Dunyodan
Tahlilchi: “Prezidentni kunduzi o’g’irlab ketishdi!”
3-yanvarga o‘tar kechasi Venesuela poytaxti Karakas va mamlakatning boshqa hududlarida portlashlar sodir bo‘ldi, AQSh prezidenti Donald Trampning buyrug‘i bilan harbiy operatsiya boshlandi.
Bir necha soatdan keyin prezident Tramp ijtimoiy tarmoqdagi sahifasida AQSh Venesueladagi nishonlarga zarba berganini tan oldi. Oq uy, shuningdek, Venesuela prezidenti Nikolas Maduro va uning rafiqasi hibsga olinib, mamlakatdan olib chiqib ketilganini e’lon qildi.
AQSh Davlat kotibi o‘rinbosari Kristofer Landau “zolim” Nikolas Maduro Venesuelada hokimiyatdan ag‘darilgani va endi “jinoyatlari uchun” sudlanishini ma’lum qildi.
Venesuela Tashqi ishlar vazirligi Qo‘shma Shtatlarni xalqaro huquqqa zid bo‘lgan tajovuzkor harakatda ayblab, BMT Xavfsizlik kengashini chora ko‘rishga chaqirdi.
Tramp ma’muriyati Venesuela rahbarlarini AQShga noqonuniy ravishda giyohvand moddalar yetkazib berishda aybladi. Vashington rasmiylarining aytishicha, Venesuela orqali giyohvand moddalar savdosi AQSh milliy xavfsizligiga, jumladan, aholi salomatligi va yoshlar xavfsizligiga jiddiy tahdid soladi.
Maduroning o‘zi esa giyohvand moddalar savdosiga aloqadorligini rad etadi.
Venesuelani 2013-yildan beri boshqarib kelayotgan Nikolas Maduro 2024-yil iyulida bo‘lib o‘tgan prezidentlik saylovlarida g‘alaba qozonganini e’lon qilganidan beri xalqaro norozilik nishoniga aylangan edi. U saylov natijalarini soxtalashtirishda ayblangan.
Qo’shma Shtatlar Maduroning qo’lga olinishi uchun 50 million dollar mukofot e’lon qildi.
So‘nggi oylarda Qo‘shma Shtatlar Maduro hukumatiga bosimni kuchaytirib, uni ag‘darish uchun barcha imkoniyatlardan foydalanish mumkinligidan ogohlantirdi.
O‘zbekistonlik tahlilchilar va ijtimoiy tarmoq faollari Donald Trampning Venesueladagi harakatlari xalqaro qonunlarga zid ekanligiga e’tibor qaratmoqda.
“Ular kechayu kunduz bir davlat rahbarini o‘g‘irlab ketishdi. Bu mantiqqa to‘g‘ri kelmaydi. Biz uning niyatlarini tushunamiz, lekin nima uchun u shunday yo‘l bilan o‘zi xohlaganini qilish oqibatini tushunmaganini tushunmayapmiz. Endi har kim o‘zi xohlaganini qilishi mumkin. Buning oqibati AQShning o‘ziga qarshi. Tramp boshqaruvni yo‘qotdi”, – deb yozadi siyosatshunos Farhod Karimov.
“Buyuk davlatlar birin-ketin mushaklarini bukmoqda. Tayvanga hujum qilish navbati Xitoydami?” — deb so‘radi tadqiqotchi Otabek Akromov.
“Xalqaro munosabatlar sohasidagi koʻplab tahlilchilar va tadqiqot markazlari (jumladan, Tashqi aloqalar boʻyicha kengash) operatsiya koʻlami va shiddati uni faqat giyohvandlikka qarshi operatsiya sifatida talqin etishni qiyinlashtirayotganini taʼkidlamoqda. Ularga koʻra, amaldagi strategiya Venesueladagi siyosiy hokimiyatni oʻzgartirishga qaratilgan boʻlishi mumkin”, deb yozadi siyosatshunos Muxtor Nazirov.
“Afsuski, biz shunday zo’ravon odamlar davrida yashayapmiz. Hamma narsani yurak yoki fikrning kuchi emas, bilakning kuchi hal qiladi. Venesuelaning navbatdagi nishoni Eron bo’lsa kerak. Rosa hozir qaynayapti”, – deya sharhlaydi jurnalist Muhrim A’zamxo’jayev.
— Ahmoq! 2026 yilda global miqyosda ishlar yaxshi ketmaydi shekilli! Dunyoda adolat yo’qolib, katta davlatlar kichik davlatlar ustidan hukmronlik qila boshlaydi! ”, deb yozdi “To‘rakurov Ekonomi” kanali muallifi.
“Deyarli bir oy oʻtdi. Tramp yana bir oy kutgan boʻlardi va 24-fevralda Venesuelaga bostirib kirish uchun yaxshi bahona topib olgan boʻlardi (2022-yil 24-fevralda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi nazarda tutilmoqda). Bugun esa dunyoning narigi tomoni gapira boshladi. “Agar AQSh haqiqatan ham Maduroni qoʻlga olgan boʻlsa, bu Amerikaning muhim yutugʻi”, – deya yozgan Gamadham.
“O‘zini nishonga o‘q otyapti, deb o‘ylab, yo‘lakdagi odamlarga bolta otgan teleboshlovchini Mudofaa vaziri qilib, Mudofaa vazirligi nomini Urush vazirligi qilib qo‘yganingizdan keyin yana nimani kutish mumkin? Ular Venesuela qirg‘oqlari bo‘ylab qayiqda sayohat qilayotgan odamlarni hech qanday dalil va hukmsiz bombardimon qilishni to‘xtatishdan bosh tortdilar, chunki ular giyohvandlik bilan shug‘ullanuvchi terrorchilar edi. Amerikalik taniqli iqtisodchi Botir Kavilov “Iltimos, menga yana bir Nobel tinchlik mukofotini bering”, dedi.
“Shunday qilib, dunyo neftining 16 foizi AQSh nazorati ostiga o‘tdi”, deb xulosa qildi Telegramdagi “Strategik fokus: Atlantika” kanali.
Ma’lumot o‘rnida: saylovoldi kampaniyasi davomida urushga bormaslikka va’da bergan Donald Tramp AQSh prezidenti bo‘lgan 2025-yilning yanvaridan beri olti davlatda harbiy amaliyotlar o‘tkazdi. Xususan, Oq uy kotibining buyrugʻiga binoan, AQSh harbiylari Somali (2025-yil 1-fevral), Eron (2025-yil 22-iyun), Yaman (2025-yil 15-mart), Suriya (19-dekabr, 2025-yil 22-dekabr) va Nigeriya kabi davlatlarga harbiy zarbalar beradi. Venesuela (2025 yil 3 yanvar). 2026). Yuborildi
Avvalroq AQShning Turkiyadagi elchisi va Suriya bo‘yicha maxsus vakili Tom Barak so‘nggi 80 yil ichida dunyo bo‘ylab AQSh ishtirokida 93 marta davlat to‘ntarishi va rejim o‘zgarishi amalga oshirilganini tan olgan edi.
Eron parlamenti spikeri Muhammad Boqir Kalibovning aytishicha, Qo’shma Shtatlar Eronga qarshi iqtisodiy kurashda asosiy “karta”larning aksariyatidan foydalangan. Uning so‘zlariga ko‘ra, Tehronda hali foydalanilmagan imkoniyatlar mavjud.
“Ular o’zlarining ustunliklari bilan maqtanayapti. Ko’raylik: bu yerda taklif imkoniyati talab imkoniyatiga teng”, – deb yozadi Kalibuh X Networkda.
Uning ta’kidlashicha, Eronning asosiy imkoniyatlari orasida Hormuz bo’g’ozi, Bubble Mandab bo’g’ozi va neft quvurlari bor. Ayni paytda Qo’shma Shtatlar strategik neft zaxiralarini bo’shatish, talabni kamaytirish va narxlarni moslashtirish kabi choralar ko’rdi.
Shablonga ko‘ra, Eron qurollarining bir qismi hali o‘qqa tutilmagan, ammo Qo‘shma Shtatlar o‘z imkoniyatlarining bir qismini ishlatib bo‘lgan.
U, shuningdek, yozgi energiya talabining ortib borayotganini hisobga olish zarurligini ta’kidladi, bu esa Qo’shma Shtatlarga qo’shimcha bosim o’tkazadi.
Isroil Prezidenti Yitzhak Herzog Qozog’istonga rasmiy tashrif bilan keldi. Prezident Qosim-Jomart Tokayev uni Ostonadagi rasmiy marosimda kutib oldi. Uchrashuvda har ikki davlat delegatsiyalari a’zolari tanishtirilib, davlat madhiyalari yangradi.
Shundan so‘ng har bir davlat rahbarlari tor doirada muzokaralar o‘tkazdi. Janob Tokayev Isroil bilan munosabatlar 1992-yildan buyon izchil rivojlanib borayotgani, siyosiy va iqtisodiy sohalarda muhim yutuqlarga erishilganini ta’kidladi.
Prezident Tokayev Qozog‘istonning Ibrohim kelishuvlariga qo‘shilish qarorini ta’kidlab, bu qadam Yaqin Sharqda barqarorlik va muloqotni mustahkamlashga yordam berishini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, yaqin orada Ostona shahrida kelishuvga rasman qo‘shilish marosimi o‘tkazilishi mumkin.
Ishoq Gertsog, o‘z navbatida, Qozog‘istonga tashrifini muhim voqea sifatida baholab, bu uning otasi, Isroilning sobiq prezidenti Xaim Gertsog boshlagan diplomatik yo‘lning davomi ekanini ta’kidladi. Uning aytishicha, ikki davlat o‘rtasida, ayniqsa, yuqori texnologiyalar sohasida hamkorlik qilish uchun katta imkoniyatlar mavjud.
Muzokaralar chog‘ida savdo-iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish, investitsiyalar hajmini oshirish, sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalar sohasida hamkorlikni chuqurlashtirish masalalari muhokama qilindi. Shuningdek, toʻgʻridan-toʻgʻri aviaqatnovlarni yoʻlga qoʻyish va ikki tomonlama shartnomalar bazasini kengaytirish rejalari ham muhokama qilindi.
Muzokaralar yakunida tomonlar muntazam siyosiy muloqotni davom ettirish va hamkorlikni yangi bosqichga ko‘tarishga kelishib oldilar.
Janubiy Koreyaning apellyatsiya sudi sobiq birinchi xonim Kim Gong Xiga chiqarilgan hukmni qayta ko‘rib chiqdi. U aksiyalar narxini manipulyatsiya qilish va poraxo‘rlikda ayblangan.
Yanvar oyida u 20 oylik qamoq jazosiga hukm qilingan bo’lsa, bu safar jazo muddati to’rt yilga oshirildi. AFP axborot agentligi xabariga ko‘ra, u, shuningdek, 50 million von (taxminan 34 ming dollar) miqdorida jarimaga tortilgan.
Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Kim avtomobillar sotuvidagi aksiyalar narxini manipulyatsiya qilish orqali 810 million von (564 ming dollar) ishlab topgan. U shuningdek, saylovoldi tashviqotini moliyalashtirish qonunlarini buzganlikda ayblangan.
Kimning turmush o‘rtog‘i, sobiq prezident Yun Sek Yol yanvar oyida hibsga olishga to‘sqinlik qilgani uchun besh yilga qamalgan edi.
Sobiq davlat rahbari hozirda to‘rtta ish bo‘yicha sudlanmoqda.
2025-yilda dunyo mamlakatlari qurol-yarog‘ga 2887 milliard dollar sarflagan. Bu 2024 yilga nisbatan 2,9 foizga ko‘pdir.
Stokgolm xalqaro tinchlik tadqiqot instituti (SIPRI) hisobotiga ko‘ra, harbiy xarajatlar bo‘yicha AQSh, Xitoy va Rossiya yetakchilik qilmoqda. Bu uch mamlakat jami global xarajatlarning 51 foizini (1,48 trillion dollar) tashkil qiladi.
“2025-yilda jahon harbiy xarajatlari oshadi, chunki davlatlar urush, abstraksiya va geosiyosiy to‘ntarishlarga harbiy kuchlarni ko‘paytirish orqali javob beradi”, — dedi Stokgolm xalqaro tinchlik tadqiqot instituti tadqiqotchisi Syao Lyan.
O‘tgan yili Qo‘shma Shtatlar qurol-yarog‘ uchun 954 milliard dollar sarflagan. Bu 2024-yilga nisbatan 7,5 foizga kam. Bunday holat o‘tgan yili AQShning Ukrainaga harbiy yordam bermagani bilan izohlanadi. Ammo Vashington G’arbiy yarimsharda o’z hukmronligini saqlab qolish va Hind-Tinch okeani mintaqasida Xitoyni ushlab turish uchun yadroviy qurol va boshqa qurollarga sarmoyani oshirmoqda.
Qo‘shma Shtatlar 2026-yilda qurol-yarog‘ uchun 1 trillion dollar, 2027-yilda esa 1,5 trillion dollar sarflashi kutilmoqda.
Yevropada ham oʻtgan yili mudofaa kuchlari keskin koʻpaygan, Yevropa davlatlari harbiy xarajatlarga 864 milliard dollar sarflagan.
Urushayotgan ikki davlat Rossiya va Ukraina 190 milliard dollar va 84,1 milliard dollar sarfladi.
Qurolli mojarolar va mintaqaviy raqobatga qaramay, Yaqin Sharqdagi harbiy xarajatlar nisbatan barqarorligicha qolmoqda. Mintaqa davlatlari bu maqsadda 218 milliard dollar sarfladi. Xususan, Isroil 48,3 milliard dollar, Turkiya 30 milliard dollar, Eron esa 7,4 milliard dollarni qurol-yarog‘ uchun sarflagan.
Harbiy xarajatlarning tez o’sishi Osiyo va Okeaniyada qayd etildi. Xususan, Xitoy bu sohadagi byudjetini 7,4 foizga oshirib, 336 milliard dollarga yetdi.
Yaponiya 1958-yildan beri birinchi marta yalpi ichki mahsulotining 1,4 foizini (62,2 milliard dollar) harbiy xarajatlarga sarfladi.
So’nggi yillarda harbiy xarajatlar doimiy ravishda oshib bormoqda.
Avvalroq ekspertlar AQSh va Rossiya o‘rtasida imzolangan Strategik qurollarni qisqartirish va cheklash to‘g‘risidagi bitimning tugatilishi sovuq urushdan keyingi ilk chegarasiz yadro qurollari poygasiga olib kelishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.
Rossiya Tashqi ishlar vazirligi Yevropa Ittifoqining sanksiyalariga javoban qator Yevropa rasmiylari va Ukraina harbiylarini qo‘llab-quvvatlovchi shaxslarning mamlakatga kirishi taqiqlanganini ma’lum qildi.
Avvalroq Yevropa Ittifoqi Rossiyaga qarshi 20-sanksiya paketi doirasida yangi cheklovlarni joriy qilgan edi.
Boshqa narsalar qatorida, kiberxavfsizlik sohasida xizmatlar ko’rsatish butunlay taqiqlangan. Eksport cheklovlari kimyoviy moddalar, moylash materiallari va kauchuklarga ham kengaytirildi. Murmansk va Tuapse portlarida operatsiyalar cheklandi, virtual valyuta va raqamli rubl faoliyati taqiqlandi.
Shu bilan birga, Rossiyaning ayrim ommaviy axborot vositalarining eshittirishlari ham cheklandi.
Milliy investitsiya jamg‘armasi Toshkent va Londonda IPO boshladi
Finaldan oldingi final. «PSJ» va «Bavariya» tarixiy o‘yin o‘tkazdi
2026-yilda Farg‘onada iqtisodiy o‘sish 9 foizdan oshadi
-
Siyosat5 days ago
Prezident eksport qilishda tadbirkorlarga yordam bermayotgan hokimlarni ogohlantirdi
-
Siyosat5 days agoYevropa Ittifoqi Rossiya mudofaa sanoatiga xomashyo yetkazib bergan ikki O‘zbekiston shirkatiga sanksiyalar kiritdi
-
Dunyodan4 days ago
Livan-Isroil o’t ochishni to’xtatish muddati uch haftaga uzaytirildi
-
Jamiyat3 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan3 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Dunyodan5 days ago
267 nafar farzandni tarbiyalagan “Super dada” (foto)
-
Jamiyat4 days agoToshkentda elektr korxonasi muhandislari 8 ming dollar bilan ushlandi
-
Siyosat4 days agoShavkat Mirziyoyev: dunyo oldingidek «sokin» bo‘lmaydi