Dunyodan
G7 rahbarlari Yaqin Sharqda “de-de-de-ni rivojlantirish” ni qidirmoqdalar
Nadin Yusrif
BBC News, Toronto
Watch: Savdo shartnomalari, oilaviyotlar, Yaqin Sharqdagi nizolar – Trumpning qisqa G7
G7 mamlakatlari rahbarlari “Yaqin Sharqda, shu jumladan G’azo sulhini, shu jumladan harbiy harakatlardan voz kechish” deb nomlangan.
Qo’shma bayonotda ular ushbu mintaqada “tinchlik va barqarorlikka sodiqlik” ni yana bir bor “Isroil o’zlarini himoya qilishga haqli” deb ta’kidladilar.
AQSh prezidenti Donald Trump Kanada sammitini erta tark etdi va jurnalistlarga: “Biz aniq sabablarga ko’ra qaytib borishimiz kerak.”
Uning chiqishlari ketma-ket Isroil va Eron yana bir-birlariga hujum qilishganda, uning chiqishlari keldi.
Hisobotda, Trump Oq uyimizning Milliy Xavfsizlik Kengashiga qaytishi bilan uchrashishga yo’naltirilganligi haqida xabar berilgan.
AQSh Mudofaa vaziri Pit Heeges “Himoyasi pozitsiyasini kuchaytirish uchun Yaqin Sharqdagi” Qo’shimcha imkoniyatlarni rivojlantirish “deb e’lon qilindi. Biroq, Amerika rasmiylari AQShning Eronga hujumlarida ishtirok etishga harakat qilayotgan taklifni rad etishdi.
Oq uy, Sammitda Trumpning “ajoyib kun” borligini ta’kidlash uchun og’ir edi.
Oq uy matbuot kotibi Karolin Lewittning aytishicha, Trump “Yaqin Sharqda nima bo’layotgani” kechki ovqatdan keyin “Dunyo etakchilari” Dunyo rahbarlari “Dunyo etakchilari” klubi tomonidan yig’ilgan “Rokristel Rokitsni tark etmoqda. U juda yaxshilanmadi.
Bu shuni anglatadiki, AQSh prezidenti Ukraina Prezidenti Voldimir Zelenskiy va Meksika prezidenti Klaudiya Sheinbaum o’rtasidagi uchrashuvni o’tkazib yuboradi. Sammitning so’nggi kuni.
Qarang: “Men orqaga qaytishim kerak”, deydi Trump o’zining dastlabki G7 uchib ketishini aytdi.
Fotosuratda dushanba kuni Trump Vashingtonga “Katta” uchun qaytish muhim ekanligini aytdi.
Ilgari, Prezident Ijtimoiy OAVda Eron AQSh-Eron yadroviy muzokaralarining so’nggi turida ularga targ’ib qilgan shartnomasini imzolashi kerakligini e’lon qildi.
“Oddiy qilib aytganda, Eron yadroviy qurolga ega bo’lolmaydi”, deb yozadi u. “Men buni va undan keyin dedim!”
Trump shuningdek, Eronliklarni 17 million kishigacha, 17 million kishigacha, haqiqiy ijtimoiy ommaviy axborot vositalarida 17 million kishigacha “evakuatsiya qilishni” talab qildi. U tafsilotlarni taqdim etmadi.
Ko’p o’tmay, Eron OAV seshanba kuni Tehronda portlash va katta miqdordagi havo mudofaasi yong’inlari haqida xabar berdi. Isroilliklar Eronning davlat radioeshittirishlarini nishonga olgandan keyin, hozirgi kunda taqdimotchini o’rta maktabni o’rtagacha o’tkazib yuborishga majbur qildi.
Isroilda havo hujumi SIRenlar motam tutgan va Eron raketalari yana mamlakatni nishonga olgani kabi, Tel-Avivdagi portlashlar yangradi va portlashlar eshitildi.
G7 sammitining dunyo rahbarlari Trumpga erta ketish kerakligini tushunishlarini tushunishdi.
“Agar Qo’shma Shtatlar sulhga erisha olsa, bu juda yaxshi”, – dedi Frantsiya prezidenti Emmanuel Makron.
Avstraliya Bosh vaziri Anthony Albane vakili Antonon Albanesning aytishicha, Trumpning chiqishlari “tushunarli”, deya xabar beradi Trumpsning “Seshanba kuni tariflarni muhokama qilishni rejalashtirishdi.
Isroil hujumidan so’ng, bir zumda parchani Eronning davlat televidenie studiyasiga to’g’ri keladi
Rossiya va Ukraina o’rtasidagi mojarolar va Isroil va Eron o’rtasidagi ziddiyat tufayli G7 bo’limida bo’linish belgilari bo’lgan.
Bi-bi-si AQShning sherigi CBS xabarlariga ko’ra, Trump Eron-Isroil mojarosi to’g’risidagi sammit bayonotini rad etishni rejalashtirgan edi.
Biroq, etakchilar oxir-oqibat dushanba oqshomida mahalliy vaqt bilan nashr etilgan bayonotga kelishib, ular “Isroilning xavfsizligini qo’llab-quvvatlayotganimizni takrorlashdi” deyishdi.
“Eron mintaqa beqarorlik va qo’rquvning asosiy manbai hisoblanadi. Eron hech qachon yadroviy qurolga ega emasligini aniq ko’rsatib qo’ydi”, deyiladi bayonotda.
Trump shuningdek, 2014 yilda 2014 yilda Qrimni ilova qilinganidan keyin Rossiyani guruhdan chiqarib yuborish haqidagi oldingi sammitda ham dedi.
– Putin men bilan gaplashmoqda, – dedi AQSh prezidenti. “U hech kimga aytmaydi … u bu haqda baxtli odam emas.”
Biroq, Prezident Tuproqda ikki mamlakat o’rtasidagi savdo to’siqlarini olib tashlaydigan Buyuk Britaniya-AQSh savdo shartnomasini rasmiy ravishda imzolaganligi sababli ba’zi ko’plab yutuqlar mavjud.
Trump jurnalistlarga kelajakda olib keladigan soliqlardan “juda yaxshi himoyalangan” deb aytdi. “Nega bilasiz? Chunki men ularga yoqaman.”
Isroil she’rlari Xayfa raketaga ishg’olida turishadi
Dushanba kuni Kanada bosh vaziri Mark Carni va Trump o’rtasida ikki tomonlama, Kareynani 30 kun davomida olib kirish uchun 30 kun ichida kuchga kiritilishi mumkinligini aytdi.
Bu Trump G7 sammitini erta tark etgan ikkinchi belgidir. 2018 yilda, Kvebek sammitida Shimoliy Koreya rahbari Kim Chen Birlashgan Birlashgan Millatlar Tashkiloti bilan uchrashish uchun mitingni tugatdi.
Isroil Eron havo maydonini nazoratga olgani ta’kidlaganidek, u o’tgan payshanba kuni urushni boshlaganidan beri ko’plab yuqori harbiy qo’mondonlar va atom olimlarni o’ldirganini aytgan.
Biroq, Isroil Eronning yadroviy dasturini yo’q qilish maqsadida erishgani kelmaydi.
Harbiy tahlilchilarning ta’kidlashicha, AQSh Eronning yadroviy ob’ektlari, xususan, final muassasalariga kirishi mumkin bo’lgan bombalar va bomba va bunkerlarni to’ldiradigan bombalar mavjud.
Eronning Sog’liq xizmati bilan isroilliklar kamida 224 kishini o’ldirdi. Isroilda hukumat kamida 24 kishi halok bo’lganini aytdi.
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
Afg‘onistonning Nuriston viloyatidagi suv toshqinlari oqibatida 20 kishi halok bo‘ldi, 80 kishi jarohatlandi. Bu haqda mamlakatning tabiiy ofatlarga qarshi kurash bo‘yicha milliy boshqarmasi ma’lum qildi.
Ta`kidlanishicha, qurbonlar soni vaqtinchalik va joylarda qidiruv-qutqaruv ishlari olib borilayotganda ortishi mumkin.
Aytilishicha, 100 dan ortiq odam bedarak yo‘qolgan.
Prognozga ko‘ra, Transport va fuqaro aviatsiyasi vazirligining meteorologiya boshqarmasi bir qator shtatlarda suv toshqiniga olib kelishi mumkin bo‘lgan kuchli shamol va momaqaldiroq bilan birga kuchli yomg‘ir yog‘ishi haqida ogohlantirgan.
Agentlik aholini daryo qirg‘oqlari va suv toshqini xavfi bo‘lgan joylardan uzoqroq turishga, mahalliy favqulodda vaziyatlar qo‘mitalari ko‘rsatmalariga rioya qilishga va zarur ehtiyot choralarini ko‘rishga chaqirdi.
Rossiya Davlat Dumasi Rossiya hududida yoki boshqa mamlakatlarda jinoyat sodir etganlikda ayblangan xorijliklarga Rossiya fuqaroligini berishni taqiqlovchi qonunni qabul qildi.
Qonunga ko‘ra, jinoyatning og‘irligidan qat’i nazar, sudlanganlik ham Vaqtinchalik propiska (RVP) va yashash uchun ruxsatnoma (VNJ) berishni rad etish uchun asos bo‘ladi.
Bundan tashqari, 14 yoshga to’lgan muhojirlar Rossiya Ichki ishlar vazirligining vakolatli organiga sudlanganlik yo’qligi to’g’risidagi guvohnomani taqdim etishlari kerak. Ushbu hujjat arizangizdan kamida uch oy oldin fuqaroligingiz bo’lgan mamlakat tomonidan berilishi kerak. Mahkum ushbu holatni tasdiqlovchi tegishli hujjatlarni taqdim etadi.
Ushbu talablar chet el fuqarolarining quyidagi toifalariga taalluqli emas:
14 yoshgacha. Qochqin deb tan olingan yoki siyosiy boshpana yoki vaqtinchalik boshpana berilgan shaxs. Rossiya Qurolli Kuchlarida shartnoma asosida xizmat qilayotgan yoki uning tarkibida jangovar harakatlarda qatnashgan shaxslar. O’tmishda aybsizlik guvohnomasini taqdim etganlar.
Ushbu qonun fuqaroligi bo’lmagan shaxslarga ham tegishli.
Ukraina fuqarolari uchun o’tish davri bor, ular ikki yil davomida aybsizlik guvohnomasini taqdim eta olmaydi.
Qashqadaryoda 63 yoshli ayol universitetni muvaffaqiyatli tamomladi
Isroil falastinlik mahbuslarni himoya qilish uchun timsohlardan foydalanmoqchi
Bank depozitlari bir yilda 118 trln so‘mga ko‘paydi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Toshkent yarim yilda 1,5 mlrd dollarlik mahsulot va xizmatlarni eksport qildi
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekistonda qurilgan yo‘llar sifatini tekshirish uchun laboratoriya sinovlari o‘tkaziladi
-
Dunyodan4 days ago
Ukraina armiyasining bosh qo‘mondoni almashtirildi.
-
Mahalliy5 days ago
Test kitobini yirtgan abituriyent, «shpargalka» sabab yo‘qotilgan 3 yil: imtihon manzaralari
-
Turk dunyosi4 days agoNYT hisoboti: Eronning ishonchli tahdidi Prezident Trampni Turkiyadagi havo kuchlari 1-ni almashtirishga undadi
-
Sport3 days ago
Abduqodir Husanov «Manchester City» bilan shartnomasini 2031 yilgacha uzaytirdi
-
Sport5 days ago
Fransiya va Germaniya birgalikda jahon chempionatini o‘tkazishi mumkin
-
Dunyodan3 days agoRossiya jinoiy javobgarlikka tortilgan muhojirlarga fuqarolikni rad etadi