Dunyodan
Prezident Trump Ukrainada sabzi bilan muzokara olib, Putin ustidan tayoqni tashlaydi
Stiv Rozenberg BBC Rossiya bosh muharriri
Sputnik / Aleksandr Kazakov / Hovuz, Reuters va Reuters
Bir hafta oldin, bugungi kunda ruslar uni chaqirishganidek, zamindan tashqari, Dien Surka kuni bo’lganligim aniq his qildim.
Prezident Vladimir Putin va Prezident Donald Trump telefon orqali telefon orqali gaplashmoqda. Natijada Budapeshtda AQSh-Rossiya sammiti e’lon qilindi.
O’tgan avgust Avgust, AQShning Rossiyaga qarshi sanktsiyalari natijasida Rossiya Putin Prezident Putin prezident Trumpning maxsus elchisi Stiv Xitkoff bilan uchrashdi. Natijada Alyaskada AQSh-Rossiya sammiti e’lon qilindi.
Allaqachon ko’rgan.
Ammo bu yer ostidagi kunga o’xshaydi.
Alyaska konferentsiyasi minimal tayyorgarlik va ozgina muvaffaqiyat bilan davom etdi.
Biroq, Budapesht sammiti bekor qilindi. Adolatli bo’lish uchun “yoqish” uchun juda oz vaqt bor edi. Endi prezident Trump uni bekor qildi.
“Men borishimiz kerak bo’lgan joyga boramiz deb o’ylamadim”, dedi Prezident jurnalistlarga.
Bu hammasi emas.
Hozirgi kunga qadar Prezident Trump Sabzi Kreml bilan muzokaralarda tayoqchalarga yopishib olishni afzal ko’rdi va Rossiyaga ko’proq bosim o’tkazish uchun tahdidlar ortidan kuzatmadi.
Endi u sabzi qo’yib yubordi.
Buning o’rniga, Rossiyaning ikkita yirik neft kompaniyalari, Rosneft va LUKOILga qarshi sanktsiyalar kiritdi.
Putinni urushga yo’naltirishga majbur qilishi dargumon. Ammo bu Ukrainadagi janglarni tugatish uchun biron bir murosa yoki imtiyozlarni tugatish uchun biron bir murosa yoki imtiyozlar yasashni istamagan Trumpning Kreml bilan g’azablanishning ifodasidir.
Ruslar yopishmaydi.
Rossiyaning sobiq prezidenti Dmitriy Medvedev ijtimoiy media haqida shunday deb yozdi: “AQSh bizning dushmanimiz va ularning” Tinchlik o’rnatuvchilar “Rossiya bilan urush olib bormoqda”. “Qaror qabul qilingan qaror – Rossiyaga qarshi urush iborat.”
Payshanba kuni ertalabki tabrikning payshanba kuni Moskvaskiy kusommoletsining bir oz kichikroq edi, ammo aniq xushomad qilmaydi. Qog’oz “injiqlik va injiqlik (Rossiya) asosiy muzokarachilari” ni tanqid qildi.
Xo’sh, nima o’zgardi?
Ikkinchi sammitga shoshilishning o’rniga, prezident Trump bu safar prezident Trump biroz ehtiyotkor edi.
U Davlat kotibi Marko Rubio Rossiya tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov bilan sammit uchun zamin yaratdi. Budapeshtga chekinishda bir nuqta bo’lganiga ishonch hosil qilish uchun.
Ko’p o’tmay, bu bunday emasligi va yangi sammit hozirgi vaziyatda katta yutuqlarga erisha olmasligi aniq bo’ldi.
Rossiya Prezident Donald Trumpning Ukrainaning hozirgi old qismini muzlatish haqidagi fikriga qarshi kurashmoqda.
Kreml hech bo’lmaganda Ukraina sharqidagi butun donbas hududini nazorat qilishga qaror qildi. Bu eng ko’p ushlandi va egallab oldi.
Biroq, Prezident Volomasyr Zelensskiy Donbas viloyatini Rossiyaga olib borilayotgan donbas hududini topshirishni rad etdi.
Reuters
23 oktyabr kuni Moskva markazidagi Moskva markazidagi Sankt-Bazilning sobori yaqinidagi Rossiya milliy gvardiyasi qo’riqchisi varaqasi a’zolari.
Moskva AQShning ikkinchi AQSh sammitini kutib oldi.
Birinchi voqea Alyaskada, Kreml tomonidan diplomatik va siyosiy davlat to’ntarishi edi. Putinning Qizil gilamini ankrizada kutib olish xalqaro bosqichga qaytishini va G’arbning Moskvani isyon qilolmaganligini anglatadi.
O’tgan haftada Rossiya davlat ommaviy axborot vositalari Evropa Ittifoqi ishtirokisiz Evropada Trump bilan Sammit o’tkazish g’oyasini o’tkazmoqdalar. Rossiya sharhlovchilari Budapeshtda taklif qilingan nutqlarni Bryussel uchun yuzma-yuz urish sifatida tasvirlab berishdi.
Shu bilan birga, kamchiliklar Budapest sammiti natijalariga ishonganga o’xshaydi, deb umid qilganidek Kreml muzokaralar olib borilishi kutilgan.
Ba’zi rus gazetalari Rossiya kuchlarini jangni davom ettirishga chaqirmoqda.
“Moskva sulhga rozi bo’lishi uchun Moskvaning rozi bo’lishiga hech qanday sabab yo’q”, – deb e’lon qilishdi.
Bu Kreml tinchlikni xohlamasligini anglatmaydi.
Bu to’g’ri. Faqat shartli ravishda. Ayni paytda ular Kievga va hatto Vashingtonga qabul qilinishi mumkin emas.
Bu so’zlar faqat hududdan ko’proq narsani qamrab oladi. Rossiya hukumati Ukrainadagi urushning “asoslari sabablarini” deb atashini talab qilmoqda. Bu Rossiyaning sharq tomon kengayishi uchun tugatish talablarini o’z ichiga olgan har tomonlama bayonotdir.
Shuningdek, Rossiya Ukrainani Rossiyaning orbitasiga qaytarish maqsadida keng e’tirof etiladi.
Donald tnasi Rossiyaga bosimni yanada oshirishga tayyormi?
ehtimol.
Ammo siz ertalab uyg’onishingiz va yer osti kunida o’zingizni topishingiz mumkin.
Budapesht Sammiti e’lon qilinganidan keyin Moskovskiy Komsomoxes: “Rossiya prezident Trumpning to’ng’izlari urushida yana bir bor rahbarlik qilmoqda”.
“Budapeshinchi uchrashuvidan bir necha hafta oldin Prezident Trump Evropadagi qo’ng’iroqlar va Evropadan tashriflar bo’yicha qarama-qarshi yo’nalishda olib boriladi va Prezident Putin yana tomoniga qaytaradi.”
Dunyodan
AQSh sudi prezident Trampning tariflarini noqonuniy deb topdi
AQSh Federal Savdo sudi Manxetten hakamlar hay’ati ma’lumotlariga ko’ra, prezident Donald Trampning chet el importiga qo’ygan 10 foizlik bojlarini noqonuniy deb topdi. Bu haqda Bloomberg agentligi xabar berdi.
Bu qaror Prezident tomonidan 2026-yil fevral oyida joriy etilgan 10 foizlik tarifga taalluqlidir. Sud bir guruh kichik biznes subʼyektlari va 20 dan ortiq shtatlarning daʼvosini qanoatlantirdi. Ikkala kompaniya ham prezident o‘z vakolatlarini oshirib yuborganini ta’kidladi. Bu buyruq faqat da’vogarlar va Vashington shtatiga tegishli.
Sudyalarning qaroriga ko‘ra, AQSh hukumati qonunni noto‘g‘ri tushunib, “savdo taqchilligi”ni “to‘lov balansi defitsiti” bilan tenglashtirgan. Prezidentning farmoyishi Kongressning roziligisiz bunday tariflarni joriy etishga imkon beradigan muhim xalqaro toʻlovlar muammolari mavjudligini koʻrsata olmadi.
Donald Tramp qarorga izoh berib, unga qarshi ovoz bergan sudyalarni “radikal so‘l vakillari” deb atadi. “Sudda bizni hech narsa ajablantirmaydi. Shuning uchun ham biz har doim turli hukmlar chiqaramiz”, – deydi u.
Dunyodan
Hantavirus Isroilda ham qayd etilgan
Isroilda hantavirus infektsiyasining birinchi holati aniqlandi. Bemor Sharqiy Yevropada virus yuqtirgani taxmin qilinmoqda va alomatlar paydo bo‘lganidan bir necha oy o‘tib davolangan.
Maribning aytishicha, bemorning ahvoli barqaror. Virusning bu shtammi Yoxannesburgdagi MV Hondius kruiz kemasida yuzaga kelgan shtammdan farq qiladi.
Isroilda topilgan Yevropa shtammi odamlarga faqat kemiruvchilar orqali yuqishi mumkin. Kruizda topilgan Janubiy Amerika Andi shtammi kamdan-kam odamdan odamga yuqadi.
MV Hondius bortida hantavirus epidemiyasi uch kishini, bir gollandiyalik er-xotin va bir Germaniya fuqarosini o’ldirdi. Ayni damda kema Ispaniyaga yo‘l olgan va uning yo‘lovchilari evakuatsiya qilingan. Samolyot bortida 147 kishi, 88 yo’lovchi va 59 ekipaj a’zosi bo’lgan.
Soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, kemada boʻlgan 7 kishi virusni yuqtirgan.
Xantaviruslar kemiruvchilardan odamlarga yuqadigan viruslar guruhidir. Bu jiddiy kasalliklarga, shu jumladan o’pka va buyraklarga zarar etkazishi mumkin. Alomatlar orasida isitma, bosh og’rig’i, mushak og’rig’i, ko’ngil aynishi va charchoq bor. Virusni davolashning o’ziga xos usuli yo’q va bemorlarga qo’llab-quvvatlovchi yordam ko’rsatiladi.
Jahon sog’liqni saqlash tashkilotining ta’kidlashicha, aholi uchun umumiy xavf pastligicha qolmoqda va virus oddiy, kundalik aloqa orqali yuqishi haqida hech qanday dalil yo’q.
Dunyodan
AQSh Eronning Keshm orolidagi portiga hujum qildi
Yaqin Sharqdagi vaziyat yana keskinlashmoqda. AQSh kuchlari Eronning Keshm orolidagi port infratuzilmasiga hujum qilgani xabar qilingan. Shu bilan birga, AQSh prezidenti Donald Tramp bu hujumlarni “engil shapaloq” deb atadi va AQSh va Eron o’rtasidagi sulh hali ham amalda ekanini ta’kidladi.
AQSh Markaziy qo‘mondonligi markazi ma’lumotlariga ko‘ra, Eron kuchlari Hormuz bo‘g‘ozi orqali suzib o‘tayotgan AQSh harbiy kemalariga qarshi raketalar, uchuvchisiz samolyotlar va kichik qayiqlardan foydalangan. Qo’mondonlikning ta’kidlashicha, Amerika qo’shinlari o’zini himoya qilish maqsadida javob qaytargan, natijada Eronning ko’plab harbiy ob’ektlari vayron qilingan.
Centcom AQSh harbiy ob’ektlariga hech qanday zarar yetmaganini ma’lum qildi.
Eronning Tasnim agentligi voqeani boshqacha baholamoqda. Unga ko‘ra, Eron harbiy-dengiz kuchlari Hormuz bo‘g‘ozi yaqinida AQShning uchta harbiy kemasiga hujum qilgan. Agentlik maʼlumotlariga koʻra, choralar AQSh tomoni Eron neft tankeri bilan toʻqnashib ketganidan keyin koʻrilgan.
Avvalroq Fox News manbalari AQSh Qeshm oroli va Bandar Abbos shahridagi obyektlarga hujum qilgani haqida xabar bergan edi. Eronning Fars axborot agentligi xabariga ko‘ra, hujum Keshm orolidagi Baxman savdo iskalasiga zarar yetkazgan.
Shu bilan birga, prezident Donald Tramp vaziyatni yirik urush sifatida tavsiflamaslikka chaqirdi. U hujum cheklanganligini va ikki davlat o‘rtasida o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvi saqlanib qolganini ta’kidladi.
Kuzatuvchilarga ko‘ra, Hormuz bo‘g‘ozi atrofidagi harbiy mojaro jahon neft bozori va xalqaro savdo xavfsizligi uchun jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Ayni damda mintaqadagi vaziyat noaniqligicha qolmoqda.
Dunyodan
Xitoyning ikki sobiq mudofaa vaziri o‘lim jazosiga hukm qilindi
Xitoyning sobiq mudofaa vazirlari Li Shanfu va Vey Fenxe poraxo‘rlikda ayblanib, ikki yillik shartli qamoq jazosiga hukm qilindi. Bu haqda Sinxua agentligi xabar berdi.
Shanfu va Fenxe Markaziy harbiy komissiya va Davlat kengashining sobiq a’zolaridir.
Xitoy harbiy sudi Feng Xeni poraxo‘rlikda, Shanfuni esa poraxo‘rlik va poraxo‘rlikda aybdor deb topdi. Sobiq vazirlar bir umrga siyosiy huquqlardan, jumladan, davlat lavozimlarini egallash, ovoz berish va siyosiy faoliyatda ishtirok etish huquqidan mahrum qilindi. Ularning barcha mol-mulki ham musodara qilinadi, deyiladi xabarda.
Ikki yillik imtiyozli muddat o‘tkazilgandan so‘ng, qonunda belgilangan tartibda jazo umrbod ozodlikdan mahrum qilish bilan almashtiriladi, jazo esa jazoni yengillashtirish yoki shartli ravishda ozod qilish imkoniyatisiz umrbod ozodlikdan mahrum qilish bilan almashtiriladi. O’lim jazosini to’xtatib turish Xitoyda misli ko’rilmagan qonuniy chora hisoblanadi.
O‘tgan yilning avgust oyida Xitoy markaziy televideniyesi Xaynan provinsiyasi xalq vakillari kengashi doimiy qo‘mitasi raisining sobiq o‘rinbosari Lyu Sintay 316 million yuandan (taxminan 44 million dollar) ortiq pora olgani uchun ikki yil shartli qamoq jazosiga hukm qilingani haqida xabar bergan edi.
O‘tgan yilning sentabrida Xitoyning sobiq qishloq xo‘jaligi vaziri Tang Renjian ham poraxo‘rlikda ayblanib, o‘lim jazosiga hukm qilingan edi.
Dunyodan
Janob Shoygu prezident Putinga qarshi yashirin fitna tayyorlayaptimi?
Yaqinda “Vajnie istorii”, SNN, Financial Times kabi ommaviy axborot vositalari Rossiyada Yevropa davlatlari razvedka idoralari yordamida davlat to‘ntarishiga tayyorgarlik ko‘rilayotgani, prezident Vladimir Putinning hayoti xavf ostida ekani haqida xabar tarqatdi.
Shuningdek, kecha “Xabar.uz” potentsial tahdidlar fonida prezident Putinni himoya qilishga qaratilgan chora-tadbirlar sezilarli darajada kuchaytirilgani, Rossiya rahbari esa ko‘p vaqtini yer osti bunkerlarida o‘tkazayotgani haqida yozgan edi.
Sobiq mudofaa vaziri, 2024-yil mayidan beri Rossiya Xavfsizlik kengashi kotibi lavozimida ishlab kelayotgan va harbiy qo‘mondonlikka ta’sirini saqlab kelayotgan Sergey Shoygu razvedka ma’lumotlariga ko‘ra, “beqarorlashtiruvchi omil” sifatida baholanmoqda.
Shu yilning 5 martida Shoyguning sobiq birinchi o‘rinbosari Ruslan Salikovning hibsga olinishi elitaga qarshi norasmiy xavfsizlikning buzilishi sifatida baholanmoqda. “Vajnie istorii”ning fikricha, hibsga olish Shoyguning vakolatlarini pasaytiradi va unga qarshi jinoiy ish qo‘zg‘atilishi ehtimolini oshiradi.
Rossiyada haqiqatan ham Putinga qarshi fitna bormi? Bu masala bo’yicha mutaxassislar ikki guruhga bo’lingan. Ukrainaning birinchi darajali maxsus xizmatlari Rossiya hududidagi amaliyotlar muvaffaqiyatli o‘tganini ta’kidlab, prezident Putinga tahdid haqiqat ekanini ta’kidlamoqda. Ikkinchi toifadagi tahlilchilarning fikricha, davlat to‘ntarishi ehtimoli yo‘q va shov-shuvli ma’lumotlar Rossiya elitasida vahima qo‘zg‘ashga qaratilgan.
Xo’sh, Vladimir Putinning uzoq yillik safdoshi va do’sti Sergey Shoygu ham unga qarshi fitnaga qo’shildimi?
“Koʻp yillar davomida Shoygu Vorobyov (bu atama senator va Shoyguning sobiq FVV birinchi oʻrinbosari Yuriy Vorobyov yoki uning oʻgʻli, Moskva viloyati gubernatori Andrey Vorobyovga tegishli) Timchenko nomi bilan tanilgan.
(Gennadiy Timchenko — milliarder, Putinning doʻsti — tahr.) qudratli klan rahbari edi. Mudofaa vaziri va FVV rahbari bo‘lganida u qo‘l ostidagilarning ko‘pini korrupsiya bilan bog‘lagan”, — dedi “Vajnie istorii” nashri asoschisi Roman Anin DW nashriga bergan intervyusida.
Shu yilning aprel oyida VChK-OGPU Telegram kanali Kreml ichki ishlar bilan bog‘liq tahdidlardan xavotirda ekani haqida xabar bergan edi.
Kuni kecha maʼlum boʻlishicha, Moskvada 9-may, Gʻalaba kunida oʻtkaziladigan harbiy parad munosabati bilan xavfsizlik choralari kuchaytirilgan, jumladan, 5-maydan 9-mayga qadar poytaxtda mobil internet va SMS xizmatlariga cheklov qoʻyilgan.
Siyosatshunos Yekaterina Shulmanning aytishicha, Putin o‘z xavfsizligi uchun chin dildan qayg‘uradi, shu sababli parad formati o‘zgartirildi.
Siyosatshunos Abbos Gallyamovning fikricha, Ukrainada maxsus topshiriqlarni bajarayotgani aytilayotgan rossiyalik generallarning muvaffaqiyatli o‘ldirilishi ham Putinni cho‘chitgan. Ammo uning aytishicha, Sergey Shoygu muhim resurslar va ta’sirdan mahrum bo‘lib, davlat to‘ntarishini amalga oshirishga qodir emas.
Janob Shulman, shuningdek, FT va CNN tomonidan chop etilgan ma’lumotlarning to’g’riligiga shubha qildi.
Rossiyalik ekspert Mark Galeottining aytishicha, bu xabar elita orasida tartibsizliklarni qo’zg’atishga qaratilgan yolg’on ma’lumotlar bilan Prezident Putinga qarshi fitna haqida bo’lgan.
Avval xabar qilinganidek, Sergey Shoygu roppa-rosa ikki yil avval mudofaa vaziri lavozimidan ozod etilgan va Rossiya Federatsiyasi Xavfsizlik kengashi kotibiyatiga o‘tkazilgan edi.
Prezident Putin va janob Shoygu o‘rtasidagi keskinlik Ukrainaga qarshi bosqinchilik urushi boshlanganidan bir necha hafta o‘tgan bo‘lsa ham, Kreml rahbarlariga Rossiyaning Ukrainadagi harbiy yo‘qotishlari haqida xabar berilmagani tufayli kuchaygan.
So‘nggi yillarda ayrim tahlilchilar Ukrainadagi muvaffaqiyatsiz harbiy operatsiyadan so‘ng Rossiyada rejim o‘zgarishi haqida yozgan.
Ba’zi ekspertlar prezident Putin allaqachon mutlaq hokimiyatni yo’qota boshlaganini taxmin qilmoqda. Masalan, rossiyalik siyosatshunos Abbos Gallyamovning aytishicha, agar Ukrainadagi urush muvaffaqiyatsiz yakunlansa, prezident Putin va uning yaqinlari mamlakatni tark etishni rejalashtirmoqda. O‘sha paytda prezident Putinning jamoasida ishlagan A.G‘alliamovning so‘zlariga ko‘ra, qochish operatsiyasi “Nuh kemasi” ramziy nomiga ega edi.
Rossiyaning sobiq bosh vaziri Mixail Kasyanov prezident Vladimir Putin garov evaziga iste’foga chiqishni taklif qilishi mumkinligini aytdi. Sobiq bosh vazirning aytishicha, faqat Xitoy Putinni himoya qilishi va uning xavfsizligini kafolatlay oladi.
Biroq Germaniya Federal razvedka xizmati rahbari Bruno Karl bu kabi taxminlarni rad etib, Putinning qudrati kuchli ekanini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, xalq Rossiyaning Ukraina urushidagi xatolaridan norozilik bildirmoqda, ammo bu Putinning kursisi sirpanib ketdi, degani emas.
-
Dunyodan5 days ago
Hormuz boʻgʻozida qolib ketgan xorijlik kema chiqarib yuboriladi
-
Jamiyat4 days ago
Prezident Buyuk Britaniyaning ikki marhum fuqarosini mukofotladi
-
Jamiyat4 days agoChustda qalbaki dollar sotuvchilari qo‘lga tushdi
-
Dunyodan3 days agoXitoyda pirotexnika zavodining portlashi oqibatida 26 kishi halok bo‘ldi
-
Dunyodan5 days ago
Qozog‘istonda “oltin viza” joriy etildi.
-
Dunyodan3 days agoTahlilchilar neft haqida xavotirli ma’lumotlarni e’lon qilishdi
-
Dunyodan4 days ago
Amirliklar neft eksport qiluvchi arab davlatlari tashkilotini tark etadi
-
Siyosat5 days ago
O‘zbekiston OTBning «Osiyo uchun raqamli magistral» tashabbusiga qo‘shiladi
