Jamiyat
yanvar oyida tog‘larda qalin qor qoplami shakllandi
«O‘zgidromet» yakunlangan yanvar oyidagi ob-havo tahlilini e’lon qildi.
Ushbu yilda yanvar oyi nisbatan iliq bo‘ldi. Respublika hududining katta qismida o‘rtacha oylik havo harorati iqlim me’yoridan 1,2-2,4 darajaga yuqori bo‘lib, Farg‘ona vodiysi viloyatlarida, respublika janubida ba’zi joylarda me’yorga yaqin bo‘lishi kuzatildi.
Yanvar oyida harorat foni notekis bo‘lishi qayd etildi birinchi yarmida havo haroratining me’yordan o‘rtacha og‘ishi 2-4 daraja iliqni tashkil etdi, eng iliq kunlarda esa 7-10 daraja iliqqacha yetdi.
O‘zbekistonning barcha hududlari bo‘yicha ushbu davrda asosan quruq ob-havo kuzatildi. Faqat respublikaning ayrim hududlarida biroz qisqa muddatli yomg‘irlar yog‘ishi (1-2 ta holat) qayd etildi. Oyning ikkinchi yarmida ob-havo sharoiti keskin o‘zgardi.
16-yanvardan respublika hududiga nam va sovuq havo massalari kirib keldi va keyinchalik respublika hududi bo‘yicha bir necha sovuq havo oqimlari kirib kelishi (23-24 yanvar va 28-29 yanvar) kuzatildi.
Eng sovuq kechalarda havo harorati 6-11 daraja sovuqqacha, respublikaning shimoliy hududlarida 13-18 daraja sovuqqacha, Ustyurtda ba’zi joylarda 21-24 daraja sovuqqacha pasaydi.
Ayrim kunlarda esa maksimal havo harorati 3 daraja sovuq-2 daraja iliq, respublika shimolida 5-7 daraja sovuqni tashkil etdi.
Sovuq havo kirib kelishi bir qator yog‘ingarchilik (yomg‘ir qorga aylandi) bilan qayd etildi, shimolda va tog‘li hududlarda esa asosan qor ko‘rinishida kuzatildi.
16-yanvarda Navoiy, Samarqand, Jizzax viloyatlarida, Toshkent, Qashqadaryo viloyatlarining tog‘ oldi va tog‘li hududlarida yog‘ingarilik kuchli bir kecha-kunduzda 15 mm dan 23 mm gacha bo‘ldi. Arnasoy ko‘li hududida bir kecha-kunduzda 33-35 mm yog‘ingarchilik qayd etildi, bu ushbu hudud uchun deyarli oylik me’yorni tashkil etadi.
22-yanvarda va 23-yanvarga o‘tar kechasi yog‘ingarchilik asosan qor ko‘rinishida yog‘di va Toshkent, Qashqadaryo, Surxondaryo viloyatlarida sezilarli darajada bo‘lib, bunda yog‘ingarchilik miqdori 15-31 mm ga yetdi. Surxondaryo viloyatida ayrim joylarda 22 yanvar kuni bir kecha-kunduzda yog‘gan yog‘ingarchilik oylik me’yordan 50-56% gacha bo‘lishi qayd etildi.
Kuchli yog‘ingarchilik (yomg‘ir qorga aylandi), shuningdek, 25 va 28-yanvar kunlari Toshkent, Samarqand, Qashqadaryo viloyatlarida ham kuzatildi. Respublika hududining katta qismida yanvar oyda yog‘ingarchilik me’yor atrofida bo‘ldi. Xorazm, Buxoro, Navoiy viloyatlarida va Qoraqalpog‘iston Respublikasida ba’zi joylarda bir oyda yog‘ingarchilik oylik me’yordan 1,8-2,6 marta ko‘p bo‘ldi.
Farg‘ona vodiysi eng quruq hudud bo‘lib, u yerda oylik yog‘ingarchilik miqdori me’yordan 20-65% ni tashkil etdi.
Qor ko‘rinishidagi yog‘ingarchilikdan so‘ng oyning ikkinchi yarmida O‘zbekistonning tekislik hududi bo‘yicha balandligi 1 sm dan 10 sm gacha bo‘lgan qor qoplami hosil bo‘ldi. Qor qoplamining maksimal balandligi (13-25 sm) 22-23 yanvar kunlari Toshkent, Samarqand, Qashqadaryo, Surxondaryo viloyatlarida, Navoiy viloyati shimolida kuzatildi.
Yanvar oyining oxiriga qor qoplami Qoraqalpog‘iston Respublikasida, Toshkent viloyatining ko‘pchilik tumanlarida, Samarqand viloyatining ba’zi joylarida, Qizilqumning markaziy va sharqiy hududlarida saqlanib turdi. Qor qoplamining balandligi 1-10 sm ni, ba’zi joylarda 13-20 sm ni tashkil etdi.
O‘zbekistonning tog‘li hududlarida oy davomida qor qoplami to‘planishi davom etdi. Oy oxiriga tog‘larda qor zaxirasi me’yordan 70-121% ni, Dukant MS hududida me’yordan 140% ni tashkil etdi.
Respublika bo‘yicha ba’zi joylarda shamol tezligi 13-18 m/s gacha, ayrim kunlarda ba’zida 22-24 m/s gacha kuchaydi. Yanvar oyida tez-tez tumanlar kuzatildi, ko‘rinuvchanlik 50-500 gacha yomonlashdi.
Raqobat qo‘mitasi tomonidan 2026 yilning dastlabki sakkiz oyida o‘tkazilgan tekshiruvlar davomida 73 nomdagi mahsulot sifat va xavfsizlik talablariga javob bermasligi aniqlandi. Bu haqda qo‘mita matbuot xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, qo‘mita hamkor tashkilotlar bilan birgalikda chakana savdo nuqtalarida sotilayotgan xalq iste’moli tovarlarining sifat va xavfsizlik talablariga muvofiqligini tekshirish uchun muntazam ravishda nazorat xaridlarini o‘tkazib kelmoqda. Xarid qilingan mahsulotlar akkreditatsiyadan o‘tgan laboratoriyalarda tekshirilib, ularning davlat standartlari hamda normativ-texnik hujjatlar talablariga mosligi baholanadi.
Xususan, 2026 yilning sakkiz oyida 60 turdagi jami 558 nomdagi mahsulot laboratoriya ekspertizasidan o‘tkazilgan. Natijada ulardan 73 nomdagisi belgilangan normativ-texnik talablarga javob bermasligi ma’lum bo‘lgan.
Ushbu mahsulotlarni savdo rastalaridan qaytarib olish va qonunchilikka muvofiq choralar ko‘rish uchun tegishli materiallar O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi hamda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasiga yuborilgan.
Qonunchilik palatasi deputatlari bugungi majlisida moliyaviy jarimalarni qo‘llash tartibini yengillashtirishga qaratilgan qonun loyihasini uchinchi o‘qishda qabul qilib, Senatga yubordi.
Hujjatga ko‘ra, tadbirkorlar jarima solish to‘g‘risidagi qaror topshirilgan kundan boshlab bir oy ichida jarimaning 50 foizini ixtiyoriy to‘lasa, qolgan qismini to‘lashdan ozod etilishi mumkin.
Shuningdek, jarimani 6 oy davomida bo‘lib-bo‘lib to‘lash imkoniyati nazarda tutilmoqda.
Agar jarima to‘g‘risidagi qaror bekor qilinsa yoki haqiqiy emas deb topilsa, noqonuniy undirilgan mablag‘ qaytariladi. Qaytarish kechiktirilgan taqdirda, Markaziy bank asosiy stavkasining uch yuzdan biri miqdorida foiz to‘lash tartibi joriy etiladi.
Hozircha bu qoidalar qonun loyihasida nazarda tutilgan, kuchga kirmagan.
O‘zbekistonda moda va dizayn sohasi uchun malakali mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan yangi davlat oliy ta’lim muassasasi tashkil etiladi.
Prezidentning 2026-yil 16-oktyabrdagi PQ–378-son qaroriga muvofiq, Toshkent xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi. Akademiya Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi tizimida faoliyat yuritadi.
Yangi oliygoh Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti hamda Parij xalqaro moda akademiyasining qo‘shma ta’lim dasturi negizida tashkil etiladi.
Mazkur dasturda tahsil olayotgan barcha talabalar o‘qishini yangi akademiyada davom ettiradi. Bitiruvchilarga Toshkent xalqaro moda akademiyasining diplomi beriladi.
O‘quv jarayoni 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Akademiyada xalqaro qo‘shma dasturlar bilan bir qatorda, mustaqil ta’lim dasturlari asosida bakalavr va magistrlar tayyorlashga ham ruxsat etiladi.
2027/2028 o‘quv yilidan boshlab to‘qimachilik, tikuvchilik, trikotaj va charm-poyabzal sohalarida korxonalar buyurtmasi asosida dual ta’lim joriy qilinadi. Bunda talabalar nazariy bilim olish bilan birga ishlab chiqarish jarayonlarida ham ishtirok etadi.
Shuningdek, yengil sanoat yo‘nalishidagi texnikumlarni muvaffaqiyatli tamomlagan, o‘rtacha bahosi akademiya belgilagan talabga javob beradigan bitiruvchilarga bakalavriatning uchinchi bosqichidan to‘lov-kontrakt asosida o‘qishni davom ettirish imkoniyati yaratiladi.
Akademiya bazasida davlat buyurtmasi asosida turli tashkilotlar uchun kiyim-bosh dizaynini ishlab chiqish va milliy brendlarni shakllantirish ham yo‘lga qo‘yiladi.
Qarorda xorijiy mutaxassislar va talabalarni jalb qilish uchun ko‘p martalik vizalar rasmiylashtirish tartibi ham nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, 2028-yil yakuniga qadar davlat-xususiy sheriklik asosida 400 o‘rinli talabalar turar joyi quriladi. Ungacha akademiyaga o‘tkazilgan talabalar Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti yotoqxonasidan belgilangan tartibda foydalanishi mumkin.
Xorijda o‘zbek milliy taomlariga ixtisoslashgan restoran yoki oshxona tashkil etgan mahalliy tadbirkorlar ayrim xarajatlarining 50 foizigacha bo‘lgan qismini subsidiya sifatida qaytarib olishi mumkin.
Ushbu xizmat Turizm qo‘mitasi tomonidan my.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali bepul ko‘rsatiladi.
Subsidiya O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tgan va xorijda milliy restoran tashkil etgan tadbirkorlik subyektlariga ajratiladi.
Ariza topshirishda restoranning xorijiy davlatda ro‘yxatdan o‘tganini va binodan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, sanitariya va yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqlik bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etilishi kerak.
Shuningdek, restoranni tashkil etish bilan bog‘liq amalga oshirilgan xarajatlarni tasdiqlovchi hujjatlar, zaruratga qarab O‘zbekistondan mahsulot yetkazib berilganini tasdiqlovchi ma’lumotlar va ularning rasmiy tarjimasi so‘ralishi mumkin.
Restoranning ichki va tashqi ko‘rinishini aks ettiruvchi fotosuratlar ham arizaga ilova qilinadi.
Ariza my.gov.uz portali orqali elektron shaklda yuboriladi va 18 ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi. Ijobiy qaror qabul qilinsa, subsidiya mablag‘lari 7 ish kuni ichida tadbirkorning bank hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.
Arizada kamchiliklar aniqlangan taqdirda, tadbirkorga ularni bartaraf etib, hujjatlarni qayta taqdim qilish imkoniyati beriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi huzuridagi «Sayg‘ochiy» kompleks landshaft buyurtma qo‘riqxonasida yovvoyi hayvonlarni suv bilan ta’minlash maqsadida beshta avtonom suv ichish tizimi o‘rnatildi.
Tashabbus Ekologiya qo‘mitasi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) va Global ekologik jamg‘arma (GEF) bilan hamkorlikda «Aral Sea Wetlands» loyihasi doirasida amalga oshirildi.
Suv resurslari cheklangan Ustyurt cho‘li sharoitida qo‘shimcha suv manbalarining mavjudligi sayg‘oqlar va mahalliy faunaning boshqa vakillarini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.
Avtonom tizimlar quyosh energiyasida ishlaydi va to‘liq avtomatlashtirilgan. Ularning har biri 3 kub metr sig‘imga ega suv havzalari, nasoslar, datchiklar va hisoblagichlar bilan jihozlangan. Bu markazlashgan elektr energiyasi va suv ta’minoti manbalariga doimiy ulanish zaruratisiz suvni barqaror yetkazib berish imkonini beradi.
Suv ichish tizimlari bilan bir qatorda hududga 10 ta kamera va 10 ta fototuzoq ham o‘rnatildi. Ular hayvonlarni sutka davomida kuzatish, harakatlanishi va suv ichish joylaridan foydalanishini qayd etish, shuningdek, populyasiyalar holatini keyingi monitoring qilish uchun ma’lumot to‘plash imkonini beradi.
Ustyurtning og‘ir tabiiy sharoitida yashaydigan sayg‘oqlar uchun qo‘shimcha suv manbalarining yaratilishi yovvoyi hayvonlar populyasiyalarini saqlash va tiklashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Avtonom suv ichish tizimlarining o‘rnatilishi Ustyurtda bioxilma-xillikni asrash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlardan biri bo‘lib, zamonaviy kuzatuv vositalari orqali hayvonlar holatini monitoring qilish va zarur ma’lumotlarni to‘plash imkonini ham beradi.
