Jamiyat
“Ko‘rinmas odam” – fan haddidan oshganda nima bo‘ladi?
Hayotingizda bir marta bo‘lsin, bu haqida o‘ylab ko‘rgansiz: ko‘rinmas bo‘lib qolish haqida! Asosiysi, ko‘rinmaslik ham emas, ko‘rinmas bo‘lganingizdan keyin nimalar qilishingiz haqidagi o‘ylaringiz. O‘ylaringiz haqida gapirmang. Chunki yolg‘on gapirishingiz mumkin. Chunki inson ba’zan hayotda xayollaridan boshqacharoq odam bo‘lib chiqadi. Bugun biz “5 daqiqa”da Herbert Uellsning “Ko‘rinmas odam” asari haqida gaplashamiz.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
“Ko‘rinmas odam” 1897 yili yozilgan. Bu asar ilmiy-fantastika janridagi klassika sifatida dunyo adabiyotiga kirgan.
“Ko‘rinmas odam” asari yosh fizik Griffin atrofida sodir bo‘ladi. U kichik va izolyatsiyadagi laboratoriyada turli moddalar va energiyalar bilan sinovlar olib boradi. Bu vaqtda u oddiy hayot tarziga ega edi, insonlar bilan aloqada bo‘lib turardi.
Yigit tadqiqotlari ortidan ko‘rinmaslikka erishadi. Ko‘rinmaslik unga odamlar nazaridan yashirin harakat qilish, shaxsiy qudratni sinab ko‘rish imkonini beradi.
Griffinning ichki psixologiyasi ham qadamma-qadam o‘zgarib boradi. Ilk boshlang‘ich davrda u havas va qiziqish bilan tadqiqot olib boradi, lekin ko‘rinmaslikka erishgandan so‘ng u o‘zini odamlardan uzoqlashtirib, ruhiy izolyatsiyaga soladi. Uning harakatlari va qarorlari nafaqat fanga bo‘lgan qiziqish, balki shaxsiy qudrat va mutlaq mustaqillikka intilish tarzda namoyon bo‘ladi.
Qudrat – cheklanmagan istaklarga yetaklaydi
Griffin ilmiy izlanishlarini boshlayotgan vaqtda siz-u bizdek ishlar qilmoqchi edi. Ya’ni insoniyatga yaxshilik qilish, dunyoni yaxshi tomonga o‘zgartirish, judayam foydali inson sifatida yashash. Biz undan yaxshiroqmiz, boshqacharoqmiz, demoqchi emasman, albatta. Aslida kim ekanimizni bilish uchun avval ko‘rinmas odamga aylanib ko‘rishimiz kerak.
Uzr, mavzuga qaytamiz. Ko‘rinmaslikka erishgan Griffin insonlarga qo‘rquv soladi, hayratlantirishni istaydi. Shuningdek, qishloq aholisi uning noma’lum harakatlaridan bezovta bo‘la boshlaydi.
Griffin qudrat hissi va axloqiy me’yorlar, mustaqillik va jamiyat bilan bog‘liqlik sabab har qadamda ziddiyatga duch keladi. U o‘z harakatlarini aql va axloq me’yorlari bilan muvofiqlashtirishga harakat qiladi, biroq o‘xshamaydi. U ko‘rinmas odamga aylangach, amalda hech kimga yaxshilik qila olmaydi.
Jamiyat bilan to‘qnashuv
Griffin aholi va politsiya bilan to‘qnashadi. Shaharcha ko‘chalarida qo‘rquv va tartibsizlik kuchayadi. Yigitning qudrati va shaxsiy manfaatlari jamiyat hayotiga jiddiy ta’sir qiladi. Qahramonning ko‘rinmasligi nafaqat uning o‘zini, balki atrofdagilarni ham xavf ostiga qo‘yadi.
Griffinning baland orzulari, maqsadlari maydalashib ketishi ortidan hammasi barbod bo‘ladi. Dunyoga hokim bo‘lishni istaydi. Natijada odamlar uni qabul qilolmaydi. U dunyoni yaxshilikka o‘zgartira olmaydi.
Yozuvchi “Ko‘rinmas odam” orqali ilm-fan va qudratning inson hayotida ikki xil namoyon bo‘lishini ko‘rsatib beradi. Fan va tadqiqot orqali inson yaxshilik qilish imkoniga ega. Lekin axloq va mas’uliyatsiz qudrat inson uchun ham, atrofdagilar uchun ham fojiaviy oqibatlar olib kelishi mumkin.
Savollar
Shu o‘rinda mavzuga doir savollar ko‘ngildan o‘tadi. Siz qudrat egasi bo‘lsangiz, aytaylik, ko‘rinmas odamga, uchar odamga, xullas, supermenga aylansangiz nima qilardingiz? Mutlaq hukmdorlikni sevib, boshqalarning erk-u huquqini toptamaslikka kuch topa olarmidingiz? Qanday qilib yaxshi odam bo‘lib qolish mumkinligini isbotlardingiz? Yuqoridagi kitob shu haqdagi savollarga javob topib qo‘yishingizga imkon beradi.
Isomiddin Po‘latov.
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi.
Jamshid Sharopov Buxoro viloyati hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – viloyat iqtisodiyot va moliya boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Jamshid Sharopov 1984-yil 27-yanvarda G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan. 2005-yilda Buxoro davlat universiteti, 2009 yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi-iqtisodchi.
Mehnat faoliyatini 2002-yilda AT “Paxta Bank”ning Buxoro viloyati boshqarmasi bank jarayonlari bo‘limi iqtisodiy bo‘linmasi mutaxassisi sifatida boshlab, ATB “Agrobank” Buxoro viloyati boshqarmasi boshlig‘i (2014-2020), O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Buxoro viloyati bosh boshqarmasi boshlig‘i (2020-2021), Shofirkon tumani hokimi (2021-2023), ATB “Agrobank” agrosanoat majmuasi korxonalarini moliyalashtirish departamenti direktori o‘rinbosari (2023-2026) lavozimlarida faoliyat yuritgan.
Ayni paytga qadar u ATB “Agrobank” muammoli kreditlar bilan ishlash departamenti direktori vazifasida ishlab kelayotgan edi.
«O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi munosabati bilan chet el fuqarolari va xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarimizni mukofotlash to‘g‘risida»gi Prezident farmoni e’lon qilindi.
Mukofotlanganlar ro‘yxati:
“Do‘stlik” ordeni bilan
Ivan Sao – “BYD Auto” kompaniyasining Yevropa sotuv bo‘limi bosh direktori o‘rinbosari
Klod Imoven – Fransiyaning “MEDEF International” harakatining O‘zbekiston-Fransiya ishbilarmonlar kengashi raisi
Masayoshi Fujimoto – “Sojitz” kompaniyasi direktori
Sabine Maxl – BMTning O‘zbekistondagi doimiy koordinatori
Turaman Sinan – Shayxontohur tumanidagi “Outdoor Factory Toshkent” mas’uliyati cheklangan jamiyati kuzatuv kengashi raisi, Toshkent shahri
II darajali “Salomatlik” ordeni bilan
Qahorova Nilufar Hamroyevna – AQShning Garvard universiteti huzuridagi Boston bolalar shifoxonasi loyiha menejeri
Yuldasheva Nodira Muxamedovna – Kanadaning Toronto shahridagi Kanadadagi o‘zbekistonliklar uyushmasi asoschisi, “Sog‘lom yo‘l” tibbiy va diagnostik markazi rahbari
“Shuhrat” medali bilan
Abdullayeva Shahlo Abdirashidovna – Koreya Respublikasining Kvangju shahridagi Migrant ayollar huquqlarini himoya qilish va ta’lim berish markazi rahbari.
Podpolkovnik Baxtiyor Inoqov Surxondaryo viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘i etib tayinlandi. U bunga qadar Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi magistratura bosqichida tahsil olgan.
Tayinlov Xalq deputatlari Surxondaryo viloyati Kengashining jamoat xavfsizligi va kriminogen vaziyatga bag‘ishlangan navbatdan tashqari sessiyasida ma’lum qilindi.
Sessiyada viloyatdagi jinoyatchilik holati ham tahlil qilindi. Joriy yilning hisobot davrida hududdagi 723 ta mahallaning 528 tasida (73 foiz) bironta ham jinoyat sodir etilmagan. Ichki ishlar xodimlarining tashabbusi bilan aniqlanadigan jinoyatlar soni 40 foizga yaxshilangan.
Shu bilan birga, 28 ta mahalla «qizil» toifada qolayotgani qayd etildi.
Yangi IIB boshlig‘iga jinoyatchilikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish, har bir mahallada xavfsizlikni ta’minlash, aholi bilan yaqin muloqotni yo‘lga qo‘yish va fuqarolarning ichki ishlar organlariga ishonchini mustahkamlash vazifalari yuklatildi.
Yangi o‘quv yili arafasida O‘zbekiston hududidagi umumta’lim maktablari, dehqon bozorlari va savdo majmualarida mavsumiy «Maktab bozorlari» tashkil etilmoqda.
Raqobat qo‘mitasi mavsumiy savdo jarayonlarida iste’molchilarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, raqobat muhitini ta’minlash hamda aholini sifatli va hamyonbop mahsulotlar bilan ta’minlash muhimligini ta’kidladi.
Qo‘mita ota-onalar va o‘quvchilarga xarid vaqtida mahsulotning sifati, ishlab chiqaruvchisi, narxi va boshqa muhim ma’lumotlarga e’tibor qaratishni tavsiya qildi.
Tadbirkorlarga esa «Maktab bozorlari»da sotilayotgan mahsulotlar sifati va narxlarining asosliligini ta’minlash, iste’molchilarga zarur axborotlarni taqdim etish hamda ularning huquqlariga rioya qilish majburiyati eslatildi.
Raqobat qo‘mitasi maktab bozorlarida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarni darsliklar, maktab formalari, o‘quv-yozuv qurollari va boshqa anjomlar narxlarini asossiz oshirmaslikka hamda qonunchilik talablariga qat’iy amal qilishga chaqirdi.
Fuqarolar «Maktab bozorlari»da narxlarni asossiz oshirish holatlariga duch kelsa, Raqobat qo‘mitasining 1159 ishonch telefoni orqali murojaat qilishi mumkin.
Qo‘mita tomonidan maktab bozorlarida narxlar barqarorligini ta’minlash maqsadida monitoring ishlari olib borilishi ma’lum qilindi.
Prezidentning 2026-yil 14-avgustdagi PQ–294-son qarori bilan 2027-yil 1-yanvardan muddatli to‘lov xizmati operatorlari faoliyati tartibga solinadi.
Ma’lum qilinishicha, muddatli to‘lov xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar operator hisoblanadi. Ular iste’molchiga tovar yoki xizmatni muddatli to‘lov asosida olish imkoniyatini vositachi sifatida taqdim etadi.
Qarorning 3-bandi «d» kichik bandiga ko‘ra, ko‘chmas mulk operator ko‘rsatadigan muddatli to‘lov xizmatining obyekti bo‘la olmaydi. Shu sababli vositachi operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish imkoniyati nazarda tutilmagan.
Biroq bu qoida uy-joyni bo‘lib-bo‘lib to‘lash asosida sotishni umumiy tarzda taqiqlamaydi.
Qarorning 3-bandi «a» kichik bandida sotuvchi tomonidan iste’molchiga tovarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri sotish holatlari muddatli to‘lov xizmati tushunchasidan mustasno qilingan.
Shunga ko‘ra, quruvchi o‘zining qurgan uy-joyini xaridorga bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi mumkin. Ya’ni yangi tartib quruvchi va xaridor o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri savdoni taqiqlamayapti.
Demak, ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan «endi uyni rassrochkaga olib bo‘lmaydi» degan talqin to‘liq to‘g‘ri emas. Cheklov aynan muddatli to‘lov operatorlari orqali ko‘chmas mulkni moliyalashtirishga taalluqli.
Yangi tartibga ko‘ra, muddatli to‘lov operatorlari maxsus reyestrga kiritiladi va ularning faoliyati Markaziy bank nazorati ostida bo‘ladi. Shuningdek, operatorlar bilan tuziladigan shartnomalar, ustama va komissiyalarga nisbatan aniq talablar belgilanadi.
Shunday qilib, 2027-yildan operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish cheklanadi, ammo quruvchining xaridorga uyni bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi saqlanib qoladi.
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
Prezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
-
Siyosat5 days ago
Ўзбекистон ва Озарбайжон раҳбарлари Бухоронинг машҳур обидаларини зиёрат қилдилар (фото)
-
Siyosat4 days ago
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston kartoshkani asosan qaysi davlatlardan sotib oldi?
-
Sport5 days ago
Rossiyalik shaxmatchilar O‘zbekistonda o‘tkaziladigan Olimpiadada qatnashmaydi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
-
Iqtisodiyot4 days agoPrezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
-
Siyosat8 hours ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari