Dunyodan
“Narsalar sodir bo’ladi” – Trump Xashoggi halokatida Saudiyadagi toj shahzodasini himoya qiladi
VIDEO: Prezident Trump Saudiya Tadbir shahzodasi Jamol Xashoggining o’ldirilishi haqida “hech narsa bilmadi”
AQSh Prezidenti Donald Trump Saudiya Arabistoni toj shahzodasi Muhammad bin Salmonning jurnalist Jamal Xashoggining o’ldirilishi haqidagi “hech qanday” ni 2018 yilda Oq uyga kutib olishini aytdi.
Trumpning sharhlari 2021 AQSh dollarini va toj shahzodasi Xashoggining Saudgining Saudgidagi Saudgining o’limiga olib keladigan operatsiyani 2018 yilda Istanbuldagi Istanbulda olib borgan operatsiyani ma’qullaganligini bildiradi.
Tahobatli toj shahzoda har qanday gunohni rad etdi, ammo Oq uyda Saudiya Arabistoni “Hamma to’g’ri ishlarni qildi”, deydi “Xashog” ning o’limini tekshirib, o’limni “yurak urishi” deb atadi.
Bu suiqasddan beri AQShga birinchi tashrifi edi va u AQSh va Saudiya Arabistoni o’rtasidagi munosabatlar orqali shov-shuvli to’sarlarni yubordi.
Seshanba kuni Prezident Trump muxbirning oval idorasida o’q otdi, u muxbirni o’ldirish haqida savol berdi.
– Siz juda ziddiyatli shaxsga murojaat qilyapsiz, – dedi AQSh prezidenti.
“Ko’p odamlar bu janob haqida gapirayotganingizni yoqtirmasdi. Unga yoqsangiz ham yoki undan nafratlanasizmi, narsalar sodir bo’ladi.”
“Ammo u (toji shahzoda) bu haqda hech narsa bilmas edi”, dedi Trump. “Mijozlarimizga muammo tug’dirishning hojati yo’q.”
Tahobad shahzoda, Saudiya Arabistoni qotillikni tekshirish uchun “barcha zarur choralarni ko’rdi”, deb qo’shimcha qildi.
AQSh razvedkaining xabarnomasi 2021 yilda e’lon qilingan Prezident Jo Bayden ma’muriyati, shuningdek, varaq shahzoda janob Xashoggi shahrida “qo’lga olish yoki o’ldirish” rejasini ma’qullaganligini aniqladi. Prezident Trumpning birinchi ma’muriyati davomida Oq uyi rasmiylari hisobotni ozod etishdan bosh tortdilar.
Suudi Arabiy rasmiy idoralar suiqasdidan keyin sanktsiyalarga duch kelishdi, ammo hech kim bevosita toj shahzodaga yo’naltirilmaydi.
O’sha paytda Saudiya Arabistoni hisobotni “salbiy, yolg’on va qabul qilinishi mumkin emas” deb rad etdi.
Seshanba kuni Xashoggining bevasi toj shahzodaga yordam so’rab, erini o’ldirgani uchun “asosli sabab yo’q” degani uchun uzr so’radi.
“Tahof shahzoda afsuslanib, u men bilan uchrashish va eri @Jrashog’gi o’ldirilishi uchun meni qoplash va qoplash, – dedi Xanan Eratul Xashoggi X. AQShning Vashington shahrida joylashgan.
Seshanba kuni Trump va Muhammad ibn Salmon o’rtasidagi muzokaralarda AQShda fuqarolik atomiyasini, sun’iy razvedka va Saudiya sarmoyasi bo’yicha bitimlar kiritilishi kutilmoqda, ularda 600 milliard dollar va’da qilingan 600 milliard dollardan (761 milliard dollar) va’da qilingan.
Bin Salmon Trumpning so’zlarini aytganda, Qo’shma Shtatlar “Erdagi eng issiq mamlakat” va “uzoq muddatli imkoniyatlar” ni yaratgani uchun AQSh prezidentini maqtadi.
Ikkalasi ham Saudiya Arabistonini f-35 qiruvchi samolyotlarini sotish imkoniyati ham muhokama qilindi.
Prezident Trump Saudiya Arabistoni va AQSh Mudofaa giganti Martin o’rtasida erishilishini kutganini aytdi, ammo eksport ruxsatnomasi hali e’lon qilinmagan bo’lsa ham.
Potentsial savdoda Isroilning ba’zi bir isroillik mansabdor shaxslar orasida bir qatorda, Yaqin Sharqdagi mamlakatning “sifatli harbiy ustunligi” ni buzishi mumkinligini aytadi, u erda F-35 bor.
AQSh prezidenti Saudiya Arabistoniga sotilgan model asosan Isroil tomonidan boshqariladigan tomoniga o’xshaydi.
“Bu (Saudiya Arabistoni) buyuk ittifoqchi va Isroil buyuk ittifoqdoshdir”, dedi Prezident Trump. “Bilaman, ular kalibrli samolyotlarni olishni xohlashlarini bilaman.
“Ammo men o’zimnikiga qadar ular ikkalasi ham, ular tepada bo’lishi kerak, deb o’ylayman”, deya qo’shimcha qildi u.
Tahobad shahzodaning Vashingtonga tashrifi seshanba kuni kechqurun gala kechki ovqatni kuzatadi, undan keyin chorshanba kuni investitsiyalar sammiti kuzatiladi.
Saudiya professional ligasida o’ynaydigan Portugaliya futbolchisi Krishtianu Ronaldu seshanba kuni Oq uyning amaldorlari BBCga tasdiqlandi.
Bayden toj shahzodasini va Saudiya Arabistoni inson huquqlari bo’yicha “parash” ni yaratmaslikka va’da berdi. Ammo 2022 yilda Bayden boshqa masalalar bo’yicha kelishuvlarga erishish uchun Saudiya Arabistoniga tashrif buyurdi.
Dunyodan
AQSh rasmiylari Eron hujumining asl maqsadini oshkor qildi
AQSh Eronning neft konlarini nazorat qilishni maqsad qilgan. Bu haqda FOX Business telekanaliga bergan intervyusida AQSh Milliy energetika rahbariyati kengashi direktori Jarrod Eygen aytdi.
“Bu oʻyin uzoq davom etadi, chunki biz Eronning ulkan neft zahiralarini terrorchilar qoʻlidan tortib olmoqchimiz. Qisqa muddatda biz duch keladigan qiyinchiliklar uzoq muddatli yutuqlar bilan qoplanadi. Oxir oqibat, biz Hormuz boʻgʻozi muammosi tufayli tashvishlanmaymiz”, – dedi Jarrod Eygen.
Oq uy rasmiylarining qayd etishicha, global energetika bozorlari ulkan “qora oltin” zahiralarini Vashington nazoratiga o‘tkazishdan foyda ko‘radi. Bu borada u ijobiy misol sifatida Venesuelani keltirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, AQShning Chevron kompaniyasi prezident Nikolas Maduro hibsga olinganidan so‘ng qisqa vaqt ichida Venesuelada neftni qayta ishlash hajmini oshirishga muvaffaq bo‘lgan.
Avval xabar qilinganidek, joriy yilning 3 yanvariga o‘tar kechasi AQSh Venesuela poytaxti Karakas va mamlakatning boshqa hududlariga qarshi harbiy hujum boshladi.
Harbiy operatsiya vaqtida Venesuela prezidenti Nikolas Maduro va uning rafiqasi Cilia Flores Karakasdagi saroyidan o‘g‘irlab ketilib, AQShga olib ketilgan. AQSh rasmiylari Maduroni narkotik-terrorizm, giyohvand moddalar kontrabandasi va noqonuniy qurol savdosida ayblamoqda. Biroq tez orada ma’lum bo‘ldiki, Venesuelaga qilingan hujumlar maqsadi nafaqat narkotik moddalar kontrabandasiga qarshi kurash, balki mamlakatning tabiiy boyliklari hamdir. Prezident Donald Trampning oʻzi taʼkidlaganidek, Venesuela muvaqqat hukumati Qoʻshma Shtatlarga 30 milliondan 50 million barrelgacha yuqori sifatli neft yetkazib berishga rozi boʻldi.
Joriy yilning 28-fevralida AQSh va Isroil Eron shaharlarini bombardimon qila boshlaganida, Tehron yadro quroliga ega bo‘lish arafasida ekanini da‘vo qilgan edi. Masalan, urushning birinchi kunida prezident Tramp Eronga qarshi urushdan maqsad “Amerika xalqini yaqinlashib kelayotgan tahdiddan himoya qilish” ekanligini ta’kidladi.
Biroq, o’zgarishlar shuni ko’rsatdiki, maqsad energiya manbalarini nazorat qilishdir. Buni oʻzining ekstremistik qarashlari bilan tanilgan amerikalik siyosatchi Lindsi Gremning “Agar Eron rejimi qulab tushsa, Qoʻshma Shtatlar yangi Yaqin Sharqda global miqyosda pul ishlab oladi” degan bayonoti bilan quvvatlanadi.
Ayni paytda jahon energetika bozorida Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan kemalar harakati to‘xtatilishi munosabati bilan narxlar oshib bormoqda. Zero, bo‘g‘oz orqali jahon neftining 20 foizi, suyultirilgan gazning 30 foizi o‘tadi.
Jahon bozorida xom neft narxi 2022 yildan beri birinchi marta 100 dollardan oshdi.
The Wall Street Journal “qora oltin” narxi 215 dollargacha ko’tarilishi mumkinligi haqida ogohlantirmoqda.
Darvoqe, qariyb 10 kundan beri Eronni birga bombardimon qilayotgan AQSh va Isroil hozircha faqat bir masalada kelisha olmayapti.
7 mart kuni Isroil Eronning neft infratuzilmasiga, jumladan, 30 ga yaqin “qora pullar” omboriga hujum qildi. Bu AQSh rasmiylariga yoqmadi.
Axios Tramp maslahatchisidan iqtibos keltirgan holda, “Prezidentga bu hujum yoqmadi. U neftni yoqishni emas, ehtiyotkorlikni qo’llab-quvvatlaydi”, deb aytgan.
Dunyodan
Ukraina AQSh manfaatlari uchun Yaqin Sharqqa uchuvchisiz samolyotlar yuboradi
Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy mamlakati Iordaniyadagi AQSh harbiy bazalarini himoya qilish uchun dronlar va ekspertlarni yuborganini ma’lum qildi. Bu haqda u New York Times gazetasiga bergan intervyusida aytdi.
Zelenskiyning so‘zlariga ko‘ra, AQSh tomoni bu borada yordam so‘rab murojaat qilgan. Ukraina esa dronlar va ularni boshqarish bo’yicha ekspertlar guruhini yubordi.
“AQSh payshanba kuni biz bilan bog‘landi, ekspertlar guruhi ertasi kuni jo‘nab ketdi”, — dedi Ukraina prezidenti.
Gazetaning yozishicha, AQSh hukumati Ukrainaning yordam soʻrashiga hozircha hech qanday rasmiy izoh bermagan.
“Nyu-York Tayms” gazetasining yozishicha, AQSh, Isroil va Eron o’rtasidagi mojaro xalqaro hamjamiyatni Ukraina urushidan chalg’itishi mumkin. Shu bilan birga, u Kiyev uchun yangi imkoniyatlar yaratadi.
Ukraina AQSh va uning Yaqin Sharqdagi ittifoqchilarini Eron dronlaridan himoya qilish uchun tajriba va texnologiya taqdim etdi.
Ma’lumki, Rossiya Ukrainada bir necha yillardan beri Eronda ishlab chiqarilgan hujumchi dronlardan foydalanib keladi. Shu bois Ukraina bu turdagi tahdidlarga qarshi kurashda katta tajribaga ega bo‘ldi.
Nashrning yozishicha, Kiyev AQSh vositachiligidagi tinchlik muzokaralarida o‘z pozitsiyasini mustahkamlamoqchi.
Hozirda Ukraina va AQSh o’rtasidagi munosabatlar biroz tarangligicha qolmoqda. AQSh prezidenti Donald Tramp yaqinda Zelenskiy Rossiya bilan tinchlik kelishuviga erishish yo‘lidagi asosiy to‘siqlardan biri ekanini aytdi.
Prezident Zelenskiy Ukraina Yaqin Sharq davlatlariga yordam berish orqali diplomatik yordam olishni xohlashini aytdi. Uning qayd etishicha, mintaqadagi ayrim davlatlar Rossiya bilan mustahkam aloqalarga ega.
Shu bilan birga, u Eron bilan ziddiyat Ukrainaga mudofaa qurollarini yetkazib berish jarayoniga ham taʼsir qilishi mumkinligini taʼkidladi. Kiyev, shuningdek, dronlarni boshqa zamonaviy havo mudofaa tizimlari bilan almashtirish imkoniyatini ham ko‘rib chiqmoqda.
Dunyodan
Prezident Tramp Eronning yangi oliy rahbari haqida gapirdi
Fox News boshlovchisi Brayan Kilmeadning xabar berishicha, Mojtaba Xamanaiy AQSh prezidenti Donald Tramp yangi oliy rahbar sifatida e’lon qilinganidan keyin u bilan uchrashgan.
Jurnalistning so‘zlariga ko‘ra, prezident Tramp “qoniqarli emas” deb javob bergan.
Prezident Donald Tramp Mojtaba Xamanaiyni “bema’ni” deb atadi va sobiq yetakchi siyosatini davom ettiruvchi nomzodni qabul qilmasligini aytdi. Prezident Tramp bunday tayinlashlar yangi urushlarga olib kelishi mumkinligini aytdi. Uning ta’kidlashicha, AQSh Eron oliy rahbarini tanlashda ishtirok etadi.
Mojtaba Xamenei 56 yoshda. U Eronning uchinchi oliy rahbari. Prezident Masud Pezeshkyan o‘zining tayinlanishini milliy birlikni mustahkamlash yo‘lidagi qadam deb atadi. Ali Xomanaiy Eronni 37 yil boshqargan. U 28-fevral kuni Tehrondagi uyiga Isroil havo hujumi natijasida halok bo‘lgan. U 86 yoshida vafot etdi.
Dunyodan
Eronda AQSh va Isroilni qo’llab-quvvatlaganlarning mulki musodara qilinadi
Eron Bosh prokuraturasi AQSh va Isroilning Eronga qarshi harakatlarini qo‘llab-quvvatlagan fuqarolarning barcha mol-mulkini musodara qilmoqda.
“Ogohlantirish Amerika sionistik (Isroil) rejimiga hamdard bo‘lgan, uni qo‘llab-quvvatlovchi yoki turli yo‘llar bilan hamkorlik qiladigan xorijda yashovchi Eron fuqarolariga qaratilgan”, — deya xabar bermoqda Reuters agentligi Eron Bosh prokuraturasi ma’lumotlariga tayanib.
Agentlik musodara qilishdan tashqari, sodiq bo’lmagan fuqarolarga nisbatan “qonunga asoslangan boshqa qonuniy choralar” ham ko’rishini e’lon qildi.
Reuters ma’lumotlariga ko‘ra, 5 milliongacha eronlik xorijda istiqomat qiladi, ularning aksariyati AQSh va G‘arbiy Yevropada. Xorijda yashovchi ko‘plab taniqli eronliklar ijtimoiy tarmoqlarda Eron rahbariyatini tanqid qilib, AQSh va Isroil harbiy amaliyotlarini qo‘llab-quvvatlashini bildirishgan.
Erondagi so’nggi norozilik namoyishlaridan beri Eron diasporasi a’zolari muntazam ravishda Amerika va Yevropa shaharlarida ko’chalarga chiqib, Eron ichidagi namoyishchilarni qo’llab-quvvatlamoqda.
Dunyodan
Yaqin Sharqdan 21 mingdan ortiq odam qaytib keladi
9-mart holatiga ko‘ra, Yaqin Sharq davlatlaridan O‘zbekistonga qaytgan fuqarolar soni 21 712 nafarga yetdi.
o’z ichiga oladi:
Saudiya Arabistonidan – 17 963;
Birlashgan Arab Amirliklaridan – 3290;
Erondan 47 kishi.
Qatardan – 378 kishi.
Bahrayndan 27 kishi.
Ummondan 7 kishi.
Fuqarolar tomonidan kelib tushgan murojaatlarni qabul qilish va tezkorlik bilan ko‘rib chiqish uchun maxsus @tiv_yordam_bot ishga tushirildi va barcha murojaatlarga qisqa vaqt ichida javob qaytariladi.
-
Jamiyat3 days ago
Гидрометеорология хизмати қор кўчиш хавфидан огоҳлантирди
-
Siyosat4 days agoOʻzbekiston Moʻgʻulistondagi istiqbolli uran konlarini kashf etadi
-
Dunyodan4 days ago
Sochida bir kunda ikki marta zilzila sodir bo‘ldi
-
Jamiyat4 days agoTurkiyada o‘zbekistonlik yana bir ayolning jasadi topildi
-
Iqtisodiyot4 days agoSodiqlik kartasini skanerlash va xarid uchun to‘lov qilish — endi payme’da barchasi bir urinishda!
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonda umumxalq hashari o‘tkaziladi
-
Jamiyat4 days agoQibrayda taqiqlangan dori vositalari savdosiga chek qo‘yildi
-
Dunyodan2 days ago
Hormuz boʻgʻozi orqali neft tashish toʻxtatildi
