Jamiyat
Ulkan odamning og‘ir qismati
U nihoyatda bahaybat edi. Shu bois odamlarda kuchli qiziqish uyg‘otar, hamma ko‘rishga oshiqardi. Bu gigantning hayoti ham o‘zgacha. U ulkanligi bilan diqqat-e’tibor qozonar, biroq jismi va botinida ham ulkan dard bor edi. Ammo boshqalarga nima farqi bor, ular tomosha ko‘rsa bo‘ldi-da! Shov-shuvli «dev»ning aziyatlari, muammolari hech kimning parvoyiga kelmasdi.
G‘ayrioddiy o‘sish
Yoxan Kristinn Petursson 1913 yil 9 fevralda Islandiyaning Akureyri shahri yaqinidagi fermer oilasida dunyoga kelgan. Qishning qoq o‘rtasida tug‘ilgani bois, unga «Qishki Yoxan» degan laqab berildi. Yoxan oilada to‘qqizta farzandning uchinchisi bo‘lib voyaga yetdi. O‘sha paytlarda Islandiya Daniyaning boshqaruvi ostida bo‘lib, oila kambag‘al, ammo mehnatkash fermerlardan iborat edi.
Yoxan hali chaqaloq paytida ularning oilasi Dalvikka, keyin esa Svarfadardalur vodiysiga ko‘chib o‘tdi. Keyinchalik aynan shu muzofot unga yana bir taxallusni – Yoxan Svarfdalingur nomini berdi.
O‘n besh yoshigacha Yoxan boshqalardan deyarli farq qilmagan. Keyin esa bo‘yi g‘ayrioddiy tezlikda o‘sishni boshladi. Qisqa fursat ichida u ikki metrdan oshib ketdi. O‘n yetti yoshida esa hayratlanarli kuch sohibi bo‘ldi – aytishlaricha, Yoxan yuk mashinasini dast ko‘targan ekan.
Yigirma yoshga borib uning bo‘yi 2 metr 15 santimetrga, vazni esa 125 kilogrammga yetdi. Biroq ulkan jussasi bilan birga og‘ir sinovlar ham kelgan edi. Yoxanni bo‘g‘imlardagi kuchli og‘riqlar qiynay boshladi. Harakatlanishi og‘irlashdi, hassaga tayanishga majbur bo‘ldi. Ish topish esa deyarli ilojsiz edi.
Parda ortida
Ota-onasiga og‘irligi tushmasligini o‘ylagan Yoxan Islandiyani tark etib, Kopengagenga yo‘l oldi. U yerda hayotida birinchi marta sahnaga chiqdi. Mahalliy vodevil tomoshalari va «g‘aroyibotlar sirki» deb atalgan sahnalarda Yoxan ulkan qomati bilan tomoshabinlarni hayratda qoldirdi. Shu bilan birga, u kemasozlikda ham og‘ir mehnat qildi.
Yoxan sahnada «Islandiya vikingi», «Shimoliy dev», «Tirik tog‘» sifatida namoyon bo‘lardi. Biroq parda ortida u butunlay boshqa inson edi – kamgap, muloyim, samimiy va juda mehribon. Aynan shu fazilatlari sababli u «sevgisi ko‘p viking» degan nomga sazovor bo‘ldi. Ayollar Yoxanning ulkan qomatidan qo‘rqar, ammo yaqindan bilganlar uning qalbi juda nozik ekanini anglar edilar.
Gazetalarda shov-shuv
Petursson hayotining keyingi bosqichi uni shon-shuhrat bilan birga og‘ir sinovlar sari yetakladi. Kopengagenda boshlangan sahna faoliyati Yoxannni tez orada Yevropa chegaralaridan olib chiqdi. U Germaniya, Buyuk Britaniya, keyin esa Amerika Qo‘shma Shtatlariga gastrol safarlariga otlandi. Gazeta sarlavhalarida shov-shuvli «Islandiya vikingi», «Tirik dev», «Shimoldan kelgan qahramon» sifatida tilga olindi.
Biroq sahnada kuch va qudrat ramzi bo‘lgan bu insonning tanasi hali-hanuz og‘ir dard bilan kurashardi.
Shifokorlar keyinchalik Yoxanda gigantizm (akromegaliya bilan bog‘liq holat) mavjud bo‘lganini ta’kidlashgan. Bu kasallik gipofiz bezidagi o‘sma sababli o‘sish gormonlarining me’yordan ortiq ishlab chiqarilishi natijasida paydo bo‘ladi. Aynan shu holat Yoxanning bo‘yi to‘xtovsiz o‘sishiga, tananing me’yordan ortiq vazn olishiga sabab bo‘lgan.
Tanasidagi og‘riqlar tufayli Yoxan doimiy ravishda aziyat chekkan, uzoq yurishda qiynalgan, hassasiz harakatlana olmagan. Uni tezda charchash va kuchli og‘riqlar ham qiynar edi. Yoxan sahnada devdek ko‘rinsa-da, hayotda har bir qadami aziyatli kechardi.
Xanna bilan munosabat: qo‘rquvdan mehrgacha
Yoxan Petursson hayotida Xanna ismli ayol alohida o‘rin tutgan. Ilk paytlarda Xanna uning ulkan qomatidan cho‘chir, dugonalari «bu odam seni yanchib yuboradi», deya hazil-chin aralash ogohlantirar edilar. Ammo yaqindan tanishgach, Xanna Yoxanning muloyimligi, ehtiyotkorligi va ichki nozik dunyosiga oshno bo‘ldi.
Yoxan uni ilk bor o‘zining g‘ildirakli uyiga taklif qildi. Bu kulba oddiy emas, maxsus buyurtma asosida tayyorlangan, aql bovar qilmas darajada katta edi. Uydagi har bir jihoz Yoxanning bo‘yi va vazniga moslab yasalgandi. Ayniqsa, karavot shunchalik ulkan ediki, unda bir nechta oddiy erkak bemalol yota olardi.
Yoxan va Xanna o‘rtasidagi munosabat shiddatli sevgi bo‘lmay, balki asta-sekin tug‘ilgan ishonch va mehrga asoslandi. Xanna Yoxanni sahnadagi obrazi orqali emas, og‘riq-aziyatlar ichida ham hazil qilishga urinadigan inson sifatida sevdi.
Biroq Yoxanning kasalligi va doimiy safarlari bu munosabatni mustahkam oilaga aylantirishga imkon bermadi. Ma’lumotlarga ko‘ra, ular jimgina o‘z yo‘llaridan ketishgan. Xanna sevgilisini tark etmagan, aksincha Yoxan uni o‘zining og‘ir taqdiriga bog‘lab qo‘yishni istamagan edi.
Shon-shuhrat, yolg‘izlik va o‘lim
Amerikada Yoxan katta mashhurlikka erishdi. U sirk sahnalari, ko‘rgazmalar va ommaviy tomoshalarda ishtirok etdi. Odamlar bu bahaybat odam bilan suratga tushish, qo‘lini ushlash, uni «tirik afsona» sifatida ko‘rish uchun navbatda turishardi.
Ammo sahna ortida, mehmonxona hujrasida Yoxan ko‘pincha yolg‘iz edi. Uning uzun bo‘yi va salomatligi oddiy hayot kechirishga imkon bermas, ishq-muhabbat esa har doim ham sabrga tayyor bo‘lmasdi.
Yoxan Petursson 1981 yilda 68 yoshida vafot etdi. Qayd etilishcha, uning o‘limi og‘ir kasalligi oqibatlari – yurak va suyak tizimiga tushgan ortiqcha yuk bilan bog‘liq bo‘lgan. Yoxan umrining so‘nggi yillarini nisbatan sokin hayot kechirib, sahnadan uzoqda o‘tkazgan edi.
Yoxan Petursson tarixda faqat ulkan qomat egasi sifatida emas, balki og‘ir tanasini ko‘tarib yashagan, mehrga tashna inson sifatida qoldi. Uning hayoti bir haqiqatni isbotladi: insonni devga aylantiruvchi omil jismi emas, balki jamiyatning unga bo‘lgan munosabatidir.
Yoxan butun umri davomida bitta narsani – undan qo‘rqmasliklarini, inson sifatida qabul qilishlarini astoydil istagan edi, xolos.
Akbar Fathullayev
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi.
Jamshid Sharopov Buxoro viloyati hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – viloyat iqtisodiyot va moliya boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Jamshid Sharopov 1984-yil 27-yanvarda G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan. 2005-yilda Buxoro davlat universiteti, 2009 yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi-iqtisodchi.
Mehnat faoliyatini 2002-yilda AT “Paxta Bank”ning Buxoro viloyati boshqarmasi bank jarayonlari bo‘limi iqtisodiy bo‘linmasi mutaxassisi sifatida boshlab, ATB “Agrobank” Buxoro viloyati boshqarmasi boshlig‘i (2014-2020), O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Buxoro viloyati bosh boshqarmasi boshlig‘i (2020-2021), Shofirkon tumani hokimi (2021-2023), ATB “Agrobank” agrosanoat majmuasi korxonalarini moliyalashtirish departamenti direktori o‘rinbosari (2023-2026) lavozimlarida faoliyat yuritgan.
Ayni paytga qadar u ATB “Agrobank” muammoli kreditlar bilan ishlash departamenti direktori vazifasida ishlab kelayotgan edi.
«O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi munosabati bilan chet el fuqarolari va xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarimizni mukofotlash to‘g‘risida»gi Prezident farmoni e’lon qilindi.
Mukofotlanganlar ro‘yxati:
“Do‘stlik” ordeni bilan
Ivan Sao – “BYD Auto” kompaniyasining Yevropa sotuv bo‘limi bosh direktori o‘rinbosari
Klod Imoven – Fransiyaning “MEDEF International” harakatining O‘zbekiston-Fransiya ishbilarmonlar kengashi raisi
Masayoshi Fujimoto – “Sojitz” kompaniyasi direktori
Sabine Maxl – BMTning O‘zbekistondagi doimiy koordinatori
Turaman Sinan – Shayxontohur tumanidagi “Outdoor Factory Toshkent” mas’uliyati cheklangan jamiyati kuzatuv kengashi raisi, Toshkent shahri
II darajali “Salomatlik” ordeni bilan
Qahorova Nilufar Hamroyevna – AQShning Garvard universiteti huzuridagi Boston bolalar shifoxonasi loyiha menejeri
Yuldasheva Nodira Muxamedovna – Kanadaning Toronto shahridagi Kanadadagi o‘zbekistonliklar uyushmasi asoschisi, “Sog‘lom yo‘l” tibbiy va diagnostik markazi rahbari
“Shuhrat” medali bilan
Abdullayeva Shahlo Abdirashidovna – Koreya Respublikasining Kvangju shahridagi Migrant ayollar huquqlarini himoya qilish va ta’lim berish markazi rahbari.
Podpolkovnik Baxtiyor Inoqov Surxondaryo viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘i etib tayinlandi. U bunga qadar Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi magistratura bosqichida tahsil olgan.
Tayinlov Xalq deputatlari Surxondaryo viloyati Kengashining jamoat xavfsizligi va kriminogen vaziyatga bag‘ishlangan navbatdan tashqari sessiyasida ma’lum qilindi.
Sessiyada viloyatdagi jinoyatchilik holati ham tahlil qilindi. Joriy yilning hisobot davrida hududdagi 723 ta mahallaning 528 tasida (73 foiz) bironta ham jinoyat sodir etilmagan. Ichki ishlar xodimlarining tashabbusi bilan aniqlanadigan jinoyatlar soni 40 foizga yaxshilangan.
Shu bilan birga, 28 ta mahalla «qizil» toifada qolayotgani qayd etildi.
Yangi IIB boshlig‘iga jinoyatchilikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish, har bir mahallada xavfsizlikni ta’minlash, aholi bilan yaqin muloqotni yo‘lga qo‘yish va fuqarolarning ichki ishlar organlariga ishonchini mustahkamlash vazifalari yuklatildi.
Yangi o‘quv yili arafasida O‘zbekiston hududidagi umumta’lim maktablari, dehqon bozorlari va savdo majmualarida mavsumiy «Maktab bozorlari» tashkil etilmoqda.
Raqobat qo‘mitasi mavsumiy savdo jarayonlarida iste’molchilarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, raqobat muhitini ta’minlash hamda aholini sifatli va hamyonbop mahsulotlar bilan ta’minlash muhimligini ta’kidladi.
Qo‘mita ota-onalar va o‘quvchilarga xarid vaqtida mahsulotning sifati, ishlab chiqaruvchisi, narxi va boshqa muhim ma’lumotlarga e’tibor qaratishni tavsiya qildi.
Tadbirkorlarga esa «Maktab bozorlari»da sotilayotgan mahsulotlar sifati va narxlarining asosliligini ta’minlash, iste’molchilarga zarur axborotlarni taqdim etish hamda ularning huquqlariga rioya qilish majburiyati eslatildi.
Raqobat qo‘mitasi maktab bozorlarida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarni darsliklar, maktab formalari, o‘quv-yozuv qurollari va boshqa anjomlar narxlarini asossiz oshirmaslikka hamda qonunchilik talablariga qat’iy amal qilishga chaqirdi.
Fuqarolar «Maktab bozorlari»da narxlarni asossiz oshirish holatlariga duch kelsa, Raqobat qo‘mitasining 1159 ishonch telefoni orqali murojaat qilishi mumkin.
Qo‘mita tomonidan maktab bozorlarida narxlar barqarorligini ta’minlash maqsadida monitoring ishlari olib borilishi ma’lum qilindi.
Prezidentning 2026-yil 14-avgustdagi PQ–294-son qarori bilan 2027-yil 1-yanvardan muddatli to‘lov xizmati operatorlari faoliyati tartibga solinadi.
Ma’lum qilinishicha, muddatli to‘lov xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar operator hisoblanadi. Ular iste’molchiga tovar yoki xizmatni muddatli to‘lov asosida olish imkoniyatini vositachi sifatida taqdim etadi.
Qarorning 3-bandi «d» kichik bandiga ko‘ra, ko‘chmas mulk operator ko‘rsatadigan muddatli to‘lov xizmatining obyekti bo‘la olmaydi. Shu sababli vositachi operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish imkoniyati nazarda tutilmagan.
Biroq bu qoida uy-joyni bo‘lib-bo‘lib to‘lash asosida sotishni umumiy tarzda taqiqlamaydi.
Qarorning 3-bandi «a» kichik bandida sotuvchi tomonidan iste’molchiga tovarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri sotish holatlari muddatli to‘lov xizmati tushunchasidan mustasno qilingan.
Shunga ko‘ra, quruvchi o‘zining qurgan uy-joyini xaridorga bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi mumkin. Ya’ni yangi tartib quruvchi va xaridor o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri savdoni taqiqlamayapti.
Demak, ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan «endi uyni rassrochkaga olib bo‘lmaydi» degan talqin to‘liq to‘g‘ri emas. Cheklov aynan muddatli to‘lov operatorlari orqali ko‘chmas mulkni moliyalashtirishga taalluqli.
Yangi tartibga ko‘ra, muddatli to‘lov operatorlari maxsus reyestrga kiritiladi va ularning faoliyati Markaziy bank nazorati ostida bo‘ladi. Shuningdek, operatorlar bilan tuziladigan shartnomalar, ustama va komissiyalarga nisbatan aniq talablar belgilanadi.
Shunday qilib, 2027-yildan operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish cheklanadi, ammo quruvchining xaridorga uyni bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi saqlanib qoladi.
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
Prezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
-
Siyosat4 days ago
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Iqtisodiyot4 days ago
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
-
Iqtisodiyot4 days agoPrezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
-
Siyosat15 hours ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari