Iqtisodiyot

Dunyodagi eng katta 10 ta maxsus iqtisodiy zona

Published

8 months ago

February 10, 2026

Maxsus iqtisodiy zona – mamlakat quruqlik sohilidan 200 dengiz milyasigacha (370 kilometr) cho‘zilgan dengiz makoni hududidir. Yangi infografikada eng katta maxsus iqtisodiy zonalarga ega davlatlar ko‘rsatilgan.

Maxsus iqtisodiy zonada davlatlar tabiiy resurslarni qidirish, o‘rganish va ulardan foydalanish (ekspluatatsiya qilish) bo‘yicha eksklyuziv huquqlarga ega bo‘ladi. Ular sun’iy orollar va inshootlar barpo etishi va ulardan foydalanishi, ilmiy tadqiqotlar olib borishi mumkin, shuningdek dengiz muhitini muhofaza qilish va saqlash majburiyatini ham oladi.

Boshqa davlatlar esa bu zonalarda erkin kemachilik va parvoz huquqiga ega. Shuningdek, ular suvosti kabellari va quvurlarini o‘tkazishi mumkin.

Eng katta maxsus iqtisodiy zona Fransiyaga tegishli — avvalo, uning dengizorti hududlari hisobiga. Uning maydoni 11,691 million kvadrat kilometrni tashkil qiladi.

Maxsus iqtisodiy zonasi kattaligi bo‘yicha yetakchilar qatorida AQSh (11,351 million kvadrat kilometr) va Avstraliya (8,505 million kvadrat kilometr) ham bor. Rossiya bu reytingda to‘rtinchi o‘rinda — uning zonasi maydoni 7,566 million kvadrat kilometr. O‘ntalikka, shuningdek, Buyuk Britaniya, Indoneziya, Kanada, Yaponiya, Yangi Zelandiya va Chili ham kirgan.

geopolitical.guy

Maxsus iqtisodiy zonalardan foydalanish qoidalarini BMTning dengiz huquqi bo‘yicha konvensiyasi belgilaydi. Shu bilan birga, ba’zan davlatlar o‘rtasida zonalar chegaralari yoki boshqa davlatlarning bu zonalardagi faoliyati masalasida bahslar kelib chiqadi.

Masalan, AQSh va Xitoy o‘z maxsus iqtisodiy zonasida xorijiy qurolli kuchlarning razvedka faoliyatini tartibga solish huquqi masalasini turlicha talqin qiladi. Aksariyat sohilbo‘yi davlatlar qirg‘oqdan 12 dengiz milyasidan tashqarida (ya’ni hududiy suvlardan uzoqroqda) o‘z zonalarida xorijiy harbiy faoliyatni tartibga solish huquqiga ega emas, deb hisoblaydi. Xitoy talqiniga ko‘ra esa davlatlar o‘z maxsus iqtisodiy zonasining butun hududi bo‘ylab xorijiy harbiy faoliyatni tartibga solish huquqiga ega.

Source link

Iqtisodiyot

Shavkat Mirziyoyev Shinjon usulida yetishtirilgan paxta dalasini ko‘zdan kechirdi

Published

20 hours ago

October 21, 2026

xabarlar

Prezident Shavkat Mirziyoyev G‘uzor tumanida «Qashqadaryo Jingu» korxonasi tomonidan Shinjon usulida paxta yetishtirilayotgan dalada bo‘ldi.

Davlatimiz rahbariga chigit ekish, g‘o‘zani sug‘orish va parvarishlashda qo‘llanayotgan texnologiyalar haqida ma’lumot berildi. Bu yerda 2,2 ming gektar maydonga chigit plyonka ostiga qo‘sh qatorlab ekilgan, tomchilatib sug‘orish to‘liq joriy qilingan.

Plyonka tuproqdagi namlik va haroratni saqlab, chigitning erta hamda bir tekis unib chiqishiga yordam beradi. Suv va o‘g‘it esa tomchilatib sug‘orish tizimi orqali bevosita g‘o‘za ildiziga yetkaziladi. Natijada suv sarfi 30-40 foizga, o‘g‘it sarfi qariyb 30 foizga kamayadi. Hosil an’anaviy maydonlarga nisbatan 10-15 kun oldin pishib yetiladi.

Prezidentimiz paxtazorda yetishtirilgan hosil va agrotexnik tadbirlarni tashkil etish jarayoni bilan tanishdi. An’anaviy usulda gektaridan 30-35 sentner paxta olinsa, Shinjon texnologiyasida bu ko‘rsatkich 60-70 sentnergacha yetishi mumkin. Korxona dalalarida hosildorlik gektariga 55 sentnerni, yalpi hosil esa 12,3 ming tonnani tashkil etmoqda.

Dala ishlarida agrodronlardan ham foydalanilmoqda. Bu ayrim agrotexnik tadbirlarni tezroq bajarish, yonilg‘i sarfini kamaytirish imkonini bermoqda.

Xitoy sarmoyasi ishtirokida tashkil etilgan «Qashqadaryo Jingu» agroklasteri Koson, Nishon, G‘uzor, Ko‘kdala va Mirishkor tumanlarida jami 18,3 ming gektar maydonda faoliyat yuritadi. Ushbu yerlarning katta qismi ilgari foydalanilmagan cho‘l va qarovsiz maydonlar bo‘lgan. Loyihaga 128 million dollar investitsiya kiritilib, 50 ta ish o‘rni yaratilgan. Eksport hajmi esa 8,5 million dollarni tashkil etadi.

Shu yerda davlatimiz rahbariga viloyat qishloq xo‘jaligida amalga oshirilayotgan ishlar haqida ham axborot berildi.

Source link

Iqtisodiyot

O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi

Published

2 days ago

October 20, 2026

xabarlar

O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev «Wabtec» kompaniyasi direktorlar kengashi raisi va bosh ijrochi direktori Rafael Santanani qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.

Uchrashuvda mamlakatda temir yo‘l infratuzilmasi va tranzit salohiyati rivojlanayotganini hisobga olib, lokomotivlar parkini yangilash va kengaytirish masalalari ko‘rib chiqildi.

AQSh moliya institutlari ishtirokida lokomotivlarni uzoq muddatli servis xizmati bilan birga yetkazib berish imkoniyatlari muhokama qilindi.

Shuningdek, O‘zbekistonda texnik xizmat ko‘rsatishni yo‘lga qo‘yish, butlovchi qismlar ishlab chiqarish va mutaxassislar tayyorlash masalalari ko‘rib chiqildi.

Tog‘-kon korxonalari karer texnikasiga xizmat ko‘rsatuvchi servis markazini tashkil etish hamda dizel-generator qurilmalari bo‘yicha hamkorlik qilishga ham e’tibor qaratildi.

«Wabtec» lokomotivlar, temir yo‘l texnikasi, raqamli va servis yechimlarini ishlab chiqarish bo‘yicha jahondagi yetakchi kompaniyalardan biri hisoblanadi. Kompaniya Markaziy Osiyo mamlakatlarida ham loyihalarni amalga oshirmoqda.

Source link

Iqtisodiyot

Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi

Published

5 days ago

October 17, 2026

xabarlar

Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva XXRning Gonkong maxsus ma’muriy hududidagi eng yirik xoldinglardan biri — Henderson Land Group boshqaruvi raisi Piter Li bilan uchrashuv o‘tkazdi.

Tomonlar qayta tiklanuvchi energetika, Yangi Toshkent infratuzilmasini rivojlantirish va ta’lim sohalaridagi istiqbolli qo‘shma loyihalarni muhokama qildi.

«Mamlakatimiz investitsiyalar uchun ochiq va biz Gonkongning yetakchi biznes doiralari bilan hamkorlikdan manfaatdormiz. Sheriklikdagi tashabbuslarni, jumladan, yangi tashkil etilayotgan Toshkent xalqaro moliya markazi orqali ham qo‘llab-quvvatlashga tayyormiz», — deb yozdi Saida Mirziyoyeva.

Administratsiya rahbari O‘zbekiston va Gonkong o‘rtasida uzoq muddatli iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar borligiga ishonch bildirdi.

Source link