Jamiyat
“Yem-xashakka ketgan pullarni chiqarib olish ham osonmas” – uyida qoramol boqayotgan chorvadorlar
O‘zbekistonda 2025 yilning boshidan buyon go‘sht narxlari sezilarli oshdi. So‘nggi haftalarda hududlarda suyakli mol go‘shti chakana savdoda 140 ming co‘mgacha ko‘tarildi. Yem mahsulotlari narxi tobora oshib borayotgan, chorva uchun yaylovlar qisqarayotgan bir paytda uy sharoitida novvosni yemlab semirtirib sotayotgan farg‘onalik chorvadorlarga mikrofon tutdi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Kattagina yeri bo‘lgan Kabirjon G‘ofurov har bir qoramoli uchun bir kunda o‘rtacha 70 ming so‘mlik yem berishini aytdi.
FOTO 001 Kabirjon G‘ofurov
“Qoramol boqish oson emas, ayniqsa yem narxi tobora oshib borayotgan bir paytda. 15-20 million so‘mga novvos olasiz. Unga yem, xashak olish kerak. Agar yem mahsulotlarining hammasini sotib olsangiz [o‘zining xarajatini] qoplamaydi. Hech bo‘lmasa xashak o‘zingizdan chiqsa harna yordam bo‘ladi-da. Gektar bog‘im bor. Xashakni bo‘lsayam o‘zimdan chiqarishga harakat qilaman.
Odatda, bozordan urug‘likka qora simmental novvos olaman, uni o‘zimizning jaydari g‘unajinga qo‘shsak, tez yetiladigan novvos tug‘iladi. Ko‘proq ana shunday novvosni boqishga harakat qilaman. Chorvani ko‘proq o‘zingizdan chiqarsangiz, o‘zingizdan o‘t chiqib qolsa, ana shunda foyda bor. Aks holda go‘ngicha sotsangiz ham hatto o‘zining pulini ham chiqara olmaysiz.
Har yili kuzda kunjara sotib olaman, arzonroq. Hozir kunjara ham 6,5 ming so‘mga ko‘tarilib ketdi. Tobora novvos olib boqishning foydasi minusga qarab ketyapti. Bir qop kepak 80-85 ming so‘mga ko‘tarildi. Go‘sht qimmat deyishadi-yu, lekin o‘sha go‘shtni yetishtirib olish ham oson bo‘lmayapti-da.
FOTO 002
Misol uchun, kunjara o‘tgan yilning sentabr oyida 4–4,5 ming so‘m edi. Yanvarning oxiri, fevrallarga borib 5–5,5 ming so‘m bo‘ldi. Mana hozir 6,5–7 ming so‘mga chiqib oldi. Kepak ham avval 50–55 ming so‘m edi, 60 ming so‘m bo‘ldi. Yanvarga o‘tib 70 ming so‘m bo‘ldi, hozir mana 85–90 ming so‘mga chiqib ketdi. Bug‘doydan kepak qimmat. Bug‘doy 3–3,5 ming so‘m, kepak ham bundan oshib ketyapti.
Oddiy misol, mana shu novvosni o‘tgan yilning oktyabr oyida 17 million so‘mga sotib olganman. Bir kunda ikki mahal 4 kgdan 8 kg kunjara yeydi. 3 kilodan kepak yeydi. Silos yeydi 10 kg. O‘rtacha hisoblaganingizda bir kunlik “rasxodi” 70 000 so‘mga boradi. Endi buni 10 oy boqsak 21 million bo‘lar ekan. Umumiy xarajat 38 million so‘m bo‘lyapti. Endi buni 45 million so‘mga sotamizmi, 42 milliongami nasib bo‘lgani bo‘ladi.
Agar yem arzon bo‘lsa, go‘sht narxi ham tushadi. Go‘sht narxini tushirsak, yem-xashak qimmat. Qoplamayapti bir-birini. O‘shaning uchun qimmat bo‘lib ketyapti-da.
Kunjara bermasangiz mollar semirmaydi. Kunjara olib beraman desangiz, qimmatlik qilib oshib ketyapti, tannarx oshib ketyapti. Nimadir qilish kerak. Yem narxini tushirmasak bo‘lmaydi”, – deydi u.
Novvosdan ko‘ra sigir boqish afzal…
Yana bir qoramol boquvchi Muxbirjon Abduvaliyevning aytishicha, aslida go‘sht yo‘nalishida mol boqishdan ko‘ra sigir boqish foydaliroq.
FOTO 003 Muxbirjon Abduvaliyev
“5-6 oylik atrofidagi buqalarni sotib olamiz. Jonli vazni o‘rtacha 200 kg, 14-15 million so‘m atrofida bo‘ladi. Faqat zotli mol boqamiz. Olib, bir yil davomida boqamiz. Birinchi oylariga har bir mol 1 million so‘m atrofida “rasxod” qiladi.
FOTO 004
Zotli molligining hisobiga har oy vaznini tortib boramiz. Bir oyda qancha yem yeyapti, qancha vazn qo‘shyapti. Hisob-kitobini qilib bormasangiz hisobda adashasiz. Qoramollarimz 1,5 yoshga borgandan keyin yegan yemiga yarasha vazn qo‘shmay qo‘yadi. Ana shu mahalda keyin go‘shtga topshirib yuboramiz.
Toza silos, toza yem berganimizning hisobiga o‘sha mol 700 kg bo‘ladi. Jonli vaznini o‘rtacha 60 000 so‘mdan hisoblaydigan bo‘lsangiz, 40–42 million so‘m pul bo‘ladi. Go‘sht narxi ko‘tarilishining hisobiga foyda bor xolos. Agar go‘sht ko‘tarilmaydigan bo‘lsa, novvos boqishdan foyda yo‘q. Sigir boqqan yaxshi. Bitta sigir to‘rtta novvosning foydasini keltiradi. Undan sut sog‘ib sotasiz. Har yili bolasi yonga qoladi.
Chorvadorlarga yer ajratiladigan bo‘lsa, yaxshi bo‘lardi. Shunda yem narxi tushishining imkoni topilarmidi?”
Sarvar Ziyoyev,
Kun.uz
Operator va montajchi – Sardor Mamirov.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Navro‘z umumxalq bayrami va muborak Ramazon hayitini nishonlash arafasida xalqimizga xos ezgulik, mehr-oqibat, bag‘rikenglik, kechirimli bo‘lish kabi olijanob fazilatlarni namoyon etgan holda hamda davlatimiz tomonidan olib borilayotgan insonparvarlik siyosatining amaliy tasdig‘i sifatida “Jazo muddatini o‘tayotgan, qilmishiga chin ko‘ngildan pushaymon bo‘lgan va tuzalish yo‘liga qat’iy o‘tgan bir guruh shaxslarni afv etish to‘g‘risida”gi Farmonni imzoladi.
Farmonga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 109-moddasi 23-bandiga asosan jazo muddatini o‘tayotgan hamda qilmishiga chin ko‘ngildan pushaymon bo‘lgan va tuzalish yo‘liga qat’iy o‘tgan 392 nafar shaxs afv etildi.
Afv etilgan shaxslarning 223 nafari asosiy jazodan to‘liq ozod etildi, 82 nafari jazoni o‘tashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilindi, 34 nafarining ozodlikdan mahrum etish jazosi yengilroq jazo bilan almashtirildi.
Shuningdek, 53 nafar shaxslarga tayinlangan ozodlikdan mahrum etish jazosining muddatlari qisqartirildi.
Afv etilganlarning 3 nafarini chet el fuqarolari, 26 nafarini ayol, 14 nafarini 60 yoshdan oshgan erkaklar, 166 nafarini yoshlar hamda 24 nafarini taqiqlangan tashkilotlar faoliyatida qatnashgan shaxslar tashkil etadi.
Farmon ijrosi yuzasidan afv etilgan shaxslarni oilasi va yaqinlari bag‘riga qaytarish, ijtimoiy hayotga moslashib, foydali mehnat bilan shug‘ullanishlari, sog‘lom turmush tarzini yo‘lga qo‘yib, jamiyatda munosib o‘rin topishlari uchun ularga ko‘mak berish bo‘yicha mas’ul vazirlik va idoralarga tegishli topshiriqlar berildi.
Toshkent viloyatining Bo‘stonliq tumanida joylashgan Chinorkent tog‘larida adashib qolgan fuqaroga qutqaruvchilar yordam ko‘rsatdi.
Favqulodda vaziyatlar vazirligi ma’lum qilishicha, voqea yuzasidan xabar Toshkent viloyati FVBBga «112» qisqa raqami orqali kelib tushgan. Unga ko‘ra, tog‘ hududida bir erkak adashib qolgani va qutqaruvchilar ko‘magi zarurligi bildirilgan.
Shundan so‘ng, zudlik bilan aytilgan manzilga Toshkent viloyati Favqulodda vaziyatlar bosh boshqarmasining qidiruv-qutqaruv guruhi yetib borgan.
Qutqaruvchilar tomonidan adashib qolgan fuqaro topilib, muvaffaqiyatli ravishda xavfsiz hududga evakuatsiya qilingan.
Korrupsiyaga qarshi kurashish yo‘nalishida DXX Qashqadaryo viloyati bo‘yicha boshqarmasi hamda Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti xodimlari tomonidan o‘tkazilgan tezkor tadbirda Qarshi shahridagi mahalla fuqarolar yig‘inlaridan birida hokim yordamchisi lavozimida ishlovchi shaxs qo‘lga olindi.
Aniqlanishicha, u 1983 yilda tug‘ilgan fuqaroga 2019 yilda shahar hokimligi tomonidan ijara shartnomasi asosida berilgan davlat zaxirasidagi 35 sotix yer maydonini mansabdor tanishlari orqali xususiy mulk sifatida rasmiylashtirib berish evaziga 1000 AQSh dollari olgan vaqtida ushlangan.
Tergovga qadar tekshiruv davomida mazkur pul mablag‘i shahar hokimligining yetakchi mutaxassisiga berilishi kerakligi ma’lum bo‘lgan. Shundan so‘ng tezkor tadbir davom ettirilib, u ham ushbu mablag‘ni olgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlangan.
Hozirda mazkur shaxslarga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan bo‘lib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
DXX fuqarolarni kundalik hayotda shunday qonunbuzilish holatlariga duch kelgan taqdirda, idoraning 1520 qisqa raqami orqali murojaat qilishga chaqirdi. Qayd etilishicha, murojaat qiluvchining shaxsi sir saqlanishi kafolatlanadi.
«Malika» bozori yaqinidagi vaziyat muammo faqat bitta bekat joylashuvi bilan cheklanmasligini ko‘rsatmoqda. Ushbu hududda yuqori intensivlikdagi transport oqimi, jamoat transporti harakati, piyodalar qatnovi, to‘xtash joylari va bozorga kirish yo‘llari bir nuqtada kesishmoqda.
Foto: Yo‘l harakatini tashkil etish markazi
Shu munosabat bilan, harakatlanish sxemasini to‘liq qayta ko‘rib chiqmasdan amalga oshiriladigan har qanday qisman yechim, jumladan faqat bekatni ko‘chirish, kutilgan samarani bermasligi, aksincha vaziyatni yanada murakkablashtirishi mumkinligi ta’kidlanmoqda.
Ma’lum qilinishicha, Yo‘l harakatini tashkil etish markazi mutaxassislari mazkur hududda harakatni tashkil etishning bir nechta variantlari ustida ish olib bormoqda. Xususan, chorraha geometriyasi va yo‘laklarning o‘tkazuvchanlik qobiliyati tahlil qilinmoqda, svetofor boshqaruvi tizimi samaradorligi baholanmoqda, yo‘l qismidan amaldagi foydalanish holati, jumladan, to‘xtash joylari hisobga olinmoqda. Shuningdek, turli yechimlarning transport va piyodalar oqimiga ta’siri ham modellashtirilmoqda.
Kompleks yondashuv doirasida bekatlar joylashuvini o‘zgartirish ehtimoli, harakatlanish sxemasini tuzatish, svetoforlar ishini optimallashtirish hamda to‘xtash joylarini tartibga solish kabi choralar ko‘rib chiqilyapti.
Qayd etilishicha, asosiy maqsad haydovchilar, yo‘lovchilar va piyodalar uchun yangi ziddiyatlar keltirib chiqarmasdan harakatni yaxshilashdan iborat.
Ayni paytda mazkur hudud uchun chuqur tahlillarga asoslangan yechim variantlaridan biri tayyorlangan bo‘lib, u transport tugunidagi yuklamani kamaytirishga qaratilgan yondashuvni namoyon etadi. Shu bilan birga, qaror qabul qilishda aholi fikri muhim omil sifatida qaralayotgani, fuqarolardan konstruktiv taklif va mulohazalar kutilayotgani bildirildi.
Hukumatning joriy yil 18-martdagi 19-son qarori bilan respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatida ish jarayonlarini raqamlashtirish doirasida qog‘ozdan foydalanishni tartibga solish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi qarori qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, 2026-yil 1-iyunga qadar:
ishlatilgan qog‘ozlarni yig‘ish uchun maxsus chiqindi quti (konteyner)lari tashkil etiladi va ularni qayta ishlash korxonalariga yetkazish tizimi yo‘lga qo‘yiladi;
har bir tarkibiy bo‘linmadagi xodimlar soni, ish hajmi va haqiqiy ehtiyojdan kelib chiqqan holda, qog‘oz sarfi uchun cheklov joriy qilinadi.
2026-yil 1-maydan respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarida:
kelgusi 5 yilda xarajatlar smetasini tuzish jarayonida qog‘oz, siyoh, printer va nusxa ko‘chirish uskunalarini xarid qilish xarajatlari miqdori har yili 15 foizga kamaytirilgan holda rejalashtiriladi;
printerlardan markazlashgan holda umumiy foydalanish tizimi joriy qilinadi. Bunda umumiy foydalanishdagi ochiq ofisda faoliyat yurituvchi har 20 nafar xodim uchun 1 dona printer ajratiladi;
har oyda 1 marotaba «Qog‘ozsiz bir kun» ekoaksiyasi o‘tkaziladi.
ETB O‘zbekistonning siyosat foiz stavkasi 2026-yil oxirigacha 13 foizga tushishini kutmoqda
Prezident qo‘shaloq bayram munosabati bilan 392 nafar mahkumni afv etdi
Islom bank ishi anʼanaviy foizlarga asoslangan modellardan nimasi bilan farq qiladi?
-
Dunyodan5 days ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Siyosat4 days agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Iqtisodiyot5 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Jamiyat5 days ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Dunyodan4 days ago
Istanbulda yetti yil avval sodir etilgan qotillik ishi fosh etildi. O’zbek ayoli vafot etdi
-
Dunyodan4 days ago
Isroil mintaqaviy tuzilmani qayta tiklamoqchi
-
Iqtisodiyot5 days agoQashqadaryo viloyati ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantiriladi
-
Dunyodan4 days ago
Eron Hindistondan qo’lga olingan tankerni ozod qilishni talab qildi