Jamiyat
“Ko‘rinmas odam” – fan haddidan oshganda nima bo‘ladi?
Hayotingizda bir marta bo‘lsin, bu haqida o‘ylab ko‘rgansiz: ko‘rinmas bo‘lib qolish haqida! Asosiysi, ko‘rinmaslik ham emas, ko‘rinmas bo‘lganingizdan keyin nimalar qilishingiz haqidagi o‘ylaringiz. O‘ylaringiz haqida gapirmang. Chunki yolg‘on gapirishingiz mumkin. Chunki inson ba’zan hayotda xayollaridan boshqacharoq odam bo‘lib chiqadi. Bugun biz “5 daqiqa”da Herbert Uellsning “Ko‘rinmas odam” asari haqida gaplashamiz.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
“Ko‘rinmas odam” 1897 yili yozilgan. Bu asar ilmiy-fantastika janridagi klassika sifatida dunyo adabiyotiga kirgan.
“Ko‘rinmas odam” asari yosh fizik Griffin atrofida sodir bo‘ladi. U kichik va izolyatsiyadagi laboratoriyada turli moddalar va energiyalar bilan sinovlar olib boradi. Bu vaqtda u oddiy hayot tarziga ega edi, insonlar bilan aloqada bo‘lib turardi.
Yigit tadqiqotlari ortidan ko‘rinmaslikka erishadi. Ko‘rinmaslik unga odamlar nazaridan yashirin harakat qilish, shaxsiy qudratni sinab ko‘rish imkonini beradi.
Griffinning ichki psixologiyasi ham qadamma-qadam o‘zgarib boradi. Ilk boshlang‘ich davrda u havas va qiziqish bilan tadqiqot olib boradi, lekin ko‘rinmaslikka erishgandan so‘ng u o‘zini odamlardan uzoqlashtirib, ruhiy izolyatsiyaga soladi. Uning harakatlari va qarorlari nafaqat fanga bo‘lgan qiziqish, balki shaxsiy qudrat va mutlaq mustaqillikka intilish tarzda namoyon bo‘ladi.
Qudrat – cheklanmagan istaklarga yetaklaydi
Griffin ilmiy izlanishlarini boshlayotgan vaqtda siz-u bizdek ishlar qilmoqchi edi. Ya’ni insoniyatga yaxshilik qilish, dunyoni yaxshi tomonga o‘zgartirish, judayam foydali inson sifatida yashash. Biz undan yaxshiroqmiz, boshqacharoqmiz, demoqchi emasman, albatta. Aslida kim ekanimizni bilish uchun avval ko‘rinmas odamga aylanib ko‘rishimiz kerak.
Uzr, mavzuga qaytamiz. Ko‘rinmaslikka erishgan Griffin insonlarga qo‘rquv soladi, hayratlantirishni istaydi. Shuningdek, qishloq aholisi uning noma’lum harakatlaridan bezovta bo‘la boshlaydi.
Griffin qudrat hissi va axloqiy me’yorlar, mustaqillik va jamiyat bilan bog‘liqlik sabab har qadamda ziddiyatga duch keladi. U o‘z harakatlarini aql va axloq me’yorlari bilan muvofiqlashtirishga harakat qiladi, biroq o‘xshamaydi. U ko‘rinmas odamga aylangach, amalda hech kimga yaxshilik qila olmaydi.
Jamiyat bilan to‘qnashuv
Griffin aholi va politsiya bilan to‘qnashadi. Shaharcha ko‘chalarida qo‘rquv va tartibsizlik kuchayadi. Yigitning qudrati va shaxsiy manfaatlari jamiyat hayotiga jiddiy ta’sir qiladi. Qahramonning ko‘rinmasligi nafaqat uning o‘zini, balki atrofdagilarni ham xavf ostiga qo‘yadi.
Griffinning baland orzulari, maqsadlari maydalashib ketishi ortidan hammasi barbod bo‘ladi. Dunyoga hokim bo‘lishni istaydi. Natijada odamlar uni qabul qilolmaydi. U dunyoni yaxshilikka o‘zgartira olmaydi.
Yozuvchi “Ko‘rinmas odam” orqali ilm-fan va qudratning inson hayotida ikki xil namoyon bo‘lishini ko‘rsatib beradi. Fan va tadqiqot orqali inson yaxshilik qilish imkoniga ega. Lekin axloq va mas’uliyatsiz qudrat inson uchun ham, atrofdagilar uchun ham fojiaviy oqibatlar olib kelishi mumkin.
Savollar
Shu o‘rinda mavzuga doir savollar ko‘ngildan o‘tadi. Siz qudrat egasi bo‘lsangiz, aytaylik, ko‘rinmas odamga, uchar odamga, xullas, supermenga aylansangiz nima qilardingiz? Mutlaq hukmdorlikni sevib, boshqalarning erk-u huquqini toptamaslikka kuch topa olarmidingiz? Qanday qilib yaxshi odam bo‘lib qolish mumkinligini isbotlardingiz? Yuqoridagi kitob shu haqdagi savollarga javob topib qo‘yishingizga imkon beradi.
Isomiddin Po‘latov.
Surxondaryo viloyatining Sariosiyo tumanida joylashgan Sangardak dam olish maskanida yo‘qolgan ikki yoshli bola 10 kundan beri topilmayapti. Uning otasi Kun.uz bilan bog‘lanib, farzandi o‘g‘irlab ketilgan bo‘lishi mumkinligini aytmoqda. Tuman IIB esa “kechiktirib bo‘lmas tezkor qidiruv tadbirlari” davom ettirilayotganini bildirdi.
Yo‘qolgan bolaning otasi Sardor Iskandarovning Kun.uz’ga aytishicha, uning oilasi 26 aprel kuni Termiz shahridan hordiq chiqarish uchun Sangardak dam olish maskaniga borgan. Bolaning onasi farzandiga kerakli buyumni olish uchun bir necha daqiqaga mashinaga ketgan vaqtda ikki yoshli Zubayr dam olish joyi yaqinidagi qum uyumi ustida o‘ynab o‘tirgan bo‘lgan. Biroq ona qaytib kelganida bola g‘oyib bo‘lgan.
Otaning ta’kidlashicha, dastlabki daqiqalardagi stress va vahima oqibatida ona farzandi yaqin atrofdagi anhorga tushib ketgan bo‘lishi mumkinligini aytgan va shu sababli asosiy qidiruv ishlari g‘avvoslar yordamida suvdan izlashga qaratilgan.
Biroq Sardor Iskandarov ushbu taxmindan shubhalanmoqda. Uning ta’kidlashicha, o‘tgan o‘n kun davomida daryodan hech qanday iz topilmagan. Daryoga qaratilgan kuzatuv kameralari ham sinchiklab ko‘rib chiqilgan.
Bundan tashqari, qidiruv davomida bolaning so‘rg‘ichi daryo qirg‘og‘idan emas, balki voqea joyidan nariroqdagi daraxt tagidan topilgan. Ota qidiruvga jalb qilingan xizmat itlari ma’lum bir yo‘nalish bo‘ylab hid olgani, biroq o‘sha vaqtda bu yo‘nalish yetarlicha tekshirilmagani aytmoqda.
Iskandarovning iddao qilishicha, hududdagi sotuvchi ayollardan biri o‘sha kuni shubhali shaxs ikki yoshli bolaga mos keladigan gigiyenik tagliklar sotib olganini aytgan. Shu bilan birga, ijtimoiy tarmoqlarda bola yo‘qolganini aytib qo‘yilgan xabarlar ostida yangi ochilgan profillardan «bola tirik, menda» mazmunidagi izohlar yozilgan. Sardor Iskandarov o‘n kundan buyon IIB xodimlari asosiy e’tiborni faqat suvga qaratayotganidan xavotirda ekanini bildirib, farzandini topishda va qidiruv yo‘nalishini o‘zgartirishda amaliy yordam so‘ramoqda.
Kun.uz Zubayr Salimovning yo‘qolgani yuzasidan Sariosiyo tuman IIB bilan bog‘landi.
“Z.Salimov suv qirg‘og‘iga yaqin joyda qarovsiz qolgani va uning daryoga tushib ketish xavfi yuqori bo‘lgani sababli, IIB va FVB xodimlari tomonidan daryoning quyi oqimi bo‘ylab keng qamrovli qidiruv hamda aholi o‘rtasida surishtiruv ishlari olib borilmoqda.
Shuningdek, 2026 yil 1 may kuni bolani topish bo‘yicha rasmiy qidiruv yig‘ma jildi ochilgan. Hozirda voyaga yetmagan bolaning jinoyat qurboni bo‘lishi mumkinligi haqidagi taxminlar ham istisno qilinmagan holda, kechiktirib bo‘lmaydigan tezkor-qidiruv tadbirlari davom ettirilmoqda”, — deyiladi idora izohida.
Eslatib o‘tamiz, o‘tgan yili Xorazm viloyatidan Zomin tumanidagi tog‘li qishloqqa sayohatga kelgan oilaning ikki yoshli farzandi ham sirli ravishda g‘oyib bo‘lib, bir necha kundan so‘ng uning jasadi topilgan edi. Keyinchalik uni «Zomin» sanatoriysida feldsher bo‘lib ishlagan erkak mashinasida urib yuborgani va izni yo‘qotish maqsadida jasadni yashirgani aniqlangandi.
Endi ishlayotgan erkaklar farzandli bo‘lganda turmush o‘rtog‘iga yordam berish va boshqa farzandlariga qarab turishi uchun qisqa muddatli ta’til berish belgilanmoqda.
«Milliy tiklanish» partiyasi axborot xzimati xabariga ko‘ra, ushbu masala bo‘yicha birinchi o‘qishda muhokama qilingan loyiha bilan amaldagi qonunchilikka o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilyapti.
Shuningdek, mehnat bozorida norasmiy bandlikni kamaytirish maqsadida fuqarolarni mehnat shartnomasisiz ishga qabul qilish, bo‘sh ish o‘rinlari bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etmaganlik, ish haqini vaqtida to‘lamaganlik uchun ham javobgarlik kuchaytirilmoqda.
Shahrisabz tumanida baliqchi Tanxoz daryosidan O‘zbekiston Qizil kitobiga kiritilgan 412 dona Amudaryo gul balig‘i va 6 dona oddiy qorabaliqni noqonuniy ovlagan. Tabiatga yetkazilgan zarar 12,7 mlrd so‘m hisoblangan.
Foto: Ekologiya vazirligi
Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumanida noqonuniy baliq ovlagan shaxs tabiatga katta miqdorda zarar yetkazgani aniqlandi. Bu haqda Ekologiya vazirligi xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, Shahrisabz tumanida reyd o‘tkazilgan. Unda Hisor mahallasida yashovchi Y.Q. noqonuniy ravishda Tanxoz daryosidan O‘zbekiston Qizil kitobiga kiritilgan 412 dona Amudaryo gul balig‘i (forel) hamda 6 dona oddiy qorabaliq ovlagani aniqlangan.
Huquqbuzarlik oqibatida tabiatga yetkazilgan zarar miqdori 12 mlrd 749 mln so‘mdan ortiqni tashkil etgan.
Holat yuzasidan to‘plangan hujjatlar tegishli chora ko‘rilishini ta’minlash maqsadida viloyat prokuraturasiga yuborilgan.
Avvalroq Zangiota tumanida baliqlarni nobud qilgan korxonaga 92 mln so‘m kompensatsiya hisoblangandi.
7 may kuni soat 15:00 da «Makro Yangi Zamon» filialining tantanali ochilishi bo‘lib o‘tadi.
Dasturda DJ, boshlovchi va blogerlar ishtirokida ko‘ngilochar tadbirlar, sovg‘ali o‘yinlar, qimmatbaho sovg‘alar hamda bepul tatib ko‘rish imkoniyati mavjud. 150 000 so‘mdan ortiq xarid qilganlar sovg‘ali o‘yin ishtirokchisiga aylanadi.
Manzil: Toshkent shahri Mirzo Ulug‘bek tumani Milliy bog‘ ko‘chasi 9-uy (Uchxoz).
Reklama huquqi asosida
Ekologiya sohasidagi ayrim huquqbuzarliklar uchun moliyaviy sanksiyalar joriy etildi. Yangi qonunga ko‘ra, jarimalar endi tabiatga yetkazilgan zarar hajmiga bog‘liq tarzda hisoblanadi.
Jumladan:
daryo o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarni mustahkamlash tartibini buzgan yuridik shaxslarga – zararning 3 baravari miqdorida;
daraxtlarni muhofaza qilish choralarini ko‘rmaganlik uchun – 5 baravari miqdorida;
suvlarni ifloslantirish yoki oqova suvlarni noqonuniy oqizish uchun – 10 baravari miqdorida jarima qo‘llaniladi.
Qonun rasman e’lon qilinganidan 3 oy o‘tgach kuchga kiradi.
Ta’kidlanishicha, avvalgi tartibda jarimalar yetkazilgan zararga mutanosib emasligi sabab ayrim korxonalar uchun jarima to‘lab, faoliyatni davom ettirish osonroq bo‘lib qolgani tanqid qilingan edi.
Soliq maslahatchisining aytishicha, O’zbekistonda markalash qoidalari kompaniyalarga og’ir bo’ladi
otasi farzandini o‘g‘irlab ketishganidan shubha qilmoqda
Farzandli bo‘lganda erkaklarga ham qo‘shimcha ta’til taklif qilinyapti
-
Dunyodan3 days ago
Sudya Terranovaning o’ldirilishi
-
Sport5 days ago
FIDE reytingi yangilandi: ikki o‘zbekistonlik «top-5»talikda!
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonning ikki qo‘shnisi bilan tutashgan chegarasida «Tinchlik parki» tashkil etilishi mumkin
-
Jamiyat4 days agoJinoiy guruh yetakchisidan 2,7 ming dollar olgan profilaktika inspektori ushlandi
-
Jamiyat4 days agoDiyetolog qarishning asosiy «dushmani»ni ma’lum qildi
-
Dunyodan5 days ago
Smartfonlar nutqni o’ldiradiganmi?
-
Dunyodan3 days ago
Prezident Tramp Eronga qarshi harbiy harakatlar toʻxtatilishini eʼlon qildi…
-
Iqtisodiyot3 days ago
qaysi modellar ko‘p ishlab chiqarilmoqda?