Jamiyat
“Hokimiyat suv bermasdan, endi yerimni olib qo‘ymoqchi”
Navoiy viloyati Karmana tumanidan murojaat qilgan fermer Mavluda Sobirova hokimiyatning “yerni topshir” degan bosimidan arz qildi. U g‘o‘zani sug‘orish uchun suv berilmagani oqibatida rejani bajarolmagan. “Vazirlikka yig‘lab chiqib, suv olaman. Shunda ham hamma to‘rt marta sug‘organida, men ikki martagina suv ololdim. Kim zo‘r bo‘lsa, o‘sha oladi suvni”, deydi u. Fermer yersiz qolsa, qarzlarini yopolmaydi.
“Fermerchilikni 2015 yilda, 60 gektar yer bilan boshlaganman. Texnika olganman. Lizingga olgan traktorimni to‘lab bo‘ldim. Tomchilatish qildik. Hammasi yaxshi ketayotgandi. Ammo yaqinda, yoqmay qoldimmi yo ko‘ngli to‘lmadimi hokimimizning, yerimni zaxiraga topshirishni talab qilyapti.
Zaxiraga topshir, deydi. Davlatdan qarzdorligim nima bo‘ladi? Lizingdan qarzimiz bor, tomchilatishdan qarzimiz bor. Hozir men yerni topshirsam, ertaga qarzdorlikni qanday to‘layman? Hozir yerimni olib qo‘ysa, u mening ishimni ham, bolalarimning kelajagini ham olib qo‘yadi-ku! Men qayerdan boqaman ularni? Yolg‘iz ona bo‘lsam.
Og‘ir operatsiya bo‘lganman uch yil oldin. Shuning orqasidan orqaga ketib qoldim ozgina. Agar men kasal bo‘lmaganimda, planlari to‘ldirib, olg‘a ketar edim”, – deydi Mavluda Sobirova.
– Biz bilamiz, ko‘pchilik fermerlar xuddi sizning ahvolingizda. Qarzdorlik qanday hosil bo‘lyapti?
– Vazirlikka yig‘lab chiqib suv olaman. Hammaning yeri to‘rt marta suv ichsa, mening yerim ikki marta suv ichdi. Bir dalam bir marta suv ichdi hatto! Shu sabab hosil yaxshi chiqmayapti, qarzni yopa olmayapmiz. Xarajatimizni qoplamay qolyapti. Kerakli vaqtda suv bera olmayapman. Ming dori bersak ham, qancha texnika yursa ham, suv ichmasa, baribir paxta yaxshi hosil bermaydi. Paxta nobud bo‘lyapti.
– Suvni fermerlarga yetkazish kimning vazifasi?
– Irrigatsiya bo‘liminiki.
– Nega ular yetkazib bermayapti?
– Telefonimizni ko‘tarishmaydi hatto. Fermerlar guruhi bor tumanimizda, u yerda yozsam, meni bloklab tashlaydi. Vazirlikka, irrigatsiya bo‘limining portaliga chiqib, yig‘lab, suv olganman.
– Suv yetarlicha yetkazib berilmayapti. Lekin reja talab qilinyapti.
– Shunday.
– Reja hali ham bormi? Reja yo‘q degan gaplar, demak, bekor gap?
– Bitta emas, ikkita reja bor. Fyuchers bor, forvard bor. Fyuchers – birja orqali sotayotgan birinchi shartnomamiz bor, ikkinchisi – hokimiyat tomonidan qo‘yilgan shartnoma. 2026 yil paxtasini birjaga qo‘ydik, 45 sentnerdan. Ustiga yana 7 sentner qo‘yishdi, 52 sentner bo‘ldi jami. 52 sentnerdan paxta yetkazib berishimiz kerak 2026 yilda.
Kim zo‘r bo‘lsa, o‘sha suvni oladi, tamom. Men ayol bo‘lsam, kechasi ham yuraman erkaklar qatori, lekin ulardan suvni o‘tkazib kelish juda qiyin.
– Dardlaringizni eshitadigan kimdir bormi? Mana, siz shartnomangizni bajarishingiz kerak, to‘g‘rimi? Lekin suv yetkazib berilmayapti. Shartnomani bajarishga imkon berilmayapti.
– Shunday bo‘lyapti.
– Dardingizni eshitadigan bormi, qaysidir bir idora?
– Hech kim eshitmaydi.
– Deylik, hozir hokimga telefon qilaman-da, nima bo‘lyapti, deb so‘rasam, nima deydi hokim, nima deb o‘ylaysiz?
– Plan bajara olmaydi, qo‘lidan kelmaydi, olish kerak, deb aytadi. Lekin men shudgorimni ham joyida qilib qo‘yganman, arig‘imni ham kovlaganman, mevali daraxtni ham ekkanman, texnikalarni remont qilib qo‘yganman. Mendan ahvoli og‘ir fermerlar bor. Birorta texnikasi yo‘q fermerlar bor. Men o‘tgan yili hokimning aytganlarini hurmat qilib, yangi – 76-10 sxemadagi Xitoy seyalkasini oldim. Hozir mening yerimni olib qo‘ysa, ertaga davlat oldidagi qarzimni qanday to‘layman? Tomchilatishdan qarzim bor, lizingdan qarzim bor.
Kasal bo‘lgan vaqtim bironta hokimiyatga yo mahallaga bormaganman, “men kasal bo‘ldim, pul beringlar”, deb. Og‘ir kasal bo‘lgan vaqtim pul yetmaganligi uchun yashayotgan xonadonimni sotganman. Hozir men dala shiyponida yashayman. Boquvchim yo‘qligi sababli yashash xonadonimni sotganman.
– Fermer ham tadbirkorlik sub’yekti hisoblanadi.
– Shunday.
– Siz ham ishlab chiqaruvchisiz. Paxta yetishtirasiz. Mantiqan olganda, hokimiyat bu yerda nega kerak sizga?
– Hokimiyat… Bilmadim. Hokimiyat bizga topshiriq beradi. Masalan, qishloq xo‘jaligi bo‘yicha hokim o‘rinbosari bor, undan tashqari tuman hokimi bor. Hozir tuman hokimi aralashayotganiga o‘zim hayronman. Endi boshidan aralashib keladi-da hokimlar.
Hozir paxta ekish uchun bizga imtiyozli kredit ajratishi kerak bank. Lekin hokim topshirig‘i bilan, bermayapti. Hokim qachonki “mayli, shunga chiqar”, deb aytsa, menga chiqarishi mumkin, busiz ololmaysiz kredit. Kredit ololmasam, hokim ruxsat bermasa, men paxtani qanday yetishtiraman? Chigit olishim kerak, neft mahsuloti olishim kerak, hammasini cho‘ntagimdan qilolmayman.
Yerga o‘rganib qolganman, farzandimdek narsa men uchun. Juda yaxshi ko‘raman yerni. Juda zavq bilan ishlagandik, mehr bilan o‘sha yerga. Hozir yerni topshir degan bo‘lsa ham, men har kuni yerning ichidaman. Mana, kecha ham 150 tadan ziyod mevali daraxt ekdim niyat qilib yana. Ariqlarimni kovlattirdim, “tutlarimni bosma”, deb traktorchiga iltimos qildim. Bug‘doylarni ham ekdim, shudgorda yurdim, texnikaning ichida o‘zim ham yurdim qo‘shilib.
Mana, yaqinda muhtaram prezidentimiz ham ustoz-shogird an’anasini oldinga surdilar. “Qoloq fermerga ilg‘or fermerni qo‘sh, qoloq fermerni ilg‘or fermer yetaklasin” – dedi. “Yerni ol” deganlarini eshitmadik lekin. Katta-katta, yoshi katta fermerlar bor, ustoz-shogird qilsin bizni, tushunmaganimizni o‘rgatsin, agronomlik qilsin. Yo‘q, hech kim eshitmaydi bizni.
Hokim izohi
Biz Karmana tumani hokimi Shohrux Boltayev bilan telefon orqali bog‘landik.
“Yer – davlatniki. Fermer xo‘jaliklari ijara shartnomasi asosida faoliyat yuritadi. Bir marta emas, ikki marta emas, yillar mobaynida rejani bajarmaydigan, fermer xo‘jaligini tashkil etishda tartibga, qoidaga umuman rioya qilmaydigan, yerni talon-toroj qilgan holatlar yuzasidan o‘rganishlar o‘tkazilyapti. Qo‘shimcha rejalar qo‘yilyapti.
[Yerni zaxiraga qaytarish] qonunchilik asosida qilinadi. Qonunchilik bugungi kunda qanaqa taqozo qilsa, shunday tartibda bo‘ladi”, dedi tuman rahbari.
Shokir Sharipov tayyorladi.
Jamiyat
Axborot texnologiyalari va sun’iy intellekt yo‘nalishlari uchun davlat grantlari ko‘paytirildi
Ma’lum qilinishicha, mazkur yo‘nalishlar bo‘yicha davlat granti asosidagi qabul ko‘rsatkichlari 35 foizga oshirilib, jami 2 930 ta davlat granti ajratilgan.
2026/2027-o‘quv yili uchun axborot texnologiyalari va sun’iy intellekt sohasiga oid ta’lim yo‘nalishlari hamda mutaxassisliklari bo‘yicha davlat granti asosidagi qabul ko‘rsatkichlari 35 foizga oshirildi.
Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining ma’lum qilishicha, mazkur yo‘nalishlar uchun jami 2 930 ta davlat granti ajratildi.
Qayd etilishicha, bunda bakalavriat uchun 2 309 ta, magistratura uchun 621 ta davlat granti ajratilgan.
Ma’lum bo‘lishicha, cho‘milish vaqtida birdan uning sog‘lig‘i yomonlashib, mustaqil ravishda harakat qila olmay qolgan va sheriklari darhol FVBga xabar berishgan.
17 iyul kuni soat 17:53 da Samarqand viloyati Favqulodda vaziyatlar boshqarmasiga Samarqand tumanidagi Qoradaryo daryosida fuqaro cho‘kayotgani haqida xabar kelib tushgan.
Ma’lum bo‘lishicha, cho‘milish vaqtida birdan uning sog‘lig‘i yomonlashib, mustaqil ravishda harakat qila olmay qolgan va sheriklari darhol FVBga xabar berishgan.
Qutqaruvchilar voqea joyiga tezkorlik bilan yetib borib, fuqaroni maxsus narvon yordamida daryo qirg‘og‘idan xavfsiz hududga olib chiqishgan hamda u tibbiyot xodimlariga topshirilgan.
Xabarda aytilishicha, hozirda fuqaroning ahvoli yaxshi.
Raqobat qo‘mitasi tomonidan o‘tkazilgan nazorat xaridlarida bir qator un mahsulotlarining sifati amaldagi sanitariya-gigiyenik hamda xavfsizlik talablariga javob bermasligi aniqlandi.
Xususan, Samarqand viloyatida o‘tkazilgan laboratoriya tekshiruviga ko‘ra, Qozog‘istonda ishlab chiqarilgan “555 MUKA” un mahsuloti sanitariya talablariga javob bermasligi va iste’molga yaroqsiz ekani ma’lum bo‘ldi.
Buxoro viloyatida laboratoriyaga topshirilgan “Sulaymon Nafosat Fayz” MChJ tomonidan ishlab chiqarilgan “Sulaymon Fayz” birinchi navli bug‘doy uni sanitariya-gigiyenik me’yorlarga mos emasligi aniqlandi. Un mahsuloti sotuvidan tushgan 5,7 mln so‘m mablag‘ni iste’molchilarga qaytarish bo‘yicha ko‘rsatma berildi.
Jizzax viloyatida nazorat xaridi uchun “Javhar Flour Trade” MChJ tomonidan ishlab chiqarilgan “Ardus” un mahsuloti namunalari laboratoriyaga topshirilganda unda temir va rux miqdori belgilangan me’yorlarga javob bermasligi ma’lum bo‘ldi.
Farg‘ona viloyatida “Troyka” nomli bug‘doy uni namunasi laboratoriya tekshiruvlarida me’yoriy talablarga nomuvofiq deb topildi.
Sifatsiz mahsulotlarni muomalaga chiqarish orqali qonunbuzilishga yo‘l qo‘ygan shaxslarga, shuningdek saqlash tartiblariga rioya etmagan sotuvchilarga nisbatan tegishli ta’sir choralari belgilanib, mahsulotlarni savdodan olib tashlash bo‘yicha tadbirkorlarga majburiy ko‘rsatmalar berildi.
Xabar qilinishicha, mazkur ishlar tabiiy ofatning oldini olish maqsadida o‘tkazilgan.
18 iyul kuni A-373 “Toshkent-Ohangaron-Angren-Qo‘qon-Shahrixon-Andijon” avtomobil yo‘lining 142,8 km. qismida tegishli tashkilotlar tomonidan tog‘ning yuqori nuqtalaridagi nomustahkam toshlarni sun’iy tushirish ishlari olib borildi.
Xabar qilinishicha, mazkur ishlar tabiiy ofatning oldini olish maqsadida o‘tkazilgan.
Favqulodda vaziyatlar vazirligi ayrim elektron nashrlar va blogerlardan ma’lumotlarni noto‘g‘ri talqin qilmaslikni so‘radi.
Farg‘ona tumani Chimyon qishlog‘i Quyi archa mahallasidagi adirlikda bog‘ barpo qilgan ayrim tadbirkorlar suv muammosiga duch kelishyapti. Suv yo‘q emas, bor: maxsus texnikalar yordamida tepalikka suv chiqarilgan, lekin ming mashaqqat bilan daraxt ko‘kartirgan odamlarga shartnomasi bor bo‘lsa-da, suv berilmayapti.
“Mirob Sh.I. o‘ziga qarashli odamlargagina suv beradi xolos. Bizdan esa pul talab qiladi. Suv uchun davlatga pul to‘layapmiz-ku. Mirob o‘z cho‘ntagini qappaytirish uchun bizdan yana pul olishga harakat qilyapti. Daraxtlarimiz qurib boryapti, dodimizni eshitadigan kimsa yo‘q”, deydi murojaatchilar.
Abdujalil Mamadiyev adirlikda 1,5 gektar yerni o‘zlashtirib, 500 tup o‘rik daraxti ko‘kartirgan, endi esa suvsizlikdan daraxtlari quriyotgan ekan:
“Farg‘ona tumani, Chimyon qishlog‘i Quyi archa mahallasidagi adirlikni o‘zlashtirib, 1,5 gektar yerda ming mashaqqat bilan o‘rik bog‘i yaratdim. 500 tup o‘rik daraxtini amallab ko‘kartirganman.
Endi esa suv muammo bo‘lyapti. Daraxtlarimiz qurib ketyapti. Eng qizig‘i, suv yo‘q emas, bor, adirga mirob etib tayinlangan Sh.I. xohlagan odamiga suv beradi, xohlamagan odamiga bermaydi. Shartnomamiz bor. Suv solig‘iniyam o‘z vaqtida to‘layapmiz. Mirob o‘z cho‘ntagi uchun biz bog‘bonlardan pul so‘raydi. Pul berganlargagina suv beryapti. Axir biz suv uchun davlatga o‘z vaqtida to‘lovni amalga oshiryapmiz-ku.
Masala yuzasidan suv xo‘jaligiga, nasos stansiyalari markazlariga, ichki ishlarga murojaat bilan chiqdik, hokimiyatlarga bordik. Lekin muammo hal bo‘lmadi.
Masalan, men suv uchun 4 yilda 8 million 200 ming so‘m to‘lov qilganman. Davlatga pul to‘lasam bo‘ldi-ku, nima uchun yana mirobning cho‘ntagi uchun ham yana pul berishim kerak? Menga o‘xshab bog‘ yaratib daraxtlarini sug‘ora olmayotganlar talaygina. Mirobga chora ko‘rib bering, deb kirmagan tashkilot qolmadi. Bahordan to shu kungacha bog‘imni ikki marta sug‘ordim xolos. Daraxtlar qurib boryapti. Mehnatimga achinyapman.
Daraxtlar qurib qolmasligi uchun o‘zimiz 10 litr, 20 litr qilib chelaklab suv tashib quyib ham ko‘rdik. Shu holatni ko‘rib ham mirob pinagini buzgani yo‘q. Suv ber desak, u biz bilan janjal qiladi. Davlatga pul to‘laganingizdan keyin u navbati bilan suv berishi kerak-ku.
Mirob suv bersa, ko‘chat oralariga qora ekin qilish mumkin, lekin mana, hozir bekor yotibdi. Pomidor, loviya ekish mumkin, davlatga foydasi tegadigan tirikchilik qilib, ish qiladigan sharoit qilsa bo‘ladi. Faqat mirob suv bersa. Suv bermagani uchun oddiy daraxtimizni ham sug‘ora olmayapmiz.
Farg‘ona tumanida Chimyon qishlog‘i aholisining tirikchiligi o‘rikdan. Qiynalib bir yilda bir marta hosil olamiz-da. Suv beriladigan bo‘lsa, o‘rikdan ko‘proq hosil olish mumkin. Boshimizda shunday tashvish bo‘lganidan nima qilishni, yana kimlarga murojaat qilishimizni bilmayapmiz”, deydi Abdujalil Mamadiyev.
Abdujalil Mamadiyev
Tasvirga olish jarayonida adirda mirob Sh.I. ni uchratdik. U holat yuzasidan izoh berishni istamadi.
Sh.I , mirob
Mavjud muammo yuzasidan izoh olish uchun Sirdaryo-So‘x irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi suv yetkazib berish davlat muassasasi direktori Dilyor Yo‘ldoshev bilan telefon orqali suhbatlashdik.
U muammoni nazoratga olishini, daraxtlarni sug‘orish uchun davlat bilan shartnoma qilgan bog‘bonlarga suv, albatta, berilishini ta’kidladi.
Yamal Messiga qarshi. JCh finali intrigalari
JCh kundaligi. Bronza uchun triller va Tuxelni tanqid qilgan Tramp
Saka het-trik qildi, Mbappe Messini quvib o‘tdi
-
Iqtisodiyot4 days agoMarkaziy bank huzurida Islomiy moliya kengashi tashkil etildi
-
Dunyodan3 days ago
Prezident Tramp uning o‘ldirilishi masalasiga oydinlik kiritmoqda
-
Dunyodan5 days agoMahmud Ahmadinejod atrofidagi sirli o’yin: “Mossad bilan hamkorlik”
-
Dunyodan3 days agoMalayziya Isroil fuqarolarini deportatsiya qilmoqda
-
Jamiyat4 days agoChimyonda tog‘ sayri qutqaruv operatsiyasi bilan yakunlandi
-
Sport4 days agoAngliya va Argentina nega bir-birini yomon ko‘radi? Ashaddiy dushmanlik tarixi
-
Jamiyat4 days agoO‘zini o‘zi band qilganlarga ijtimoiy soliq to‘lash majburiy bo‘lishi mumkin
-
Jamiyat5 days ago
MICE turizm tadbirlarini tashkil qilgan tadbirkorlarga QQSdan imtiyoz beriladi