Dunyodan
Ijtimoiy tarmoqlar Mamdanining yuksalishini tezlashtirdi. Shahar hokimi sifatida o‘z kuchini saqlab qola oladimi?
Greys Eliza Gudvin Nyu-York
Video: Zoran Mamdani Nyu-York shahrining birinchi musulmon meri bo‘ldi
Yanvar oyida biz “Muzlatilgan… ijara” so’zi uchun Koni orolining sovuq suvlariga sakrab tushdik. Biz oziq-ovqat yuk mashinasiga tashrif buyuramiz va shaharning ruxsat berish jarayoni qanday qilib “halafration” ga olib kelganini muhokama qilamiz. U Nyu-Yorkliklarga ko’ra oladigan, eshitadigan va baqira oladigan merga loyiq ekanliklarini ko’rsatib, Manxettenni kezib chiqdi.
Ushbu ijtimoiy media videolari Zoran Mamdani va uning chap qanot dasturini Nyu-York meri uchun praymerizda kutilmagan g’alabaga, keyin esa noyabrdagi saylovlarda g’alaba qozonishga yordam berdi.
34 yoshli demokrat sotsialist Nyu-Yorkliklar, ayniqsa, ko’p vaqtini “qiyomat” bilan o’tkazadigan yosh saylovchilarni jalb qilish uchun halol va qiziqarli odam qiyofasini yaratish uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalangan, deydi ekspertlar BBCga.
Endi u 1-yanvarda mer sifatida qasamyod qilgan bo‘lsa, uning navbatdagi vazifasi xuddi shu tarafdorlarni jalb qilish va o‘z ma’muriyatining jadalligini saqlab qolish bo‘ladi.
Qo’lida Qur’on bilan qasamyod qilgan birinchi Nyu-York meri Mamdani sovuq havoda inauguratsiyani tomosha qilish uchun yig’ilgan minglab odamlarga shahardagi barchaning vakili ekanligini aytdi.
“Men yolg’iz emasman. Men siz bilan birgaman”, dedi u va “Men sizga shunday va’da beraman: agar siz Nyu-Yorklik bo’lsangiz, men sizning meringizman”.
Associated Press agentligi saylovchilar so‘roviga ko‘ra, Nyu-York shahridagi 30 yoshgacha bo‘lgan saylovchilarning to‘rtdan uch qismi Mamdaniga ovoz bergan.
Siyosat va ommaviy axborot vositalarini o’rganuvchi Amerika universitetining aloqa professori Jeyn Xollning aytishicha, Mamdanining kuchli ijtimoiy media strategiyasi saylovchilarni yoshi kattaroq, o’rnashgan nomzodlardan norozi bo’lgan yoshlar tomonidan orzu qilingan siyosiy nomzod obrazini etkazish orqali o’ziga jalb qilgan.
Xollning ta’kidlashicha, nomzod yosh saylovchilar bilan aloqa o’rnatish uchun yosh bo’lishi shart emas, “lekin menimcha, nomzod haqiqiy va g’ayrioddiy bo’lib ko’rilishi kerak va odamlarni qiziqtiradigan so’zlarni aytadiki, odamlar o’z tanloviga sakrashni xohlaydi”.
Siyosiy madaniyat va ijtimoiy mediani o’rganuvchi Rutgers universitetining jurnalistika professori Jek Bratichning aytishicha, Mamdani samimiy muhitni jiddiy suhbat bilan birlashtira olishini isbotladi.
Sirakuza universitetining aloqa, siyosatshunoslik va ritorika professori Jennifer Stromer Galleyning BBCga aytishicha, o‘ynoqilik Prezident Donald Trampning ijtimoiy tarmoqlarga moyilligining salbiy tomonlari bilan farq qiladi.
Reuters
Noyabr oyida ikkalasi Oq uyda iliq birinchi uchrashuv o’tkazdilar.
Noyabr oyida ikki siyosatchi kutilmaganda do‘stona birinchi uchrashuv o‘tkazganiga va Nyu-York shahri oldida turgan ko‘plab masalalar, jumladan, narx-navo inqirozi bo‘yicha hamfikr ekanliklarini aytishganiga qaramay, tomonlar merlik poygasi ustida janjallashdi.
Prezident Tramp Mamdanini ekstremistik “jinni” sifatida ko‘rsatdi, agar u g‘alaba qozonsa, shaharni federal moliyalashtirishni to‘xtatib qo‘yish bilan tahdid qildi va agar u immigratsiya qonunchiligiga aralashsa, uni hibsga olishini aytdi.
Saylov oqshomida Mamdani o’zining g’alaba nutqida prezidentga javob qaytardi: “Har birimizga erishish uchun hammamizdan o’tish kerak”.
Ushbu sharh o’sha paytdagi prezident Tramp tarafdorlarining hayratiga sabab bo’lgan, biroq ekspertlarning ta’kidlashicha, boshqaruv haqiqati Tramp ma’muriyati bilan pragmatik tarzda aloqa qilishni anglatishi mumkin. Noyabr oyidagi o’sha iliq uchrashuv Mamdani buni niyat qilganining dastlabki belgisi bo’lishi mumkin.
Uning Oq uy bilan qanday ishlashi va prezident bilan munosabatlari uning siyosatini amalga oshirishda hal qiluvchi ahamiyatga ega bo’lishi mumkin.
Saylovoldi tashviqoti videolarida “tez va tubdan o‘zgarishlar”ni va’da qilish oson bo‘lishi mumkin, lekin aslida “dushman rejim ostida boshqarish” ancha qiyin, deydi Kolumbiya universitetining muloqot professori Ioana Litterat, yoshlarning onlayn siyosiy ijtimoiylashuvini o‘rganuvchi.
“Agar uning (ijtimoiy tarmoqlar) mazmuni ushbu cheklovlarni halollik bilan hisobga olmasa, uni tarqatgan o’sha yoshlar bu energiyani tezda umidsizlik va norozilikka aylantirishi mumkin”, deydi u.
Zoran Mandai: immigrantlardan Nyu-York shahrigacha
Mamdanining prezidentlikka da’vogarligi undan o’z tarafdorlarini kundalik boshqaruvda ishtirok etishini talab qiladi, bu esa katta siyosiy poygadan ko’ra hayajonliroqdir, dedi BBCga Nyu-York universiteti ijtimoiy media va siyosat markazi hamraisi Jonatan Nagler.
“Odamlarni Trampga qarshi safarbar qilish oson. Gap Nyu-Yorklik saylovchilarga kelganda, ular allaqachon Tramp bilan juda ko’p narsada kelishmaydi”, – dedi Nagler.
“Bundan ham qiyini, odamlarni ijtimoiy tarmoqlarda: “Hoy, Nyu-York shahar kengashi yo’lda. Biz odamlar Nyu-York shahar kengashini biror narsa qilishga ishontirishdan g’azablanishlarini istaymiz”.
Naglerning qo’shimcha qilishicha, ba’zi saylovchilarga shahar hukumati qanday ishlashi haqida ma’lumot berish qiyin bo’lishi mumkin.
“Barcha kampaniyalarda bo’lgani kabi, ommaviy axborot vositalari orqali boshqaruvga o’tish qiyin”, dedi Rutgers universiteti professori Vratich.
Uning kampaniyasining jadalligini saqlab qolish strategiyalaridan biri uning ijtimoiy tarmoqdagi izdoshlarini faol boshlang’ich tashkilotchilarga aylantirish bo’lishi mumkin. Negaki, ijtimoiy media saylangan merning “keng ko‘lamli dala amaliyotlari va ko‘ngilli yoshlar bo‘linmalariga kirish eshigi” bo‘lgan, deydi Brich.
Kampaniya davomida Mamdanining postlari doimiy ravishda izdoshlarni norozilik namoyishlari, tadbir qo‘ng‘iroqlari, ro‘yxatga olish drayvlari va faol ishtirok etishning boshqa shakllariga olib keldi va natijada 100 000 dan ortiq ko‘ngillilarni yaratdi.
“Agar uning ma’muriyati qoqilib qolsa va Feed u amalga oshirishi mumkin bo’lganidan ko’proq narsani va’da qilishda davom etsa, bu yosh saylovchilarda hatto internet meri ham hech narsani o’zgartira olmaydi, degan tuyg’uni kuchaytirishi mumkin”, dedi Litterat.
“Bu keng tarqalgan obro’-e’tibor xavfi uning boshqaruvi davrida ijtimoiy mediani juda muhim qiladigan narsaning bir qismidir”, deya qo’shimcha qildi u.
Mamdanining o’tish guruhi BBCning izoh so’rovlariga javob bermadi.
Ammo Mamdanini o’rab turgan asosiy harakat shu erda saqlanib qolayotganining kamida bitta muhim belgisi bor.
Noyabr oyida uning ittifoqchilari uning rejalari uchun pul yig’ish uchun ko’ngillilar qudug’idan foydalanishga qaratilgan yangi advokatlik guruhini e’lon qilishdi. Bizning vaqtimiz hamyonbop NYC notijorat tashkiloti Mamdani ko’ngillilari va Nyu-York Demokratik sotsialistlari a’zolari tomonidan tashkil etilgan.
Bizning vaqtimiz Mamdani va uning o’tish guruhidan qonuniy jihatdan mustaqil bo’lsa-da, guruh “eshikni taqillatish, telefon banki, aloqa va mahalla, shahar va shtat darajasida tashkil etish” orqali saylangan merning arzon narxlari siyosatini ilgari surishga qaratilganligini aytadi.
Payshanba kuni Mamdanining qasamyod qilish marosimi hozirda muntazam tranzit uchun tashlab ketilgan sobiq City Hall metro bekati ichida bo’lib o’tdi.
“Bu haqiqatan ham sharaf va umrda bir marta beriladigan sharaf”, dedi u. “Semestr boshlanadi, ertaga hammangizni ko`rishni kuta olmayman.”
Ukraina bilan urushda muvaffaqiyat qozona olmagan Rossiya Federatsiyasi NATO davlatlariga qarshi provokatsiyalar uyushtirib, vaziyatni izdan chiqarishi mumkin. Bu haqda Polsha razvedka xizmati rahbari Pavel Shota ma’lum qildi.
“Biz Ukrainada nimalar bo‘layotganini, jumladan, urush Rossiya uchun barbod bo‘layotganini ko‘rib turibmiz. Bu Rossiya tomonidan yanada avj olishi ehtimolidan xavotir uyg‘otmoqda”, – dedi polkovnik Pavel Shota.
Polsha razvedka xizmati rahbariga ko’ra, Rossiyaning Boltiqbo’yi davlatlariga kichik miqyosdagi hujumi “yashil odam” desantini ko’rinishida bo’lishi mumkin. Bu ibora 2014-yilda Qrim anneksiya qilinganidan keyin paydo bo‘lgan Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlari bilan bog‘liq holda qo‘llaniladi va rossiyalik harbiy xizmatchilarning ajralib turmagan kiyim-kechaklarini nazarda tutadi.
Polsha tashqi ishlar vaziri Radoslav Sikorski bir necha kun avval Rossiya qo‘shinlari xorijiy bayroqlar ostida operatsiya o‘tkazishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.
“Biz (Rossiya prezidenti Vladimir) Putinga uning rejalaridan xabardor ekanimizni, tuzoqqa tushmasligimizni, bu mutlaqo qabul qilib bo‘lmaydigan holat ekanligini va NATO hududining har bir qarichini himoya qilishimizni aytishimiz kerak”, — dedi polshalik diplomat CBS telekanaliga bergan intervyusida.
So’nggi paytlarda Rossiya va NATO o’rtasida keskinlik kuchaygan.
Kreml Rossiya Shimoliy Atlantika ittifoqchilariga hujum qilish niyatida emasligini bir necha bor ta’kidlagan. Ammo NATOning ko‘plab mamlakatlari rasmiylari va razvedka xizmatlari Rossiya hukumati hujumga tayyorlanayotganini aytadi.
2025-yil 12-16-sentabr kunlari Rossiya Belarus bilan hamkorlikda “Zapad-2025” strategik harbiy mashg‘ulotlarini o‘tkazdi. Harbiy razvedka bo’yicha tahlilchi Rebekka Kofflerning aytishicha, rus harbiylari ham bu mashg’ulotlar davomida taktik yadro qurolidan foydalanishni mashq qilgan. Harbiy kiyimdagi prezident Putin jarayonni boshqargan.
Shunisi e’tiborga loyiqki, na Rossiya, na G’arb yadroviy urushni xohlamaydi, ammo tobora beqaror vaziyat yadro urushi har qachongidan ham ko’proq ehtimoli borligini ko’rsatmoqda.
Myunxen xalqaro xavfsizlik kengashi raisi Kristof Xoysgenning fikricha, agar Putin jang maydonida Ukrainani mag‘lub etsa, NATO bilan urush boshlaydi.
Avvalroq Amerika urushni o‘rganish instituti (ISW) Boltiqbo‘yi davlatlari Ukrainadan keyin Kremlning navbatdagi nishoniga aylanishini taxmin qilgan edi.
Avval xabar berganimizdek, Estoniya, Latviya va Litva Rossiya hujumi sodir bo‘lgan taqdirda o‘z fuqarolarini evakuatsiya qilish rejalarini ishlab chiqmoqda.
Pokiston xavfsizlik kuchlarining ma’lum qilishicha, Afg‘oniston bilan chegaradosh hududlarda quruqlik va havo amaliyotlari chog‘ida kamida 29 jangari yo‘q qilingan. Tolibon havo hujumida kamida 38 nafar tinch aholi vakili halok bo‘lganini ma’lum qildi.
Pokiston Axborot vaziri Aturo Tarar 29-iyun kuni Afg‘onistonning Paktiya, Paktika va Kunar viloyatlaridagi uchta nishonga berilgan aviazarbalar natijasida 25 nafar jangari o‘ldirilgani, katta miqdordagi qurol-yarog‘ va o‘q-dorilar yo‘q qilinganini aytdi.
Shuningdek, Pokistonning Xayber-Paxtunxva viloyatining Bajaur tumanida o‘tkazilgan quruqlik amaliyotida “Jamoat-ul-Ahror” guruhiga mansub yana to‘rt nafar jangari yo‘q qilingani qayd etildi.
Afg‘oniston Tolibon hukumati rahbari Hamdulloh Fitratning aytishicha, Pokiston havo hujumlarida kamida 38 nafar tinch aholi halok bo‘lgan, 163 nafari, jumladan, ayollar va bolalar yaralangan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, qurbonlarning aksariyati Paktiya viloyatidagi uylarga berilgan aviazarbalar tufayli sodir bo‘lgan. Mahalliy ma’muriyatning xabar berishicha, qutqaruv ishlari davom etayotgan paytda hudud ikkinchi havo hujumiga uchragan.
Pokiston rasmiylari bu amaliyotlar so‘nggi teraktlarga javoban amalga oshirilganini da‘vo qilmoqda. Xususan, 28-iyun kuni Karachi shahridagi chegara qo‘riqlash postiga uyushtirilgan hujumda uch askar halok bo‘ldi, to‘rt nafari yaralandi.
30-iyun kuni ertalab Tojikiston Favqulodda vaziyatlar qo‘mitasi qutqaruvchilari tog‘li Badaxshon muxtor viloyati raisi Alisher Mirzonavotning jasadini topdi. Bu haqda agentlikning OAV bo‘limi boshlig‘i Arif Nozimyan ma’lum qildi.
Uning aytishicha, jasad Xatlon viloyati Shamsiddin Shohin tumanidagi Kisht qishlog‘i yaqinidagi Panj daryosi yuzasidan topilgan.
Tibbiy ekspertiza natijasida marhumning shaxsi aniqlangan.
Hozirda qutqaruv guruhlari Alisher Mirzonavottning turmush o‘rtog‘i va voyaga yetmagan qizini qidirmoqda.
Qidiruv-qutqaruv ishlari 17 iyundan beri davom etmoqda. O‘sha kuni tog‘li Badaxshon muxtor viloyati rahbari Alisher Mirzonavot hamrohlari bilan Darvoz tumanida yo‘ldan chiqib ketib, Panj daryosiga qulagan.
Avvalroq qutqaruv guruhlari YTHda halok bo‘lgan haydovchi va tuman boshlig‘i maslahatchisining jasadlarini topgan edi.
Tojikiston Ichki ishlar vazirligi ish bo‘yicha tergov jarayoni mamlakat prezidenti Imomali Rahmonning shaxsan nazorati ostida olib borilayotganini ma’lum qildi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi Eron delegatsiyasining shu hafta Qatar poytaxti Dohaga tashrif buyurishini, biroq AQSh bilan muzokaralar rejalashtirilmaganini ma’lum qildi.
Mutaxassislar delegatsiyasi AQSh bilan shu oy boshida imzolangan anglashuv memorandumini amalga oshirish masalalarini muhokama qilish uchun Dohaga tashrif buyuradi, dedi vazirlik vakili. Biroq bu tashrif AQSh bilan bevosita muzokaralar boshlanganini anglatmaydi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi vakili: “Biz hali yakuniy kelishuvni muhokama qilish bosqichiga yetganimiz yo’q. Yaqin kelajakda AQSh tomoni bilan hech qanday muzokara bo’lmaydi”, dedi.
Avvalroq AQShning ko‘plab ommaviy axborot vositalari, jumladan Axios va CNN seshanba kuni Dohada ikki davlat o‘rtasidagi texnik muzokaralar davom etishi haqida xabar bergan edi. Keyinroq Eron Tashqi ishlar vazirligi direktori oʻrinbosari Kozim Gʻaribobodiy bu maʼlumotni rad etdi.
Shunga qaramay, AQSh prezidenti Donald Tramp Eron muzokaralar o‘tkazishni so‘ragani va muzokaralar Dohada o‘tkazilishini ma’lum qildi. Oq uy matbuot kotibi Karolin Levittning ma’lum qilishicha, AQSh maxsus vakili Stiv Uitkoff va katta maslahatchi Jared Kushner shu hafta yuqori darajadagi muzokaralar uchun Qatarga tashrif buyurishadi.
Qayd etilishicha, 17-iyun kuni imzolangan doiraviy kelishuv tomonlarga Eron yadro dasturi, sanksiyalarni yumshatish va Hormuz bo‘g‘ozining kelajakdagi maqomi bo‘yicha yakuniy kelishuvni ishlab chiqish uchun 60 kun muhlat bergan.
AQShda sog‘liqni saqlash sohasidagi eng yirik firibgarlikni uyushtirganlikda gumon qilingan amerikalik tadbirkor Ibrohim Xaldun Hilmi Turkiyada hibsga olindi. Bu haqda AQSh Federal qidiruv byurosi (FTB) ma’lum qildi.
Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Hilmi Medicare davlat tibbiy sug’urtasi dasturidan 3,7 milliard dollarni firibgarlik yo’li bilan o’zlashtirmoqchi bo’lgan.
Uning nazorati ostidagi kompaniyalar, jumladan Sunshine Senior Solutions, rasmiy ravishda tibbiy asboblar yetkazib beruvchisi sifatida faoliyat yuritgan. Ammo prokurorlarning aytishicha, ushbu kompaniyalar orqali davlat dasturiga tizimli ravishda yolg‘on hisobotlar kiritilgan.
Tergovchilarning ta’kidlashicha, kompaniyalar tizza bo’g’imlari, qo’l tirgaklari, kateterlar, yaralarni parvarish qilish vositalari va boshqa tibbiy mahsulotlar uchun milliardlab dollar to’lashni talab qilgan. Biroq, ko’plab bemorlar buyurtma bermagan, olmagan yoki umuman bunday uskunaga ega emas edi.
Huquq-tartibot idoralari Hilmini 2025 yilning may oyida hibsga olishlari kerak edi, biroq u tergovdan qochish uchun mamlakatdan qochib ketdi.
Bir yildan ortiq qidiruvdan so‘ng Turkiya huquq-tartibot idoralari uning shaxsini aniqlab, hibsga oldi. Shundan so‘ng FQB maxsus operatsiya o‘tkazib, gumonlanuvchini AQShga ekstraditsiya qildi.
FQB direktori Kash Patel bu ishni AQSh tarixidagi eng yirik tibbiy sug‘urta firibgarliklaridan biri deb atadi.
Hilmi Medicare dasturini aldashda ayblanib, federal sudda sudlanmoqda. AQSh qonunlariga ko’ra, bunday jinoyatlar uchun katta miqdorda jarima va yillar qamoq jazosi qo’llanilishi mumkin.
Mazkur ish transmilliy jinoiy tarmoqlarni fosh qilishga qaratilgan “Oltinga hujum” operatsiyasi doirasida tergov qilinmoqda. Operatsiya davomida yuzlab odamlarga nisbatan jinoiy ish qo‘zg‘atildi.
Zo‘ravonlik qurbonlariga qo‘shimcha huquqiy kafolatlar berildi
Toshkentda Malibu qahvaxonaga borib urildi
Keyn Angliyani qutqardi, Belgiyada dahshatli kambek
-
Dunyodan3 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
-
Jamiyat4 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Iqtisodiyot5 days ago
12 ta tarmoqqa 37 ta sohaviy ilmiy institut va OTM biriktirildi
-
Sport5 days agoo‘zbek futbolchisi «Chelsi» egalariga tavsiya qilindi
-
Sport4 days agoShomurodov jahon chempionatidagi deyarli imkonsiz gol muallifi bo‘ldi
-
Jamiyat5 days agoO‘zbekistonning 24 ta oliy ta’lim muassasasi top-1000 talik ro‘yxatga kiritildi