarlarning noroziligi va ruhiy beqarorligi urush natijasiga ta’sir qilmadi.
Harbiylikni tark etmoqchi bo‘lgan askarlar siyosiy yetakchilar Eronga qarshi urush sabablarini tushuntira olmayapti, deb hisoblaydi. Erondagi maktabga hujum ham harbiylarning noroziligiga sabab bo‘ldi.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Eronning Minob tumanidagi Shajaray Toiba maktabining kamida 170 kishining hayotiga zomin bo‘lgan bomba portlatilishi uchun Qo‘shma Shtatlar mas‘ul deb hisoblaydi. Xalqaro tashkilotlar xulosasiga ko‘ra, AQSh harbiylari bu hujumda asosan bolalar o‘limiga sabab bo‘lgan “Tomaxavk” raketalaridan foydalangan.
“Shajarai Toiba” maktabi 28 fevral kuni bombalangan edi. Maktab soatlarida rejalashtirilgan hujumda kamida 170 nafar o‘quvchi va o‘qituvchi halok bo‘ldi, maktab binosi butunlay vayron bo‘ldi.
AQSh hukumati, xususan prezident Tramp bu fojia uchun javobgarlikni o’z zimmasiga olishdan bosh tortmoqda. AQSh harbiylari ichida bu vaziyatdan norozilik ovozlari bor.
Faxriylar Qo’shma Shtatlar Iroq va Afg’onistonga o’xshash qimmat va uzoq davom etgan harbiy mojaroga aralashib qolganidan qo’rqishadi.
Amerikaning Eronga qarshi harbiy kampaniyasi bir oy ichida 27 milliard dollardan oshdi. Xarajatlar har kuni ortib bormoqda.
Yaqinda Tramp ma’muriyatining yuqori razvedka xizmati xodimi, Milliy aksilterror markazi direktori Jo Kent Oq uyning Eronga qarshi urushiga norozilik sifatida iste’foga chiqdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Eron Qo‘shma Shtatlar uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri tahdid emas, prezident Tramp urushni kuchli Amerika lobbisi ta’sirida va Isroil bosimi ostida boshlagan.
Eron bilan urush boshlanganidan keyin jahon energetika bozorida narxlarning keskin o’sishi kuzatildi. Prezident Tramp bir tomondan jahon energetika bozoridagi narxlarning oshishi, ikkinchi tomondan Amerika jamoatchiligi va isyonchi kuchlarning bosimi tufayli yakuniy maqsadga erishilmagan bo‘lsa-da, urushdan chiqish yo‘lini qidirayotgani aytiladi.
Qolaversa, Eron bilan urush Qo’shma Shtatlar xalqaro maydonda asosan yakkalanib qolganini ko’rsatdi. Hatto Shveytsariya kabi ittifoqchilar ham Eron bilan urush tufayli AQShga qurol eksport qilishni taqiqlagan.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Dunyodan
Yaponiyada 7,1 magnitudali zilzila yuz berdi
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Dunyodan
Isroil falastinlik mahbuslarni himoya qilish uchun timsohlardan foydalanmoqchi
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Dunyodan
Yaponiyalik ayollar 41 marta rekord o’rnatdilar
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Dunyodan
Suriya prezidenti: “Biz Isroil bilan ziddiyatni istamaymiz…”
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
-
Iqtisodiyot4 days ago
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
-
Iqtisodiyot5 days agoPrezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
-
Siyosat1 day ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
-
Sport18 hours ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Jamiyat7 hours ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport8 hours ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
