Mahalliy
Alisher Navoiy hajga borganmi?
Ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar, ma’naviyat soatlari… Bu ishlar xo‘jako‘rsinlikdan boshqa narsa emas! Taassufki, oramizda shunday ta’naomuz luqma tashlovchilar oz bo‘lsada uchrab turadi. Ba’zi qalamkashlar ham shunday mazmundagi chiqishlari bilan o‘zlarining qanchalar haq ekanliklarini isbotlamoqchi bo‘ladilar.
Demokratiya. Fikrlar xilma–xilligi albatta har bir fuqaro o‘z fikrlarini aytishga haqli. Ammo shukrki, haqiqiy ilm sohiblari bunday muzokaralarga e’tibor bermaydilar, hamisha ma’rifat xizmatlariga shaylar.
Ma’naviyatni yuksaltirishga o‘z hissalarini qo‘shishdan charchamaydilar. Korxona va tashkilotlar rahbarlari tomonidan esa atoqli sanalar, umumxalq bayramlariga bag‘ishlangan ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar keng nishonlanib kelinadi.
Jumladan, kuni kecha, buyuk shoir, alloma, mutafakkir, davlat arbobi Nizomiddin Mir Alisher Navoiy tavalludining 585 yilligiga bag‘ishlangan tadbir ham ko‘tarinki ruhda o‘tdi. Filologiya fanlari doktori, professor Dilfuza Yuldasheva o‘z ma’ruzasini shunday mahorat bilan o‘tdiki, auditoriyaning butun vujudi quloqqa aylandi, go‘yo.
Ma’ruza davomida olima dunyo tamadduniga beqiyos hissa qo‘shgan allomaning tarjimai holi, o‘lmas ijod namunalaridan so‘zladi. Eng asosiysi, ularni tinglovchiga yetkazishdagi olimaning notiqlik mahorati meni lol qoldirdi. Olima Navoiyning ruboiylaridan misol keltira boshlaganda ishtirokchilar beixtiyor unga jo‘r bo‘lishdi:
Xaloyiqqa ko‘rma qilib benavo,
O‘zingga ravo ko‘rmaganni ravo.
O‘z vujudingga tafakkur aylagil,
Har ne istarsen o‘zingdan istagil.
Bu ham Navoiy ijodining qalblarga allaqachon muhrlanganidan bir nishona edi. Ilgari “Navoiy hajga borganmi“, — degan savol meni ko‘p o‘ylantirardi.
Bundan 4 yillar muqaddam u haj safariga uch bor taraddud ko‘rib, davlatning dolzarb ishlari bois bora olmaganini eshitganimda xalq manfaatlarini o‘z manfaatlaridan ustun qo‘ygan buyuk allomaga nisbatan hurmatim yanada oshgandi.
«Xamsa» asarini shoshilinch, yetti oyda yozib tugatish mas’uliyati, taxt talashayotgan shahzodalarni, ba’zi amaldorlarni tarbiyalash, qalblarida ilmu fanga muhabbat uyg‘otish, egri maqsadlardan qaytarish, taqvodorlikka da’vat qilish va ularga axloq va odobda o‘rnak bo‘lish kabi mas’uliyatli vazifalari bor edi Navoiyning.
Olima Yuldasheva ham viloyatlardagi notinchlikning oldini olish, xalqning iqtisodiy va ma’naviy hayotini yaxshilash kabi yumushlari tufayli hazratning umri davomida haj qila olmaganligini ta’kidladi.
Hofizi Qur’on bo‘lganmi, degan savolga to‘rt yoshdan maktabda o‘qigani, yetti yoshda Qur’onni yod olgani haqidagi misollar bilan javob berdi.
Ayniqsa olimaning hozirgi kunda katta hajga, umra ziyoratiga borish kimlarga joizu, kimlarga mumkin emasligini bilmaslik yoki bilib turib bilmaslikka olish, muhtoj qarindoshlari, ehtiyojmand qo‘shnilarini unutib, muqaddas zaminga xotirjamgina, hatto tantanavor borib kelayotgani to‘g‘risidagi mulohazalari juda o‘rinli edi.
Shu o‘rinda, mana shunday ma’naviy-ma’rifiy tadbirlarni tashkil etishda yaqindan yordam bergan «O‘zbekiston pochtasi» AJ Farg‘ona filiali hamda «O‘zbektelekom» AK Sharqiy filiali rahbariyatlariga, qolaversa, Respublika ma’naviyat va ma’rifat markazi Farg‘ona viloyati bo‘limi va Farg‘ona Davlat universitetiga hamkorlik uchun minnatdorchilik bildiramiz!
“Xabar.uz“ axborot-tahliliy portalining Farg‘ona viloyatidagi muxbiri Hafiza Salyahova
Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun davlat ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi belgilandi.
Adliya vazirligi Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun davlat ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risidagi idoraviy hujjatni davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi (ro‘yxat raqami 3819, 16.04.2026-y.).
Nizomga ko‘ra, maxsus pedagoglar uchun aniq malaka talablari joriy etildi.
Xususan, ular korreksion pedagogika va defektologiya yo‘nalishida oliy ma’lumotga ega bo‘lishi hamda o‘quvchilarning ehtiyojiga mos maxsus metodikalarni (imo-ishora tili, Brayl alifbosi, nutq nuqsonlarini bartaraf etish usullari) bilishi shart.
Hujjatda dars soatlarini taqsimlashning ustuvor tartibi ham belgilandi.
Unga ko‘ra, dars yuklamalari avvalo malaka toifasi yuqori bo‘lgan, milliy yoki xalqaro sertifikatlarga ega pedagoglarga beriladi.
Shuningdek, 1 pedagog uchun yuklama odatda 0,5 stavkadan kam va 1 stavkadan ortiq bo‘lmasligi, ayrim holatlarda esa 1,5 stavkagacha ruxsat etilishi nazarda tutilgan.
Nizom bilan tarifikatsiya ro‘yxatini shakllantirish, ko‘rib chiqish va tasdiqlashning aniq muddatlari belgilandi.
Jumladan, dars soatlari 17-sentabrga qadar elektron tizimga kiritiladi, 25-sentabrga qadar esa vakolatli organ tomonidan tasdiqlanadi.
Vazirlar Mahkamasining joriy iyl 16-apreldagi «Yangi O‘zbekiston» universitetida «Rektorlar maktabi» dasturini yo‘lga qo‘yish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi 177-son qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, 2026-yil 1-iyuldan «Yangi O‘zbekiston» universitetida davlat oliy ta’lim tashkilotlari rektori (direktori) lavozimiga nomzodlarni tayyorlash bo‘yicha «Rektorlar maktabi» dasturi (Dastur) yo‘lga qo‘yiladi.
Dastur davlat oliy ta’lim tashkilotlari rektori (direktori) lavozimiga nomzodlar zaxirasini shakllantirish maqsadida tashkil etiladi.
Dastur doirasida quyidagi mezonlarga mos keluvchi shaxslar ochiq tanlov asosida o‘qishga qabul qilinadi:
30 yoshga to‘lgan;
kamida magistr akademik darajasiga ega;
oliy ta’lim sohasida kamida 5 yillik ish tajribasiga ega, shu jumladan, 2 yil rahbarlik lavozimlarida ishlagan .
Dastur tinglovchilarida quyidagi yo‘nalishlarda bilim va ko‘nikmalar rivojlantiriladi:
akademik, moliyaviy, ilmiy va innovatsion boshqaruv;
sun’iy intellekt va raqamlashtirish;
strategik boshqaruv va transformatsiya .
Dasturning o‘quv jarayonlari masofaviy (onlayn) va ishlab chiqarishdan ajralgan holda (offlayn) 6 oygacha bo‘lgan muddatda tashkil etiladi.
Dasturga har yili 80 nafar tinglovchi qabul qilinadi.
Dastur yakunlari bo‘yicha eng yaxshi natija ko‘rsatgan 40 nafargacha tinglovchi Garvard universiteti (AQSh) va (yoki) boshqa xorijiy nufuzli oliy ta’lim tashkilotlariga malaka oshirishga yuboriladi.
Maktablarda yakuniy davlat imtihonlari kunlari e’lon qilindi. Bu haqda Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi xabar berdi.
2025–2026-o‘quv yilida umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida 9- va 11-sinf bitiruvchilari uchun yakuniy davlat attestatsiyasi imtihonlari kunlari e’lon qilindi. Imtihonlar jadvali quyidagicha:
9-sinf — majburiy fanlar:
Ona tili va adabiyot / Davlat tili — 1- iyun
Matematika — 4-iyun
O‘zbekiston tarixi — 8-iyun
Jismoniy tarbiya — 1–6-may
11-sinf — majburiy fanlar:
Ona tili va adabiyot / Davlat tili — 2-iyun
Matematika (asosiy / chuqurlashtirilgan) — 5-iyun
O‘zbekiston tarixi — 9-iyun
11-sinf — tanlov fanlar (barcha bitiruvchilar uchun majburiy):
Fizika, kimyo, biologiya, geografiya, davlat huquq asoslari, ona tili va adabiyoti (qardosh tillar), tet tili — 12-iyun va 15-iyun kunlari bo‘lib o‘tadi.
(O‘quvchi 2 ta tanlov fan tanlaydi: 1-fan 12-iyunda, 2-fan 15-iyunda o‘tkaziladi)
Prezidentning 2026-yil 11-apreldagi qaroriga muvofiq, Toshkent davlat agrar universiteti faoliyatini takomillashtirish bo‘yicha qator chora-tadbirlar belgilandi. Unga ko‘ra, 2026–2027-o‘quv yilidan boshlab agrar oliy ta’lim muassasalarida ayrim yo‘nalishlar bo‘yicha 3 yillik ta’lim dasturlari joriy etiladi.
Hujjatda 2030-yilga qadar universitetni xalqaro reytinglarning top-500 taligiga kiritish, ilmiy ishlanmalarni tijoratlashtirish hajmini 3 baravarga oshirish va akkreditatsiyadan o‘tgan dasturlar sonini 4 baravar ko‘paytirish vazifalari belgilangan.
Shuningdek, yangi ta’lim modeli nazariy bilimlar va amaliy ko‘nikmalar uyg‘unligini ta’minlashga qaratilgan bo‘lib, talabalarni bozor talablariga mos kadr sifatida tayyorlash maqsad qilingan.
Yangi tizimga ko‘ra, o‘quv jarayoni bosqichma-bosqich amaliyotga yo‘naltiriladi. Birinchi kursda darslarning 60 foizi nazariy, 40 foizi amaliy bo‘ladi.
Ikkinchi kursda nazariy va amaliy mashg‘ulotlar tenglashtirilib, har biri 50 foizni tashkil etadi. Uchinchi kursda esa asosiy e’tibor amaliyotga qaratilgan bo‘lib, 70 foiz amaliy, 30 foiz nazariy darslardan iborat bo‘ladi.
Bundan tashqari, yuqori kurs talabalari uchun o‘qish jarayonidan ajralgan holda 4 oylik uzluksiz dual ta’lim joriy etiladi.
Qarorda universitetning xalqaro nufuzini oshirishga alohida e’tibor qaratilgan. Xususan, xalqaro reyting tashkilotlari bilan hamkorlikni kuchaytirish va ta’lim sifatini global standartlarga moslashtirish rejalashtirilgan.
Ilmiy tadqiqotlarni tijoratlashtirish orqali universitetning moliyaviy barqarorligini oshirish ham ustuvor vazifalardan biri sifatida belgilangan.
Ilm-fan salohiyati yanada oshiriladi. «Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar tizimini takomillashtirishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida» gi Prezident Farmoni (PF–58-son, 10.04.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy ta’limni rivojlantirish tadqiqotlari markazi negizida Oliy ta’limni rivojlantirish va global hamkorlik markazi tashkil etiladi.
Respublika davlat oliy ta’lim tashkilotlarining bakalavriat ta’lim yo‘nalishlariga muayyan o‘quv yili uchun ajratilgan grant kvotalarining to‘lmay qolgan qismi hisobidan har yili 500 nafargacha bo‘lgan iqtidorli chet el fuqarolariga oliy ta’lim tashkilotlarida ta’lim olish uchun grant berishni nazarda tutuvchi «Yangi O‘zbekiston stipendiyasi» dasturi amalga oshiriladi.
2026/2027 o‘quv yilidan oliy ta’lim tashkilotlariga xorijiy talabalarni qabul qilishning amaldagi tartibiga qo‘shimcha tariqasida «Study in Uzbekistan» platformasi orqali qabul qilish yo‘lga qo‘yiladi.
2026/2027 o‘quv yilidan ta’lim dasturini xorijiy tilda yakunlagan talabalar ta’limning keyingi bosqichi uchun hujjat topshirishda xorijiy tilni bilish to‘g‘risidagi sertifikatni taqdim etishdan ozod etiladi.
Quyidagilar tashkil etiladi:
– Raqamli ta’lim texnologiyalarini rivojlantirish markazi negizida Raqamli ta’lim va sun’iy intellektni rivojlantirish markazi;
– Innovatsiyalarni joriy qilish va texnologiyalar transferi milliy ofisi hamda Yoshlar akademiyasi negizida Yoshlarning innovatsion tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash ofisi.
Qashqadaryoda yerfurushlar va firibgarlar qo‘lga olindi
Turkiy davlatlar parlamentlari rahbarlarining ilk norasmiy uchrashuvi o‘tkazildi
O‘zbekistonda bolalarga qarshi jinoyatlar uchun jazo qat’iylashtirildi
-
Jamiyat4 days agoO‘zbekistonda erkin bond omborlari tashkil etiladi
-
Iqtisodiyot3 days ago
16-apreldan dollar sezilarli ravishda oshadi
-
Iqtisodiyot3 days ago
O‘zbekistonga kofe importi keskin kamaydi
-
Sport5 days agoToshkentda taekvondo bo‘yicha yoshlar o‘rtasidagi jahon chempionati start oldi
-
Sport2 days ago
Shavkat Mirziyoyev Sindorovni telefon orqali tabrikladi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Dollar, yevro va funt-sterling pasaydi
-
Jamiyat4 days agoDunyoga «dahshatli darajada» ish o‘rni yetishmovchiligi xavf solmoqda
-
Jamiyat5 days agoBo‘stonliq tumanidagi «noqonuniy chiqindixona» bartaraf etildi