Iqtisodiyot
O‘zbekistonda tashqi qarz olish limitlariga rioya qilish kerak – XVJ
Xalqaro valuta jamg‘armasi missiyasiga ko‘ra, O‘zbekiston hukumati tashqi qarz olish bo‘yicha belgilangan limitlarga qat’iy rioya qilishi va oltin narxlarining yuqoriligi sharoitida prosiklik fiskal siyosatdan cheklanishi kerak. Xalqaro ekspertlarning qayd etishicha, makroiqtisodiy barqarorlikni mustahkamlash uchun tarkibiy va institutsional islohotlar sur’atini davom ettirish talab etiladi.
Xalqaro valuta jamg‘armasi o‘z ustavining IV moddasi bo‘yicha O‘zbekiston bilan yillik konsultatsiyasini yakunladi.
XVJ ekspertlariga ko‘ra, O‘zbekistonda iqtisodiy barqarorlik saqlanib qolyapti. Xususan, 2024 yilda YaIM o‘sishi 6,5 foizni, 2025 yilning birinchi choragida 6,8 foizni tashkil etdi. Joriy operatsiyalar hisobi taqchilligi pul o‘tkazmalari, oltin bilan bog‘liq bo‘lmagan eksportning o‘sishi, xomashyo narxlarining ijobiy dinamikasi va 2023 yilda importning bir martalik ko‘tarilishi ta’sirining tugashi tufayli 2024 yilda YaIMga nisbatan 2,6 foiz bandga qisqarib, 5 foiz atrofida shakllandi. Xalqaro zaxiralar yuqoriligicha qolyapti. 2024 yilda konsolidatsiyalashgan budjet taqchilligi YaIMga nisbatan 1,7 foiz bandga qisqarib, 3,2 foizni tashkil etdi.
Global savdo siyosati bo‘yicha noaniqliklarning kuchayishiga qaramay, bazaviy ssenariyga ko‘ra, real yalpi ichki mahsulotning o‘sishi barqaror bo‘lib qolishi va joriy hamda kelgusi yilda taxminan 6 foizni tashkil etishi prognoz qilinyapti.
2027 yil oxiriga kelib inflatsiya Markaziy bankining maqsadli ko‘rsatkichi – 5 foizgacha pasayishi mumkin. Bu qat’iy pul-kredit siyosati va xarajatlarni cheklashga bog‘liq bo‘ladi.
Jamg‘arma ekspertlarining ta’kidlashicha, 2025-2026 yillar davomida joriy operatsiyalar hisobi taqchilligi 5 foiz yoki undan biroz past darajada saqlanib qolishi, xalqaro zaxiralar esa 2026 yil oxirigacha 9,2 oylik importni qoplash darajasida bo‘lishi mumkin.
«Rivojlanish istiqbollarining yomonlashuvi bilan bog‘liq xatarlarga savdo siyosati bilan bog‘liq davomiy va keskin shoklar, xomashyo narxlari o‘zgaruvchanligining oshishi, tashqi moliyalashtirish va davlat korxonalari va banklari, shuningdek, davlat-xususiy sheriklik shartli majburiyatlarining qat’iylashtirilishi kiradi. Tarkibiy islohotlarning jadallashuvi, daromadlar va kapital oqimining ko‘payishi, shuningdek, xomashyo narxlarining qulay dinamikasi bilan bog‘liq imkoniyatlar ijobiy kutilmalar bo‘lib qolyapti», deyiladi maslahatlashuvlar yakunlari bo‘yicha bayonotda.
XVJ O‘zbekiston hukumatiga qator tavsiyalarni bergan:
makroiqtisodiy barqarorlikni mustahkamlash hamda barqaror va izchil o‘sishni qo‘llab-quvvatlash maqsadida Jamg‘armaning texnik ko‘magi yordamida tarkibiy va institutsional islohotlar sur’atini davom ettirish;
inflatsiyani pasaytirishni qo‘llab-quvvatlash uchun tashqi qarz olish limitlariga rioya qilish va oltin narxining yuqoriligi sababli davlat xarajatlarining protsiklikligiga yo‘l qo‘ymaslik;
budjet imkoniyatlarini yaratish maqsadida soliqlarning YaIMga nisbatini va xarajatlar samaradorligini oshirish;
davlat banklarining tijorat yo‘nalishini va ularning korporativ boshqaruvini kuchaytirish, direktiv va imtiyozli kreditlashdan bosqichma-bosqich voz kechish;
narxlar va savdoni liberallashtirishni yakunlash, davlat korxonalarini qo‘llab-quvvatlashni bosqichma-bosqich to‘xtatish va xususiylashtirishni jadallashtirish, shuningdek, uni ilg‘or xalqaro amaliyotga muvofiq amalga oshirish.
Dollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
Source link
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etishga qaratilgan Prezident farmoni qabul qilindi.
Unga ko‘ra, bojxona sohasida bir qator yangi tartiblar belgilandi.
Jumladan, 2026 yil 1 oktyabrdan xavf darajasi past hamda QQS guvohnomasi faol bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilariga tovarlarni import qilishda to‘lanadigan QQS summalarini o‘zaro hisobga olish imkoniyati yaratiladi.
Shuningdek, tovarlar eksportida nazorat jarayonlarining raqamlashtirilishi va takomillashtirilishi natijasida bojxona rasmiylashtiruvi, fitosanitariya sertifikati, fumigatsiya hamda tovarning kelib chiqish sertifikati uchun yig‘im va to‘lovlar miqdori 30 foizga kamaytiriladi.
2027 yil 1 yanvardan tovarlarning bojxona qiymatini nazorat qilish tartibi ham soddalashtiriladi. Xususan, xavf darajasi past bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari olib kirayotgan tovarlarning bojxona qiymati tovarlar erkin muomalaga chiqarilgandan keyin nazorat qilinadi.
Bundan tashqari, bojxona qiymatini nazorat qilish maqsadida tovarlar uchun qat’iy bojxona qiymatini belgilash taqiqlanadi. Bojxona qiymati bo‘yicha dastlabki qaror qabul qilish amaliyoti joriy etiladi hamda nazorat jarayonida rasmiy diller va distribyutorlarning narx ma’lumotlaridan foydalanish yo‘lga qo‘yiladi.
2027 yil 1 iyundan esa jismoniy shaxslar tomonidan notijorat maqsadlarda olib o‘tiladigan tovarlar bo‘yicha yagona bojxona to‘lovi miqdori to‘lanishi lozim bo‘lgan bojxona yig‘imlaridan kam bo‘lsa, ushbu yig‘imlar undirilmaydi.
Markaziy bank 2026-yil 7-sentyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 9,7 so‘mga tushib, 11 785,30 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 3,01 so‘mga tushdi va 13 695,70 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 949,95 so‘mni tashkil qildi (+31,7).
Rossiya rubli 136,13 so‘m etib belgilandi (+0,33).
Iqtisodiyot
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
O‘zbekiston bosh konsuli Axror Burxanov «Costco Wholesale» kompaniyasi rahbariyati bilan uchrashuv o‘tkazdi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA muxbiri.
Muloqot avvalida O‘zbekistonning qishloq xo‘jaligi, to‘qimachilik va hunarmandchilik sohalaridagi eksport salohiyati haqida ma’lumot berildi. Kompaniya vakillariga AQSh bozoriga olib kirishga ruxsat etilgan oliy navli o‘zbek mayizi va quritilgan o‘rik namunalari ham taqdim etildi.
O‘z navbatida, «Costco» vakillari o‘zbek mayizining sifati va tashqi ko‘rinishini yuqori baholab, uni savdo tarmog‘ida sotuvga chiqarish bo‘yicha zarur choralarni ko‘rishga tayyorligini bildirdi.
Suhbat davomida pista, grek yong‘og‘i, bodom, golubika, gilos, uzum, anor va boshqa yangi hamda quritilgan mevalarni yetkazib berish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
Shuningdek, uchrashuvda o‘zbekistonlik eksportchilarni AQShdagi qadoqlash va markirovkalash korxonalari bilan bog‘lash, shuningdek, kelgusi yil fevral oyida o‘tkaziladigan mahsulotlar taqdimotida ishtirok etishga ko‘maklashish masalalari ham muhokama qilindi.
Bundan tashqari, o‘zbek tekstili, milliy kulolchilik buyumlari, idish-tovoq va qo‘l mehnati asosida tayyorlangan dekorativ mahsulotlarni «Costco» orqali sotish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.
Kompaniya vakillari raqobatbardosh mahsulotlar aniqlangan taqdirda, ularni global xarid jamoalariga taqdim etishdan manfaatdor ekanini qayd etdi.
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyati takomillashtiriladi. «Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident Farmoni (PF–174-son, 27.08.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan «Yangi O‘zbekiston bojxonasi – 2030» strategiyasi (Strategiya) tasdiqlandi hamda quyidagilar Strategiyaning ustuvor yo‘nalishlari etib belgilandi:
– bojxona jarayonlarida tadbirkorlik subyektlariga va jismoniy shaxslarga qulay shart-sharoitlar yaratish;
– bojxona organlari infratuzilmasini yaxshilash va sun’iy intellekt texnologiyalarini keng joriy etish orqali raqamlashtirish darajasini yuqori bosqichga olib chiqish;
– bojxona ma’murchiligini yanada takomillashtirish va boshqalar.
2026 yil 1 sentyabrdan quyidagi talablar bekor qilinadi:
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida importni amalga oshirishda xorijiy hamkorga oldindan to‘lov o‘tkazish cheklovi;
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida eksportni amalga oshirishda oldindan 50 foiz tushumni ta’minlash;
– tovarlar eksportini milliy valyutada amalga oshirishda oldindan to‘lovni ta’minlash yoki to‘lovning kafolatli shakllarini (akkreditiv, bank kafolati, sug‘urta polisi) taqdim etish;
– oziq-ovqat mahsulotlarini sinovdan o‘tkazish uchun mahsulot namunasi yetarli bo‘lmaganda, sanitariya-epidemiologik xulosani rasmiylashtirish;
– bojxona rasmiylashtiruvi jarayonida biologik aktiv va yangi kimyoviy moddalar, oziq-ovqat qo‘shimchalari, polimer, parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini olib kirish uchun ruxsatnoma, shuningdek, dori vositalari hamda tibbiy jihozlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnomani taqdim etish.
«U yoqqa va orqaga» yoxud chirog‘i o‘chmaydigan uy
Hokim yordamchilarining 9 ta asosiy vazifasi belgilab berildi
O‘zbekistonning inklyuziv loyihasi Yevropa mukofoti finaliga chiqdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Dushanba kuni ham dollar kursi pastlaydi
-
Jamiyat2 days ago
Toshkentda yana bir BRT yo‘lagi foydalanishga topshirildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Bojxona sohasida tadbirkorlar uchun bir qator yengilliklar joriy etiladi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev rasmiy tashrif bilan Serbiyaga boradi
-
Sport1 day ago
Husan Botirov Biatlon federatsiyasi raisi etib saylandi
-
Jamiyat1 day ago
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
-
Siyosat19 hours ago
O‘zbekiston hukumati Suriyaga yangi elchisini jo‘natdi
-
Siyosat2 days ago
Shavkat Mirziyoyev Serbiyaga yetib bordi