Iqtisodiyot
Jahon bozorida oltin va kumush narxi quladi
Qimmatbaho metallarning jahon narxlari 2026 yil yanvar oyi oxiri – fevral oyi boshida tarixiy maksimumlar yangilanganidan so‘ng, keskin pasayishga o‘tdi.
2 fevral kuni oltin bir troya unsiyasi uchun tarixiy maksimal 5600 dollarga yaqin narxdan 4400-4800 dollar diapazoniga tushdi, bu taxminan 15-20 foizga qulaganini anglatadi.
Kumush narxi yanada keskin pasayishni ko‘rsatdi: narx bir unsiya uchun 120 dollardan 75-80 dollargacha pasayib, qisqa vaqt ichida taxminan 30 foizni yo‘qotdi.
Tahlilchilarning ta’kidlashicha, bir nechta savdo sessiyalarida bunday keng ko‘lamli o‘zgarish hatto qimmatbaho metallarning o‘zgaruvchan bozori uchun ham xos emas.
Qulashning asosiy sabablari
1. 2025 yilda geosiyosiy beqarorlik va himoya aktivlariga bo‘lgan yuqori talab fonida oltin va kumush sezilarli darajada qimmatladi. Rekord darajaga erishish yirik investorlar va jamg‘armalar tomonidan foydani ommaviy ravishda qayd etishga turtki bo‘ldi;
2. AQSh Federal zaxira tizimi (FZT) rahbariyati bilan bog‘liq yangiliklar va kutilmalar bozorga qo‘shimcha bosim o‘tkazdi. Investorlar Kevin Uorsh FZT rahbari etib tayinlanishi ehtimoli haqidagi xabarlarga reaksiya bildirdi. Uorsh keskinroq pul-kredit siyosati tarafdori hisoblanadi, bu esa foiz stavkalari bo‘yicha kutilmalarni qayta ko‘rib chiqishga olib keldi. Siyosatni tez va keng miqyosda yumshatish ehtimolining pasayishi foizli daromad keltirmaydigan oltin va kumushning jozibadorligini keskin kamaytirdi;
3. AQSh dollarining mustahkamlanishi. Daromadlarning o‘sishi va Federal zaxiraning qat’iy siyosati kutilmalari fonida dollar mustahkamlandi, bu esa an’anaviy ravishda qimmatbaho metallar narxlariga bosim o‘tkazib, ularni boshqa valuta zonalaridagi investorlar uchun qimmatroq qiladi.
Bozor reaksiyasi va istiqbollar
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, joriy pasayish narxlarning ekstremal o‘sishidan keyingi «tuzatish» xususiyatiga ega bo‘lishi mumkin. Bozorlarning keyingi dinamikasi Federal zaxiraning real qadamlari, FZT yangi rahbariyati siyosati va AQSh dollarining «xatti-harakatlariga» bog‘liq bo‘ladi.
Iqtisodiyot
MChJ O‘zbekistondagi eng ommalashgan biznes shakli bo‘lib qolmoqda
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yilning 1 mart holatiga O‘zbekistonda jami 419 mingta tijorat tashkiloti faoliyat yuritmoqda. Ular orasida mas’uliyati cheklangan jamiyatlar (MChJ) eng keng tarqalgan tashkiliy-huquqiy shakl bo‘lib, ularning soni 331 686 tani tashkil etgan.
Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, MChJ mamlakatdagi barcha tijorat korxonalarining 79,1 foizini tashkil qiladi. Bu esa har o‘nta korxonaning qariyb sakkiztasi aynan ushbu tashkiliy shaklda faoliyat yuritishini anglatadi.
Tashkiliy-huquqiy shakllar kesimida xususiy korxonalar soni 47 028 ta bo‘lib, ular umumiy korxonalarning 11,2 foizini tashkil etgan. Oilaviy korxonalar 36 518 ta (8,7 foiz)ni tashkil etgan bo‘lsa, aksiyadorlik jamiyatlari 637 ta (0,2 foiz)ni tashkil qilgan.
Shuningdek, boshqa tashkiliy-huquqiy shakldagi tijorat tashkilotlari soni 3 358 taga teng bo‘lib, ular umumiy korxonalarning 0,8 foizini tashkil etadi.
MChJ shakli tadbirkorlar uchun nisbatan qulay tashkiliy-huquqiy mexanizmlar, ishtirokchilarning javobgarligi cheklanganligi hamda boshqaruv tizimining soddaligi sabab mamlakatda eng ommalashgan biznes shakli sifatida saqlanib qolmoqda.
Iqtisodiyot
Infratuzilma dasturidagi taqsimlanmagan mablag‘lar endi yangi tartibda ajratiladi
Adliya vazirligi tomonidan Ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturi doirasida buyurtmachisi aniqlanmagan va taqsimlanmagan mablag‘larni buyurtmachilarga taqsimlash tartibi to‘g‘risidagi nizom davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi.
Nizomga ko‘ra, davlat dasturi doirasida ajratilgan, ammo hozircha muayyan buyurtmachiga biriktirilmagan yoki taqsimlanmagan mablag‘larni obektlar (loyihalar) hamda buyurtmachilar kesimida taqsimlash tartibi belgilandi.
Hujjatga muvofiq, vazirlik va idoralar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, shuningdek viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari mazkur mablag‘lardan foydalanish bo‘yicha o‘z takliflarini elektron shaklda Iqtisodiyot va moliya vazirligiga taqdim etadi.
Bunda nizom ilovasida mablag‘larni ajratish mumkin bo‘lgan maqsadli yo‘nalishlar hamda takliflarni taqdim etish muddatlari aniq belgilab qo‘yilgan.
Iqtisodiyot va moliya vazirligi kelib tushgan takliflarni bir oy muddatda o‘rganib chiqadi va davlat dasturi doirasida obektlar bo‘yicha manzilli ro‘yxatni shakllantiradi. Shuningdek, ushbu ro‘yxat har chorakda kamida bir marta hukumatga tasdiqlash uchun taqdim etib boriladi.
Iqtisodiyot
2026 yilda paxtani mashinada terish ulushi 70 foizga yetkaziladi
13 mart kuni imzolangan prezident qarori bilan shunday vazifa belgilandi. Qishloq xo‘jaligi texnika va agregatlarini xarid qilishni moliyalashtirish uchun 400 mln dollargacha tashqi qarz olinadi.
13 mart kuni “Agrar sektorni zamonaviy qishloq xo‘jaligi texnikalari bilan ta’minlashning navbatdagi chora-tadbirlari to‘g‘risida” prezident qarori qabul qilindi.
Qarorga muvofiq, qishloq xo‘jaligida mexanizatsiyalash darajasini oshirish, ayniqsa paxta terimini texnika vositalari orqali amalga oshirish ulushini kengaytirish asosiy vazifalardan biri sifatida belgilandi. Jumladan, 2026 yilda paxtani mashinalar yordamida terib olish ulushini 70 foizgacha yetkazish rejalashtirilmoqda.
Shu maqsadda 2026 yilda qishloq xo‘jaligi texnika va agregatlarini xarid qilishni moliyalashtirish uchun davlat kafolati ostida jalb qilinadigan xorijiy kredit liniyalari hisobidan tijorat banklari orqali 400 million AQSh dollarigacha mablag‘ yo‘naltirilishi ta’minlanadi.
Bundan tashqari, tijorat banklari barcha turdagi qishloq xo‘jaligi texnika va agregatlarini xarid qilish uchun milliy valutada 10 yil muddatga, 2 yillik imtiyozli davr bilan kreditlar ajratadi. Mazkur kreditlar Markaziy bankning asosiy stavkasiga qo‘shimcha 4 foiz bank marjasi asosida taqdim etiladi.
Qarorda paxta va g‘alla kombaynlarini imtiyozli kredit va lizing shartlari asosida xarid qilish tartibi ham belgilangan. Xususan, 2026 yildan boshlab ushbu texnikalar bo‘yicha kredit va lizing to‘lovlarini amalga oshirish muddati yil davomida ikki marta — 31 yanvar va 31 iyul sanalari etib belgilandi.
Iqtisodiyot
O‘zbekiston Afg‘oniston bilan imtiyozli savdo to‘g‘risidagi bitimni tasdiqladi
2025 yil 10 iyun kuni Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida imzolangan O‘zbekiston va Afg‘oniston o‘rtasida imtiyozli savdo to‘g‘risidagi bitim ratifikatsiya qilindi. Ma’lumot uchun, o‘tgan yilda rasmiy Kobul va Toshkent o‘rtasidagi o‘zaro savdo hajmi 47,5 foizga oshgan.
O‘zbekiston va Afg‘oniston o‘rtasida imtiyozli savdo to‘g‘risidagi bitimni ratifikatsiya qilish bo‘yicha prezident qarori imzolandi.
Kelishuv 2025 yil 10 iyun kuni Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida O‘zbekiston investitsiyalar, sanoat va savdo vaziri Laziz Qudratov va Afg‘oniston sanoat va savdo vaziri Nuriddin Aziziy o‘rtasida tuzilgandi.
Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi hamda Bojxona qo‘mitasi ushbu xalqaro shartnomani amalga oshirish uchun mas’ul etib belgilandi.
Tashqi ishlar vazirligiga xalqaro hujjat kuchga kirishi uchun zarur bo‘lgan davlat ichidagi tartib-taomillar O‘zbekiston tomonidan bajarilgani to‘g‘risida Afg‘oniston tomoniga tegishli bildirishnoma yuborish topshirildi.
Ma’lumot uchun, 2025 yilda O‘zbekiston va Afg‘oniston o‘rtasidagi tashqi savdo aylanmasi hajmi 47,5 foizga oshib, 1 mlrd 678 mln dollarga yetdi.
Iqtisodiyot
O‘zbekiston va Turkiya o‘rtasida yangi bitim tasdiqlandi
O‘zbekiston prezidentining “Xalqaro shartnomani tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi. Unga ko‘ra, O‘zbekiston hukumati bilan Turkiya hukumati o‘rtasida mintaqaviy rivojlanish sohasida hamkorlikni kuchaytirishga qaratilgan bitim rasman tasdiqlandi.
Ma’lum qilinishicha, mazkur bitim 2024 yil 6 iyun kuni Turkiyaning Anqara shahrida imzolangan bo‘lib, u ikki davlat o‘rtasida mintaqaviy rivojlanish sohasida o‘zaro hamkorlikni kengaytirish, tajriba almashish va qo‘shma loyihalarni amalga oshirishga xizmat qiladi.
Qarorga muvofiq, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi ushbu xalqaro shartnomani amalga oshirish uchun mas’ul vakolatli organ etib belgilandi. Vazirlik tegishli idoralar bilan hamkorlikda bitimda nazarda tutilgan vazifalarni hayotga tatbiq etishni ta’minlaydi.
Shuningdek, Vazirlar Mahkamasi hamda tegishli vazirlik va idoralar rahbarlariga xalqaro shartnoma kuchga kirganidan keyin uning qoidalari bajarilishi ustidan belgilangan tartibda nazoratni ta’minlash vazifasi yuklatildi.
Mazkur bitim O‘zbekiston va Turkiya o‘rtasidagi iqtisodiy va mintaqaviy hamkorlikni yanada mustahkamlash, yangi investitsiya loyihalarini amalga oshirish hamda hududlarni barqaror rivojlantirishga xizmat qiladi.
-
Jamiyat5 days agoNogironlar uchun onlayn platforma tenderida shubhali holatlar aniqlandi
-
Siyosat3 days agoPrezident Mirziyoyev fuqarolardan murojaatlar ko‘payib borayotgan bir paytda militsiya xodimlarining qo‘pol xatti-harakatlarini tanqid qildi
-
Siyosat4 days agoIkki nafar O‘zbekiston fuqarosi firibgarlik va o‘g‘irlik hodisasidan so‘ng Bahrayn va AQShdan qaytib keldi
-
Jamiyat2 days ago
Raqamli texnologiyalar vazirining birinchi o‘rinbosari Olimjon Umarov lavozimidan ozod etildi
-
Dunyodan3 days ago
AQSh, Isroil va Eron o’rtasidagi urush qurbonlari soni 2000 nafarga yetdi.
-
Iqtisodiyot4 days ago
13-mart kuni ham dollar kursi pastlaydi
-
Dunyodan4 days ago
Ispaniya Isroilga qarshi dadil diplomatik choralar ko’rdi
-
Dunyodan3 days agoEron rasmiylari tinch aholi qurbonlari sonini e’lon qildi
