Dunyodan
Germaniya yangi harbiy xizmatni qo’shma kuchini oshirishga rozi
Germaniyaning koalitsiyali hukumati siyosiy fraktsiyalar o’rtasidagi bahslashuvlar keyingi oylar davomida qo’shinlar sonini ko’paytirish uchun yangi harbiy xizmat rejasiga rozi bo’ldi.
Yangi harbiy xizmat rejasi bo’yicha barcha 18 yoshli erkaklar harbiy xizmatga yaroqli va 2027 yildan tibbiy ko’rikdan o’tishlari shart.
Qaror Berlin Evropaning eng kuchli an’anaviy armiyasini yaratishga intiladi.
Bi-bi-siga ishonishgan Rhinmetall, Germaniyaning eng yirik mudofaa kompaniyasining rahbari, bu maqsadga besh yil ichida erishilishi mumkinligini aytdi.
Lonunchilik xodimlari 2025 yil oxiriga qadar rejada ovoz berishlari kutilmoqda.
Armin Pappelgerning ta’kidlashicha, Kansler Fridrixning Bundeswehrni barpo etish maqsadida “haqiqiy”, deb aytdi va Bi-bi-si bilan hukumatdan “aniq qaror” deb aytdi.
Shu yil boshida Germaniya Mudofaa vazirining Bosh kotibi Karsten Breer, NATOning “NATO” ittifoqi to’rt yil ichida Rossiya hujumiga tayyorgarlik ko’rishlari kerakligini ogohlantirdi.
Janob Papelerning ta’kidlashicha, kelajak haqida “shisha to’p yo’q”, ammo Germaniya 2029 yillarda “tayyor bo’lish” deb rozi bo’ldi.
Merz konservativ CDU / CSU va SSU va markaziy SSU-SSU SSU, shu yil boshida koalitsiya hukumati koalitsiya hukumati tuzilganda, ular “avvalo” ixtiyoriy harbiy xizmatini qayta o’rnatishga kelishib oldilar.
Hozirgi kunda Federal Armiya taxminan 182000 askarga ega. Yangi harbiy xizmat modeli kelgusi yilning o’zida ushbu raqamni 20 mingga oshirishga qaratilgan, kelgusi 10 yil ichida 200 mingga yaqin rezeristlar 255 mingdan 260,000 gacha.
Kelgusi yildan boshlab barcha 18 yoshli erkaklar va ayollar harbiy xizmatlarini baholash va harbiylarga qo’shilish istagini baholash uchun anketa yuborishadi. Bu erkaklar va ayollar uchun majburiydir.
2027 yil iyul oyidan boshlab barcha 18 yoshli erkaklar ham ish uchun yaroqliligini baholash uchun tibbiy ko’rikdan o’tishlari kerak.
Agar hukumatning maqsadlari bajarilmasa, Kongress majburiy ro’yxatning biron bir shaklini ko’rib chiqishi mumkin. Agar urush paydo bo’lsa, harbiylar potentsial yollashlar bo’yicha anketalar va tibbiy ko’rikdan foydalanishlari mumkin edi.
Germaniyaning siyosiy qismining ayrim qismlari majburiy harbiy xizmatga qarshi kurashmoqda.
Germaniyadagi ko’plab yoshlar ehtiyot bo’lishadi va ko’pchilik bunga qarshi. Yaqinda o’tkazilgan Stern anksiya so’rovi shuni ko’rsatdiki, respondentlarning yarmidan ko’pi majburiy harbiy xizmatni qo’llab-quvvatladi, 18-200 yillar orasida muxolifat 63 foizga ko’tarildi.
“Men o’lishni istamayman, chunki men otishni xohlamayman, – dedi Jimi, bu hafta boshida Bundestag tashqarisidagi Bundestag tashqarisidagi Berlindagi 17 yoshli talaba Jigi. “Men odamlarni ham otishni xohlamayman.”
Uning so’zlariga ko’ra, Germaniya hujumi “Millionlab yosh yigitlarning nima qilish kerakligini aniqlash uchun o’g’irlash” degan “dargumon va mavhum stsenariy” edi.
Shu bilan birga, 21 yoshli Jeyson bu yil boshida “Xavfsizlik” mavzusiga tayanib, Bundeswehdni yollash sifatida ro’yxatga olingan.
“Agar men eng yomoni sodir bo’lsa, tinchlik va demokratiyani saqlashni saqlashga hissa qo’shmoqchi edim”, dedi u. U o’zini “jamiyatga qaytarayotganini” his qilganini his qilib, harbiylarning to’xtatilish kuchlariga ham ishondi “, deb ishondi” potentsial dushmanlar sizni hujum qilish haqida o’ylamaydilar “.
Mudofaa vaziri Boris Pistorius nemislarga “tashvishlanish uchun hech qanday sabab yo’q … qo’rqitish uchun hech qanday sabab yo’q” deb aytishga harakat qildi.
“Qanchalik bartaraf etish va mudofaa imkoniyatlari, qurolli kuchlarimiz o’qitish va xodimlar orqali rivojlanadi, ehtimol biz mojaro tomoniga aylanamiz”, dedi Pistarius.
Sovuq urush tugaganidan so’ng, Germaniyaning mudofaa xarajatlari pasaygan va 2011 yilda muddatli harbiy xizmat to’xtatilgan.
O’tmishni hisobga olgan holda, Germaniya uzoq vaqt davomida harbiy kuch namoyonlaridan qochgan, ammo bu yil Rossiyada Ukrainaning keng qamrab olinganligi, Kansler Fridichning “endi biz xohlagan narsani qilishimiz kerak” deb e’lon qildi.
NATO mamlakatlari Evropa bo’ylab mamlakatlar Prezident Donald Trumpning Oq uyining xarajatlarini ko’paytirish uchun bosim ostida.
Yevropada qayta varaqammad harakati Rhinetallga katta foyda keltirdi.
“Biz juda ko’p pul ishlaymiz, chunki talab katta, – dedi Armin Pappelger, shuningdek, mahsulotni Ukrainaga etkazib beradigan kompaniya bosh direktori.
“Bizda transport vositalari bo’lishimiz kerak, biz o’z o’q-dorilarimizga ega bo’lishimiz kerak, biz o’z sun’iy yo’ldoshimizga ega bo’lishimiz kerak. Biz har qachongidan ham elektronika va sun’iy aql jihatidan ko’proq ish qilyapmiz”, dedi u.
O’tgan yili AQSh hisobotida Rhinetall xo’jayin Rossiyalik suiqasd uchastkasining nishoni ekanligini ta’kidladi. O’sha paytda hech qanday tasdiq yo’q edi va papelger bu haqda “o’zini yaxshi his qilib, o’zini xavfsiz his” deb hisoblashga kiritilmagan.
U Evropaning sovuq urushida yoki duragay urg’ochida ekanligini so’radi: “Siz uni chaqirishni xohlagan narsangiz, bular tinchlik emas”, dedi.
Isroil Prezidenti Yitzhak Herzog Qozog’istonga rasmiy tashrif bilan keldi. Prezident Qosim-Jomart Tokayev uni Ostonadagi rasmiy marosimda kutib oldi. Uchrashuvda har ikki davlat delegatsiyalari a’zolari tanishtirilib, davlat madhiyalari yangradi.
Shundan so‘ng har bir davlat rahbarlari tor doirada muzokaralar o‘tkazdi. Janob Tokayev Isroil bilan munosabatlar 1992-yildan buyon izchil rivojlanib borayotgani, siyosiy va iqtisodiy sohalarda muhim yutuqlarga erishilganini ta’kidladi.
Prezident Tokayev Qozog‘istonning Ibrohim kelishuvlariga qo‘shilish qarorini ta’kidlab, bu qadam Yaqin Sharqda barqarorlik va muloqotni mustahkamlashga yordam berishini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, yaqin orada Ostona shahrida kelishuvga rasman qo‘shilish marosimi o‘tkazilishi mumkin.
Ishoq Gertsog, o‘z navbatida, Qozog‘istonga tashrifini muhim voqea sifatida baholab, bu uning otasi, Isroilning sobiq prezidenti Xaim Gertsog boshlagan diplomatik yo‘lning davomi ekanini ta’kidladi. Uning aytishicha, ikki davlat o‘rtasida, ayniqsa, yuqori texnologiyalar sohasida hamkorlik qilish uchun katta imkoniyatlar mavjud.
Muzokaralar chog‘ida savdo-iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish, investitsiyalar hajmini oshirish, sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalar sohasida hamkorlikni chuqurlashtirish masalalari muhokama qilindi. Shuningdek, toʻgʻridan-toʻgʻri aviaqatnovlarni yoʻlga qoʻyish va ikki tomonlama shartnomalar bazasini kengaytirish rejalari ham muhokama qilindi.
Muzokaralar yakunida tomonlar muntazam siyosiy muloqotni davom ettirish va hamkorlikni yangi bosqichga ko‘tarishga kelishib oldilar.
Janubiy Koreyaning apellyatsiya sudi sobiq birinchi xonim Kim Gong Xiga chiqarilgan hukmni qayta ko‘rib chiqdi. U aksiyalar narxini manipulyatsiya qilish va poraxo‘rlikda ayblangan.
Yanvar oyida u 20 oylik qamoq jazosiga hukm qilingan bo’lsa, bu safar jazo muddati to’rt yilga oshirildi. AFP axborot agentligi xabariga ko‘ra, u, shuningdek, 50 million von (taxminan 34 ming dollar) miqdorida jarimaga tortilgan.
Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Kim avtomobillar sotuvidagi aksiyalar narxini manipulyatsiya qilish orqali 810 million von (564 ming dollar) ishlab topgan. U shuningdek, saylovoldi tashviqotini moliyalashtirish qonunlarini buzganlikda ayblangan.
Kimning turmush o‘rtog‘i, sobiq prezident Yun Sek Yol yanvar oyida hibsga olishga to‘sqinlik qilgani uchun besh yilga qamalgan edi.
Sobiq davlat rahbari hozirda to‘rtta ish bo‘yicha sudlanmoqda.
2025-yilda dunyo mamlakatlari qurol-yarog‘ga 2887 milliard dollar sarflagan. Bu 2024 yilga nisbatan 2,9 foizga ko‘pdir.
Stokgolm xalqaro tinchlik tadqiqot instituti (SIPRI) hisobotiga ko‘ra, harbiy xarajatlar bo‘yicha AQSh, Xitoy va Rossiya yetakchilik qilmoqda. Bu uch mamlakat jami global xarajatlarning 51 foizini (1,48 trillion dollar) tashkil qiladi.
“2025-yilda jahon harbiy xarajatlari oshadi, chunki davlatlar urush, abstraksiya va geosiyosiy to‘ntarishlarga harbiy kuchlarni ko‘paytirish orqali javob beradi”, — dedi Stokgolm xalqaro tinchlik tadqiqot instituti tadqiqotchisi Syao Lyan.
O‘tgan yili Qo‘shma Shtatlar qurol-yarog‘ uchun 954 milliard dollar sarflagan. Bu 2024-yilga nisbatan 7,5 foizga kam. Bunday holat o‘tgan yili AQShning Ukrainaga harbiy yordam bermagani bilan izohlanadi. Ammo Vashington G’arbiy yarimsharda o’z hukmronligini saqlab qolish va Hind-Tinch okeani mintaqasida Xitoyni ushlab turish uchun yadroviy qurol va boshqa qurollarga sarmoyani oshirmoqda.
Qo‘shma Shtatlar 2026-yilda qurol-yarog‘ uchun 1 trillion dollar, 2027-yilda esa 1,5 trillion dollar sarflashi kutilmoqda.
Yevropada ham oʻtgan yili mudofaa kuchlari keskin koʻpaygan, Yevropa davlatlari harbiy xarajatlarga 864 milliard dollar sarflagan.
Urushayotgan ikki davlat Rossiya va Ukraina 190 milliard dollar va 84,1 milliard dollar sarfladi.
Qurolli mojarolar va mintaqaviy raqobatga qaramay, Yaqin Sharqdagi harbiy xarajatlar nisbatan barqarorligicha qolmoqda. Mintaqa davlatlari bu maqsadda 218 milliard dollar sarfladi. Xususan, Isroil 48,3 milliard dollar, Turkiya 30 milliard dollar, Eron esa 7,4 milliard dollarni qurol-yarog‘ uchun sarflagan.
Harbiy xarajatlarning tez o’sishi Osiyo va Okeaniyada qayd etildi. Xususan, Xitoy bu sohadagi byudjetini 7,4 foizga oshirib, 336 milliard dollarga yetdi.
Yaponiya 1958-yildan beri birinchi marta yalpi ichki mahsulotining 1,4 foizini (62,2 milliard dollar) harbiy xarajatlarga sarfladi.
So’nggi yillarda harbiy xarajatlar doimiy ravishda oshib bormoqda.
Avvalroq ekspertlar AQSh va Rossiya o‘rtasida imzolangan Strategik qurollarni qisqartirish va cheklash to‘g‘risidagi bitimning tugatilishi sovuq urushdan keyingi ilk chegarasiz yadro qurollari poygasiga olib kelishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.
Rossiya Tashqi ishlar vazirligi Yevropa Ittifoqining sanksiyalariga javoban qator Yevropa rasmiylari va Ukraina harbiylarini qo‘llab-quvvatlovchi shaxslarning mamlakatga kirishi taqiqlanganini ma’lum qildi.
Avvalroq Yevropa Ittifoqi Rossiyaga qarshi 20-sanksiya paketi doirasida yangi cheklovlarni joriy qilgan edi.
Boshqa narsalar qatorida, kiberxavfsizlik sohasida xizmatlar ko’rsatish butunlay taqiqlangan. Eksport cheklovlari kimyoviy moddalar, moylash materiallari va kauchuklarga ham kengaytirildi. Murmansk va Tuapse portlarida operatsiyalar cheklandi, virtual valyuta va raqamli rubl faoliyati taqiqlandi.
Shu bilan birga, Rossiyaning ayrim ommaviy axborot vositalarining eshittirishlari ham cheklandi.
O‘tgan hafta Rossiya prezidenti Vladimir Putin Eron oliy rahbari Mojtabo Xomanaiydan maktub oldi. Bu haqda Rossiya Federatsiyasi bosh vaziri Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aragchi bilan uchrashuvda ma’lum qildi.
Prezident Putin “Buning uchun chin dildan minnatdorchilik bildiraman va Rossiya ham Eron kabi strategik munosabatlarni davom ettirish niyatida ekanini tasdiqlashingizni istardim”, dedi.
Biroq, ushbu hujjatda nima yozilganligi haqida juda kam xabar berilgan. Ayrim razvedka manbalari avvalroq Rossiya Eronga ma’lumot berayotgani haqida xabar bergan edi.
Mojtabo Xomanaiy otasi Ali Xomanaiy vafotidan so‘ng oliy rahbar bo‘ldi. Uning otasi respublikaga qarshi harbiy kampaniyaning boshida Isroil havo hujumida halok bo’lgan. Yangi rahbar o‘z lavozimiga kirishganidan beri xalq oldiga chiqmadi. Eron rasmiylari uning hujumda yaralanganini aytdi.
Nyu-York Tayms gazetasining yozishicha, Eron oliy rahbarining yuzi qattiq kuygan va gapira olmay qolgan. Unga plastik jarrohlik kerak bo’ladi. Jurnalga yaqin manbaga ko‘ra, Mojtaba Xomanaiy audio yoki video bayonot bera olmaydi, chunki u “zaif yoki kuchsiz ko‘rinishni istamaydi”. Reuters ham oyog‘idan jarohat olganini xabar qildi.
Londonda sohibqiron Amir Temurga bag‘ishlangan xalqaro forum o‘tkaziladi
Qozog‘iston Ibrohim kelishuvida ishtirok etishini tasdiqladi.
Prezident Yozyovon tumani iqtisodiyotini 1 trln so‘mga oshirishni topshirdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Ikki oyda xorijga 466,6 mln dollarlik to‘qimachilik mahsulotlari sotildi
-
Siyosat4 days ago
Prezident eksport qilishda tadbirkorlarga yordam bermayotgan hokimlarni ogohlantirdi
-
Siyosat5 days agoYevropa Ittifoqi Rossiya mudofaa sanoatiga xomashyo yetkazib bergan ikki O‘zbekiston shirkatiga sanksiyalar kiritdi
-
Iqtisodiyot5 days agoBirinchi chorakda O‘zbekistonga yuborilgan pul o‘tkazmalari 13 foizga oshdi
-
Dunyodan4 days ago
Livan-Isroil o’t ochishni to’xtatish muddati uch haftaga uzaytirildi
-
Jamiyat3 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan3 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Iqtisodiyot5 days agoYevroittifoq O‘zbekistonning ikkita korxonasiga sanksiya kiritdi